{"id":65928,"date":"2019-07-25T10:32:04","date_gmt":"2019-07-25T14:32:04","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=65928"},"modified":"2019-07-25T10:55:19","modified_gmt":"2019-07-25T14:55:19","slug":"80-lat-temu-polscy-kryptolodzy-rozpoczeli-regularne-odczytywanie-niemieckich-depesz-szyfrowanych-enigma","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=65928","title":{"rendered":"80 lat temu polscy kryptolodzy przekazali sojusznikom tajemnice rozwi\u0105zania Enigmy"},"content":{"rendered":"

25 lipca 1939 roku, podczas konferencji kryptologicznej w Pyrach, Polacy przekazali francuskim i brytyjskim sojusznikom sekret z\u0142amania kodu \u201eEnigmy\u201d.
\r\n<\/strong><\/h4>\r\n

Przypominamy tekst z 1999 roku omawiaj\u0105cy histori\u0119 Enigmy i udzia\u0142 Polak\u00f3w w jej rozwi\u0105zaniu.<\/em><\/p>\r\n

Tajemnice Enigmy<\/h2>\r\n

Pod koniec 1932 roku, w ca\u0142kowitej tajemnicy, dokonano prze\u0142omowego dzie\u0142a rzutuj\u0105cego na przysz\u0142e wydarzenia \u015bwiatowe.  <\/em><\/strong><\/p>\r\n

W roku 1918 niemiecki wynalazca Arthur Scherbius opatentowa\u0142 maszyn\u0119 szyfruj\u0105c\u0105, nazwan\u0105 p\u00f3\u017aniej Enigma. Planowanymi u\u017cytkownikami tej maszyny mia\u0142y by\u0107 g\u0142\u00f3wnie korporacje, wielkie firmy chc\u0105ce chroni\u0107 swoj\u0105 korespondencj\u0119, poczty, oraz inne instytucje pa\u0144stwowe. Pocz\u0105tkowo armia niemiecka nie by\u0142a zbytnio zainteresowana wprowadzeniem maszyn szyfruj\u0105cych na miejsce powszechnego w tym czasie kodu r\u0119cznego, jednak\u017ce plany remilitaryzacji Republiki Weimarskiej, a tak\u017ce odkrycie faktu, i\u017c s\u0142u\u017cby Kr\u00f3lestwa Brytyjskiego regularnie czyta\u0142y depesze niemieckie w czasie I wojny \u015bwiatowej, spowodowa\u0142y, \u017ce dow\u00f3dztwo niemieckie zdecydowa\u0142o si\u0119 na wprowadzenie kodu maszynowego, stanowi\u0105cego gwarancj\u0119 zachowania bezpiecze\u0144stwa przekazywanych informacji.<\/strong><\/p>\r\n

Ulepszona wersja Enigmy po raz pierwszy pojawi\u0142a si\u0119 na wyposa\u017ceniu niemieckiej armii w 1926 roku, najpierw w marynarce wojennej, a w dwa lata p\u00f3\u017aniej w si\u0142ach l\u0105dowych. By\u0142a to ca\u0142y czas zmieniona wersja odmiany cywilnej, kt\u00f3r\u0105 mo\u017cna by\u0142o wtenczas bez utrudnie\u0144 naby\u0107 na rynku. Przypuszcza si\u0119, i\u017c celowo dow\u00f3dztwo armii niemieckiej, nabywaj\u0105c cywiln\u0105 Enigm\u0119 i adaptuj\u0105c j\u0105 do potrzeb wojskowych, nie d\u0105\u017cy\u0142o do wycofania jej z rynku, aby nie zwr\u00f3ci\u0107 uwagi s\u0142u\u017cb specjalnych innych kraj\u00f3w jej nag\u0142ym znikni\u0119ciem. Prze\u0142om w stopniu komplikacji maszyny nast\u0105pi\u0142 w 1930 roku, kiedy to dla potrzeb rozrastaj\u0105cej si\u0119 Reichswehry opracowano now\u0105, bardziej rozbudowan\u0105 wersj\u0119 Enigmy, wzbogacon\u0105 o tzw. centralk\u0119, kt\u00f3ra w niepomierny spos\u00f3b zwi\u0119ksza\u0142a liczb\u0119 kombinacji szyfr\u00f3w.
\r\nW kolejnych latach, podczas kt\u00f3rych Niemcy coraz intensywniej przygotowywa\u0142y si\u0119 do dzia\u0142a\u0144 wojennych, maszyna szyfruj\u0105ca Enigma przechodzi\u0142a kilkakrotne modyfikacje, cz\u0119sto bardzo znacznie zmniejszaj\u0105ce szanse ewentualnego jej dekrypta\u017cu.<\/p>\r\n

