Co ja mog\u0119 da\u0107 Polsce? Swoje pomys\u0142y, r\u0119ce do pracy, a je\u017celi zajdzie taka potrzeba, odda\u0107 \u017cycie w jej obronie – m\u00f3wi dr\u017c\u0105cym ze wzruszenia g\u0142osem Antoni Woszczaty\u0144ski, m\u0142ody Polak z Ozierska w obwodzie kaliningradzkim. Jego rodzina przeprowadzi\u0142a si\u0119 tam z Kazachstanu po tym, jak nie uda\u0142o si\u0119 jej uzyska\u0107 zgody na repatriacj\u0119 do Polski. Chcieli by\u0107 bli\u017cej Ojczyzny. W Polsce Antoni sko\u0144czy\u0142 studia, po czym zn\u00f3w musia\u0142 wr\u00f3ci\u0107 do Rosji.<\/p>\r\n
Dla Polak\u00f3w \u017cyj\u0105cych w Kazachstanie Polska jest utracon\u0105 ziemi\u0105 obiecan\u0105. Niestety, z roku na rok spada liczba tych, kt\u00f3rym udaje si\u0119 powr\u00f3ci\u0107 do Ojczyzny. – Czy to oznacza, \u017ce Polska nas nie chce? – pytaj\u0105 rozgoryczeni. Cierpieli przez wiele lat jako ofiary ludob\u00f3jczej polityki Zwi\u0105zku Sowieckiego, przemoc\u0105 wyrwani ze swojej ziemi, traktowani jak obywatele drugiej kategorii. Mimo przeciwno\u015bci dbali o to, aby zachowa\u0107 j\u0119zyk, kultur\u0119 i swoj\u0105 wiar\u0119. I wci\u0105\u017c czekaj\u0105. Ci, kt\u00f3rzy jeszcze nie stracili nadziei.<\/p>\r\n
Rodzina Antoniego od lat stara si\u0119 o powr\u00f3t do Polski w ramach programu repatriacji. Jak dot\u0105d – bezskutecznie. Ale on nie zamierza usta\u0107 w swoich staraniach. Chcia\u0142by przekona\u0107 polskie w\u0142adze, \u017ceby na spraw\u0119 repatriacji Polak\u00f3w mieszkaj\u0105cych w Kazachstanie nie patrzono tylko przez pryzmat wydatk\u00f3w, ale jak na inwestycj\u0119. – Marz\u0119 o chwili, kiedy b\u0119d\u0119 m\u00f3g\u0142 powiedzie\u0107, \u017ce jestem Polakiem nie tylko w sercu, ale \u017ce mam r\u00f3wnie\u017c polski paszport – wyznaje.<\/p>\r\n
Przodkowie Antoniego, tak jak prawie wszyscy \u017cyj\u0105cy w Kazachstanie Polacy, znale\u017ali si\u0119 tam jako ofiary przeprowadzonej w latach 1936-1939 przez Stalina ludob\u00f3jczej akcji deportacyjnej ludno\u015bci polskiej zamieszkuj\u0105cej zachodnie republiki sowieckie – Ukrain\u0119 i Bia\u0142oru\u015b. Wygna\u0144cy zostali skazani na \u017cycie w nadzwyczaj ci\u0119\u017ckich warunkach materialnych i klimatycznych, tym bardziej \u017ce rozmieszczono ich na terytorium, gdzie wcze\u015bniej nie by\u0142o \u017cadnych osad. Tam zostali poddani surowemu re\u017cimowi – mieli zakaz swobodnego poruszania si\u0119, zabroniono im korespondowania z najbli\u017cszymi, cierpieli g\u0142\u00f3d. W\u015br\u00f3d przesiedle\u0144c\u00f3w szerzy\u0142y si\u0119 choroby. Polacy przetrwali dzi\u0119ki wierze katolickiej, olbrzymiemu hartowi ducha i pomocy Kazach\u00f3w, kt\u00f3rzy dzielili si\u0119 tym, co mieli, i uczyli ich, jak prze\u017cy\u0107 w surowym klimacie.<\/p>\r\n
Obecnie w Kazachstanie \u017cyje oko\u0142o 34 tysi\u0119cy Polak\u00f3w. Lepsze warunki panuj\u0105 w miastach. Na wsiach szerzy si\u0119 bezrobocie – jedynie 20 procent mieszka\u0144c\u00f3w jest zatrudnionych, cz\u0119\u015b\u0107 \u017cyje z pracy we w\u0142asnych gospodarstwach rolnych.<\/p>\r\n
