{"id":66282,"date":"2013-01-07T11:56:44","date_gmt":"2013-01-07T16:56:44","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=66282"},"modified":"2013-01-07T11:56:44","modified_gmt":"2013-01-07T16:56:44","slug":"wyjasnienie-w-zwiazku-z-wypowiedziami-prokuratorow-biura-lustracyjnego-ipn-slawomir-cenckiewicz","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=66282","title":{"rendered":"Wyja\u015bnienie w zwi\u0105zku z wypowiedziami prokurator\u00f3w Biura Lustracyjnego IPN – S\u0142awomir Cenckiewicz<\/em>"},"content":{"rendered":"
\r\n
\r\n
\r\n
Wyja\u015bnienie w zwi\u0105zku z wypowiedziami dyrektora Biura Lustracyjnego IPN prokuratora Jacka Wygody<\/em><\/strong><\/div>\r\n

W ostatnim czasie \u201eGazeta Wyborcza” (IPN chcia\u0142 zn\u00f3w zlustrowa\u0107 Wa\u0142\u0119s\u0119, 21 grudnia 2012 r.) og\u0142osi\u0142a, \u017ce \u201epo ukazaniu si\u0119 ksi\u0105\u017cki Cenckiewicza i Gontarczyka, a tak\u017ce po zeznaniach Janusza Stachowiaka [b. funkcjonariusz SB] przed gda\u0144skim s\u0105dem”, naczelnik krakowskiego Oddzia\u0142u Biura Lustracyjnego IPN prok. Piotr Stawowy bada\u0142 akta sprawy lustracyjnej Lecha Wa\u0142\u0119sy, a w lipcu 2010 r. wyda\u0142 opini\u0119, \u017ce \u201enie ma nowych fakt\u00f3w, kt\u00f3re mog\u0142yby by\u0107 podstaw\u0105 do rozpocz\u0119cia na nowo procesu lustracyjnego Lecha Wa\u0142\u0119sy. Ta opinia trafi\u0142a do centrali IPN i Instytut nie skierowa\u0142 do s\u0105du wniosku o ponown\u0105 lustracj\u0119 Wa\u0142\u0119sy”.<\/p>\r\n

Jeszcze tego samego dnia wieczorem opini\u0119 prok. Stawowego na temat ksi\u0105\u017cki SB a Lech Wa\u0142\u0119sa potwierdzi\u0142 tak\u017ce dyrektor Biura Lustracyjnego IPN prok. Jacek Wygoda w rozmowie z Dorot\u0105 Kani\u0105 na \u0142amach Niezale\u017cnej.pl (a dzie\u0144 p\u00f3\u017aniej dodatkowo w \u201eGazecie Polskiej Codziennie”, 22 grudnia 2012 r.) m\u00f3wi\u0105c jeszcze dobitniej, \u017ce: \u201eksi\u0105\u017cka [SB a Lech Wa\u0142\u0119sa] ujawni\u0142a publicznie dowody i dokumenty, kt\u00f3re nie by\u0142y znane opinii publicznej. By\u0142y one jednak znane s\u0105dowi lustracyjnemu, kt\u00f3ry orzeka\u0142 w sprawie Lecha Wa\u0142\u0119sy w 2000 r.”.<\/p>\r\n

Niestety wypowiedzi obu prokurator\u00f3w z Biura Lustracyjnego IPN, zw\u0142aszcza za\u015b s\u0142owa dyrektora Wygody, nie polegaj\u0105 na prawdzie, wprowadzaj\u0105 opini\u0119 publiczn\u0105 w b\u0142\u0105d i wpisuj\u0105 si\u0119 w d\u0142ugi ci\u0105g wypowiedzi dyskredytuj\u0105cych warto\u015b\u0107 poznawcz\u0105 i \u017ar\u00f3d\u0142ow\u0105 nowatorsko\u015b\u0107 ksi\u0105\u017cki SB a Lech Wa\u0142\u0119sa.<\/strong><\/p>\r\n