Kr\u00f3tko po odzyskaniu niepodleg\u0142o\u015bci, w formuj\u0105cej si\u0119 armii polskiej zaistnia\u0142a potrzeba zorganizowania kom\u00f3rki, kt\u00f3rej zadaniem by\u0142oby przechwytywanie i czytanie meldunk\u00f3w armii s\u0105siaduj\u0105cych kraj\u00f3w. W\u0142a\u015bciwym cz\u0142owiekiem do wykonania tego zadania okaza\u0142 si\u0119 27-letni porucznik Jan Kowalewski, utalentowany in\u017cynier, znaj\u0105cy wiele j\u0119zyk\u00f3w obcych. Uformowane przez niego Biuro Szyfr\u00f3w, dzia\u0142aj\u0105ce w ramach tzw. Wydzia\u0142u Drugiego, czyli wywiadu wojskowego, czeka\u0142o pot\u0119\u017cne wyzwanie w postaci odradzaj\u0105cych si\u0119 w Niemczech ruch\u00f3w narodowo\u015bciowych i wzrostu znaczenia armii niemieckiej, a nast\u0119pc\u0119 Kowalewskiego, majora Franciszka Pokornego czeka\u0142o trudne zadanie obserwowania zar\u00f3wno wschodniego jak i zachodniego s\u0105siada.<\/p>\r\n

W tych warunkach sta\u0142ego zagro\u017cenia Kraju z obu stron, dalekowzroczna polityka dow\u00f3dc\u00f3w wojskowych, jak i bie\u017c\u0105ce potrzeby, zintensyfikowa\u0142y prace nad przechwytywaniem i odczytywaniem meldunk\u00f3w polityczno-wojskowych obydwu s\u0105siad\u00f3w. Z pocz\u0105tku nie sprawia\u0142o to wi\u0119kszego k\u0142opotu: w okresie do 1926 roku, regularnie odczytywano kody niemieckie, jak r\u00f3wnie\u017c – tak samo nieskomplikowane w tym czasie – szyfry i kody sowieckie. \u0179adne pa\u0144stwo nie stosowa\u0142o jednak dotychczas kod\u00f3w maszynowych. Sytuacja uleg\u0142a pogorszeniu w roku 1926, kiedy to niemiecka marynarka wojenna zacz\u0119\u0142a stopniowo szyfrowa\u0107 meldunki maszynowo. W lipcu 1928 roku r\u00f3wnie\u017c meldunki niemieckich si\u0142 l\u0105dowych sta\u0142y si\u0119 dla polskich s\u0142u\u017cb specjalnych nierozwi\u0105zaln\u0105 zagadk\u0105. S\u0142usznie przypuszczaj\u0105c, \u017ce ta dramatyczna zmiana \u0142\u0105czy\u0142a si\u0119 z wprowadzeniem maszyny szyfruj\u0105cej tekst, zakupiono – dost\u0119pn\u0105 na wolnym rynku w Niemczech – handlow\u0105 wersj\u0119 Enigmy. Po przewiezieniu maszyny do Kraju, intensywne jej ogl\u0119dziny i pr\u00f3by rozwi\u0105zania przechwyconych meldunk\u00f3w, prowadzone m.in. przez kapitana Maksymiliana Ci\u0119\u017ckiego i porucznika Wiktora Micha\u0142owskiego, nie przynios\u0142y \u017cadnych pozytywnych rezultat\u00f3w. Problem ten nale\u017ca\u0142o zaatakowa\u0107 z innej strony. W sytuacji tej, w styczniu 1929 roku, na zlecenie Sztabu G\u0142\u00f3wnego Wojska Polskiego w Instytucie Matematyki Uniwersytetu Pozna\u0144skiego zorganizowano kurs kryptologii. Kurs ten, prowadzony przez majora Pokornego, kapitana Ci\u0119\u017ckiego i in\u017cyniera Antoniego Pallutha mia\u0142 za zadanie wy\u0142owi\u0107 wyr\u00f3\u017cniaj\u0105cych si\u0119 w tym kierunku student\u00f3w matematyki. Podczas jednego z wieczornych zaj\u0119\u0107, kapitan Ci\u0119\u017cki da\u0142 adeptom kryptologii zadanie rozwi\u0105zania – rozwi\u0105zanego ju\u017c wcze\u015bniej przez niego samego – transpozycyjnego kodu niemieckiego. W ci\u0105gu kilku godzin trzech student\u00f3w: Marian Rejewski, Jerzy R\u00f3\u017cycki i Henryk Zygalski, prawid\u0142owo odczyta\u0142o ukryty tekst.<\/p>\r\n

