{"id":6650,"date":"2009-02-14T23:04:03","date_gmt":"2009-02-15T04:04:03","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=6650"},"modified":"2009-02-14T23:04:03","modified_gmt":"2009-02-15T04:04:03","slug":"uczestniczyc-w-ofierze-chrystusa-to-stac-pod-krzyzem-o-tradycji-dla-%e2%80%9epokolenia-jpii%e2%80%9d-mowi-ks-karol-stehlin","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=6650","title":{"rendered":"„Uczestniczy\u0107 w ofierze Chrystusa, to sta\u0107 pod krzy\u017cem” – O Tradycji dla \u201epokolenia JPII” m\u00f3wi ks. Karol Stehlin<\/em>"},"content":{"rendered":"

Z ks. Karlem Stehlinem,<\/strong> prze\u0142o\u017conym Bractwa \u015bw. Piusa X w Europie \u015arodkowej i Wschodniej rozmawia Micha\u0142 Buczkowski<\/p>\r\n\r\n


<\/p>\r\n\r\n

Micha\u0142 Buczkowski:<\/strong> Jakie nastroje panuj\u0105 w\u00a0bractwie Piusa X po odwo\u0142aniu dekretu o\u00a0ekskomunice?<\/em><\/p>\r\n\r\n

Ks. Karl Stehlin:<\/strong> Jeste\u015bmy szcz\u0119\u015bliwi, zawsze czuli\u015bmy si\u0119 wiernymi synami Ko\u015bcio\u0142a katolickiego. Jeste\u015bmy wdzi\u0119czni za rehabilitacj\u0119 prawdy. Dot\u0105d \u015bwiat by\u0142 ok\u0142amywany ekskomunik\u0105, kt\u00f3ra nie nast\u0105pi\u0142a. Ta rado\u015b\u0107 to nie jaka\u015b osobista korzy\u015b\u0107, to nie tak, \u017ce ja si\u0119 teraz lepiej b\u0119d\u0119 czu\u0142. Ten dekret to dobro dla ca\u0142ego Ko\u015bcio\u0142a. Ta ekskomunika by\u0142a dot\u0105d u\u017cywana jako argument, by straszy\u0107 ludzi przed kontaktem z\u00a0katolick\u0105 tradycj\u0105, troch\u0119 z\u0142agodzi\u0142 ten strach indult Jana Paw\u0142a II, ale ludzie, kt\u00f3rzy si\u0119gali do wcze\u015bniejszej nauki Ko\u015bcio\u0142a, czytali encykliki przedsoborowe, nauczanie wcze\u015bniejszych sobor\u00f3w i\u00a0zastanawiali si\u0119, i\u00a0widzieli te wielkie r\u00f3\u017cnice – natychmiast byli mia\u017cd\u017ceni argumentem: ale lefebry\u015bci s\u0105 ekskomunikowani, s\u0105 przeciw Ko\u015bcio\u0142owi… Tym samym utrudnione by\u0142o dotarcie do skarb\u00f3w katolickiej tradycji.<\/p>\r\n\r\n

M.B.:<\/strong> Jakie b\u0119d\u0105 dalsze kroki?<\/em><\/p>\r\n\r\n

K.S.:<\/strong> Teraz potrzebne s\u0105 rozmowy i\u00a0Rzym zaprasza nas w\u00a0ko\u0144cu, aby\u015bmy przedstawili sporne kwestie. Ci\u0105gle prosili\u015bmy Stolic\u0119 Apostolsk\u0105: cho\u0107 raz wys\u0142uchajcie naszych argument\u00f3w, odpowiadajcie – uwa\u017cacie, \u017ce jest kryzys w\u00a0Ko\u015bciele, i\u00a0my tak samo uwa\u017camy… Ojciec \u015awi\u0119ty zdaje sobie spraw\u0119, \u017ce w\u00a0r\u00f3\u017cnych krajach Ko\u015bci\u00f3\u0142 jest jak ton\u0105ca \u0142\u00f3d\u017a, sam o\u00a0tym powiedzia\u0142. Znajd\u017amy przyczyn\u0119. Dot\u0105d nasza ogromna praca teologiczna, kt\u00f3ra stara\u0142a si\u0119 wyja\u015bni\u0107 te zagadnienia by\u0142a przemilczana. Wobec takich problem\u00f3w Ko\u015bcio\u0142a – zachowanie niepowa\u017cne. Wi\u0119c \u0142atwo sobie wyobrazi\u0107, jak si\u0119 cieszymy, gdy Ojciec \u015awi\u0119ty nie tylko zaprasza do rozmowy, ale wr\u0119cz wymaga by\u015bmy przedstawili nasze postulaty.<\/p>\r\n\r\n

M.B.: <\/strong>Najg\u0142o\u015bniejszym tematem medialnym dotycz\u0105cym lefebryst\u00f3w nie jest jednak decyzja Benedykta XVI, ale wypowied\u017a biskupa Williamsona.<\/em><\/p>\r\n\r\n

K.S.:<\/strong> Nasz biedny biskup Williamson z\u00a0jego negacjonizmem… Przede wszystkim jest to bez zwi\u0105zku z\u00a0tematem ekskomuniki. Pan B\u00f3g da\u0142 nam ogromn\u0105 \u0142ask\u0119, a\u00a0diabe\u0142 pr\u00f3buje si\u0119 zem\u015bci\u0107. I\u00a0zamiast cieszy\u0107 si\u0119 z\u00a0decyzji papie\u017ca, musz\u0119 wszystkim t\u0142umaczy\u0107, \u017ce nasza misja nie mam nic wsp\u00f3lnego z\u00a0g\u0142oszeniem takich g\u0142upot. Biskup Williamson, nawr\u00f3cony z\u00a0anglikanizmu, dawny historyk, upodoba\u0142 sobie w\u00a0takich zagadnieniach, bo ma kontakty z\u00a0lud\u017ami, kt\u00f3rzy niby potrafi\u0105 udowodni\u0107, \u017ce liczba ofiar Holocaustu jest bardzo zawy\u017cona. Smuci nas to tym bardziej, \u017ce s\u0105 kap\u0142ani w\u00a0bractwie, ja jestem jednym z\u00a0nich, kt\u00f3rych rodziny gin\u0119\u0142y w\u00a0obozach koncentracyjnych, cz\u0142onkowie mojej dalszej rodziny ukrywali \u017byd\u00f3w. Negacja Holocaustu jest po prostu \u017ca\u0142osna. My, Niemcy szczeg\u00f3lnie jasno widzimy jak dalece myli si\u0119 biskup Williamson.<\/p>\r\n\r\n

