Tylko w 2010 r. do Europy migrowa\u0142o 33 mln 306 tys. os\u00f3b, z kt\u00f3rych a\u017c 35 proc. pochodzi\u0142o z kraj\u00f3w o wi\u0119kszo\u015bci islamskiej. Dla Zachodu muzu\u0142ma\u0144scy imigranci stanowi\u0105 szczeg\u00f3lny problem zar\u00f3wno polityczny, jak i spo\u0142eczny. Obejmuje on nie tylko pierwsze, ale tak\u017ce drugie, a nawet trzecie pokolenie rodzin migrant\u00f3w.<\/p>\r\n
Fale migracji<\/strong><\/p>\r\n Pierwsza fala imigracji w latach 60. dotkn\u0119\u0142a europejskie kraje by\u0142ych kolonizator\u00f3w. Dotyczy\u0142a ona g\u0142\u00f3wnie uciekinier\u00f3w politycznych, kt\u00f3rzy uszli z rodzimych stron w momencie ukonstytuowania si\u0119 rz\u0105d\u00f3w narodowych. Proces ten odczu\u0142y Francja i Anglia, a cz\u0119\u015bciowo tak\u017ce Belgia oraz Holandia.<\/p>\r\n Druga fala migracji nast\u0105pi\u0142a w latach 70., kiedy to dost\u0119pu do Europy zacz\u0119li domaga\u0107 si\u0119 studenci pragn\u0105cy kszta\u0142ci\u0107 si\u0119 w presti\u017cowych uniwersytetach, by p\u00f3\u017aniej z dobrym przygotowaniem technicznym powr\u00f3ci\u0107 do ojczyzny. Lista kraj\u00f3w docelowych obj\u0119\u0142a w\u00f3wczas tak\u017ce W\u0142ochy.<\/p>\r\n Pod koniec lat 70. i w pocz\u0105tkach lat 80. proces migracyjny zintensyfikowa\u0142 si\u0119 ze wzgl\u0119du na pot\u0119\u017cny kryzys w krajach Maghrebu i Bliskiego Wschodu. To gwa\u0142towne zjawisko dotyczy\u0142o tysi\u0119cy robotnik\u00f3w szukaj\u0105cych pracy. Byli przekonani, \u017ce stosunkowo szybko b\u0119d\u0105 mogli wr\u00f3ci\u0107 do ojczyzny z kapita\u0142em wystarczaj\u0105cym na za\u0142o\u017cenie lokalnego biznesu. W tym czasie w Europie islam nie by\u0142 widziany jako problem, ale jako mo\u017cliwo\u015b\u0107 odpowiedzi na brak si\u0142y roboczej. W wi\u0119kszo\u015bci migranci nie ro\u015bcili sobie jakich\u015b szczeg\u00f3lnych praw, gdy\u017c mieli \u015bwiadomo\u015b\u0107, \u017ce niebawem powr\u00f3c\u0105 do swoich przyzwyczaje\u0144 i \u017cycia rodzinnego w kraju. Sen jednak si\u0119 nie spe\u0142ni\u0142, tote\u017c wielu z nich zacz\u0119\u0142o osiedla\u0107 si\u0119 na obczy\u017anie i sprowadza\u0107 tam swoich bliskich.<\/p>\r\n Wierni islamowi<\/strong><\/p>\r\n Wraz z nap\u0142ywem si\u0142y roboczej pog\u0142\u0119bi\u0142 si\u0119 te\u017c kryzys ekonomiczny kraj\u00f3w wyj\u015bciowych. W latach 90. islamskie wsp\u00f3lnoty w Europie skonsolidowa\u0142y si\u0119, w efekcie czego pojawi\u0142y si\u0119 roszczenia. Spo\u0142ecze\u0144stwo islamskie domaga\u0142o si\u0119 powstania w\u0142asnych struktur w nowym kontek\u015bcie kulturowym. Za\u017c\u0105dano sal mod\u0142\u00f3w albo raczej meczet\u00f3w, sklep\u00f3w mi\u0119snych typu halal, cmentarzy, specjalnych sto\u0142\u00f3wek w szko\u0142ach i fabrykach, wolnego w pi\u0105tki\u2026 Odtworzenie kom\u00f3rki rodziny przynios\u0142o ze sob\u0105 konieczno\u015b\u0107 podtrzymywania i przekazywania znaczenia przynale\u017cno\u015bci religijnej i kulturowej. Wobec tego zjawiska poszczeg\u00f3lne kraje przyjmowa\u0142y r\u00f3\u017cn\u0105 polityk\u0119, cho\u0107 zasadniczo skutek tego by\u0142 op\u0142akany, co dzi\u015b zreszt\u0105 wyra\u017anie wida\u0107.