W zwi\u0105zku z tym pragn\u0119 przypomnie\u0107, \u017ce w kontek\u015bcie przeprowadzonej na kartach ksi\u0105\u017cki SB a Lech Wa\u0142\u0119sa analizy procesu lustracyjnego Wa\u0142\u0119sy i zwi\u0105zanego z tym kuriozalnego orzeczenia s\u0105dowego z sierpnia 2000 r., niezwykle istotne by\u0142o odtworzenie stanu wiedzy, jakim dysponowali s\u0119dziowie badaj\u0105cy o\u015bwiadczenie lustracyjnego by\u0142ego prezydenta RP. Por\u00f3wnuj\u0105c akta zgromadzone przez Biuro Rzecznika Interesu Publicznego i S\u0105d Lustracyjny w 2000 r. z materia\u0142em archiwalnym, kt\u00f3rym dysponowali\u015bmy [Piotr Gontarczyk i ja] w 2008 r. przygotowuj\u0105c nasz\u0105 ksi\u0105\u017ck\u0119, zauwa\u017cyli\u015bmy, \u017ce wiele kluczowych dokument\u00f3w dla rozstrzygni\u0119cia tej sprawy (m. in. donosy agenturalne \u201eBolka”) nie by\u0142o znanych s\u0119dziom.<\/p>\r\n

Nieprzypadkowo wi\u0119c po\u015bwi\u0119cili\u015bmy tej kwestii spory fragment, kt\u00f3ry w kontek\u015bcie wyg\u0142aszanych publicznie nieprawdziwych opinii, wypada tu zacytowa\u0107: \u201eCzy wobec wszystkich opisanych wcze\u015bniej fakt\u00f3w i metod wnioskowania S\u0105du Lustracyjnego jego orzeczenie mo\u017cna traktowa\u0107 jako wiarygodne rozstrzygni\u0119cie sprawy? Przede wszystkim warto wspomnie\u0107, \u017ce dokumentacja dotycz\u0105ca lustrowanego zosta\u0142a w ogromnej mierze zdekompletowana, w okoliczno\u015bciach opisanych we wcze\u015bniejszych rozdzia\u0142ach. Wiele dokument\u00f3w zosta\u0142o odnalezionych przez autor\u00f3w niniejszej ksi\u0105\u017cki ju\u017c po wydaniu wyroku. Pomijaj\u0105c tu wspomnian\u0105 ju\u017c wy\u017cej dokumentacj\u0119 ze \u015bledztwa prokuratorskiego, S\u0105d Lustracyjny nie dysponowa\u0142 b\u0119d\u0105cymi w\u00f3wczas w archiwum UOP wa\u017cnymi dokumentami odnosz\u0105cymi si\u0119 bezpo\u015brednio do sprawy L. Wa\u0142\u0119sy. Warto przypomnie\u0107 w tym miejscu najwa\u017cniejsze z nich:<\/p>\r\n

– zachowane w oryginale dzienniki korespondencyjne gda\u0144skiej SB, w kt\u00f3rych odnotowano fakt rejestracji w grudniu 1970 r. i wyrejestrowania w czerwcu 1976 r. TW ps. \u00bbBolek\u00ab;<\/p>\r\n

– orygina\u0142y maszynopis\u00f3w doniesie\u0144 i fragment\u00f3w informacji TW ps. \u00bbBolek\u00ab wraz z podsumowaniami jego oficer\u00f3w prowadz\u0105cych z\u0142o\u017cone w ko\u0144cu marca 1971 r. oraz w dniach 17 kwietnia 1971 r., 22 kwietnia 1971 r., 27 kwietnia 1971 r., 26 maja 1971 r., 25 listopada 1971 r. i 3 pa\u017adziernika 1972 r.;<\/p>\r\n

– orygina\u0142 streszczenia materia\u0142\u00f3w z SOS krypt. \u00bbOgie\u0144\u00ab, w kt\u00f3rej wiosn\u0105 1971 r. wykorzystywano TW ps. \u00bbBolek\u00ab;<\/p>\r\n

– orygina\u0142 Analizy stanu zagro\u017ce\u0144 do sprawy obiektowej krypt. \u00bbMECHBUD\u00ab z 15 stycznia 1979 r. dotycz\u0105cej sytuacji w Gda\u0144skich Zak\u0142adach Mechanizacji Budownictwa \u00bbZREMB\u00ab, w kt\u00f3rej napisano m.in., \u017ce L. Wa\u0142\u0119sa \u00bbw czasie pracy w stoczni by\u0142 wykorzystywany operacyjnie przez S\u0142u\u017cb\u0119 Bezpiecze\u0144stwa\u00ab;<\/p>\r\n

– r\u0119kopi\u015bmienna notatka s\u0142u\u017cbowa z 8 maja 1985 r. funkcjonariusza Wydzia\u0142u V Departamentu Techniki MSW st. chor. T. Maraszkiewicza na temat E. Naszkowskiego i okoliczno\u015bci prowadzonych dzia\u0142a\u0144 wobec L. Wa\u0142\u0119sy;<\/p>\r\n