Symbolika liturgii<\/strong><\/p>\r\n\r\n

M.B.: <\/strong>Nie tylko zachowali\u015bcie tradycyjny ryt mszy, ale krytykujecie nowy.<\/em><\/p>\r\n\r\n

K.S.:<\/strong> Liturgia jest wyrazem wiary. Je\u015bli modlitwa Ko\u015bcio\u0142a si\u0119 zmienia, to powoli zmieni si\u0119 i\u00a0wiara. Bardzo dobrze wida\u0107 to na przyk\u0142adzie reformacji, kiedy Luter nie dyskutowa\u0142 z\u00a0prawdami wiary. Nie powiedzia\u0142 parafianom, \u017ce to jest inna religia, m\u00f3wi\u0142 tylko o\u00a0reformie – przedstawi\u0142 nowy ryt i\u00a0dwadzie\u015bcia lat p\u00f3\u017aniej ludzie wierzyli ju\u017c w\u00a0co innego. Ten nowy obrz\u0105dek usuwa\u0142 po prostu istotne elementy liturgii katolickiej, sta\u0142a za tym teologia Lutra, kt\u00f3ry uwa\u017ca\u0142, \u017ce nie ma przeistoczenia, nie ma ofiary przeb\u0142agalnej, \u017ce wa\u017cne jest przede wszystkim chwalenie Boga, a\u00a0najwa\u017cniejsze jest pouczenie. W\u00a0ten spos\u00f3b protestantyzm zosta\u0142 wprowadzony. Modernistyczne nowinki posoborowe r\u00f3wnie\u017c zosta\u0142y wprowadzone w\u00a0ten sam spos\u00f3b.<\/p>\r\n\r\n

M.B.: <\/strong>Posoborowe… a\u00a0wi\u0119c to nie sam sob\u00f3r odpowiada za ten stan rzeczy?<\/em><\/p>\r\n\r\n

K.S.:<\/strong> W\u00a0mojej ksi\u0105\u017cce W obronie prawdy katolickiej<\/em> napisa\u0142em, \u017ce sob\u00f3r broni\u0142 tradycyjnego rytu. W\u00a0tym sensie, \u017ce dawano pewne zach\u0119ty do zmian z\u00a0rycie, ale nigdzie nie by\u0142o propozycji zmian tak daleko id\u0105cych, jakie dzi\u015b widzimy. Sob\u00f3r da\u0142 wskazania dotycz\u0105ce stosunku do wsp\u00f3\u0142czesnego \u015bwiata czy do ekumenizmu, kt\u00f3re zainspirowa\u0142y tw\u00f3rc\u00f3w nowego obrz\u0105dku.<\/p>\r\n\r\n

M.B.: <\/strong>Mo\u017ce warto w\u00a0takim razie wprowadza\u0107 pewne elementy tego nauczania?<\/em><\/p>\r\n\r\n

K.S.:<\/strong> Prosz\u0119 nie my\u015ble\u0107, \u017ce odrzucamy ca\u0142e nauczanie soboru. Tre\u015bci szesnastu dekret\u00f3w soborowych w\u00a0jakich\u015b 80% odzwierciedlaj\u0105 tradycyjn\u0105 nauk\u0119 Ko\u015bcio\u0142a, cz\u0119sto bardzo trafnie przedstawion\u0105, w\u00a0spos\u00f3b bardzo katechetyczny, cho\u0107 mo\u017ce nie zawsze tak wyra\u017anie jakby\u015bmy tego chcieli. Wobec tych wypowiedzi nie mamy \u017cadnych zastrze\u017ce\u0144. W\u00a0Sacramentum concilium<\/em> na przyk\u0142ad, jest czarno na bia\u0142ym napisane, \u017ce jako j\u0119zyk liturgiczny nale\u017cy zachowa\u0107 \u0142acin\u0119. Wi\u0119c gdy nast\u0105pi\u0142y posoborowe reformy, to arcybiskup Lefebvre m\u00f3g\u0142 krytykowa\u0107 je samymi dokumentami soborowymi.<\/p>\r\n\r\n

M.B.: <\/strong>Czyli mo\u017cna powiedzie\u0107, \u017ce to Pawe\u0142 VI wyst\u0105pi\u0142 przeciw soborowi a\u00a0nie Bractwo Piusa X?<\/em><\/p>\r\n\r\n

K.S.:<\/strong> Tak daleko bym nie szed\u0142. Podczas obrad by\u0142y dwa obozy, opozycyjne, wi\u0119c powsta\u0142e dokumenty s\u0105 takim amalgamatem, znajdziemy tam r\u00f3\u017cne rzeczy. Tradycjonali\u015bci b\u0119d\u0105 zatem\u00a0wyci\u0105ga\u0107 z\u00a0soboru teksty tradycyjne, a\u00a0progresi\u015bci inne. Oni powo\u0142aj\u0105 si\u0119 na wszelkie wzmianki o\u00a0dopasowaniu wed\u0142ug potrzeb pastoralnych i\u00a0tak dalej. I\u00a0powo\u0142uj\u0105c si\u0119 na te fragmenty, wyrugowali praktycznie \u0142acin\u0119 z\u00a0liturgii. Pawe\u0142 VI nie sprzeciwi\u0142 si\u0119 soborowi – pierwsze wydanie odnowionego msza\u0142u te\u017c by\u0142o przecie\u017c po \u0142acinie. Wi\u0119c ten msza\u0142 istnia\u0142, tylko nie by\u0142 praktycznie u\u017cywany.<\/p>\r\n\r\n

M.B.: <\/strong>Jakie s\u0105 g\u0142\u00f3wne r\u00f3\u017cnice, kt\u00f3rych Bractwo nie mo\u017ce przyj\u0105\u0107?<\/em><\/p>\r\n\r\n