<\/p>\r\n Po pierwsze, by\u0142a to angielska polityka komunitarystyczna. Wielka Brytania przyj\u0119\u0142a pewn\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 szariatu (obecnie m\u00f3wi si\u0119 o stosowaniu prawa szariatu w s\u0105dach dzielnic silnie zislamizowanych, o o\u017cywieniu angielskich zwyczaj\u00f3w w kontek\u015bcie kolonialnym np. Indii, a tak\u017ce – w cz\u0119\u015bciach niemuzu\u0142ma\u0144skich – o systemie millet\u00f3w). Rozleg\u0142e przedmie\u015bcia pozostawiono muzu\u0142ma\u0144skiej imigracji, tak aby tam – ze wzgl\u0119du na jednorodno\u015b\u0107 – mog\u0142a si\u0119 ona rz\u0105dzi\u0107 w\u0142asnymi prawami, tak\u017ce na p\u0142aszczy\u017anie rodzinnej. Ale wraz z up\u0142ywem czasu i z uwagi na deprecjacj\u0119 tych rejon\u00f3w imigracja obj\u0119\u0142a rownie\u017c mieszka\u0144c\u00f3w Ameryki Po\u0142udniowej i Europy Wschodniej; to za\u015b sta\u0142o si\u0119 \u017ar\u00f3d\u0142em napi\u0119\u0107 mi\u0119dzykulturowych. Niedawne akty przemocy i terroryzmu obna\u017cy\u0142y s\u0142abo\u015b\u0107 tego modelu.<\/p>\r\n Drugi typ polityki to oboj\u0119tno\u015b\u0107 religijna francuskiej przestrzeni publicznej. We Francji przewa\u017ca model obywatelski i laicki przekre\u015blaj\u0105cy znaczenie religii w \u017cyciu publicznym. Wprowadzono tam zakaz \u201eobnoszenia si\u0119\u201d z symbolami religijnymi. By unikn\u0105\u0107 problemu trudnych rozwi\u0105za\u0144, podwa\u017ca si\u0119 istnienie potrzeby religijno\u015bci, ale ta jest naturalnym prawem istoty ludzkiej, tote\u017c im bardziej usi\u0142uje si\u0119 j\u0105 st\u0142umi\u0107, z tym wi\u0119ksz\u0105 si\u0142\u0105 si\u0119 ona ujawnia. M\u0142odzi drugiego i trzeciego pokolenia – cz\u0119sto w spos\u00f3b gwa\u0142towny i zorganizowany – domagaj\u0105 si\u0119 powrotu do w\u0142asnych korzeni kulturowych i przynale\u017cno\u015bci do islamu.<\/p>\r\n Niemcy wybra\u0142y bezpo\u015brednie stosunki z rz\u0105dem Turcji (sk\u0105d pochodzi wi\u0119kszo\u015b\u0107 imigrant\u00f3w), domagaj\u0105c si\u0119 od niego kontroli i regulowania problem\u00f3w z muzu\u0142manami. Tak\u017ce w tym przypadku projekt okaza\u0142 si\u0119 kruchy, odk\u0105d rz\u0105d turecki przesta\u0142 by\u0107 \u201elaicki\u201d, a zjawisko imigracji obj\u0119\u0142o inne nacje.<\/p>\r\n Hiszpania wybra\u0142a drog\u0119 wsp\u00f3\u0142pracy z muzu\u0142manami. Ale r\u00f3wnie\u017c tu \u015bwiat muzu\u0142ma\u0144ski wydaje si\u0119 niezadowolony z takiej polityki, czemu da\u0142 wyraz zak\u0142adaj\u0105c PRUNE (Partido Renacimiento y Union de Espagna), pierwsz\u0105 islamsk\u0105 parti\u0119 w Europie.