– r\u0119kopi\u015bmienne o\u015bwiadczenie funkcjonariusza Biura Studi\u00f3w SB MSW kpt. J. Buraka z 24 maja 1985 r. w sprawie operacji SB realizowanych wobec L. Wa\u0142\u0119sy z udzia\u0142em E. Naszkowskiego;<\/p>\r\n

– plan dzia\u0142a\u0144 realizowanych przez Biuro Studi\u00f3w SB MSW w ramach kombinacji operacyjnej o kryptonimie \u00bbMieszko\u00ab z 18 pa\u017adziernika 1985 r.;<\/p>\r\n

– protok\u00f3\u0142 przes\u0142uchania M. M\u0105drzejewskiego, kt\u00f3remu w 1982 r. SB podrzuci\u0142a do mieszkania kopi\u0119 odr\u0119cznego doniesienia TW ps. \u00bbBolek\u00ab z 12 stycznia 1971 r. i dwa pokwitowania odbioru pieni\u0119dzy wyp\u0142aconych przez kpt. E. Graczyka (18 stycznia 1971 r.) i rezydenta ps. \u00bbMadziar\u00ab (29 czerwca 1974 r.).<\/p>\r\n

Warto r\u00f3wnie\u017c pami\u0119ta\u0107, \u017ce s\u0119dziowie S\u0105du Lustracyjnego dzia\u0142ali pod ogromn\u0105 presj\u0105 gwa\u0142townej kampanii propagandowej, \u015bwiadomi znaczenia, jakie wyrok w sprawie Wa\u0142\u0119sy mo\u017ce mie\u0107 nie tylko dla historii Polski, lecz tak\u017ce dla jej wsp\u00f3\u0142czesno\u015bci. Brak czasu uniemo\u017cliwi\u0142 Urz\u0119dowi Ochrony Pa\u0144stwa dokonanie g\u0142\u0119bszej kwerendy archiwalnej, a rozwi\u0105zania przyj\u0119te w ustawie uniemo\u017cliwia\u0142y w tym wzgl\u0119dzie w\u0142a\u015bciwe dzia\u0142anie urz\u0119du Rzecznika Interesu Publicznego. Jednym i drugim brakowa\u0142o czasu, tak samo jak s\u0105dowi, kt\u00f3ry nie m\u00f3g\u0142 wys\u0142ucha\u0107 istotnych dla sprawy \u015bwiadk\u00f3w. Ale to tylko cz\u0119\u015b\u0107 prawdy. Jest tu tak\u017ce i druga, znacznie wa\u017cniejsza, strona medalu. Do niej nale\u017cy m.in. nik\u0142y stan wiedzy merytorycznej na temat metod dzia\u0142ania SB zaprezentowany w ca\u0142o\u015bci orzeczenia lustracyjnego. Uzupe\u0142nia\u0142o je pomijanie lub zniekszta\u0142canie podstawowych fakt\u00f3w oraz dowolno\u015b\u0107 w traktowaniu materia\u0142u dowodowego. Do tego dochodzi cz\u0119sta rezygnacja przez s\u0105d ze stosowania elementarnych zasad logiki i notoryczne zast\u0119powanie analizy zgromadzonego materia\u0142u dowodowego lu\u017anymi spekulacjami pozbawionymi merytorycznych podstaw. To tylko niekt\u00f3re, najpowa\u017cniejsze zarzuty, kt\u00f3re nale\u017cy postawi\u0107 omawianemu orzeczeniu. Trudno jednoznacznie stwierdzi\u0107, co w sprawie lustracji L. Wa\u0142\u0119sy odegra\u0142o rol\u0119 decyduj\u0105c\u0105: problematyczno\u015b\u0107 w interpretacji niekompletnego materia\u0142u dowodowego, niesprzyjaj\u0105ce okoliczno\u015bci procesu, niekompetencja czy z\u0142a wola.<\/p>\r\n