K.S.:<\/strong> Nowy ryt unika wszelkich rzeczy niemi\u0142ych protestantom. Zw\u0142aszcza teologii ofiary, zado\u015b\u0107uczynienia za nasze grzechy, nauki o\u00a0bezkrwawym odnowieniu Kalwarii. Klimat novus ordo missae ma na celu nakierowanie na cz\u0142owieka – zamiast dotychczasowego teocentryzmu, wyra\u017caj\u0105cego si\u0119 zwr\u00f3ceniem wszystkich twarz\u0105 ku Bogu: ca\u0142y lud w\u00a0drodze do Pana Boga symbolizowanego przez Wsch\u00f3d i\u00a0krucyfiks oraz obecnego w\u00a0tabernakulum.<\/p>\r\n\r\n

M.B.: <\/strong>Nie mo\u017cna powiedzie\u0107, \u017ce teraz wierni odwr\u00f3ceni s\u0105 do siebie, s\u0105 raczej zgromadzeni wok\u00f3\u0142 Chrystusa.<\/em><\/p>\r\n\r\n

K.S.:<\/strong> Chodzi o\u00a0wyrazisto\u015b\u0107 symbolu. Na przyk\u0142ad: pomi\u0119dzy miejscem, gdzie stoi kap\u0142an w\u00a0tradycyjnym rycie, a\u00a0o\u0142tarzem, s\u0105 trzy stopnie. Oznaczaj\u0105 powr\u00f3t do Ojca przez: oczyszczenie, u\u015bwi\u0119cenie i\u00a0zjednoczenie. Przez takie drobne rzeczy mamy dan\u0105 nauk\u0119. Symbolika o\u0142tarza – Chrystus, kt\u00f3ry jako cz\u0142owiek jednoczy nas, jest drog\u0105 do Ojca. Ten kierunek ziemia, \u015bwiat, dolina \u0142ez, wygnanie – przez Chrystusa do nieba. To jest pierwotna, staro\u017cytna symbolika. Wierni byli pod wra\u017ceniem symboliki Wschodu – najwi\u0119ksza symbolika naturalna: wsch\u00f3d S\u0142o\u0144ca. St\u0105d orientowanie o\u0142tarzy. Chrystus, kt\u00f3ry jest S\u0142o\u0144cem Sprawiedliwo\u015bci, kt\u00f3ry daje nam \u015bwiat\u0142o, ciep\u0142o, \u0142aski itd. Msza \u015bwi\u0119ta odprawiana na Wsch\u00f3d w\u0142\u0105cza w\u00a0to kosmiczne wydarzenie. I\u00a0tak w\u0142a\u015bciwie kap\u0142an i\u00a0wierni patrzyli w\u00a0jednym kierunku, na s\u0142o\u0144ce. I\u00a0ten wsp\u00f3lny kierunek, od ziemi do nieba by\u0142 obecny we wszystkich liturgiach Wschodu i\u00a0Zachodu. Cz\u0142owiek mi\u0119dzy niebem a\u00a0ziemi\u0105 ma o\u0142tarz, kt\u00f3ry wprowadza go do wy\u017cszej rzeczywisto\u015bci.<\/p>\r\n\r\n

M.B.: <\/strong>Nie ma tego wszystkiego w\u00a0nowym rycie?<\/em><\/p>\r\n\r\n

K.S.:<\/strong> Nowy ryt ma horyzontaln\u0105 orientacj\u0119, gdzie najwa\u017cniejsza jest ziemia, Kr\u00f3lestwo Bo\u017ce na \u015bwiecie, mi\u0142o\u015b\u0107 bli\u017aniego, dogadanie si\u0119 z\u00a0innymi – ekumenizm. Usuwane s\u0105 wzmianki o\u00a0zagro\u017ceniu piek\u0142a – bardzo, bardzo niewiele jest o\u00a0tym mowy. Podobnie o\u00a0tym, by stara\u0107 si\u0119 zbawi\u0107 w\u0142asn\u0105 dusz\u0119. Rzadkie s\u0105 pro\u015bby o\u00a0zbawienie dusz innych – aby ci, kt\u00f3rzy s\u0105 daleko od Ko\u015bcio\u0142a nawr\u00f3cili si\u0119 (s\u0142ynna zmiana modlitwy wielkopi\u0105tkowej za schizmatyk\u00f3w, heretyk\u00f3w, pogan i\u00a0\u017cyd\u00f3w). Przychodzizapomnienie, \u017ce \u017cycie jest walk\u0105 duchow\u0105, \u017ce musimy decydowa\u0107, dla kogo pracujemy – z\u00a0jednej strony pa\u0144stwo Bo\u017ce, z\u00a0drugiej pa\u0144stwo diab\u0142a. To zupe\u0142nie inny obraz \u017cycia religijnego i\u00a0sensu istnienia cz\u0142owieka. Je\u015bli cz\u0142owiek uczestniczy od trzydziestu lat w\u00a0nowym rycie mszy, to nast\u0105pi co\u015b takiego, \u017ce zapomni ju\u017c gruntownie o\u00a0piekle, o\u00a0walce duchowej.<\/p>\r\n\r\n

M.B.: <\/strong>Czy to sprawia, \u017ce msza nie jest wa\u017cna?<\/em><\/p>\r\n\r\n

K.S.:<\/strong> W\u00a0chwili przeistoczenia oczywi\u015bcie Jezus jest obecny, natomiast ca\u0142a ta symbolika w\u0119dr\u00f3wki do nieba jest przekre\u015blona, i\u00a0to jest problem istotny. Oczywi\u015bcie zdaj\u0119 sobie spraw\u0119, \u017ce zwykli wierni cz\u0119sto o\u00a0tym nie my\u015bl\u0105, ale to jest wa\u017cne, przynajmniej dla kap\u0142ana. Je\u015bli kap\u0142an dokonuje ofiary, to obraca si\u0119 ku Bogu, ofiara Jemu jest sk\u0142adana, aby prosi\u0107 o\u00a0przebaczenie za nasze grzechy, aby Go chwali\u0107, aby Go czci\u0107 i\u00a0Jemu s\u0142u\u017cy\u0107. W\u00a0nowym rycie najwa\u017cniejsza jest nie hostia, ale kap\u0142an gadaj\u0105cy z\u00a0wiernymi i\u00a0wierni gadaj\u0105cy z\u00a0kap\u0142anem. Przepraszam za tak mocne s\u0142owa, ale to jest widoczne. Oni nie s\u0105 skoncentrowani na tym, co si\u0119 w\u0142a\u015bnie dzieje, oni patrz\u0105 sobie wzajemnie na twarze.<\/p>\r\n\r\n

