Wo\u0142y\u0144 w momencie, gdy znalaz\u0142 si\u0119 w II Rzeczpospolitej nale\u017ca\u0142 do najbardziej zacofanych, zap\u00f3\u017anionych cywilizacyjnie i zniszczonych przez wojn\u0119 dzielnic kraju. W\u0142adze RP stara\u0142y si\u0119 nadrabia\u0107 dystans, jaki dzieli\u0142 Wo\u0142y\u0144 od reszty kraju, osi\u0105gaj\u0105c w tym spore sukcesy.<\/p>\n
Miar\u0105 dorobku Rzeczypospolitej na Wo\u0142yniu s\u0105 m.in. dane okre\u015blaj\u0105ce warto\u015b\u0107 maj\u0105tku trwa\u0142ego cia\u0142 samorz\u0105dowych wojew\u00f3dztwa. W momencie przejmowania maj\u0105tku w latach 1921-23 wynosi\u0142a 22,6 mln z\u0142, to w 1929 r. szacowano j\u0105 na 33,3 mln z\u0142, za\u015b w 1938 r. osi\u0105gn\u0119\u0142a ju\u017c poziom 70 mln z\u0142.<\/p>\n
Pierwsze dziesi\u0119ciolecie, w kt\u00f3rym koncentrowano si\u0119 przede wszystkim na odbudowie zniszcze\u0144 wojennych, odrabianie zap\u00f3\u017anie\u0144 cywilizacyjnych nie przedstawia\u0142o si\u0119 imponuj\u0105co. Do maja 1929 r. wybudowanych zosta\u0142o 75,7 km dr\u00f3g o utwardzonej nawierzchni, 113 szk\u00f3\u0142 powiatowych, trzy szpitale, dziesi\u0119\u0107 gmach\u00f3w u\u017cyteczno\u015bci publicznej, zacz\u0119to brukowanie ulic w miastach i przyst\u0105piono do budowy linii kolejowej, \u0142\u0105cz\u0105cej \u0141uck przez Stojan\u00f3w ze Lwowem.<\/p>\n
W 1929 r. wo\u0142y\u0144ski front inwestycyjny znacznie si\u0119 rozszerzy\u0142. Przyst\u0105piono do budowy nast\u0119pnego po\u0142\u0105czenia kolejowego Wo\u0142ynia z Galicj\u0105 z Kowla przez W\u0142odzimierz do Sokala. Zacz\u0119to brukowa\u0107 drogi \u0142\u0105cz\u0105ce Dubno z Brodami, Krzemieniec z Wisniowcem, U\u015bci\u0142ug z W\u0142odzimierzem i \u0141uckiem. Kryzys gospodarczy spowodowa\u0142 jednak zahamowanie inwestycji. Na du\u017c\u0105 skal\u0119 wznowiono je w 1935 r. W ich wyniku Wo\u0142y\u0144 zamieni\u0142 si\u0119 w gigantyczny plac budowy. Do 1938 r. w samym tylko powiecie dubie\u0144skim zabudowano pi\u0119\u0107dziesi\u0105t nowych szk\u00f3\u0142. Rozpocz\u0119to prace nad uruchomieniem nowych linii kolejowych \u0142\u0105cz\u0105cych W\u0142odzimierz z \u0141uckiem i \u0141uck z Dubnem. Przyst\u0105piono do planowania nowych kana\u0142\u00f3w na terenie Polesia Wo\u0142y\u0144skiego, maj\u0105cych wraz ze starymi utworzy\u0107 drog\u0119 wodn\u0105 \u0142\u0105cz\u0105c\u0105 rzeki Wo\u0142ynia z basenem Morza Ba\u0142tyckiego. W 1939 r. w \u0141ucku przyst\u0105piono do wznoszenia sze\u015bciu budynk\u00f3w, kt\u00f3re mia\u0142y by\u0107 oddane do u\u017cytku w 1940 r. W 1938 r. przyst\u0105piono do rozbudowy szpitala w Sarnach, kontynuowano te\u017c budowy szpitali w \u0141ucku, Dubnie i R\u00f3wnem.<\/p>\n
Sporo uwagi w\u0142adze wojew\u00f3dztwa wo\u0142y\u0144skiego po\u015bwi\u0119ca\u0142y te\u017c elektryfikacji. W 1932 r. zu\u017cycie energii elektrycznej na Wo\u0142yniu wynosi\u0142o oko\u0142o 3 mln kwh, a w 1938 r. ilo\u015b\u0107 ta uleg\u0142a podwojeniu. Wybuch wojny uniemo\u017cliwi\u0142 zrealizowanie budowy okr\u0119gowej sieci energetycznej, zasilanej przez trzy elektrownie.<\/p>\n