W ci\u0105gu ca\u0142ego okresu trwania programu repatriacyjnego od pocz\u0105tku lat 90. do Polski ze Wschodu powr\u00f3ci\u0142o zaledwie 7 tys. naszych rodak\u00f3w, z czego ok. 4,5 tys. z Kazachstanu. A lista oczekuj\u0105cych jest bardzo d\u0142uga. Ustawa repatriacyjna, na kt\u00f3r\u0105 repatrianci czekali przez wiele lat, a kt\u00f3ra wreszcie wesz\u0142a w \u017cycie w 2000 r., nie spe\u0142ni\u0142a pok\u0142adanych w niej nadziei i oczekiwa\u0144, a jej kilkakrotne nowelizacje nie przynios\u0142y \u017cadnego skutku. Cz\u0119\u015bci\u0105 sk\u0142adow\u0105 tej ustawy jest tzw. baza \u201eRodak\u201d wyznaczaj\u0105ca kolejno\u015b\u0107 os\u00f3b czekaj\u0105cych na repatriacj\u0119. Jak wskazuj\u0105 osoby zaanga\u017cowane w pomoc polskim repatriantom, baza ta jest bardzo niewydolna i nieprzejrzysta.<\/p>\r\n
– Temat repatriacji to dla nas bolesny problem – m\u00f3wi Katarzyna Ostrowska, zast\u0119pca szefa prezesa Zwi\u0105zku Polak\u00f3w w Kazachstanie. G\u0142\u00f3wnymi celami zwi\u0105zku \u0142\u0105cz\u0105cego trzyna\u015bcie organizacji polonijnych jest nauka j\u0119zyka polskiego, promowanie kultury polskiej oraz w\u0142a\u015bnie sprawa repatriacji. Jak m\u00f3wi pani Ostrowska, ten ostatni temat pojawia si\u0119 na ka\u017cdym ze zjazd\u00f3w zwi\u0105zku.<\/p>\r\n
Wed\u0142ug danych Urz\u0119du ds. Cudzoziemc\u00f3w, w latach 1997-2010 wydano 2540 wiz repatriacyjnych. Niestety, ta liczba z roku na rok maleje. Dla por\u00f3wnania: w 1997 roku przyznano 316 wiz, natomiast w roku 2010 ju\u017c tylko 84. Dzieje si\u0119 tak pomimo tego, \u017ce wniosk\u00f3w ci\u0105gle przybywa. Od czasu do czasu w mediach pojawiaj\u0105 si\u0119 informacje, \u017ce Polacy mieszkaj\u0105cy w Kazachstanie nie chc\u0105 ju\u017c wraca\u0107 do Polski. – To nieprawda. Te pog\u0142oski bior\u0105 si\u0119 st\u0105d, \u017ce wielu nie wierzy ju\u017c w mo\u017cliwo\u015b\u0107 powrotu. Oni po prostu stracili nadziej\u0119 i przestali czeka\u0107 – prostuje Katarzyna Ostrowska.<\/p>\r\n
Pomimo organizowanych konferencji i zjazd\u00f3w po\u015bwi\u0119conych Polakom w Kazachstanie repatriacja zamiera. Rocznie wraca do Macierzy zaledwie kilka, g\u00f3ra kilkana\u015bcie rodzin.<\/p>\r\n
Jednym z najwi\u0119kszych problem\u00f3w, z jakimi musz\u0105 boryka\u0107 si\u0119 Polacy mieszkaj\u0105cy w Kazachstanie, jest brak nauczycieli j\u0119zyka ojczystego. D\u0142ugie dziesi\u0119ciolecia, kiedy nauczanie j\u0119zyka polskiego by\u0142o ca\u0142kowicie zabronione, zrobi\u0142y swoje. – Teraz trudno nadrobi\u0107 wieloletnie zaleg\u0142o\u015bci – przyznaje Witalij Chmielewski, prezes Polskiego Stowarzyszenia w Karagandzie.<\/p>\r\n
Du\u017ca odleg\u0142o\u015b\u0107 od Polski oraz znaczne rozproszenie Polak\u00f3w r\u00f3wnie\u017c bardzo utrudniaj\u0105 dba\u0142o\u015b\u0107 o j\u0119zyk. W tej chwili w ca\u0142ym Kazachstanie pracuje zaledwie dwunastu nauczycieli j\u0119zyka polskiego i z ka\u017cdym rokiem przybywa problem\u00f3w zwi\u0105zanych z ich przyjazdem. G\u0142\u00f3wn\u0105 przyczyn\u0105 takiego stanu rzeczy jest brak odpowiedniej umowy mi\u0119dzy Polsk\u0105 a Kazachstanem – ostatnia wygas\u0142a w 2002 roku. Polskie prawo umo\u017cliwia przyjazd nauczycielom tylko na jeden rok szkolny. Jakby