M.B.: <\/strong>Jezus zszed\u0142 na ziemi\u0119 – nowy ryt lepiej oddaje to Bo\u017ce uni\u017cenie.<\/em><\/p>\r\n\r\n

K.S.:<\/strong> Po co Chrystus zst\u0105pi\u0142 na ziemi\u0119? Aby nas prowadzi\u0107 do Boga. Zst\u0105pienie Chrystusa na ziemi\u0119 jest aktem niesko\u0144czonego mi\u0142osierdzia. Ale to jest tylko pocz\u0105tek, On zst\u0105pi\u0142 do nas, aby nas natychmiast porwa\u0107 z\u00a0tej ziemi i\u00a0prowadzi\u0107 do Ojca. Ca\u0142e Jego \u017cycie jest opuszczaniem tego \u015bwiata. Ten ruch zej\u015bcia, inkarnacja, pi\u0119knie jest uobecniany przez przeistoczenie. Przychodzenie Jezusa na \u015bwiat jako nauczyciela to pierwsza cz\u0119\u015b\u0107 mszy \u015bwi\u0119tej. To tak zwana msza katechumen\u00f3w – lekcja, ewangelia, kazanie. I\u00a0my przyjmujemy Jego s\u0142owo i\u00a0wracamy do Ojca przez ten akt ofiarny. To jest niesamowite, ja tym \u017cyj\u0119.<\/p>\r\n\r\n

Poczucie sacrum<\/strong><\/p>\r\n\r\n

\"\"M.B.: <\/strong>Kiedy\u015b nie nazywa\u0142o si\u0119 Boga przyjacielem.<\/em><\/p>\r\n\r\n

K.S.:<\/strong> Bo zaznaczony by\u0142 wyra\u017anie respekt przed Panem Bogiem, kt\u00f3ry jest odwiecznym majestatem – komunia na kl\u0119cz\u0105co, wierni kl\u0119kaj\u0105 cz\u0119sto, kap\u0142an ile razy… Adoracje, uwielbienia, mn\u00f3stwo wyraz\u00f3w pobo\u017cno\u015bci. To wszystko zosta\u0142o zredukowane w\u00a0nowym rycie zasadniczo, je\u015bli nie zupe\u0142nie w\u00a0niekt\u00f3rych krajach czy miastach. Zamiast zwr\u00f3ci\u0107 si\u0119 ku Panu Bogu, ludzie s\u0105 zwr\u00f3ceni ku sobie. Kap\u0142an patrzy na nich. O\u0142tarz zamiast by\u0107 o\u0142tarzem ofiarnym, sta\u0142 si\u0119 sto\u0142em. Wok\u00f3\u0142 sto\u0142u si\u0119 siedzi i\u00a0robi uczt\u0119. Ca\u0142y aspekt po\u015bwi\u0119cenia, u\u015bwi\u0119cenia, nawr\u00f3cenia jest zast\u0105piony przez humanizm, altruizm, budowanie lepszego \u015bwiata.<\/p>\r\n\r\n

M.B.: <\/strong>Podkre\u015bla Ksi\u0105dz bardzo s\u0142owo \u201eofiara\u201d.<\/em><\/p>\r\n\r\n

K.S.:<\/strong> Wszystkie znane mi \u015bwiadectwa ludzi, kt\u00f3rzy chodz\u0105 na odnowion\u0105 msz\u0119 \u015bwi\u0119t\u0105 s\u0105 takie: modl\u0119 si\u0119, \u015bpiewam, s\u0142ucham co kap\u0142an m\u00f3wi. A\u00a0gdzie \u015bwiadomo\u015b\u0107, \u017ce to Ofiara Chrystusa? A\u00a0komunia \u015bwi\u0119ta to co? – pytam wtedy. \u201eA tak, tak oczywi\u015bcie, przyjmuj\u0119 komuni\u0119 \u015bwi\u0119t\u0105, przyjmuj\u0119 cia\u0142o Chrystusa, dzi\u0119kuj\u0119 mu\u201d i\u00a0tak dalej. Ale, \u017ce to ofiara Chrystusa – to ma\u0142o znane, cho\u0107 wszystko niby \u015bwietnie rozumiej\u0105, bo msza jest w\u00a0j\u0119zyku narodowym.<\/p>\r\n\r\n

M.B.: <\/strong>Sk\u0105d takie przywi\u0105zanie do \u0142aciny?<\/em><\/p>\r\n\r\n

K.S.:<\/strong> J\u0119zyk sakralny nie jest j\u0119zykiem m\u00f3wionym. To mo\u017ce by\u0107 \u0142acina, czy w\u00a0innym rycie greka albo starocerkiewnos\u0142owia\u0144ski albo starohebrajski. Coraz mniej wiernych rozumia\u0142o przez wieki po \u0142acinie, ale za to doskonale zdawali sobie spraw\u0119, jaka jest istota mszy \u015bwi\u0119tej, kt\u00f3ra jest niesko\u0144czon\u0105 tajemnic\u0105 przekraczaj\u0105c\u0105 nasze rozumowanie. J\u0119zyk sakralny za\u015b (i inne symbole jak np. u\u017cywanie kadzid\u0142a, \u015bpiew gregoria\u0144ski) ma przekaza\u0107 atmosfer\u0119 \u015bwi\u0119to\u015bci Bo\u017cej i\u00a0wiecznego \u017cycia. Opr\u00f3cz tego jest konieczne wnikliwe pouczenie o\u00a0tym, co si\u0119 dzieje podczas mszy jak, w\u00a0miar\u0119 naszych mo\u017cliwo\u015bci, mo\u017cemy najpobo\u017cniej w\u00a0tym uczestniczy\u0107, wchodzi\u0107 w\u00a0intencj\u0119 Pana Jezusa i\u00a0Matki Naj\u015bwi\u0119tszej.<\/p>\r\n\r\n