Wy\u0142owione w trakcie tego kursu talenty: o\u015bmiu student\u00f3w, w tym dw\u00f3ch z trzech najbardziej si\u0119 wyr\u00f3\u017cniaj\u0105cych, podj\u0119li w zaadaptowanym pomieszczeniu Komendy Miasta w Poznaniu prace nad niemieckimi szyframi. Trzeci z uczestnik\u00f3w kursu: Marian Rejewski opu\u015bci\u0142 zesp\u00f3\u0142 i uda\u0142 si\u0119 na Uniwersytet w Getyndze na specjalizacje w statystyce matematycznej. Warunki ekonomiczne zmusi\u0142y go jednak do powrotu do Kraju i od jesieni 1930 roku i on do\u0142\u0105czy\u0142 do zespo\u0142u kryptolog\u00f3w. W pocz\u0105tkowej fazie materia\u0142y do dekrypta\u017cu pochodzi\u0142y g\u0142\u00f3wnie ze stacji nas\u0142uchowej pod Poznaniem, chocia\u017c cz\u0119sto pracowano nad materia\u0142ami z innych stacji: w Warszawie, Starogardzie (Gda\u0144skim) i Krzes\u0142awicach pod Krakowem. Plac\u00f3wka Biura Szyfr\u00f3w w Poznaniu, pomy\u015blana jako tymczasowa, zosta\u0142a rozwi\u0105zana, a trzem najbardziej wyr\u00f3\u017cniaj\u0105cym si\u0119: Rejewskiemu, kt\u00f3ry w tym czasie wyk\u0142ada\u0142 matematyk\u0119 na Uniwersytecie Pozna\u0144skim, oraz \u015bwie\u017co upieczonym absolwentom tej uczelni: R\u00f3\u017cyckiemu i Zygalskiemu, zaproponowano sta\u0142\u0105 prac\u0119 w Biurze Szyfr\u00f3w Sztabu G\u0142\u00f3wnego Wojska Polskiego w Warszawie. Tym samym rozpocz\u0105\u0142 si\u0119 nowy okres w boju z Enigm\u0105.<\/p>\r\n