tego by\u0142o ma\u0142o, nauczyciele przyje\u017cd\u017caj\u0105 z miesi\u0119cznym op\u00f3\u017anieniem, z wizami bez prawa do pracy, przez co nie mog\u0105 by\u0107 zatrudnieni w szkole. Od wielu lat zmniejsza si\u0119 r\u00f3wnie\u017c liczba dzieci przyje\u017cd\u017caj\u0105cych do Polski na kolonie. Witalij Chmielewski nie mo\u017ce zrozumie\u0107 takiego rozwoju wydarze\u0144 oraz malej\u0105cej liczby repatriacji. – Dlaczego ka\u017cdy Niemiec, je\u017celi tylko tego chcia\u0142, m\u00f3g\u0142 powr\u00f3ci\u0107 do swojego kraju, a Polacy tego nie mog\u0105? – pyta rozgoryczony. Jak przekonuje, polskie rodziny z Kazachstanu mog\u0105 by\u0107 ratunkiem dla Polski w tragicznej sytuacji demograficznej. – Dzieci z tych rodzin ucz\u0105 si\u0119 bardzo dobrze, uczestnicz\u0105 w r\u00f3\u017cnych konkursach, olimpiadach i k\u00f3\u0142kach zainteresowa\u0144. Dlaczego Polska ich nie chce? – dopytuje Chmielewski.<\/p>\r\n
Aleksander Suchowiecki, przewodnicz\u0105cy Zwi\u0105zk\u00f3w Obwodowych Polak\u00f3w w Kazachstanie, reprezentuje liczn\u0105 grup\u0119 Polak\u00f3w mieszkaj\u0105cych na p\u00f3\u0142nocy Kazachstanu. W ich imieniu m\u00f3wi: – Polska jest naszym krajem i ten rz\u0105d musi traktowa\u0107 nas jak Polak\u00f3w. Pan Aleksander wzywa w\u0142adze naszego kraju do podj\u0119cia wszelkich mo\u017cliwych stara\u0144, kt\u00f3re umo\u017cliwi\u0105 im powr\u00f3t do Ojczyzny. – Je\u017celi nie chcecie przyj\u0105\u0107 Polak\u00f3w z Kazachstanu, je\u017celi nie uwa\u017cacie nas za prawdziwych Polak\u00f3w, to powiedzcie o tym g\u0142o\u015bno, \u017ceby\u015bmy nie mieli ju\u017c nadziei, kt\u00f3rej i tak zosta\u0142o bardzo niewiele – wyznaje z \u017calem. – Je\u017celi Ojczyzna rezygnuje ze swoich dzieci, to jaka to jest Ojczyzna? Jaka to jest Matka? – pyta.<\/p>\r\n
W\u015br\u00f3d uchwa\u0142 IV Zjazdu Polonii i Polak\u00f3w z zagranicy, kt\u00f3ry odby\u0142 si\u0119 w dniach 24-26 sierpnia 2012 r. na Zamku Kr\u00f3lewskim w Warszawie, znalaz\u0142 si\u0119 adresowany do pos\u0142\u00f3w i senator\u00f3w RP wniosek o przyj\u0119cie nowej ustawy repatriacyjnej opartej na projekcie Obywatelskiego Komitetu \u201ePowr\u00f3t do Ojczyzny\u201d, kt\u00f3rej inicjatorami s\u0105 Wsp\u00f3lnota Polska oraz Zwi\u0105zek Repatriant\u00f3w RP. Ustawa ta przenosi odpowiedzialno\u015b\u0107 za sprowadzanie repatriant\u00f3w z samorz\u0105d\u00f3w na pa\u0144stwo polskie. – I tak powinno by\u0107 – komentuje Aleksandra \u015alusarek, prezes Zwi\u0105zku Repatriant\u00f3w Rzeczypospolitej Polskiej. Jej zdaniem, obecna praktyka pokazuje, \u017ce gminy nie s\u0105 zainteresowane zapraszaniem do siebie Polak\u00f3w z Kazachstanu. Wskazuje na dwie zasadnicze przyczyny takiego stanu rzeczy: zbyt ma\u0142\u0105 \u015bwiadomo\u015b\u0107 historyczn\u0105 oraz ryzyko, jakie bierze na siebie burmistrz, kt\u00f3ry zaprasza rodzin\u0119 z Kazachstanu i przekazuje jej mieszkanie, podczas gdy na lokal oczekuje ca\u0142a kolejka mieszka\u0144c\u00f3w jego w\u0142asnej gminy. – Do\u015b\u0107 ju\u017c tego. Pa\u0144stwo polskie, jak ka\u017cdy cywilizowany kraj, musi zadba\u0107 o swoje dzieci rozrzucone po \u015bwiecie, a zw\u0142aszcza o te, kt\u00f3re wbrew w\u0142asnej woli zosta\u0142y deportowane i zes\u0142ane – podkre\u015bla Aleksandra \u015alusarek.<\/p>\r\n