M.B.: <\/strong>Dla Polaka to mo\u017ce nie taki k\u0142opot, ale co z\u00a0innymi, odleg\u0142ymi kulturami?<\/em><\/p>\r\n\r\n

K.S.:<\/strong> By\u0142em przez osiem lat misjonarzem w\u00a0Afryce, w\u015br\u00f3d ludzi, kt\u00f3rzy nie umiej\u0105 pisa\u0107, czyta\u0107 czy liczy\u0107, maj\u0105 problemy z\u00a0w\u0142asnym j\u0119zykiem, a\u00a0co dopiero z\u00a0\u0142acin\u0105. Te dzieci podczas jednego roku (czasem by\u0142o 1500) tak by\u0142y zafascynowane tradycyjn\u0105 msz\u0105 \u015bwi\u0119t\u0105, \u017ce w\u00a0ci\u0105gu kilku tygodni g\u0142\u00f3wne odpowiedzi po \u0142acinie wszyscy mieli w\u00a0g\u0142owie. I\u00a0ka\u017cde dziecko na ko\u0144cu roku, podczas egzamin\u00f3w, potrafi\u0142o doskonale powiedzie\u0107, co w\u00a0ka\u017cdym momencie mszy si\u0119 dzieje. I\u00a0tak uczestniczyli du\u017co bardziej ni\u017c tutaj, gdy same s\u0142owa s\u0105 znane, ale serce jest puste, bo cz\u0142owiek nie \u017cyje t\u0105 \u015bwi\u0119to\u015bci\u0105.<\/p>\r\n\r\n

M.B.: <\/strong>Jakie jest znaczenie ciszy dla tej \u015bwi\u0119to\u015bci?<\/em><\/p>\r\n\r\n

K.S.:<\/strong> Uczestniczy\u0107 w\u00a0ofierze Chrystusa, to jest sta\u0107 pod Jego krzy\u017cem, jak Maria Magdalena, Maryja i\u00a0\u015bwi\u0119ty Jan przed wiekami. I\u00a0wierni maj\u0105 by\u0107 w\u0142\u0105czeni w\u00a0t\u0119 sam\u0105 tajemnic\u0119, do tego potrzeba ciszy, skupienia. Potrzeba wielu symboli, kt\u00f3re przypominaj\u0105, \u017ce to nie jest \u015bwiatowe, jakie\u015b dialogowanie, to nie katechizacja, wzajemne \u015bpiewanie. To mo\u017cemy gdzie indziej robi\u0107. Ja te\u017c lubi\u0119 \u015bpiewa\u0107, kol\u0119dy lubi\u0119 i\u00a0tak dalej. Tak samo lubi\u0119 rozmawia\u0107 z\u00a0lud\u017ami, lubi\u0119 ludzi. Ale msza \u015bwi\u0119ta jest czym\u015b o\u00a0wiele wy\u017cszym. I\u00a0wierni musz\u0105 by\u0107 przygotowani do najwi\u0119kszego aktu religijnego jakim jest uczestnictwo we mszy \u015bwi\u0119tej. I\u00a0pomaga w\u00a0tym najlepiej \u015bwi\u0119ta cisza, atmosfera starych katedr, muzyka, kt\u00f3ra jest nie z\u00a0tego \u015bwiata, czyli gregoria\u0144ski chora\u0142 anio\u0142\u00f3w.<\/p>\r\n\r\n

M.B.: <\/strong>\u0141atwiej uczestniczy\u0107 we mszy dzi\u0119ki dialogowi, a\u00a0nie tylko przez patrzenie.<\/em><\/p>\r\n\r\n

K.S.:<\/strong> Zupe\u0142nie odwrotnie. Teraz ludzie patrz\u0105 w\u00a0pi\u0119kn\u0105 twarz kap\u0142ana i\u00a0z\u00a0nim rozmawiaj\u0105. To jest poziom katechizacji, ale to nie jest liturgia. Zgadzam si\u0119, \u017ce s\u0105 potrzebne oznaki wzajemnego kontaktu. Je\u015bli robi\u0119 wyk\u0142ad i\u00a0patrz\u0119 na \u015bcian\u0119, to jest z\u0142y wyk\u0142ad. Musz\u0119 patrze\u0107 na ludzi, musi by\u0107 \u017cywy kontakt. Je\u015bli wi\u0119c kap\u0142an g\u0142osi kazanie, w\u00a0taki spos\u00f3b stoi. To jest zrozumia\u0142e. Natomiast sama eucharystia to nie jest pouczenie czy dialog, ale ofiara – wierni s\u0105 wpatrzeni w\u00a0tego samego Boga. Maj\u0105 by\u0107 \u015bwiadomi liturgii.<\/p>\r\n\r\n

Reforma reformy<\/strong><\/p>\r\n\r\n

M.B.: <\/strong>Msza tradycyjna kojarzona jest ze starszymi paniami klepi\u0105cymi r\u00f3\u017ca\u0144ce.<\/em><\/p>\r\n\r\n

K.S.:<\/strong> To moderni\u015bci tak przedstawiaj\u0105 spraw\u0119, moim zdaniem jest to ogromnie obra\u017aliwe. Niejedna stara babcia ratowa\u0142a wiar\u0119 i\u00a0zbawianie wielu innych, dlatego, \u017ce tak \u017carliwie si\u0119 modli\u0142a. Mo\u017cna bez \u017cadnego problemu rozwa\u017caj\u0105c r\u00f3\u017caniec, kontempluj\u0105c tajemnice \u017cycia, \u015bmierci i\u00a0zmartwychwstania Jezusa, zjednoczy\u0107 si\u0119 z\u00a0t\u0105 tajemnic\u0105 i\u00a0\u015bwietnie zdawa\u0107 sobie spraw\u0119 z\u00a0tego, co si\u0119 dzieje na o\u0142tarzu. Nawet nie znaj\u0105c poszczeg\u00f3lnych s\u0142\u00f3w.<\/p>\r\n\r\n

M.B.: <\/strong>Dlaczego kap\u0142an, kt\u00f3ry przecie\u017c zast\u0119puje Chrystusa, podczas mszy kl\u0119ka przed tym\u017ce Chrystusem?<\/em><\/p>\r\n\r\n

