{"id":65501,"date":"2012-12-22T20:35:02","date_gmt":"2012-12-23T01:35:02","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=65501"},"modified":"2012-12-22T22:20:21","modified_gmt":"2012-12-23T03:20:21","slug":"mity-%e2%80%9epragmatyzmu%e2%80%9d-polskiej-polityki-wobec-rosji","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=65501","title":{"rendered":"Mity \u201epragmatyzmu&#8221; polskiej polityki wobec Rosji"},"content":{"rendered":"<p>Inicjatywa ministra Sikorskiego w kwestii wraku Tu-154M ko\u0144czy si\u0119 pora\u017ck\u0105. Mo\u017cemy oczekiwa\u0107, \u017ce liczni komentatorzy zaczn\u0105 nas teraz przekonywa\u0107, i\u017c w polityce najwa\u017cniejszy jest pragmatyzm &#8211; tzn. eksport na \u201eogromny rynek rosyjski\u201d, a kwestie \u201esymboliczne\u201d, jak katastrofa smole\u0144ska, i historyczne, jak Katy\u0144 czy Ob\u0142awa Augustowska, zak\u0142\u00f3caj\u0105 jedynie rozw\u00f3j dobrych stosunk\u00f3w polsko-rosyjskich. Gdyby nie owe \u201emotywowane przesz\u0142o\u015bci\u0105 i emocjami fobie Polak\u00f3w\u201d, mogliby\u015bmy rozwija\u0107 biznes i \u201ebogaci\u0107 si\u0119 na handlu z Rosj\u0105 niczym Wokulski\u201d.<\/p>\r\n<p>Na pocz\u0105tek przypomnijmy, \u017ce bohater \u201eLalki\u201d dorobi\u0142 si\u0119 na malwersacjach z intendentami zaopatruj\u0105cymi armi\u0119 rosyjsk\u0105 w wojnie z Turcj\u0105 w latach 1877-1878. I cho\u0107 mafijno-korupcyjna natura operacji gospodarczych w Rosji pozostaje sta\u0142\u0105 cech\u0105 tamtejszych reali\u00f3w, trudno uzna\u0107 taki \u201ebiznes\u201d za po\u017c\u0105dany model polskiego handlu zagranicznego. Istnieje wi\u0119c pilna potrzeba przeciwstawienia si\u0119 rosyjskiej tezie propagandowej o motywowanej historycznie rusofobii Polak\u00f3w, kt\u00f3rzy zamiast dzia\u0142a\u0107 \u201epragmatycznie\u201d, rozpatruj\u0105 dawne krzywdy.<\/p>\r\n<p><strong>Mit wielkiego rynku rosyjskiego<br \/> <\/strong><\/p>\r\n<p>Wed\u0142ug danych GUS u polski eksport do Czech w 2011 r. osi\u0105gn\u0105\u0142 warto\u015b\u0107 8,5 mld euro (tzn. 6,2 proc. ca\u0142o\u015bci polskiego eksportu), na W\u0119gry 3,5 mld (2,6 proc.), do S\u0142owacji 3,3 mld (2,5 proc.), a do Rosji 6,1 mld euro (4,5 proc.). Czechy z ich dziesi\u0119cioma milionami obywateli s\u0105 wi\u0119c lepszym rynkiem zbytu ni\u017c Rosja ze 140 mln. Maj\u0105ce odpowiednio 10 i 5 mln mieszka\u0144c\u00f3w W\u0119gry i S\u0142owacja s\u0105 dla Polski &#8211; ka\u017cde osobno &#8211; rynkiem zbytu o warto\u015bci ponad po\u0142owy rynku rosyjskiego. Rynek bowiem to nie ludzie, lecz ich si\u0142a nabywcza. O jego atrakcyjno\u015bci decyduj\u0105 tak\u017ce takie czynniki jak koszty transportu i dystrybucji, skala korupcji, stabilno\u015b\u0107 i klarowno\u015b\u0107 przepis\u00f3w, warunki dochodzenia swoich praw przed s\u0105dami w razie sporu z kontrahentami itd. Czechy, S\u0142owacja i W\u0119gry g\u00f3ruj\u0105 tu nad rozleg\u0142\u0105, skorumpowan\u0105 i pozbawion\u0105 niezawis\u0142ych s\u0105d\u00f3w Rosj\u0105. Statystyki wskazuj\u0105, \u017ce polski eksport do Rosji ro\u015bnie niezale\u017cnie od spor\u00f3w politycznych. R\u00f3s\u0142 nawet w okresie embarga na polskie produkty rolne. Teza o potrzebie motywowania polskiej polityki wobec Rosji ze wzgl\u0119du na jej \u201eolbrzymi rynek\u201d jest zatem bezpodstawna. Pa\u0144stwo jest zreszt\u0105 czym\u015b wi\u0119cej ni\u017c przedsi\u0119biorstwem handlowym, a najwy\u017csz\u0105 racj\u0105 jego istnienia nie jest zysk ekonomiczny.