{"id":65081,"date":"2012-12-16T16:31:26","date_gmt":"2012-12-16T21:31:26","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=65081"},"modified":"2012-12-16T16:34:47","modified_gmt":"2012-12-16T21:34:47","slug":"31-rocznica-masakry-w-wujku","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=65081","title":{"rendered":"31 rocznica masakry w Wujku"},"content":{"rendered":"<p><strong>Od milicyjnych kul zgin\u0119\u0142o tam dziewi\u0119ciu g\u00f3rnik\u00f3w, a kilkudziesi\u0119ciu innych zosta\u0142o rannych. By\u0142a to najwi\u0119ksza tragedia stanu wojennego. W\u0142a\u015bnie mija 31 lat od tragicznej w skutkach pacyfikacji katowickiej kopalni Wujek<\/strong>.<strong> 2 listopada tego roku, wa\u017cnym interesem prywatnym oskar\u017conego s\u0105d uzasadni\u0142 utajnienie rozprawy, na kt\u00f3rej biegli mieli wyja\u015bni\u0107, dlaczego uznali Czes\u0142awa Kiszczaka za niezdolnego do uczestnictwa w procesie. By\u0142y szef MSW jest oskar\u017cony o przyczynienie si\u0119 do \u015bmierci dziewi\u0119ciu g\u00f3rnik\u00f3w z kopalni , kt\u00f3rzy zgin\u0119li w grudniu 1981 r. podczas pacyfikacji strajku.<\/strong><\/p>\r\n<p>Protest w kopalni Wujek rozpocz\u0105\u0142 si\u0119 po wprowadzeniu stanu wojennego, na wie\u015b\u0107 o zatrzymaniu szefa zak\u0142adowej Solidarno\u015bci Jana Ludwiczaka. Zosta\u0142 aresztowany w nocy z 12 na 13 grudnia. Zomowcy rozbili drzwi jego mieszkania i wdarli si\u0119 do \u015brodka. Pobili dw\u00f3ch g\u00f3rnik\u00f3w, kt\u00f3rzy pilnowali wej\u015bcia.<\/p>\r\n<p>W niedzielny poranek, 13 grudnia, na pro\u015bb\u0119 g\u00f3rnik\u00f3w, do kopalni przyszed\u0142 z pobliskiego ko\u015bcio\u0142a ks. Henryk Bolczyk, kt\u00f3ry odprawi\u0142 msz\u0119 w zak\u0142adzie. Po jej zako\u0144czeniu pracownicy rozeszli si\u0119 do dom\u00f3w. 14 grudnia pierwsza zmiana rozpocz\u0119\u0142a strajk. G\u00f3rnicy domagali si\u0119 zwolnienia z wi\u0119zienia Ludwiczaka i innych dzia\u0142aczy &#8222;S&#8221; z ca\u0142ego kraju, respektowania Porozumienia Jastrz\u0119bskiego oraz niewyci\u0105gania konsekwencji wobec protestuj\u0105cych.<\/p>\r\n<p>Do strajku przy\u0142\u0105czali si\u0119 g\u00f3rnicy z dalszych zmian, kt\u00f3rzy sformu\u0142owali kolejne postulaty &#8211; zniesienia stanu wojennego i przywr\u00f3cenia dzia\u0142alno\u015bci Solidarno\u015bci. Przyw\u00f3dc\u0105 strajku wybrano Stanis\u0142awa P\u0142atka, sekretarza komisji rewizyjnej &#8222;S&#8221; w zak\u0142adzie. Negocjacje strajkuj\u0105cych z w\u0142adzami nie przynios\u0142y rezultatu. Zawi\u0105za\u0142 si\u0119 komitet strajkowy. W pierwszych dniach stanu wojennego na \u015al\u0105sku zastrajkowa\u0142o w sumie ok. 50 zak\u0142ad\u00f3w. <strong>15 grudnia do strajkuj\u0105cych zacz\u0119\u0142y dochodzi\u0107 wie\u015bci, \u017ce milicja i wojsko spacyfikowa\u0142y niekt\u00f3re strajkuj\u0105ce zak\u0142ady, m.in. kopalni\u0119 Manifest Lipcowy w Jastrz\u0119biu Zdroju. <\/strong><\/p>\r\n<p>G\u00f3rnicy, nie wiedz\u0105c jeszcze w\u00f3wczas, \u017ce strzelano do robotnik\u00f3w w &#8222;Manife\u015bcie&#8221;, rozpocz\u0119li przygotowania do obrony swojego zak\u0142adu. Broni\u0105 sta\u0142y si\u0119 \u0142opaty, kilofy, \u0142a\u0144cuchy, zaostrzone pr\u0119ty, ceg\u0142y i \u015bruby.