{"id":66043,"date":"2013-01-03T20:38:34","date_gmt":"2013-01-04T01:38:34","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=66043"},"modified":"2013-01-03T20:38:34","modified_gmt":"2013-01-04T01:38:34","slug":"miedzy-historia-a-hipokryzja-karol-kazmierczak","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=66043","title":{"rendered":"Mi\u0119dzy histori\u0105 a hipokryzj\u0105 – Karol Ka\u017amierczak<\/em>"},"content":{"rendered":"

3 stycznia w Sejmie pose\u0142 Miron Sycz przedstawi na zebraniu Sejmu sprawozdanie z prac komisji mniejszo\u015bci narodowych i etnicznych nad uchwa\u0142\u0105 w sprawie akcji \u201eWis\u0142a\u201d, kt\u00f3rej przewodniczy. Nie wiadomo jeszcze czy uchwa\u0142a zostanie poddana pod g\u0142osowanie.<\/strong><\/p>\r\n

Uchwa\u0142a, kt\u00f3rej osobistym autorem jest w\u0142a\u015bnie Sycz – pose\u0142 Platformy Obywatelskiej, jednocze\u015bnie dzia\u0142acz Zwi\u0105zku Ukrai\u0144c\u00f3w w Polsce – jednoznacznie pot\u0119pia akcj\u0119 \u201eWis\u0142a\u201d nazywaj\u0105c j\u0105 \u201enaruszeniem podstawowych praw cz\u0142owieka\u201d. Tekst uchwa\u0142y sejmowa komisja mniejszo\u015bci narodowych i etnicznych przyj\u0119\u0142a 6 grudnia zesz\u0142ego roku. Przeciw niej g\u0142osowali pos\u0142owie Prawa i Sprawiedliwo\u015bci, Polskiego Stronnictwa Ludowego i Solidarnej Polski co stawia pod znakiem zapytania g\u0142osowanie nad projektem na posiedzeniu plenarnym. List do marsza\u0142ek Sejmu Ewy Kopacz wystosowa\u0142y organizacj\u0119 kresowe, sprzeciwiaj\u0105ce si\u0119 uchwale w takiej formie jak\u0105 zaproponowa\u0142 pose\u0142 PO.<\/p>\r\n

Radykalny krok<\/strong><\/p>\r\n

Akcja \u201eWis\u0142a\u201d trwa\u0142a od kwietnia do lipca 1947 r. W jej trakcie przymusowo wysiedlono oko\u0142o 140 tysi\u0119cy os\u00f3b narodowo\u015bci ukrai\u0144skiej b\u0105d\u017a okre\u015blaj\u0105cej si\u0119 jako \u0142emkowska czy rusi\u0144ska, a tak\u017ce pewn\u0105 liczb\u0119 prawos\u0142awnych Polak\u00f3w z Podkarpacia i Lubelszczyzny. Ludno\u015b\u0107 ta zosta\u0142a przesiedlona i rozproszona na Ziemiach Odzyskanych. Prawie 3 tysi\u0105ce Ukrai\u0144c\u00f3w, okre\u015blonych przez w\u0142adze jako zwi\u0105zanych z OUN-UPA, osadzono w obozie pracy w Jaworznie, gdzie oko\u0142o 150 zmar\u0142o. Cho\u0107 z dzisiejszej perspektywy akcja podj\u0119ta przez w\u0142adze komunistyczna wydaje si\u0119 kontrowersyjna, nie spos\u00f3b rozpatrywa\u0107 jej w oderwaniu od historycznego kontekstu.<\/p>\r\n

Bezpo\u015brednim impulsem dla akcji prowadzonej si\u0142ami Ludowego Wojska Polskiego, oddzia\u0142\u00f3w Korpusu Bezpiecze\u0144stwa Pa\u0144stwa i Milicji Obywatelskiej sta\u0142a si\u0119 \u015bmier\u0107 komunistycznego genera\u0142a Karola \u015awierczewskiego w zasadzce UPA w Bieszczadach 28 marca 1947 roku. Bez wzgl\u0119du na faktyczne, do tej pory nie wyja\u015bnione okoliczno\u015bci \u015bmierci towarzysza \u201eWaltera\u201d, by\u0142 to jedynie pretekst, gdy\u017c w\u0142adze warszawskie zacz\u0119\u0142y planowa\u0107 akcj\u0119 kt\u00f3ra ostatecznie rozbi\u0142a by ukrai\u0144skie podziemie nacjonalistyczne jeszcze w styczniu tego\u017c roku. Ju\u017c w\u00f3wczas zalecono jednostkom LWP w terenie sporz\u0105dza\u0107 spisy ludno\u015bci prawos\u0142awnej i grecko-katolickiej.
Kontekstem dla tych dzia\u0142a\u0144 by\u0142a nie tylko nasilona dzia\u0142alno\u015b\u0107 UPA na Podkarpaciu w 1946 roku, ale ca\u0142a historia OUN-UPA sprowadzaj\u0105c\u0105 si\u0119 na tym terenie do fanatycznej walki z polsk\u0105 pa\u0144stwowo\u015bci\u0105 i ludob\u00f3jstwa polskiej ludno\u015bci.<\/p>\r\n