Rozwin\u0119\u0142a si\u0119 te\u017c na Wo\u0142yniu prywatna komunikacja autobusowa. W 1938 r. by\u0142o ju\u017c 14 firm, kt\u00f3re obs\u0142ugiwa\u0142y linie o d\u0142ugo\u015bci 1492 km. II Rzeczpospolita zdoby\u0142a si\u0119 na ogromny wysi\u0142ek, by obj\u0105\u0107 jak najwi\u0119cej dzieci obowi\u0105zkiem szkolnym. O ile w 1924 r. do szk\u00f3\u0142 powszechnych ucz\u0119szcza\u0142o 86 243 dzieci, to w 1938 r. ju\u017c 300 000. Obowi\u0105zek szkolny realizowa\u0142o ju\u017c 73,3 proc. dzieci.<\/p>\n
W okresie II Rzeczpospolitej rozwin\u0119\u0142o si\u0119 te\u017c na Wo\u0142yniu znacz\u0105co szkolnictwo \u015brednie. Powsta\u0142o nie znane wcze\u015bniej na Wo\u0142yniu szkolnictwo zawodowe, dysponuj\u0105ce 35 zak\u0142adami (w tym 28 przemys\u0142owych i rzemie\u015blniczych).<\/p>\n
Duma wo\u0142y\u0144skiego systemu o\u015bwiatowego by\u0142o odrodzone na podstawie osobistej decyzji J\u00f3zefa Pi\u0142sudskiego Liceum Krzemienieckie, kt\u00f3re nawi\u0105za\u0142o do wspania\u0142ych edukacyjnych tradycji, staj\u0105c si\u0119 jedn\u0105 z najlepszych tego typu szk\u00f3\u0142 w Polsce. W ramach Liceum dzia\u0142a\u0142o m.in. Seminarium Nauczycielskie, Gimnazjum im. Tadeusza Czackiego, \u015arednia Szko\u0142a Rolnicza, Ni\u017csza Szko\u0142a Rzemie\u015blniczo- Przemys\u0142owa. Liceum prowadzi\u0142o te\u017c szeroka dzia\u0142alno\u015b\u0107 edukacyjno-kulturaln\u0105 w terenie , tworz\u0105c uniwersytety ludowe i biblioteki publiczne.<\/p>\n
W okresie II Rzeczpospolitej Wo\u0142y\u0144 przesta\u0142 by\u0107 tez pustyni\u0105 kulturaln\u0105. W \u0141ucku powsta\u0142y w 1929 r. dwa teatry: „Ukrai\u0144ski\u201e i \u201dMiejski” im. Juliusza S\u0142owackiego. Ten drugi mia\u0142 w\u0142asny zesp\u00f3\u0142 aktorski i dawa\u0142 rocznie kilkana\u015bcie premier, wyst\u0119puj\u0105c tak\u017ce w innych miastach Wo\u0142ynia. Dynamicznie rozwin\u0119\u0142a si\u0119 te\u017c sztuka filmowa. W 1938 r. istnia\u0142y na Wo\u0142yniu 34 sale projekcyjne i 19 w\u0119drownych kinematograf\u00f3w. Powsta\u0142o te\u017c na Wo\u0142yniu sporo tytu\u0142\u00f3w prasowych m.in. „Dziennik Wo\u0142y\u0144ski”, „Przegl\u0105d Wo\u0142y\u0144ski”, „G\u0142os Wo\u0142y\u0144ski”, „\u0179ycie Wo\u0142ynia”, „Ziemia Wo\u0142y\u0144ska” i inne.<\/p>\n
Marek A. Koprowski<\/strong><\/em><\/p>\nDorobek cywilizacyjny II Rzeczpospolitej na Wo\u0142yniu<\/h2>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Wo\u0142y\u0144 w momencie, gdy znalaz\u0142 si\u0119 w II Rzeczpospolitej nale\u017ca\u0142 do najbardziej zacofanych, zap\u00f3\u017anionych cywilizacyjnie i zniszczonych przez wojn\u0119 dzielnic kraju. W\u0142adze RP stara\u0142y si\u0119 nadrabia\u0107 dystans, jaki dzieli\u0142 Wo\u0142y\u0144 od reszty kraju, osi\u0105gaj\u0105c w tym spore sukcesy. Miar\u0105 dorobku Rzeczypospolitej na Wo\u0142yniu s\u0105 m.in. dane okre\u015blaj\u0105ce warto\u015b\u0107 maj\u0105tku trwa\u0142ego cia\u0142 samorz\u0105dowych wojew\u00f3dztwa. W momencie […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[215],"tags":[188],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/65112"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=65112"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/65112\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=65112"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=65112"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=65112"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}