<\/p>\r\n Islamizacja emigrant\u00f3w<\/strong><\/p>\r\n Zjawisko imigracji monitoruj\u0105 tak\u017ce rz\u0105dy i ruchy o zabarwieniu islamskim. Do\u015b\u0107 szybko zda\u0142y sobie one spraw\u0119 z mo\u017cliwych niebezpiecze\u0144stw czekaj\u0105cych na migrant\u00f3w w Europie, a zwi\u0105zanych z utrat\u0105 to\u017csamo\u015bci kulturowej i zarzuceniem ortodoksji religijnej.<\/p>\r\n Od lat 90. zacz\u0119\u0142o by\u0107 widoczne coraz \u017cywsze zainteresowanie procesem nowej islamizacji emigrant\u00f3w. Rz\u0105dy i ruchy islamskie postanowi\u0142y podj\u0105\u0107 konkretne dzia\u0142ania w tym celu: podczas ramadanu wysy\u0142a\u0107 na Zach\u00f3d swoich imam\u00f3w, stworzy\u0107 sie\u0107 stowarzysze\u0144 zwi\u0105zanych z Bractwem Muzu\u0142ma\u0144skim, podj\u0105\u0107 wsp\u00f3\u0142prac\u0119 na rzecz zebrania funduszy na potrzeby konkretnych spo\u0142eczno\u015bci.<\/p>\r\n Niekt\u00f3re pa\u0144stwa zaanga\u017cowa\u0142y si\u0119 w ten proces reislamizacji, przekazuj\u0105c ogromne fundusze na rzecz budowy meczet\u00f3w. Przes\u0142awnym przyk\u0142adem mo\u017ce by\u0107 tutaj meczet w Rzymie czy tysi\u0105ce sal mod\u0142\u00f3w i meczet\u00f3w w Albanii, Kosowie i Bo\u015bni wzniesionych po upadku re\u017cim\u00f3w komunistycznych dzi\u0119ki funduszom z Arabii Saudyjskiej i Turcji.<\/p>\r\n To pot\u0119\u017cne zaanga\u017cowanie oraz wolno\u015b\u0107 demokratyczna w naszych krajach cz\u0119sto sprzyja\u0142y powrotowi islamskich imigrant\u00f3w do klasycznej tradycji islamskiego prawa, kt\u00f3re w samych krajach o wi\u0119kszo\u015bci muzu\u0142ma\u0144skiej uleg\u0142o \u201ezepsuciu\u201d poprzez zetkni\u0119cie si\u0119 z nowoczesno\u015bci\u0105.<\/p>\r\n Innymi s\u0142owy, paradoksalnie pa\u0144stwa, gdzie wi\u0119kszo\u015b\u0107 stanowi ludno\u015b\u0107 muzu\u0142ma\u0144ska – nie wszystkie oczywi\u015bcie – stosuj\u0105 zmodyfikowane prawo, bardziej \u201enowoczesne\u201d, korzystniejsze dla kobiety (np. w kontek\u015bcie prawa rodzinnego i spadkowego) ni\u017c europejskie meczety, kt\u00f3re oferuj\u0105 albo \u015bredniowieczn\u0105 wyk\u0142adni\u0119 klasycznego prawa islamskiego, albo powr\u00f3t do pradawnych tradycji pierwszych pokole\u0144 islamskich (pobo\u017cnych przodk\u00f3w – \u201esalaf\u201d, od kt\u00f3rych pochodz\u0105 nazwy \u201esalafizm\u201d i \u201eneosalafizm\u201d).<\/p>\r\n Tym niemniej wzrost liczby meczet\u00f3w, a wraz z nimi poszanowania wolno\u015bci kultu w rozumieniu europejskim nie wydaje si\u0119 obejmowa\u0107 spo\u0142eczno-kulturowej integracji muzu\u0142man\u00f3w.<\/p>\r\n Obecno\u015b\u0107 islamu w Europie b\u0119dzie si\u0119 jeszcze nasila\u0107 w najbli\u017cszych latach, nawet je\u015bli procentowo wzrost ten znacznie si\u0119 obni\u017cy\u0142 z racji kryzysu ekonomicznego, w jakim pogr\u0105\u017caj\u0105 si\u0119 W\u0142ochy, Hiszpania, Grecja, a teraz tak\u017ce Francja.