Wojenne zbrodnie UPA cz\u0119sto przes\u0142aniaj\u0105 fakt, \u017ce ju\u017c jej polityczna nadbudowa i poprzedniczka – Organizacja Ukrai\u0144skich Nacjonalist\u00f3w, atakowa\u0142a polskie pa\u0144stwo i Polak\u00f3w jako takich. Do 1939 OUN przeprowadzi\u0142a oko\u0142o 3000 tysi\u0119cy akcji terrorystycznych przeciw mieniu pa\u0144stwowemu i prywatnemu oraz \u017cyciu obywateli RP. Boj\u00f3wkarze ukrai\u0144scy zamordowali mi\u0119dzy innymi ministra Bronis\u0142awa Pierackiego czy pos\u0142a Tadusza Ho\u0142\u00f3wk\u0119. OUN, hojnie dotowana i szkolona przez Abwehr\u0119, we wrze\u015bniu 1939 podj\u0119\u0142a masow\u0105 akcj\u0119 dywersyjn\u0105, kt\u00f3ra kosztowa\u0142a \u017cycie 3000 Polak\u00f3w. Nacjonali\u015bci ukrai\u0144scy rozbroili te\u017c i przekazali Niemcom oko\u0142o 3500 \u017co\u0142nierzy WP i policjant\u00f3w.
\u00a0
Ludob\u00f3jstwo<\/strong><\/p>\r\n

Najgorsze nadesz\u0142o wraz z pocz\u0105tkiem okupacji niemieckiej w 1941 r. Hitlerowcy wci\u0105gn\u0119li do wsp\u00f3\u0142pracy w ramach policji i oddzia\u0142\u00f3w SS frakcj\u0119 OUN pod przyw\u00f3dztwem Andrija Melnyka. Frakcja Stepana Bandery nie podporz\u0105dkowa\u0142a si\u0119 Niemcom, jednak w warunkach okupacji uzyska\u0142a du\u017c\u0105 swobod\u0119 dzia\u0142ania, atakuj\u0105c ludno\u015b\u0107 polska zamieszkuj\u0105c\u0105 Kresy po\u0142udniowo-wschodnie II RP. Eskalacja nast\u0105pi\u0142a w 1943 roku, w kt\u00f3rym oddzia\u0142y UPA wspierane przez dora\u017anie mobilizowanych ochotnik\u00f3w rozpocz\u0119\u0142y na Wo\u0142yniu \u201ewielk\u0105 akcj\u0119 likwidacji polskiego elementu\u201d – jak formu\u0142owa\u0142 to rozkaz jednego z przyw\u00f3dc\u00f3w UPA Dmytro Klaczkiwskiego.<\/p>\r\n

To co nast\u0105pi\u0142o potem mo\u017cna wprost kwalifikowa\u0107 jako ludob\u00f3jstwo. Zgodnie z rozkazem ca\u0142e polskie wsie \u201eznika\u0142y z powierzchni ziemi\u201d, gdy\u017c boj\u00f3wkarze UPA nie zadowalali si\u0119 mordowaniem ludzi, niszczyli r\u00f3wnie\u017c do fundament\u00f3w zabudowania, wycinali sady, tak aby po dawnych mieszka\u0144cach nie pozosta\u0142y nawet materialne \u015blady. W dodatku mordy prowadzone by\u0142y takimi metodami, z takim sadyzmem, \u017ce wywo\u0142ywa\u0142y zdumienie nawet niemieckich w\u0142adz wojskowych. Sk\u0142oni\u0142o to badacza tematu oraz specjalist\u0119 z zakresu prawa mi\u0119dzynarodowego Ryszarda Szaw\u0142owskiego do okre\u015blenia ich mianem \u201egenocidum atrox\u201d – ludob\u00f3jstwa okrutnego.<\/p>\r\n