Pierwszy sukces grupa m\u0142odych kryptolog\u00f3w odnios\u0142a odczytuj\u0105c czteroliterowy kod niemieckiej marynarki wojennej, jakkolwiek ca\u0142y czas droga do odczytywania meldunk\u00f3w szyfrowanych maszynowo, wydawa\u0142a si\u0119 bardzo daleka. Dostrzegaj\u0105c jednak ogromne mo\u017cliwo\u015bci tej grupy, szefowie Biura Szyfr\u00f3w postanowili w takiej sytuacji sprawdzi\u0107 kryptolog\u00f3w w najtrudniejszej walce. Najstarszemu z tr\u00f3jki: Marianowi Rejewskiemu udost\u0119pniono zbierane w ostatnich latach szyfrowane maszynowo niemieckie meldunki i zlecono ich przeanalizowanie. Z pewno\u015bcia nie liczono wtedy na szybkie rozwi\u0105zanie zagadki, jednak wierzono, \u017ce mo\u017ce istnie\u0107 jaka\u015b trudno zauwa\u017calna w\u0142asno\u015b\u0107, kt\u00f3ra pomog\u0142aby w rozwi\u0105zaniu szyfru. Rejewski, dysponuj\u0105cy handlow\u0105 wersj\u0105 Enigmy i depeszami niemieckimi, zauwa\u017cy\u0142 wyst\u0119powanie pewnych charakterystycznych cech, kt\u00f3re uj\u0105\u0142 w posta\u0107 uk\u0142adu r\u00f3wna\u0144 permutacyjnych. I mimo, i\u017c ilo\u015b\u0107 niewiadomych wyklucza\u0142a rozwi\u0105zanie r\u00f3wna\u0144, to sam fakt wykorzystania wy\u017cszej matematyki sta\u0142 si\u0119 pierwszym w tym czasie i prze\u0142omowym elementem w rozwi\u0105zywaniu problem\u00f3w szyfr\u00f3w maszynowych, czyni\u0105c Rejewskiego „ojcem\u201d nowoczesnych atak\u00f3w kryptograficznych. Widz\u0105c ogromne mo\u017cliwo\u015bci dalszych post\u0119p\u00f3w w pr\u00f3bie rozwi\u0105zania szyfru Enigmy, nowy kierownik Biura Szyfr\u00f3w: major Gwidon Langer, przekaza\u0142 Rejewskiemu cztery dokumenty zdobyte przez wywiad francuski. By\u0142y to: zdj\u0119cie wojskowej odmiany Enigmy, instrukcja obs\u0142ugi Enigmy oraz dwie, nieaktualne od roku tabele kluczy. Jak obecnie stwierdzaj\u0105 historycy, informacje zawarte w tych dokumentach nie by\u0142y wystarczaj\u0105ce do odkrycia najwi\u0119kszej zagadki Enigmy: wewn\u0119trznych po\u0142\u0105cze\u0144 wirnik\u00f3w, jednak w znacznym stopniu pomog\u0142y Rejewskiemu w zlikwidowaniu kilku niewiadomych z r\u00f3wna\u0144 permutacyjnych.<\/p>\r\n