K.S.:<\/strong> R\u00f3\u017cne s\u0105 funkcje kap\u0142ana w\u00a0czasie mszy. Podczas najwy\u017cszych czynno\u015bci kap\u0142an dzia\u0142a in persona Christi<\/em>. Zw\u0142aszcza gdy wypowiada s\u0142owa przeistoczenia. Natomiast w\u00a0pozosta\u0142ych cz\u0119\u015bciach mszy \u015bwi\u0119tej po prostu jest in persona Ecclesiae<\/em>. Jest g\u0142osem Ko\u015bcio\u0142a, Oblubienicy Chrystusa, kt\u00f3ra oddaje ho\u0142d Chrystusowi. W\u00a0rycie mszy kap\u0142an jednoczy te dwa aspekty i\u00a0te dwie funkcje. Czasem pe\u0142ni je praktycznie jednym momencie.<\/p>\r\n\r\n

M.B.: <\/strong>W liturgii tradycyjnej nagromadzi\u0142o si\u0119 mn\u00f3stwo dubluj\u0105cych si\u0119 gest\u00f3w.<\/em><\/p>\r\n\r\n

K.S.:<\/strong> Liturgia jest doskonale dopasowana do tego natury ludzkiej. Ot\u00f3\u017c w\u00a0naturze ludzkiej, dop\u00f3ki nie si\u0119gnie ona do wieczno\u015bci, bardzo potrzebnym elementem jest powt\u00f3rka. Tylko w\u00a0ten spos\u00f3b cz\u0142owiek przyzwyczai si\u0119 do czego\u015b dobrego, je\u015bli powtarza, powtarza, powtarza. Mo\u017cna powiedzie\u0107 \u201ekocham\u201d raz i\u00a0to ma swoj\u0105 warto\u015b\u0107, ale to nie jest w\u00a0naturze cz\u0142owieka. Anio\u0142 mo\u017ce to zrobi\u0107 raz na zawsze, cz\u0142owiek musi ci\u0105gle na nowo, z\u00a0powodu jego zmienno\u015bci. Aby si\u0119 skoncentrowa\u0107 i\u00a0ci\u0105gle wraca\u0107 do tego Boga i\u00a0ci\u0105gle podkre\u015bla\u0107 ch\u0119\u0107 wracania do Niego – dlatego to powielenie.<\/p>\r\n\r\n

M.B.: <\/strong>Nie tylko podczas mszy mo\u017cemy wyra\u017ca\u0107 sw\u0105 mi\u0142o\u015b\u0107 do Boga.<\/em><\/p>\r\n\r\n

K.S.:<\/strong> Kiedy kap\u0142an na ko\u0144cu mszy \u015bpiewa \u201eIte, missa est\u201d – wed\u0142ug mistyk\u00f3w nie oznacza to, \u017ce msza jest zako\u0144czona, ale \u201eteraz jest msza\u201d. \u201eId\u017acie\u201d, kontynuujcie msz\u0119 w\u00a0waszym \u017cyciu. Ale do tego potrzeba intensywnego prze\u017cywania mszy. Je\u015bli tego nie ma – cz\u0142owiek jest roztargniony, szybko zapomina, lekcewa\u017cy wrogie napa\u015bci, pokusy odrywaj\u0105 go od obranej drogi. St\u0105d powt\u00f3rzenia gest\u00f3w. Szczeg\u00f3lnie potr\u00f3jne to wyraz wielkiej intensywno\u015bci – \u201ePanie nie jestem godzien, nie jestem godzien!, naprawd\u0119 nie jestem godzien!\u201d. Najpi\u0119kniejsze s\u0105 w\u0142a\u015bnie te powt\u00f3rki trzykrotne, np. Baranku Bo\u017cy albo Kyrie. Wed\u0142ug \u015bwi\u0119tych autor\u00f3w, ka\u017cdy z\u00a0tych trzech razy mo\u017cemy odnosi\u0107 do innej osoby Tr\u00f3jcy.<\/p>\r\n\r\n

M.B.: <\/strong>Ludzie, kt\u00f3rzy pami\u0119taj\u0105 msze sprzed reformy i\u00a0por\u00f3wnuj\u0105 z\u00a0dzisiaj odprawian\u0105 msz\u0105 trydenck\u0105, zauwa\u017caj\u0105 pewne r\u00f3\u017cnice. Na przyk\u0142ad teraz ca\u0142y ko\u015bci\u00f3\u0142 odpowiada na s\u0142owa kap\u0142ana, kiedy\u015b tylko ministranci.<\/em><\/p>\r\n\r\n

K.S.:<\/strong> Odpowiedzi wiernych s\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 recytowanej mszy. Przez d\u0142ugi czas ta msza by\u0142a rzeczywi\u015bcie zaniechana, ale odnowi\u0142 jej praktyk\u0119 w\u00a0XIX wieku s\u0142ynny liturgista Prosper Gu\u00c3\u00a9ranger. Przywr\u00f3ci\u0142 stare zwyczaje, o\u00a0kt\u00f3rych m\u00f3wi\u0105 doktorzy ko\u015bcio\u0142a. Msza recytowana zachowana zreszt\u0105 w\u00a0zakonach, zosta\u0142a rehabilitowana najp\u00f3\u017aniej na pocz\u0105tku XX wieku. Zosta\u0142o to dowarto\u015bciowane w\u00a0spos\u00f3b szczeg\u00f3lny po to, by u\u0142atwi\u0107 odczytywanie znacze\u0144 wiernym. To czas wydawania mszalik\u00f3w polsko-\u0142aci\u0144skich, prze\u0142om. Wielkim dobrem w\u00a0tej sprawie okaza\u0142a si\u0119 encyklika Mediator Dei<\/em>, kt\u00f3ra m\u00f3wi na czym ma polega\u0107 nowy ruch liturgiczny. Nie chodzi\u0142o o\u00a0to, by zmieni\u0107 liturgi\u0119, ale nastawienie wiernych do liturgii, anga\u017cuj\u0105c ich bardziej. I\u00a0my jeste\u015bmy tego zwolennikami, chcemy, by wierni jak najlepiej rozumieli liturgi\u0119, by si\u0119 w\u0142\u0105czali.<\/p>\r\n\r\n