Antypolska czystka w roku 1944 rozszerzy\u0142a si\u0119 na ca\u0142e kresy po\u0142udniowo-wschodnie, a tak\u017ce terytorium obecnych wojew\u00f3dztw podkarpackiego i lubelskiego. \u0141\u0105cznie kosztowa\u0142a \u017cycie prawdopodobnie 140 tysi\u0119cy Polak\u00f3w – m\u0119\u017cczyzn, kobiet i dzieci. Celem terroru OUN-UPA by\u0142y tak\u017ce inne grupy narodowe – resztki ludno\u015bci \u017cydowskiej, Ormianie, Rusini, Czesi czy Ukrai\u0144cy nie chc\u0105cy wsp\u00f3\u0142uczestniczy\u0107 w mordach.<\/p>\r\n

Upadek III Rzeszy nie zako\u0144czy\u0142 dzia\u0142a\u0144 UPA. Toczy\u0142a ona nadal za\u017cart\u0105 walk\u0119 z w\u0142adz\u0105 sowieck\u0105 na anektowanych przez Zwi\u0105zek Radziecki z iemiach II RP. Jednak posiada\u0142a ona rozbudowane struktury tak\u017ce na wschodnich rubie\u017cach obecnego wojew\u00f3dztwa lubelskiego oraz na Podkarpaciu. OUN uwa\u017ca\u0142a te tereny za ziemie \u201eetnicznie ukrai\u0144skie\u201d mimo, \u017ce Ukrai\u0144cy, wraz z \u0141emkami i Bojkami, stanowili na nich mniejszo\u015b\u0107 ludno\u015bci.<\/p>\r\n

Rok 1946 przyni\u00f3s\u0142 nasilenie aktywno\u015bci ukrai\u0144skiego podziemia, kt\u00f3re nie zgadza\u0142o si\u0119 tak\u017ce z nowymi, ja\u0142ta\u0144skimi granicami. Wsp\u00f3\u0142cze\u015bni dzia\u0142acze ukrai\u0144scy nie chc\u0105 pami\u0119ta\u0107, \u017ce eksodus mieszka\u0144c\u00f3w tego obszaru, trwa\u0142 ju\u017c wcze\u015bniej, przed akcj\u0105 \u201eWis\u0142a\u201d, dotyczy\u0142 za\u015b tych wszystkich, kt\u00f3rzy ze wzgl\u0119du na narodowo\u015b\u0107, pogl\u0105dy polityczne, b\u0105d\u017a niech\u0119\u0107 do zaopatrywania ukrai\u0144skich boj\u00f3wkarzy stali si\u0119 celem atak\u00f3w UPA.<\/p>\r\n

Nie ma symetrii<\/strong><\/p>\r\n

Akcja \u201eWis\u0142a\u201d mia\u0142a wi\u0119c by\u0107 sposobem na ostateczne rozbicie UPA i uspokojenie sytuacji w kompletnie niekontrolowanym zak\u0105tku kraju, gdzie szerzy\u0142y si\u0119 mordy i zniszczenie. Uznano, \u017ce tylko radykalne i kompletne pozbawienie ukrai\u0144skich nacjonalist\u00f3w zaplecza materialnego i ludzkiego szybko rozwi\u0105\u017ce problem jej zbrodniczej dzia\u0142alno\u015bci. Oczywi\u015bcie zastosowanie mechanizmu odpowiedzialno\u015bci zbiorowej musi budzi\u0107 moralne opory, nie spos\u00f3b jednak zapomnie\u0107 o kontek\u015bcie.<\/p>\r\n

Przyczyn\u0105 tak drastycznego kroku by\u0142a ludob\u00f3jcza dzia\u0142alno\u015b\u0107 UPA, w kt\u00f3r\u0105 ludno\u015b\u0107 ukrai\u0144ska by\u0142a zaanga\u017cowana dobrowolnie b\u0105d\u017a przymusowo, przez sprawn\u0105 i bezwzgl\u0119dn\u0105 S\u0142u\u017cb\u0119 Bezpiecze\u0144stwa OUN, lustruj\u0105c\u0105 nieustannie lojalno\u015b\u0107 ukrai\u0144skiej ludno\u015bci i samych boj\u00f3wkarzy. W stosunku do swoich cel\u00f3w akcja odnios\u0142a sukces – w jej trakcie zlikwidowano 70 proc. stan\u00f3w osobowych UPA. Reszta przebi\u0142a si\u0119 do USSR albo na zach\u00f3d. By\u0142 to koniec jej dzia\u0142alno\u015bci na wi\u0119ksz\u0105 skal\u0119 na terenie powojennej Polski.<\/p>\r\n