<\/p>\r\n Prawa i obowi\u0105zki<\/strong><\/p>\r\n Dlaczego konfrontacja ze \u015bwiatem muzu\u0142ma\u0144skim pozostaje zawsze problemem?<\/p>\r\n Prawa i obowi\u0105zki – to o nie wszystko si\u0119 rozbija. Prawdziwym problemem jest kwestia to\u017csamo\u015bci Europejczyk\u00f3w. Muzu\u0142manie przybywaj\u0105 do Europy, maj\u0105c silne poczucie kulturowej to\u017csamo\u015bci religijnej. W krajach islamskich sfery religii, kultury i polityki s\u0105 nieroz\u0142\u0105czne. Rdzenni Europejczycy coraz cz\u0119\u015bciej maj\u0105 trudno\u015bci z okre\u015bleniem w\u0142asnej to\u017csamo\u015bci. Niemo\u017cliwy jest wi\u0119c dialog mi\u0119dzy partnerami, z kt\u00f3rych jeden ma wyra\u017an\u0105 to\u017csamo\u015b\u0107, a drugi nie, albo kiedy obaj s\u0105 w tym zakresie s\u0142abi.<\/p>\r\n Jak pisze prof. Stefano Fontana: \u201eObywatelstwo, jako narz\u0119dzie integracji i w\u0142\u0105czenia, jest nabyciem nie tylko praw, ale przede wszystkim obowi\u0105zk\u00f3w, w\u015br\u00f3d kt\u00f3rych jest tak\u017ce przyj\u0119cie praw niearbitralnych. Niestety, w tej kwestii musimy odnotowa\u0107 wielk\u0105 s\u0142abo\u015b\u0107 spo\u0142ecze\u0144stw zachodnich (\u2026). S\u0142abo\u015b\u0107 w ramach obowi\u0105zk\u00f3w skutkuje oboj\u0119tno\u015bci\u0105 wobec praw\u201d.<\/p>\r\n Podsumowuj\u0105c, bez w\u0105tpienia mo\u017cliwe jest rozs\u0105dne i uzasadnione zaufanie w przysz\u0142o\u015b\u0107 wsp\u00f3\u0142istnienia r\u00f3\u017cnych kultur i religii w Europie, ale tylko wtedy, kiedy podj\u0119ta zostanie refleksja nad g\u0142\u0119bokimi korzeniami naszej to\u017csamo\u015bci, kt\u00f3rej nie mo\u017cemy si\u0119 wyrzec, przy jednoczesnym okre\u015bleniu \u201eobowi\u0105zk\u00f3w\u201d. Bez tych ostatnich samo przedstawienie praw b\u0119dzie prowadzi\u0142o jedynie do rozpadu i spo\u0142ecznego starcia.<\/p>\r\n Silvia Scaranari Introvigne<\/em><\/strong><\/p>\r\n t\u0142um. Anna Ba\u0142aban<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Tylko w 2010 r. do Europy migrowa\u0142o 33 mln 306 tys. os\u00f3b, z kt\u00f3rych a\u017c 35 proc. pochodzi\u0142o z kraj\u00f3w o wi\u0119kszo\u015bci islamskiej. Dla Zachodu muzu\u0142ma\u0144scy imigranci stanowi\u0105 szczeg\u00f3lny problem zar\u00f3wno polityczny, jak i spo\u0142eczny. Obejmuje on nie tylko pierwsze, ale tak\u017ce drugie, a nawet trzecie pokolenie rodzin migrant\u00f3w. Fale migracji Pierwsza fala imigracji w […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[6],"tags":[76,70],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/65807"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=65807"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/65807\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=65807"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=65807"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=65807"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}