M.B.: <\/strong>Skoro ludzie maj\u0105 si\u0119 w\u0142\u0105cza\u0107, to mo\u017ce postulat wyrugowania nowego rytu jest zbyt daleko posuni\u0119ty, mo\u017ce wystarczy reforma reformy?<\/em><\/p>\r\n\r\n

K.S.:<\/strong> Mi\u0119dzy nowym a\u00a0starym rytem jest zasadnicza rozbie\u017cno\u015b\u0107, wr\u0119cz sprzeczno\u015b\u0107. To s\u0105 dwa pogl\u0105dy na rzeczywisto\u015b\u0107. Wprowadzi\u0107 ryt, kt\u00f3ry by\u0142by pr\u00f3b\u0105 po\u017cenienia dotychczasowych by\u0142oby rzecz\u0105 problematyczn\u0105. Ojciec \u015awi\u0119ty ostatnio jest krytykowany za popieranie komunii \u015bwi\u0119tej na kl\u0119cz\u0105co, za odprawienie mszy twarz\u0105 ku Bogu… W\u00a0wielu krajach \u201epro multis\u201d w\u00a0konsekracji jest t\u0142umaczone \u201eza nas i\u00a0za wszystkich\u201d zamiast \u201eza nas i\u00a0za wielu\u201d. Papie\u017c dba, by zaniecha\u0107 tych ohydnych t\u0142umacze\u0144. Cieszymy si\u0119 z\u00a0wszystkich takich pr\u00f3b. Zdajemy sobie spraw\u0119, \u017ce przywr\u00f3cenie normalno\u015bci mo\u017ce nast\u0105pi\u0107 w\u00a0wielu etapach i\u00a0mo\u017ce nast\u0105pi\u0107 przez pewn\u0105 reform\u0119 novus ordo missae.<\/p>\r\n\r\n

M.B.: <\/strong>Taka reforma oznacza, \u017ce pewne nowe elementy zostan\u0105 w\u00a0liturgii.<\/em><\/p>\r\n\r\n

K.S.:<\/strong> My jeste\u015bmy przekonani, \u017ce nowy ryt umiera. On umiera z\u00a0tego powodu, \u017ce tam, gdzie jest konsekwentnie wprowadzany, zostaje spustoszenie. Owocem nowego rytu jest katolickie przecie\u017c spo\u0142ecze\u0144stwo Francji, gdzie ko\u015bcio\u0142y s\u0105 puste, a\u00a0powo\u0142a\u0144 nie ma. Nie przypisujemy tego oczywi\u015bcie wy\u0142\u0105cznie obrz\u0105dkowi, ale w\u00a0wielkiej mierze i\u00a0jemu. Szczeg\u00f3lnie je\u015bli chodzi o\u00a0kraje zachodnie, Ko\u015bci\u00f3\u0142 kwitnie teraz tam, gdzie dowarto\u015bciowano z\u00a0powrotem te tradycyjne elementy. Reforma reformy mo\u017ce by\u0107 formu\u0142\u0105 przej\u015bcia, powrotu do tradycji, czego by\u015bmy sobie bardzo \u017cyczyli. Nie jeste\u015bmy marzycielami i\u00a0nie my\u015blimy, \u017ce to nast\u0105pi jednego dnia, to jest ogromnie d\u0142ugi proces i\u00a0trzeba go podj\u0105\u0107. Albo chcemy ratowa\u0107 nasza wiar\u0119 i\u00a0wtedy wr\u00f3ci\u0107 na zdrowych zasad Ko\u015bcio\u0142a, albo spo\u0142ecze\u0144stwo katolickie zniknie.<\/p>\r\n\r\n

M.B.: <\/strong>Benedykt XVI od kiedy zosta\u0142 papie\u017cem ani razu nie odprawi\u0142 mszy w\u00a0nadzwyczajnej formie rytu rzymskiego.<\/em><\/p>\r\n\r\n

K.S.:<\/strong> Bolejemy nad tym.<\/p>\r\n\r\n

Ekumenizm<\/strong><\/p>\r\n\r\n

\"\"M.B.: <\/strong>Mawia Ksi\u0105dz, \u017ce spos\u00f3b modlitwy wp\u0142ywa na wiar\u0119. Jakie s\u0105 pozaliturgiczne r\u00f3\u017cnice mi\u0119dzy wsp\u00f3\u0142czesnym stanowiskiem Ko\u015bcio\u0142a a\u00a0Bractwem?<\/em><\/p>\r\n\r\n

K.S.:<\/strong> Przede wszystkim kwestie ekumenizmu, kolegializmu, czy kwestie wolno\u015bci religijnej. Nie by\u0142o i\u00a0nie ma mowy o\u00a0wycofaniu si\u0119 z\u00a0kt\u00f3rego\u015b punktu. To nie jest nasza osobista pozycja, ale przedstawienie nauki Ko\u015bcio\u0142a katolickiego jako takiej. Lefebrysta to nie jest kto\u015b, kto wyznaje Lefebvre’a, bo arcybiskup nie mia\u0142 w\u0142asnej nauki, to po prostu nauka Ko\u015bcio\u0142a. Zapewniamy Ojcu \u015awi\u0119temu ca\u0142e nasze poparcie w\u00a0tej okropnej wojnie, jaka si\u0119 toczy.<\/p>\r\n\r\n

M.B.: <\/strong>Nie chcecie jedno\u015bci Ko\u015bcio\u0142a?<\/em><\/p>\r\n\r\n

K.S.:<\/strong> Do soboru watyka\u0144skiego II ekumenizm by\u0142 definiowany przez papie\u017cy jako staranie si\u0119 o\u00a0nawr\u00f3cenie wszystkich dysydent\u00f3w do \u0142ona Ko\u015bcio\u0142a katolickiego. Oczywi\u015bcie nie mieczem i\u00a0ogniem, ale namow\u0105, dyskusj\u0105, a\u00a0przede wszystkim przez jasne przedstawienie racji katolickich. Protestantyzm jako taki jest z\u0142em, poniewa\u017c protestanci odeszli od Ko\u015bcio\u0142a katolickiego, neguj\u0105 pewne prawdy wiary, w\u00a0tym i\u00a0owym pob\u0142\u0105dzili. I\u00a0zapraszaj\u0105c ich na powr\u00f3t do Ko\u015bcio\u0142a, musimy im to pokaza\u0107.<\/p>\r\n\r\n