Warto w tym miejscu zatrzyma\u0107 si\u0119 na chwil\u0119 i wspomnie\u0107 o wsp\u00f3\u0142pracy jaka wyst\u0119powa\u0142a pomi\u0119dzy wywiadem francuskim i polskim. Ot\u00f3\u017c Gustave Bertrand, w\u00f3wczas kapitan, szef S\u0142u\u017cby Wywiadowczej (Service de Renseignements<\/em>) zauwa\u017caj\u0105c niezdolno\u015b\u0107 francuskich s\u0142u\u017cb kryptograficznych do rozwi\u0105zania szyfru maszynowego, nawi\u0105za\u0142 w 1931 roku kontakt z wywiadem polskim. Ju\u017c podczas pierwszej swojej wizyty w Warszawie przekaza\u0142 on wspomniane wy\u017cej dokumenty Polakom. Dokumenty te, oraz kolejne materia\u0142y przekazywane w przysz\u0142o\u015bci, pochodzi\u0142y od p\u0142atnego szpiega, nosz\u0105cego pseudonim Asche. Kim by\u0142 \u00f3w tajemniczy informator wywiadu francuskiego? Asche, czyli Hans-Thilo Schmidt, pochodz\u0105cy z szacownej niemieckiej rodziny, pracowa\u0142 jako urz\u0119dnik w niemieckim Centrum Szyfr\u00f3w (Chiffrierstelle<\/em>), zajmuj\u0105c si\u0119 niszczeniem zdezaktualizowanych tabeli kluczy. Za najwi\u0119kszy paradoks w historii wywiadu uzna\u0107 mo\u017cna fakt, i\u017c osob\u0105, kt\u00f3ra przyj\u0119\u0142a Hans-Thilo Schmidt do pracy na tym stanowisku, by\u0142 jego rodzony brat: major Rudolf Schmidt, w\u00f3wczas kierownik Chiffrierstelle<\/em>. (Rudolf Schmidt, p\u00f3\u017aniejszy general, wydalony zostal z Armii po wykryciu dzia\u0142alno\u015bci prowadzonej przez brata. Hans-Thilo skazany zosta\u0142 na \u015bmier\u0107 i stracony). Ashe sprzeda\u0142 wywiadowi francuskiemu wiele, mniej lub bardziej wa\u017cnych dokument\u00f3w, z kt\u00f3rych cz\u0119\u015b\u0107 przekazana zosta\u0142a szefom polskiego Biura Szyfr\u00f3w: Langerowi i Ci\u0119\u017ckiemu. Jednak\u017ce – co okazuje si\u0119 niezwykle zaskakuj\u0105ce – \u0179ADEN z p\u00f3\u017aniejszych dokument\u00f3w nie zosta\u0142 udost\u0119pniony Rejewskiemu i zespo\u0142owi kryptolog\u00f3w. Czym t\u0142umaczy\u0107 fakt ukrycia posiadanych tabeli kluczy? Przypuszcza si\u0119, \u017ce strategia kierownictwa Biura wi\u0105za\u0142a si\u0119 z potrzeb\u0105 wyrobienia silnego zespo\u0142u kryptolog\u00f3w, kt\u00f3ry m\u00f3g\u0142by odnosi\u0107 sukcesy z niemieckimi szyframi r\u00f3wnie\u017c w przypadku, gdyby nagle zabrak\u0142o materia\u0142\u00f3w wywiadowczych (w tym przypadku liczono si\u0119 z nag\u0142ym przerwaniem dzia\u0142alno\u015bci Asche, jak i z mo\u017cliwo\u015bci\u0105 zrezygnowania Francji ze wsp\u00f3\u0142pracy z wywiadem polskim). W kontek\u015bcie tych fakt\u00f3w tym bardziej znacz\u0105ce staj\u0105 si\u0119 osi\u0105gni\u0119cia Rejewskiego i reszty polskich kryptolog\u00f3w. Najwi\u0119kszym osi\u0105gni\u0119ciem Rejewskiego by\u0142o wydedukowanie po\u0142\u0105cze\u0144 wewn\u0119trznych jednego z wirnik\u00f3w Enigmy. Mimo tego jednak zagadka dzia\u0142ania ca\u0142ej maszyny ci\u0105gle nie mia\u0142a swego rozwi\u0105zania. W tym momencie mo\u017cna m\u00f3wi\u0107 o szcz\u0119\u015bciu polskiego zespo\u0142u kryptolog\u00f3w: jeden z dostarczonych przez wywiad francuski kluczy umo\u017cliwia\u0142 odgadni\u0119cie po\u0142\u0105cze\u0144 drugiego wirnika. Z niewielk\u0105 trudno\u015bci\u0105 znaleziono r\u00f3wnie\u017c i po\u0142\u0105czenia trzeciego wirnika. Tym samym – przy znajomo\u015bci po\u0142\u0105cze\u0144 wewn\u0119trznych wirnik\u00f3w – mo\u017cliwe sta\u0142o si\u0119 odczytywanie depesz niemieckich.<\/p>\r\n

Od pierwszych dni stycznia 1933 roku Biuro Szyfr\u00f3w by\u0142o w stanie czyta\u0107 niemal wszystkie depesze niemieckie kodowane maszynowo. Polska by\u0142a jedynym krajem na \u015bwiecie, kt\u00f3ry w tym czasie posiada\u0142 tak\u0105 mo\u017cliwo\u015b\u0107. Szacuje si\u0119, \u017ce do grudnia 1938 roku odczytano kilka tysi\u0119cy meldunk\u00f3w kodowanych Enigm\u0105. <\/span><\/p>\r\n