Przyk\u0142adem samorz\u0105dowca niezwykle wyczulonego na sprawy polskich repatriant\u00f3w jest W\u0142adys\u0142aw Diakun, burmistrz Polic. Jego gmina umo\u017cliwi\u0142a powr\u00f3t do Polski siedmiu rodzinom z Kazachstanu i Kres\u00f3w Wschodnich. – Poda\u0144 jest bardzo du\u017co i niezwykle trudno jest spo\u015br\u00f3d nich kogo\u015b wybra\u0107 – komentuje burmistrz. Nie mo\u017ce pogodzi\u0107 si\u0119 z tym, \u017ce Polska do tej pory wzorem innych kraj\u00f3w nie umo\u017cliwi\u0142a powrotu do kraju kilkudziesi\u0119ciu tysi\u0105com swoich rodak\u00f3w z Kazachstanu. – Oni wszyscy ju\u017c dawno powinni by\u0107 z nami – podkre\u015bla.<\/p>\r\n
Ludmi\u0142a Mirzojan z Kokczetawu na p\u00f3\u0142nocy Kazachstanu przyjecha\u0142a do Polski na studia. Mieszka w Krakowie i mimo usilnych stara\u0144 wci\u0105\u017c nie mo\u017ce uzyska\u0107 polskiego obywatelstwa. – Ca\u0142y czas jestem na jakich\u015b wizach, kartach pobytu – skar\u017cy si\u0119. Jak m\u00f3wi, w tej chwili nie ma ani pracy, ani \u015brodk\u00f3w na godne \u017cycie. Udaje jej si\u0119 prze\u017cy\u0107 g\u0142\u00f3wnie dzi\u0119ki wsparciu rodziny oraz os\u00f3b prywatnych. Ju\u017c kilkana\u015bcie lat temu sk\u0142ada\u0142a dokumenty potrzebne do uzyskania statusu repatrianta. – Niestety, wszystko toczy si\u0119 bardzo powoli. Nie pozostaje nam nic innego, jak tylko czekanie – dodaje. Dlaczego tak bardzo chce wr\u00f3ci\u0107? – Jestem Polk\u0105. T\u0119 polsko\u015b\u0107 rozwijano i piel\u0119gnowano we mnie przez ca\u0142e dzieci\u0144stwo. W domu obchodzili\u015bmy wszystkie \u015bwi\u0119ta narodowe i religijne. To chyba normalne, \u017ce cz\u0142owieka, kt\u00f3ry mieszka na odludziu, ci\u0105gnie do jego Ojczyzny – konstatuje.<\/p>\r\n
W grudniu w Warszawie odby\u0142 si\u0119 zjazd Polak\u00f3w z Kazachstanu oraz repatriant\u00f3w. Jego celem by\u0142o zwr\u00f3cenie uwagi na przeci\u0105gaj\u0105ce si\u0119 prace nad now\u0105 ustaw\u0105 repatriacyjn\u0105, na problemy Polak\u00f3w mieszkaj\u0105cych w Kazachstanie oraz najwi\u0119ksze bol\u0105czki repatriant\u00f3w. Niestety, mimo stara\u0144 organizator\u00f3w spotka\u0142 si\u0119 on z niewielkim zainteresowaniem medi\u00f3w i polityk\u00f3w.<\/p>\r\n
Sergiusz Kuzionny promienieje. Znalaz\u0142 si\u0119 w\u015br\u00f3d tych szcz\u0119\u015bliwc\u00f3w, kt\u00f3rzy wraz z ca\u0142\u0105 rodzin\u0105 w najbli\u017cszych miesi\u0105cach b\u0119d\u0105 mogli przeprowadzi\u0107 si\u0119 do Polski. W Polsce sko\u0144czy\u0142 studia. Tutaj studiuje jego m\u0142odsze rodze\u0144stwo. Aktualnie Sergiusz opiekuje si\u0119 grup\u0105 polskiej m\u0142odzie\u017cy z Kazachstanu, kt\u00f3ra przyjecha\u0142a do Polski na roczny kurs j\u0119zyka polskiego przy Uniwersytecie Warszawskim. – Rodzina czeka, jeszcze tylko musz\u0105 zosta\u0107 zako\u0144czone sprawy formalne. Marzeniem mojej prababci wysiedlonej w 1936 r. z Kres\u00f3w by\u0142 powr\u00f3t do Ojczyzny. Ona, niestety, tego nie doczeka\u0142a, ale to marzenie w\u0142a\u015bnie