Nie ma \u017cadnej symetrii moralnej miedzy przymusowym przesiedleniem a ludob\u00f3jstwem jakie OUN-UPA realizowa\u0142a konsekwentnie od 1943 r. Po drugie, jak we wszystkich dzia\u0142aniach organ\u00f3w politycznych, a takim jest przecie\u017c Sejm RP, r\u00f3wnie\u017c ta uchwa\u0142a ma znaczenie polityczne. Bowiem nie ma te\u017c \u017cadnej symetrii w podej\u015bciu do historii po stronie polskiej i ukrai\u0144skiej. Akcja \u201eWis\u0142a\u201d zosta\u0142a pot\u0119piona ju\u017c kilkukrotnie pocz\u0105wszy od uchwa\u0142y Senatu RP z 1990 roku.<\/p>\r\n

Tymczasem, po stronie ukrai\u0144skiej na palcach jednej r\u0119ki mo\u017cna liczy\u0107 historyk\u00f3w czy publicyst\u00f3w, pragn\u0105cych dokona\u0107 rozrachunku zbrodniczej karty w dzia\u0142alno\u015bci OUN-UPA. Przez lata, oficjalny dyskurs na Ukrainie milcza\u0142 na ten temat lub mistyfikowa\u0142 histori\u0119 poprzez sformu\u0142owania takie jak \u201ekonflikt polsko-ukrai\u0144ski\u201d, \u201ewalki\u201d, \u201esp\u00f3r\u201d. Za czas\u00f3w prezydenta Juszczenki pojawi\u0142a si\u0119 tendencja do bezkrytycznego gloryfikowania tych organizacji i ich przyw\u00f3dc\u00f3w.<\/p>\r\n

Co prawda ukrai\u0144ski s\u0105d na ciche zlecenie nast\u0119pcy Juszczenki Wiktora Janukowycza, odwo\u0142a\u0142 dekrety tego pierwszego przyznaj\u0105ce Stapanowi Banderze i upowskiemu dow\u00f3dcy Romanowi Szuchewyczowi tytu\u0142 \u201eBohatera Ukrainy\u201d (z przyczyn formalnych zreszt\u0105), to jednak tradycja banderowska wysz\u0142a z marginesu. Obecnie w ca\u0142ej zachodniej cz\u0119\u015bci kraju, na dawnych kresach wschodnich II RP – arenie ludob\u00f3jczej akcji OUN-UPA i mateczniku ukrai\u0144skiego nacjonalizmu, powstaj\u0105 pomniki i tablice ku czci tych organizacji i ich przyw\u00f3dc\u00f3w.<\/p>\r\n

W\u0142a\u015bnie ta atmosfera zrodzi\u0142a sukces radykalnej, szowinistycznej partii Swoboda, wprost nawi\u0105zuj\u0105cej do tradycji OUN, kt\u00f3ra w ostatnich wyborach do Rady Najwy\u017cszej uzyska\u0142a prawie 10 proc. poparcia. Nie ma w\u0105tpliwo\u015bci, \u017ce kompletny brak asertywno\u015bci polskich w dyskusji z Ukrai\u0144cami o kwestiach historycznych przyczyni\u0142 si\u0119 do tak wielkiego sukcesu neobanderowskiego dyskursu na Ukrainie.<\/p>\r\n

Banderyzm z Polsce<\/strong><\/p>\r\n

Niestety mo\u017cna m\u00f3wi\u0107 o podobnej sytuacji r\u00f3wnie\u017c w Polsce. Dzia\u0142aj\u0105cy u nas Zwi\u0105zek Ukrai\u0144c\u00f3w, gorliwie tropi wszelkie prawdziwe a czasem rzekome krzywdy jakie spotka\u0142y Ukrai\u0144c\u00f3w z r\u0105k Polak\u00f3w czy pa\u0144stwa polskiego, do czego oczywi\u015bcie ma \u015bwi\u0119te prawo. Jednocze\u015bnie z wielkim trudem przychodzi ukrai\u0144skim dzia\u0142aczom pog\u0142\u0119biona refleksja na temat OUN-UPA.<\/p>\r\n