W po\u0142owie grudnia 1938 roku Niemcy dodali do zestawu dwa dodatkowe wirniki (mimo, i\u017c maszyna dalej u\u017cywa\u0142a tylko trzech wirnik\u00f3w), co spowodowalo, i\u017c do rozwiazywania szyfru Polacy potrzebowali dziesi\u0119\u0107 razy wi\u0119cej tzw. bomb. Bombami nazywano specjalnie zaprojektowane przez Jerzego R\u00f3\u017cyckiego i skonstruowane w warszawskich zak\u0142adach AVA, maszyny-cyklometry, kt\u00f3re pracuj\u0105c r\u00f3wnolegle znajdywa\u0142y pierwotne po\u0142o\u017cenie wirnik\u00f3w. Wykonanie sze\u015b\u0107dziesi\u0119ciu Bomb<\/em> przekracza\u0142o zar\u00f3wno techniczne jak i finansowe mo\u017cliwo\u015bci Biura Szyfr\u00f3w, tym bardziej, \u017ce r\u00f3wnocze\u015bnie nale\u017ca\u0142oby wykona\u0107 co najmniej 60 tzw. p\u0142acht Zygalskiego<\/em>, bardzo pracoch\u0142onnych w wykonaniu arkuszy perforowanych pomagaj\u0105cych w ustaleniu kolejno\u015bci wirnik\u00f3w.<\/p>\r\n

Mo\u017cna zada\u0107 sobie pytanie dlaczego inne kraje z wielkimi tradycjami zespo\u0142\u00f3w kryptoanalitycznch, nie by\u0142y w stanie rozwi\u0105za\u0107 zagadki Enigmy. Po sukcesach kryptolog\u00f3w francuskich w latach 1914-1918 i regularnym czytaniu kod\u00f3w co najmniej dziesi\u0119ciu kraj\u00f3w w latach dwudziestych, Francja nie by\u0142a zainteresowana przy\u0142\u0105czeniem do zespo\u0142\u00f3w m\u0142odych matematyk\u00f3w, co – jak si\u0119 okaza\u0142o na przyk\u0142adzie Rejewskiego i polskich kryptoanalityk\u00f3w – by\u0142o warunkiem rozwi\u0105zania kodu maszynowego. Anglia, r\u00f3wnie\u017c mimo posiadania wielkich tradycji, jak i takich j\u0119zykowych s\u0142aw kryptoanalitycznych jak Dillwyn Knox, mimo wielkich wysi\u0142k\u00f3w nie by\u0142a w stanie z\u0142ama\u0107 szyfr\u00f3w Enigmy. W przypadku Wielkiej Brytanii istotny by\u0142 jeszcze jeden czynnik: za najwi\u0119kszego wroga traktowano flot\u0119 japo\u0144sk\u0105, nie za\u015b Niemcy i przez to wysi\u0142ki rozwi\u0105zania Enigmy nie uwa\u017cano za priorytetowe.
\r\nObok tego wszystkiego, brak wizji i silnej woli Francji i Wielkiej Brytanii spowodowa\u0142y, \u017ce tylko Polska i polscy kryptoanalitycy byli w stanie wydrze\u0107 tajemnic\u0119 Niemcom. Tak wi\u0119c – bez pomocy Polski – dwa wielkie mocarstwa zaczyna\u0142yby wojn\u0119 bez \u017cadnych mo\u017cliwo\u015bci czytania depesz najwi\u0119kszego wroga i najsilniejszej armii \u015bwiata.<\/p>\r\n