si\u0119 spe\u0142nia – m\u00f3wi Sergiusz. Wiele lat zaj\u0119\u0142y mu starania o to, aby jaka\u015b gmina zgodzi\u0142a si\u0119 przyj\u0105\u0107 jego rodzin\u0119. – Wysy\u0142a\u0142em r\u00f3\u017cnego rodzaju podania, pro\u015bby, a tak\u017ce \u017cyciorysy cz\u0142onk\u00f3w mojej rodziny. Przez d\u0142ugi okres by\u0142em odsy\u0142any z niczym. A\u017c wreszcie si\u0119 uda\u0142o – cieszy si\u0119 ch\u0142opak. Nied\u0142ugo on i ca\u0142a jego rodzina zamieszkaj\u0105 w Warszawie.<\/p>\r\n
Jednak i tym Polakom, kt\u00f3rym uda\u0142o si\u0119 wr\u00f3ci\u0107, wcale nie jest \u0142atwo odnale\u017a\u0107 si\u0119 w polskiej rzeczywisto\u015bci. G\u0142\u00f3wnym problemem jest brak \u015brodk\u00f3w potrzebnych do godnego funkcjonowania. Dotyczy to szczeg\u00f3lnie ludzi starszych oraz ma\u0142\u017ce\u0144stw mieszanych. J\u00f3zefa \u015al\u0119zak mieszka w Polsce ju\u017c 12 lat. Bior\u0105c pod uwag\u0119 aspekt finansowy, jest jej bardzo ci\u0119\u017cko. Dosta\u0142a mieszkanie, ale na op\u0142at\u0119 czynszu brakuje jej pieni\u0119dzy. Na dodatek jest osob\u0105 schorowan\u0105, co wi\u0105\u017ce si\u0119 z warunkami, w jakich musia\u0142a \u017cy\u0107 w Kazachstanie – surowym klimatem, ci\u0119\u017ck\u0105 prac\u0105 i zanieczyszczeniem powietrza. – 300 km od miasta, w kt\u00f3rym mieszka\u0142am, znajdowa\u0142 si\u0119 poligon atomowy – twierdzi pani J\u00f3zefa. – Czy my mogli\u015bmy wyj\u015b\u0107 z tego ca\u0142kiem zdrowi? – pyta. Bardzo niska emerytura, jak\u0105 otrzymuje w Polsce, nie pozwala zwi\u0105za\u0107 ko\u0144ca z ko\u0144cem. Gdy pani J\u00f3zefa podaje kwot\u0119 swojego \u015bwiadczenia i wylicza comiesi\u0119czne wydatki, a\u017c ci\u0119\u017cko uwierzy\u0107, \u017ce udaje jej si\u0119 prze\u017cy\u0107 z miesi\u0105ca na miesi\u0105c.<\/p>\r\n
Ratuje j\u0105 to, \u017ce jest zielark\u0105, przez co nie wydaje ani grosza na lekarstwa, oraz poczucie humoru. A przede wszystkim \u015bwiadomo\u015b\u0107, \u017ce wreszcie mo\u017ce \u017cy\u0107 w kraju swoich przodk\u00f3w. – Najwa\u017cniejsze, \u017ce jestem tutaj – dodaje, u\u015bmiechaj\u0105c si\u0119.<\/p>\r\n
Bogus\u0142aw R\u0105pa\u0142a<\/em><\/strong><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Co ja mog\u0119 da\u0107 Polsce? Swoje pomys\u0142y, r\u0119ce do pracy, a je\u017celi zajdzie taka potrzeba, odda\u0107 \u017cycie w jej obronie – m\u00f3wi dr\u017c\u0105cym ze wzruszenia g\u0142osem Antoni Woszczaty\u0144ski, m\u0142ody Polak z Ozierska w obwodzie kaliningradzkim. Jego rodzina przeprowadzi\u0142a si\u0119 tam z Kazachstanu po tym, jak nie uda\u0142o si\u0119 jej uzyska\u0107 zgody na repatriacj\u0119 do Polski. […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[215],"tags":[66,92],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/65587"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=65587"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/65587\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=65587"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=65587"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=65587"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}