<\/p>\r\n<p><strong>Mit zatopienia si\u0119 w historii i symbolach<br \/> <\/strong><\/p>\r\n<p>Lista spor\u00f3w polsko-rosyjskich, kt\u00f3re mia\u0142y miejsce po 1989 r., obala mit o motywowanej historycznie, oderwanej od dzisiejszych reali\u00f3w rusofobii Polak\u00f3w. W latach 1989-1993 toczy\u0142 si\u0119 sp\u00f3r o wycofanie wojsk sowieckich\/rosyjskich z Polski i o zasady tranzytu tych si\u0142 wycofywanych z by\u0142ej NRD. Towarzyszy\u0142 temu drugi sp\u00f3r &#8211; dotycz\u0105cy rozwi\u0105zania Uk\u0142adu Warszawskiego i RWPG oraz rozliczenia jej aktyw\u00f3w. Potem pojawi\u0142a si\u0119 sprawa nielegalnych rosyjskich nieruchomo\u015bci w Warszawie. Motywy gospodarcze kry\u0142y si\u0119 za sporem o \u0142owiska na Morzu Ochockim dla polskiej floty rybackiej (1991-1997). Niech\u0119\u0107 Moskwy budzi\u0142o polskie wsparcie dla procesu rozpadu ZSRS &#8211; Rzeczpospolita demonstrowa\u0142a sympati\u0119 dla pa\u0144stw ba\u0142tyckich i jako pierwsza uzna\u0142a niepodleg\u0142o\u015b\u0107 Ukrainy. Wsp\u00f3\u0142czucie okazywane przez Polak\u00f3w walcz\u0105cej Czeczenii, szczeg\u00f3lnie w trakcie pierwszej wojny czecze\u0144skiej (1994-1996) i na pocz\u0105tku drugiej, tak\u017ce nie odnosi\u0142o si\u0119 do historii, cho\u0107 oczywi\u015bcie wynika\u0142o z pami\u0119ci o czasach, gdy i nasz kraj by\u0142 \u201ewewn\u0119trzn\u0105 spraw\u0105 Rosji\u201d.<\/p>\r\n<p>Istot\u0105 stosunk\u00f3w polsko-rosyjskich nie jest historia, lecz sp\u00f3r o przysz\u0142o\u015b\u0107 narod\u00f3w po\u0142o\u017conych mi\u0119dzy Polsk\u0105 a Rosj\u0105. Polskie d\u0105\u017cenie do politycznego przesuni\u0119cia na Zach\u00f3d Ukrainy, Bia\u0142orusi, Mo\u0142dawii, Gruzji i Azerbejd\u017canu, wsparcie dla pomara\u0144czowej rewolucji na Ukrainie i dla opozycji bia\u0142oruskiej (TV Bie\u0142sat, programy stypendialne, promocja na forum UE), aktywno\u015b\u0107 w ramach wsp\u00f3\u0142pracy z grup\u0105 GUAM, poparcie dla Estonii w czasie \u201ewojny o pomnik br\u0105zowego \u017co\u0142nierza\u201d i dla najechanej Gruzji. Partnerstwo wschodnie &#8211; to nie kwestie historyczne, lecz bie\u017c\u0105ce &#8211; pomoc tym, kt\u00f3rzy s\u0105 zagro\u017ceni dominacj\u0105 rosyjsk\u0105.<\/p>\r\n<p><strong>Gra o bezpiecze\u0144stwo<\/strong><\/p>\r\n<p>Od 1993 r. Rosja usilnie przeciwdzia\u0142a\u0142a przyst\u0105pieniu jej dawnych satelit\u00f3w do NATO, Polska za\u015b by\u0142a w\u015br\u00f3d nich g\u0142\u00f3wnym promotorem tego procesu a\u017c do roku 2008, kiedy to walczy\u0142a o otwarcie Sojuszu dla Gruzji i Ukrainy. Sporom tym towarzyszy\u0142y negocjacje na temat modyfikacji traktatu CFE (o konwencjonalnych si\u0142ach w Europie), w ramach kt\u00f3rych Warszawa zwalcza\u0142a wspierane przez Pary\u017c i Berlin rosyjskie koncepcje zamro\u017cenia stanu zbroje\u0144 NATO na poziomie z 1990 r. i limit\u00f3w terytorialnych, praktycznie uniemo\u017cliwiaj\u0105cych rozmieszczenie si\u0142 natowskich na terytorium nowych cz\u0142onk\u00f3w Sojuszu. Odmienne by\u0142o stanowisko Polski i Rosji wobec wojny o Kosowo i og\u0142oszenia jego niepodleg\u0142o\u015bci. Przyst\u0119powanie Rzeczypospolitej do Unii Europejskiej skutkowa\u0142o w latach 1997-2003 sporem z Kremlem o zasady i tempo rozci\u0105gni\u0119cia Porozumienia o Partnerstwie i Wsp\u00f3\u0142pracy (PCA) UE-Rosja na nowe pa\u0144stwa cz\u0142onkowskie UE (procedury antydumpingowe, c\u0142a itd.) oraz o zasady tranzytu do i z obwodu kaliningradzkiego przez terytorium Polski i Litwy w kontek\u015bcie ich przyst\u0119powania do Schengen. Problemem by\u0142a te\u017c kwestia swobody \u017ceglugi na szlaku Elbl\u0105g-Cie\u015bnina Pi\u0142awska.