Pomimo nieustannych udoskonale\u0144 Enigmy polscy kryptolodzy nad\u0105\u017cali z ustaleniem dokonywanych przez Niemcow zmian. Niestety, polityczne uwarunkowania w Europie: zaj\u0119cie przez Niemc\u00f3w Austrii i Czechos\u0142owacji i agresywne wypowiedzi Hitlera, nie wr\u00f3\u017cy\u0142y Polsce d\u0142ugiej przysz\u0142o\u015bci. Oczekuj\u0105c najgorszego, kierownictwo Biura Szyfr\u00f3w zdecydowa\u0142o si\u0119 na zaaran\u017cowanie spotkania z szefami wywiad\u00f3w Francji i Wielkiej Brytanii. Do pierwszego spotkania dosz\u0142o w styczniu 1939 w Pary\u017cu, jednak dopiero podczas drugiego spotkania, kt\u00f3re odby\u0142o si\u0119 w dniach 24-26 lipca 1939 roku w Warszawie, Polacy ujawnili aliantom mocno strze\u017con\u0105 przez tyle lat tajemnic\u0119 rozwi\u0105zania zagadki Enigmy. Na drugie tr\u00f3jstronne, lipcowe spotkanie przybyli ze strony francuskiej: Gustave Bertrand i kapitan Henri Braquenie, ze strony angielskiej: szef Government Code and Cypher School <\/em>komandor Alistair Denniston, g\u0142\u00f3wny kryptolog Alfred D. Knox oraz specjalista nas\u0142chu radiowego, komandor Humphrey Sandwith. Przed odkryciem tajemnicy, go\u015bci zabawiali w restauracji Hotelu Bristol: szef Biura Szyfr\u00f3w, Stefan Mayer, major Gwidon Langer i kapitan Ci\u0119\u017cki oraz trzech kryptolog\u00f3w: Rejewski, R\u00f3\u017cycki i Zygalski. Po mi\u0142ej rozmowie (prowadzonej po…  niemiecku, gdy\u017c by\u0142 to jedyny j\u0119zyk znany wszystkim trzem stronom) go\u015bcie i gospodarze udali si\u0119 do o\u015brodka w Pyrach gdzie w biurze kryptolog\u00f3w le\u017ca\u0142y na stole, przykryte materia\u0142em, przygotowane przez Polak\u00f3w maszyny. Gdy wszyscy zebrali si\u0119 wok\u00f3\u0142 sto\u0142u, major Langer bez s\u0142owa zdj\u0105\u0142 z maszyn pokrowce. Po chwili ciszy, kt\u00f3ra by\u0142a wynikiem zaskoczenia i zadziwienia, genera\u0142 Bertrand spyta\u0142 pierwszy: „Sk\u0105d to wzi\u0119li\u015bcie?\u201d, na co Langer odpowiedzia\u0142: „Zrobili\u015bmy to sami\u201d. Na stole le\u017ca\u0142y kopie Enigmy, wykonane przez warszawsk\u0105 wytworni\u0119 AVA. Brytyjczycy zadawali najwiec\u0119j pyta\u0144, a Denniston chcia\u0142 natychmiast dzwoni\u0107 do Londynu, aby przys\u0142ano kre\u015blarza i elektryka, kt\u00f3rzy wykonaliby szkice maszyny. Major Langer mia\u0142 jednak wi\u0119cej do pokazania: go\u015bcie przeszli do nast\u0119pnego pokoju, w kt\u00f3rym zademonstrowano polskie wynalazki: bomby<\/em> i p\u0142achty Zygalskiego<\/em>. Francuscy i angielscy go\u015bcie nie mieli s\u0142\u00f3w uznania i podzi\u0119kowania za ujawnienie tajemnicy, a Denniston ponownie chcia\u0142 telefonowa\u0107 do Londynu. Zupe\u0142nie jednak nie uwierzy\u0142 swym uszom, gdy us\u0142ysza\u0142, \u017ce Polacy przygotowali go\u015bciom po jednej kopii Enigmy i komplet wszystkich materia\u0142\u00f3w. By\u0142 to pierwszy – acz nie ostatni – wk\u0142ad Polak\u00f3w w walk\u0119 przeciw wsp\u00f3lnemu wrogowi.<\/p>\r\n

16 sierpnia Bertrand, wraz z brytyjskim kurierem dyplomatycznym, przewi\u00f3z\u0142 jeden egzemplarz Enigmy z Pary\u017ca do Londynu, gdzie osobi\u015bcie wr\u0119czy\u0142 j\u0105 szefowi brytyjskiego wywiadu pu\u0142kownikowi Steward\u2019owi Menzies. Za nieca\u0142e dwa tygodnie wojska niemieckie napad\u0142y na Polsk\u0119. Polskie Biuro Szyfr\u00f3w i jego pracownicy ewakuowali si\u0119 do Rumunii, sk\u0105d kryptolodzy przewiezieni zostali do Francji, gdzie ponownie zaj\u0119li si\u0119 rozszyfrowywaniem Enigmy.<\/p>\r\n

A w brytyjskim o\u015brodku dekrypta\u017cu Bletchley Park, najwi\u0119ksze g\u0142owy matematyczne, w tym genialny Alan Turing, korzystaj\u0105c z polskich odkry\u0107 mog\u0142y podj\u0105\u0107 – jeszcze kilka dni temu beznadziejn\u0105 – walk\u0119 kryptologiczn\u0105 z Niemcami.<\/p>\r\n