M.B.: <\/strong>Bractwo inaczej definiuje ekumenizm?<\/em><\/p>\r\n\r\n

K.S.:<\/strong> Ekumenizm jako dialog przedstawia inne religie w\u00a0zupe\u0142nie nowym \u015bwietle. Idea\u0142em staje si\u0119 wsp\u00f3lne tworzenie Ko\u015bcio\u0142a czy (jeszcze cz\u0119\u015bciej i\u00a0jeszcze bardziej og\u00f3lnikowo) Kr\u00f3lestwa Bo\u017cego… I\u00a0wszyscy s\u0105 w\u00a0drodze, jedni bardziej, inni mniej w\u00a0\u0142\u0105czno\u015bci, ale wszyscy uczestnicz\u0105 w\u00a0tym nieokre\u015blonym bli\u017cej kr\u00f3lestwie Bo\u017cym. I\u00a0ma by\u0107 pi\u0119kna dyskusja, ale nikt ju\u017c nie pami\u0119ta, \u017ceby nawraca\u0107, \u017ce Jezus m\u00f3wi\u0142 \u201eId\u017acie na ca\u0142y \u015bwiat i\u00a0nawracajcie wszystkie narody\u201d.<\/p>\r\n\r\n

M.B.: <\/strong>Przyk\u0142adem takiego my\u015blenia by\u0142a unia brzeska.<\/em><\/p>\r\n\r\n

K.S.:<\/strong> Unia brzeska mia\u0142a zapewni\u0107 wiernym Ko\u015bcio\u0142a wschodniego zachowanie ich rytu, ich zwyczaju, duchowo\u015bci, prawa, ale w\u00a0przylgni\u0119ciu do Stolicy Apostolskiej. W\u00a0taki oto spos\u00f3b w\u00a0ci\u0105gu czterystu lat nawr\u00f3ci\u0142o si\u0119 do Ko\u015bcio\u0142a katolickiego mn\u00f3stwo ludzi, w\u00a0tym wielcy \u015bwi\u0119ci, jak \u015bw. Jozafat, \u015bw. Andrzej Bobola czy m\u0119czennicy podlascy. A\u00a0teraz przekre\u015bla si\u0119 rol\u0119 tej unii, czterysta lat pr\u00f3by misji prawos\u0142awnych dekret z\u00a0Ballamand okre\u015bla jako fa\u0142szywy krok. I\u00a0tutaj jest sprzeczno\u015b\u0107. I\u00a0trzeba si\u0119 zastanowi\u0107 kto ma racj\u0119 – czy wszyscy ci papie\u017ce, kt\u00f3rzy ostrzegaj\u0105 nas przed ekumenizmem rozumianym jako dialog… Pr\u00f3by ekumenizmu zacz\u0119\u0142y si\u0119 w\u00a0XIX wieku w\u00a0Chicago. Leon XIII pot\u0119pi\u0142 te ruchy, dalej Pius X, a\u00a0zw\u0142aszcza Pius XI pisz\u0105c encyklik\u0119 Mortalium Animos<\/em>. Jest tam pot\u0119pione dok\u0142adnie to, co w\u00a0w\u00a0dekrecie Unitatis redintegratio<\/em> zosta\u0142o uznane za teraz obowi\u0105zuj\u0105ce. Czy Ko\u015bci\u00f3\u0142 mo\u017ce by\u0107 sprzeczny ze sob\u0105 w\u00a0swych najwy\u017cszych orzeczeniach? Tu stoi magisterium przeciw magisterium.<\/p>\r\n\r\n

M.B.: <\/strong>A kwestia wolno\u015bci religijnej?<\/em><\/p>\r\n\r\n

K.S.:<\/strong> Ives Congar w\u00a0pami\u0119tnikach (niedawno opublikowane po polsku) pisze, \u017ce mia\u0142 zadanie podczas soboru, by uzasadni\u0107 nauk\u0119 o\u00a0wolno\u015bci religijnej w\u00a0oparciu o\u00a0dotychczasow\u0105 teologi\u0119, by znale\u017a\u0107 co\u015b na potwierdzanie u\u00a0Ojc\u00f3w Ko\u015bcio\u0142a. I\u00a0pisze, bez \u017cadnej obawy – mia\u0142em trudne zadanie, bo tego tam nie ma i\u00a0musia\u0142em kombinowa\u0107. Co\u015b takiego pisze, bezczelnie zupe\u0142nie. I\u00a0ja si\u0119 pytam wobec tego: jaka jest ranga doktrynalna Soboru Watyka\u0144skiego II wobec wszystkich wcze\u015bniejszych orzecze\u0144?<\/p>\r\n\r\n

Rozmawia\u0142: Micha\u0142 Buczkowski<\/em><\/p>\r\n\r\n


<\/p>\r\n\r\n

Za: Dominika\u0144ski O\u015brodek Liturgiczny<\/a><\/p>\r\n\r\n


\r\n <\/em><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Z ks. Karlem Stehlinem, prze\u0142o\u017conym Bractwa \u015bw. Piusa X w Europie \u015arodkowej i Wschodniej rozmawia Micha\u0142 Buczkowski Micha\u0142 Buczkowski: Jakie nastroje panuj\u0105 w\u00a0bractwie Piusa X po odwo\u0142aniu dekretu o\u00a0ekskomunice? Ks. Karl Stehlin: Jeste\u015bmy szcz\u0119\u015bliwi, zawsze czuli\u015bmy si\u0119 wiernymi synami Ko\u015bcio\u0142a katolickiego. Jeste\u015bmy wdzi\u0119czni za rehabilitacj\u0119 prawdy. Dot\u0105d \u015bwiat by\u0142 ok\u0142amywany ekskomunik\u0105, kt\u00f3ra nie nast\u0105pi\u0142a. Ta […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[3,9],"tags":[32,22,33],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6650"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=6650"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6650\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=6650"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=6650"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=6650"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}