<\/p>\r\n<p>Spory o interwencj\u0119 w Iraku (Polska i wi\u0119kszo\u015b\u0107 pa\u0144stw UE stan\u0119\u0142y po stronie USA, a Niemcy, Francja i Rosja po przeciwnej) i o tarcz\u0119 antyrakietow\u0105 dotyczy\u0142y miejsca Stan\u00f3w Zjednoczonych w systemie bezpiecze\u0144stwa Europy.<\/p>\r\n<p>Problematyka energetyczna to kolejna dziedzina bie\u017c\u0105cego sporu (kwestia tzw. pieremyczki, Nord Stream i podej\u015bcie do portu w \u015awinouj\u015bciu, Europejska Karta Energetyczna, tzw. klauzula Gazpromu i klauzule terytorialne, \u015bwiat\u0142ow\u00f3d wzd\u0142u\u017c gazoci\u0105gu Jama\u0142 I, niedotrzymanie przez Rosj\u0119 umowy o budowie gazoci\u0105gu Jama\u0142 II, ceny gazu). Jego cz\u0119\u015bci\u0105 jest rywalizacja o infrastruktur\u0119 przetw\u00f3rstwa i tranzytu surowc\u00f3w energetycznych. Tu warto przypomnie\u0107 rosyjsk\u0105 pr\u00f3b\u0119 przej\u0119cia Naftoportu w Gda\u0144sku w 2002 r. i zakup przez PKN Orlen Mo\u017cejek w 2007 r. czy kwesti\u0119 elektrowni j\u0105drowej w Visaginie na Litwie i polsko-ba\u0142tyckiego mostu energetycznego.<\/p>\r\n<p><strong>Pragmatyzm, nie histeria<br \/> <\/strong><\/p>\r\n<p>W latach 2005-2007 rozegra\u0142 si\u0119 sp\u00f3r o rosyjskie embargo na polskie produkty rolne i b\u0119d\u0105ce jego skutkiem weto Polski dla rokowa\u0144 nad nowym PCA. W istocie jednak chodzi\u0142o o z\u0142amanie rosyjskiej praktyki traktowania nowych pa\u0144stw UE tak, jakby do niej nie nale\u017ca\u0142y, przerwanie milcz\u0105cej zgody na to instytucji unijnych.<\/p>\r\n<p>Incydenty jak ten na Dworcu Centralnym w Warszawie (1994 r.) czy jak pobicie dzieci dyplomat\u00f3w rosyjskich w Polsce i obywateli polskich w Rosji (2005 r.) to tylko drobne prowokacje, ale przecie\u017c te\u017c nie- \u201ehistoryczne\u201d.<\/p>\r\n<p>Po 2010 r. lista spor\u00f3w powi\u0119kszy\u0142a si\u0119 o \u015bledztwo smole\u0144skie. Na tym tle kwestia interpretacji historii jest oczywi\u015bcie istotna, ale niejedyna i wcale niedominuj\u0105ca. Jest za\u015b przede wszystkim wt\u00f3rna. Wszak nie k\u0142\u00f3cimy si\u0119 o histori\u0119 ze Szwedami czy Turkami ze wzgl\u0119du na natur\u0119 dawnych dziej\u00f3w, lecz z braku konfliktu mi\u0119dzy naszymi bie\u017c\u0105cymi interesami. G\u0142oszona teza o historyczno-histerycznym stosunku Polak\u00f3w do Rosji jest wi\u0119c nieprawdziwa i s\u0142u\u017cy Moskwie. Rozemocjonowanych histeryk\u00f3w nie nale\u017cy wszak traktowa\u0107 powa\u017cnie.<\/p>\r\n<p><em><strong>Przemys\u0142aw \u0179urawski vel Grajewski<\/strong><\/em><\/p>\r\n<p><strong>GPC<\/strong><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Inicjatywa ministra Sikorskiego w kwestii wraku Tu-154M ko\u0144czy si\u0119 pora\u017ck\u0105. Mo\u017cemy oczekiwa\u0107, \u017ce liczni komentatorzy zaczn\u0105 nas teraz przekonywa\u0107, i\u017c w polityce najwa\u017cniejszy jest pragmatyzm &#8211; tzn. eksport na \u201eogromny rynek rosyjski\u201d, a kwestie \u201esymboliczne\u201d, jak katastrofa smole\u0144ska, i historyczne, jak Katy\u0144 czy Ob\u0142awa Augustowska, zak\u0142\u00f3caj\u0105 jedynie rozw\u00f3j dobrych stosunk\u00f3w polsko-rosyjskich. Gdyby nie owe \u201emotywowane [&hellip;]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[9],"tags":[92,141],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/65501"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=65501"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/65501\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=65501"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=65501"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=65501"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}