W\u0142a\u015bciwie w dzia\u0142alno\u015bci ukrai\u0144skich organizacji mniejszo\u015bciowych, w wydawanych przez nie publikacjach wyra\u017anie wida\u0107 tendencj\u0119 do wybielania ukrai\u0144skich nazist\u00f3w. Dzia\u0142acze ZPUwP czcz\u0105 boj\u00f3wkarzy UPA poleg\u0142ych w czasie walk, wystawiaj\u0105 warty honorowe przy ich mogi\u0142ach, za\u015b w 1995 r. wyst\u0105pili nawet z inicjatyw\u0105 projektu ustawy przyznaj\u0105cej jej \u017cyj\u0105cym cz\u0142onkom uprawnienia kombatanckie. Starannie licz\u0105 ofiary polskich atak\u00f3w odwetowych, uciekaj\u0105c od szczeg\u00f3\u0142owego\u00a0 nakre\u015blanie przyczyn tych atak\u00f3w, neguj\u0105c ludob\u00f3jczy charakter dzia\u0142alno\u015bci UPA przeciw ludno\u015bci polskiej.
\u00a0
Charakterystyczne, \u017ce w przygotowanym przez b\u0119d\u0105cego pos\u0142em PO dzia\u0142acza Zwi\u0105zku Ukrai\u0144c\u00f3w projekcie uchwa\u0142y historyczny kontekst akcji \u201eWis\u0142a\u201d jest wspomniany jako enigmatyczne \u201eokrucie\u0144stwa wojny\u201d. Osoba pos\u0142a-sprawozdawcy zreszt\u0105 jak w soczewce obrazuje ca\u0142\u0105 sytuacj\u0119. Po tym jak media nag\u0142o\u015bni\u0142y przynale\u017cno\u015b\u0107 jego ojca O\u0142eksandra Sycza do UPA, pose\u0142 PO usi\u0142owa\u0142 bagatelizowa\u0107 spraw\u0119, twierdz\u0105c i\u017c ojciec by\u0142 cz\u0142onkiem nacjonalistycznych boj\u00f3wek jedynie przez dwa miesi\u0105ce, i nigdy nie nale\u017ca\u0142 do jej politycznej nadbudowy OUN.<\/p>\r\n

Tymczasem ksi\u0105dz Isakowicz-Zalewski ujawni\u0142 wkr\u00f3tce informacje zawarte w publikacji wydanej na Ukrainie przez \u015brodowiska neobanderowskie demaskuj\u0105ce k\u0142amstwo Sycza. W ksi\u0105\u017cce \u201ePartyzanckimi drogami z komendantem Zalizniakiem\u201d znajduje si\u0119 biogram \u201epartyzanta\u201d O\u0142eksandra Sycza odnotowuj\u0105cy, \u017ce by\u0142 on cz\u0142onkiem OUN od 1938, za\u015b w szeregach UPA od \u201ejesieni 1944 r.\u201d. Niestety jest to symptomatyczny przyk\u0142ad dla postawy wielu ukrai\u0144skich dzia\u0142aczy mniejszo\u015bciowych wobec kwestii historycznych.<\/p>\r\n

Uchwa\u0142a zaproponowana przez Sycza i sejmow\u0105 komisj\u0119 nie oddaje prawdy historycznej. Bo chc\u0105c bada\u0107 histori\u0119 trzeba powiedzie\u0107 ca\u0142\u0105 prawd\u0119, nie za\u015b tylko jej cz\u0119\u015b\u0107 – to b\u0119dzie zawsze fa\u0142szem.<\/p>\r\n

Karol Ka\u017amierczak<\/strong><\/em><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"3 stycznia w Sejmie pose\u0142 Miron Sycz przedstawi na zebraniu Sejmu sprawozdanie z prac komisji mniejszo\u015bci narodowych i etnicznych nad uchwa\u0142\u0105 w sprawie akcji \u201eWis\u0142a\u201d, kt\u00f3rej przewodniczy. Nie wiadomo jeszcze czy uchwa\u0142a zostanie poddana pod g\u0142osowanie. Uchwa\u0142a, kt\u00f3rej osobistym autorem jest w\u0142a\u015bnie Sycz – pose\u0142 Platformy Obywatelskiej, jednocze\u015bnie dzia\u0142acz Zwi\u0105zku Ukrai\u0144c\u00f3w w Polsce – jednoznacznie […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[9],"tags":[81,17],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/66043"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=66043"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/66043\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=66043"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=66043"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=66043"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}