Nie spos\u00f3b nie odnotowa\u0107 faktu pomini\u0119cia – tak w czasie procesu, jak i w orzeczeniu – kwestii los\u00f3w dokument\u00f3w dotycz\u0105cych L. Wa\u0142\u0119sy w latach 1992-1995. S\u0105d Lustracyjny dysponowa\u0142 aktami \u015bledztwa V Ds 177\/96, w ramach kt\u00f3rego usi\u0142owano wyja\u015bni\u0107 losy dokument\u00f3w przekazanych przez UOP prezydentowi L. Wa\u0142\u0119sie. Jego cz\u0142onkowie wiedzieli wi\u0119c, kto odpowiada za \u00bbwyprowadzenie\u00ab z MSW dokument\u00f3w dotycz\u0105cych TW ps. \u00bbBolek\u00ab zgromadzonych przez ministra Antoniego Macierewicza i kto \u00bbprzej\u0105\u0142\u00ab mikrofilmy znalezione w mieszkaniu Jerzego Fr\u0105czkowskiego. Jednak tre\u015b\u0107 dokument\u00f3w zgromadzonych w \u015bledztwie V Ds 177\/96 zosta\u0142a przemilczana przez s\u0119dzi\u00f3w: Paw\u0142a Rysi\u0144skiego, Krystyn\u0119 Sergiej i Zbigniewa Kapi\u0144skiego. To wydaje si\u0119 najwymowniejszym elementem sprawy” (cyt. za: S. Cenckiewicz, P. Gontarczyk, SB a Lech Wa\u0142\u0119sa. Przyczynek do biografii, Gda\u0144sk-Warszawa-Krak\u00f3w 2008, s. 272-273, pomini\u0119to przypisy i adresy archiwalne dotycz\u0105ce wymienianych dokument\u00f3w).<\/p>\r\n

Niestety, pomimo wykazania ra\u017c\u0105cej r\u00f3\u017cnicy w zgromadzonym przez S\u0105d Lustracyjny i autor\u00f3w SB a Lech Wa\u0142\u0119sa materiale \u017ar\u00f3d\u0142owym oraz licznych uchybieniach w post\u0119powaniu, Biuro Lustracyjne IPN nigdy nie zdecydowa\u0142o si\u0119 na zakwestionowanie orzeczenia w sprawie Wa\u0142\u0119sy z 11 sierpnia 2000 r. w oparciu o art. 21d. \u00a7 2 ustawy z 18 pa\u017adziernika 2006 r. o ujawnianiu informacji o dokumentach organ\u00f3w bezpiecze\u0144stwa pa\u0144stwa z lat 1944-1990 (\u201ePost\u0119powanie lustracyjne zako\u0144czone prawomocnym orzeczeniem wznawia si\u0119, je\u017celi: […] po wydaniu orzeczenia ujawni\u0105 si\u0119 nowe fakty lub dowody nieznane przedtem s\u0105dowi, wskazuj\u0105ce na to, \u017ce prawomocne orzeczenie z powodu nowych fakt\u00f3w i dowod\u00f3w jest oczywi\u015bcie nies\u0142uszne”).<\/p>\r\n

Nawet odnalezienie jesieni\u0105 2008 r. \u201eu\u015bmierconego” w orzeczeniu S\u0105du Lustracyjnego kpt. Edwarda Graczyka, kt\u00f3ry zwerbowa\u0142 Wa\u0142\u0119s\u0119 i by\u0142 jego pierwszym oficerem prowadz\u0105cym jako TW ps. \u201eBolek” (nie m\u00f3wi\u0105c ju\u017c o innych nowych \u017ar\u00f3d\u0142ach, kt\u00f3re zosta\u0142y odnalezione po ukazaniu si\u0119 drukiem ksi\u0105\u017cki SB a Lech Wa\u0142\u0119sa) nie zosta\u0142o uznane w Biurze Lustracyjnym IPN za wystarczaj\u0105co \u201enowy fakt lub dow\u00f3d nieznany przedtem s\u0105dowi” do wznowienia post\u0119powania lustracyjnego (sic!).<\/p>\r\n

Ta nieprawdopodobna wr\u0119cz ignorancja wobec fakt\u00f3w i kluczowych dowod\u00f3w w tej sprawie doprowadzi\u0142a do sytuacji, \u017ce zgodnie z cytowan\u0105 ustaw\u0105 (art. 21d. \u00a7 3) \u201epo up\u0142ywie 10 lat od uprawomocnienia si\u0119 orzeczenia” nie wznawia si\u0119 ju\u017c \u201epost\u0119powania na niekorzy\u015b\u0107 osoby lustrowanej”, ostatecznie w sierpniu 2010 r. bezpowrotnie utracono mo\u017cliwo\u015b\u0107 zakwestionowania stoj\u0105cego w sprzeczno\u015bci z prawd\u0105 historyczn\u0105 orzeczenia lustracyjnego w sprawie Wa\u0142\u0119sy.<\/p>\r\n