<\/p>\r\n<p>Nast\u0119pnego dnia kopalni\u0119, gdzie strajkowa\u0142o ju\u017c ok. 3 tys. g\u00f3rnik\u00f3w, otoczy\u0142y oddzia\u0142y milicji, czo\u0142gi i wozy pancerne. Wok\u00f3\u0142 zebra\u0142 si\u0119 te\u017c t\u0142um kobiet, m\u0142odzie\u017cy i dzieci. Do strajkuj\u0105cych poszli przedstawiciele wojska, by nak\u0142oni\u0107 ich do poddania si\u0119. Propozycja zosta\u0142a odrzucona. Wtedy armatkami wodnymi, przy 16-stopniowym mrozie, zaatakowano ludzi otaczaj\u0105cych zak\u0142ad. <strong>Milicjanci obrzucili t\u0142um gazami \u0142zawi\u0105cymi i \u015bwiecami dymnymi. <\/strong><\/p>\r\n<p>Przed godzin\u0105 11 czo\u0142gi sforsowa\u0142y kopalniany mur, a oddzia\u0142y ZOMO wkroczy\u0142y na teren zak\u0142adu. G\u00f3rnicy byli ostrzeliwani pociskami wype\u0142nionymi gazem \u0142zawi\u0105cym i polewani wod\u0105. W czasie walki g\u00f3rnicy uj\u0119li trzech milicjant\u00f3w, a reszt\u0119 pacyfikuj\u0105cych zmusili do wycofania. Gdy do akcji wprowadzony zosta\u0142 pluton specjalny, pad\u0142y strza\u0142y. Na miejscu zgin\u0119\u0142o sze\u015bciu g\u00f3rnik\u00f3w, jeden umar\u0142 kilka godzin po operacji, dw\u00f3ch kolejnych na pocz\u0105tku stycznia 1982 r.<\/p>\r\n<p><strong>Dla J\u00f3zefa Czekalskiego, Krzysztofa Gizy, Ryszarda Gzika, Bogus\u0142awa Kopczaka, Zenona Zaj\u0105ca, Zbigniewa Wilka, Andrzeja Pe\u0142ki, Jana Stawisi\u0144skiego i Joachima Gnidy by\u0142a to ostatnia szychta w \u017cyciu. <\/strong>Ponad 20 innych g\u00f3rnik\u00f3w zosta\u0142o rannych. Straty drugiej strony to 41 rannych, z kt\u00f3rych 10 wymaga\u0142o leczenia w szpitalu.<\/p>\r\n<p>Po zako\u0144czeniu pacyfikacji dosz\u0142o do rozm\u00f3w przedstawicieli obu stron. G\u00f3rnicy zwolnili uj\u0119tych trzech milicjant\u00f3w, oddali bro\u0144 i zako\u0144czyli strajk. Wkr\u00f3tce potem s\u0142u\u017cby bezpiecze\u0144stwa zatrzyma\u0142y osiem os\u00f3b, kt\u00f3re oskar\u017cono o organizowanie i kierowanie strajkiem w &#8222;Wujku&#8221;. W lutym 1982 roku czterej z nich otrzymali wyroki od 3 do 4 lat wi\u0119zienia, czterej inni zostali uniewinnieni.<\/p>\r\n<p>20 stycznia 1982 roku sterowane przez w\u0142adze \u015bledztwo w sprawie odpowiedzialno\u015bci milicjant\u00f3w za u\u017cycie broni palnej podczas pacyfikacji kopalni Wujek umorzono. <strong>Prokuratura Garnizonowa w Gliwicach uzna\u0142a, \u017ce milicjanci dzia\u0142ali w obronie koniecznej. <\/strong><\/p>\r\n<p>Sprawa zosta\u0142a wznowiona po upadku komunizmu. Prawomocny wyrok zapad\u0142 dopiero w 2008 r., po trzech procesach (dwa poprzednie wyroki uchyla\u0142 s\u0105d apelacyjny). By\u0142y dow\u00f3dca plutonu specjalnego ZOMO Romuald Cie\u015blak zosta\u0142 skazany jedynie na 6 lat wi\u0119zienia, dwaj jego podw\u0142adni na 4 lata, a 11 innych &#8211; na 3,5 roku wi\u0119zienia.