Lech Maziakowski<\/strong><\/em>
\r\nWashington, DC, marzec 1999<\/em>
\r\nenigmahistory.org | www.bibula.com<\/p>\r\n

Powy\u017cszy tekst ukaza\u0142 si\u0119 na stronie www.enigmahistory.org prowadzonej przez Autora. Strona internetowa ’<\/em>Enigma History’ powsta\u0142a w roku 1996 i dzia\u0142a\u0142a do roku 2009, kiedy to zosta\u0142a zamkni\u0119ta, a jej nazwa przej\u0119ta przez komercyjn\u0105 firm\u0119.  Strona ’<\/em>Enigma History’ by\u0142a pierwsz\u0105 stron\u0105 w j\u0119zyku polskim w Internecie omawiaj\u0105c\u0105 histori\u0119 Enigmy i udzia\u0142 w niej Polak\u00f3w, oraz jedn\u0105 z pierwszych w j\u0119zyku angielskim. By\u0142a cytowana jako materia\u0142 \u017ar\u00f3d\u0142owy w <\/em>Encyclopedia Britannica, a z uwagi na unikaln\u0105 i bardzo szczeg\u00f3\u0142ow\u0105 tabel\u0119 wydarze\u0144, powo\u0142ywano si\u0119 na ni\u0105 w materia\u0142ach naukowych (np. prace naukowe Professor Emeritus James T. Smith, z San Francisco University).
\r\nAutor pr\u00f3buje odtworzy\u0107 Stron\u0119 (z konieczno\u015bci, pod zmienion\u0105 nazw\u0105 domeny) i szuka(\u0142) specjalist\u00f3w – web designer\u2019ow, oraz dzi\u0119kuje z g\u00f3ry za wszelk\u0105 pomoc.
\r\n[DOPISANO 2019-03-27: Niestety, pomimo up\u0142ywu 23 lat (!), Apel ten nie wzbudzi\u0142 \u017cadnego zainteresowania i nie nadesz\u0142a jakakolwiek, nawet pojedyncza oferta jakiejkolwiek pomocy…]
\r\n<\/em><\/p>\r\n

Za: www.enigmahistory.org<\/a><\/p>\r\n

Dodano do zbior\u00f3w BIBU\u0141Y: 2012-12-31 10:32 am
\r\nAktualizacja: 2017-12-31 10:32 am<\/p>\r\n

Org. tytu\u0142 publikacji z 2017 roku: \u00ab85 lat temu polscy kryptolodzy rozpocz\u0119li regularne odczytywanie niemieckich depesz szyfrowanych Enigm\u0105<\/em>.\u00bb
\r\nOrg. tytu\u0142 publikacji z 2012 roku: \u00ab83 lat temu polscy kryptolodzy rozpocz\u0119li regularne odczytywanie niemieckich depesz szyfrowanych Enigm\u0105<\/em>.\u00bb
\r\nOrg. tytu\u0142 publikacji z 1999 roku: \u00abTajemnice Enigmy.\u00bb<\/p>\r\n

 <\/h4>\r\n
\r\n

 <\/h4>\r\n

WI\u0118CEJ TEKST\u00d3W z has\u0142em „Enigma”<\/strong> – tutaj<\/a><\/strong><\/span><\/p>\r\n

 <\/h4>\r\n
\r\n

 <\/h4>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"25 lipca 1939 roku, podczas konferencji kryptologicznej w Pyrach, Polacy przekazali francuskim i brytyjskim sojusznikom sekret z\u0142amania kodu \u201eEnigmy\u201d. Przypominamy tekst z 1999 roku omawiaj\u0105cy histori\u0119 Enigmy i udzia\u0142 Polak\u00f3w w jej rozwi\u0105zaniu. Tajemnice Enigmy Pod koniec 1932 roku, w ca\u0142kowitej tajemnicy, dokonano prze\u0142omowego dzie\u0142a rzutuj\u0105cego na przysz\u0142e wydarzenia \u015bwiatowe.  W roku 1918 niemiecki wynalazca […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[328],"tags":[125,30,102,59],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/65928"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=65928"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/65928\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=65928"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=65928"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=65928"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}