Kr\u00f3tko po wydaniu ksi\u0105\u017cki by\u0142 to jeden z powa\u017cniejszych argument\u00f3w Wa\u0142\u0119sy i jego sojusznik\u00f3w przeciwko IPN. Powo\u0142uj\u0105c si\u0119 na bierno\u015b\u0107 Biura Lustracyjnego IPN w tej sprawie starano si\u0119 przekona\u0107 opini\u0119 publiczn\u0105, \u017ce ksi\u0105\u017cka SB a Lech Wa\u0142\u0119sa niczego nowego nie wnosi ponad to, co zgromadzi\u0142 w tej sprawie s\u0105d w 2000 r. Nie potrafi\u0119 w tej chwili poda\u0107 jednoznacznie przyczyn tego zaniechania. Pragn\u0119 jedynie nadmieni\u0107, \u017ce b\u0119d\u0105c wsp\u00f3\u0142autorem ksi\u0105\u017cki SB a Lech Wa\u0142\u0119sa i naczelnikiem Oddzia\u0142owego Biura Edukacji Publicznej IPN w Gda\u0144sku latem 2008 r. skierowa\u0142em urz\u0119dowe pismo do dyrektora Biura Lustracyjnego IPN prokuratora Jacka Wygody, w kt\u00f3rym wymieni\u0142em nowe archiwalia, nieznane S\u0105dowi Lustracyjnemu, mog\u0105ce by\u0107 podstaw\u0105 do zakwestionowania orzeczenia z 2000 r. Znamienne, \u017ce pismo to pozosta\u0142o bez odpowiedzi.<\/p>\r\n

Powy\u017csze zaniechania wpisuj\u0105 si\u0119 w d\u0142ugi \u0142a\u0144cuch zachowa\u0144 i decyzji wielu urz\u0119dnik\u00f3w pa\u0144stwowych III RP – polityk\u00f3w, funkcjonariuszy tajnych s\u0142u\u017cb, prokurator\u00f3w i s\u0119dzi\u00f3w, wymienionych chocia\u017cby w ksi\u0105\u017cce SB a Lech Wa\u0142\u0119sa, kt\u00f3rzy ju\u017c od ponad dw\u00f3ch dekad fa\u0142szuj\u0105 histori\u0119 agenturalnego uwik\u0142ania Wa\u0142\u0119sy. Nie my\u015bla\u0142em jednak, \u017ce przyjdzie taki czas, kiedy b\u0119d\u0119 musia\u0142 broni\u0107 prawdy na temat fikcji s\u0105dowego procesu oczyszczaj\u0105cego Wa\u0142\u0119s\u0119 z zarzutu k\u0142amstwa lustracyjnego w 2000 r. w zwi\u0105zku z opiniami wyg\u0142aszanymi przez dyrektora Biura Lustracyjnego IPN, z kt\u00f3rym na dodatek konsultowali\u015bmy niekt\u00f3re fragmenty ksi\u0105\u017cki SB a Lech Wa\u0142\u0119sa (czego potwierdzeniem s\u0105 zamieszczone w niej stosowne podzi\u0119kowania). Wiele to m\u00f3wi o etyce niekt\u00f3rych urz\u0119dnik\u00f3w pa\u0144stwowych, ich podatno\u015bci na wp\u0142ywy i \u017ale rokuje przysz\u0142o\u015bci polskiej lustracji.<\/p>\r\n

dr hab. S\u0142awomir Cenckiewicz<\/em><\/strong><\/p>\r\n

wsp\u00f3\u0142autor ksi\u0105\u017cki SB a Lech Wa\u0142\u0119sa. Przyczynek do biografii<\/p>\r\n

Gdynia, 6 I 2013 r.<\/p>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Wyja\u015bnienie w zwi\u0105zku z wypowiedziami dyrektora Biura Lustracyjnego IPN prokuratora Jacka Wygody W ostatnim czasie \u201eGazeta Wyborcza” (IPN chcia\u0142 zn\u00f3w zlustrowa\u0107 Wa\u0142\u0119s\u0119, 21 grudnia 2012 r.) og\u0142osi\u0142a, \u017ce \u201epo ukazaniu si\u0119 ksi\u0105\u017cki Cenckiewicza i Gontarczyka, a tak\u017ce po zeznaniach Janusza Stachowiaka [b. funkcjonariusz SB] przed gda\u0144skim s\u0105dem”, naczelnik krakowskiego Oddzia\u0142u Biura Lustracyjnego IPN prok. Piotr […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[9],"tags":[92,169,36,73],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/66282"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=66282"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/66282\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=66282"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=66282"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=66282"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}