<\/p>\r\n<p>Miesi\u0105c temu, wynaj\u0119ta przez \u015al\u0105skie Centrum Wolno\u015bci i Solidarno\u015bci <a id=\"anchorbbtBubble616\">firma<\/a> zacz\u0119\u0142a renowacj\u0119 33 metrowego krzy\u017ca-pomnika ustawionego przed katowick\u0105 kopalni\u0105 Wujek. Pomnik zosta\u0142 najpierw gruntownie umyty, a potem pomalowany.\u00a0 Pomnika nie uda\u0142o si\u0119 odnowi\u0107 w zesz\u0142ym roku przed obchodami 30. rocznicy wprowadzenia stanu wojennego oraz wydarze\u0144 Grudnia 1981 roku, bo zabrak\u0142o <a id=\"anchorbbtBubble657\">pieni\u0119dzy<\/a>. W tym roku uda\u0142o si\u0119 zdoby\u0107 m.in. dotacj\u0119 z Rady Ochrony Pami\u0119ci Walk i M\u0119cze\u0144stwa.<\/p>\r\n<p><strong>Pomnik poleg\u0142ych g\u00f3rnik\u00f3w kopalni Wujek ods\u0142oni\u0119to 15 grudnia 1991 r., w dzie\u0144 przed 10. rocznic\u0105 masakry w kopalni &#8222;Wujek&#8221;. <\/strong><\/p>\r\n<p class=\"zrodlo\"><a href=\"http:\/\/vod.gazetapolska.pl\/2974-pamieci-gornikow-kwk-wujek\"><img decoding=\"async\" src=\"http:\/\/niezalezna.pl\/uploads\/foto\/36072-366581355653350.jpg?1355653348\" alt=\"\" \/><\/a><\/p>\r\n<p>Za: <a href=\"http:\/\/niezalezna.pl\/36062-31-rocznica-masakry-w-wujku\">niezalezna.pl (15.12.2012) <\/a><\/p>\r\n<blockquote>\r\n<h2>Na zapomnienie niech nie licz\u0105<\/h2>\r\n<p><strong>Genera\u0142owie Jaruzelski i Kiszczak zachowywali si\u0119, jakby to nie oni nap\u0119dzali zbrodniczy system. To wo\u0142a o pomst\u0119 do nieba &#8211; m\u00f3wi W\u0142odzimierz Ula\u0144ski, by\u0142y g\u00f3rnik z katowickiej kopalni \u201eWujek\u201d w rozmowie z portalem Niezale\u017cna.pl<\/strong><\/p>\r\n<p><strong>W grudniu 1981 mia\u0142 Pan 25 lat, a prac\u0119 g\u00f3rnika w kolpani \u201eWujek\u201d \u0142\u0105czy\u0142 ze studiami. Jaki by\u0142 ten Pa\u0144ski 16 grudnia, gdy w \u201eWujku\u201d zgin\u0119\u0142o dziewi\u0119ciu g\u00f3rnik\u00f3w?<\/strong><br \/> Wszystkich bardzo zdenerwowa\u0142a wiadomo\u015b\u0107 o ci\u0119\u017ckim pobiciu naszego przewodnicz\u0105cego Solidarno\u015bci. W dodatku ci, kt\u00f3rzy przyszli mu pom\u00f3c te\u017c zostali pobici. Dlatego postanowili\u015bmy zastrajkowa\u0107. Nie by\u0142o agresji, tylko zdecydowanie i wola pokojowego protestu. Ale p\u00f3\u017aniej, gdy zomowcy przyst\u0105pili do ataku, ludziom naprawd\u0119 puszcza\u0142y nerwy. By\u0142em jednym z szesnastu oddzia\u0142owych, w mojej dru\u017cynie by\u0142 Zbyszek Wilk. Kiedy zgin\u0105\u0142 mia\u0142 30 lat. Tamtego dnia nie mogli\u015bmy pozwoli\u0107, by zomowcy robili z nami co chcieli. Dlatego bronili\u015bmy si\u0119, chowaj\u0105c si\u0119 przed gazami, a potem przed kulami przy rurach cieplnych. A kiedy tylko si\u0119 da\u0142o, gonili\u015bmy ich, rzucaj\u0105c metalowymi \u015brubami. Wie pan, kopalnia to nie jest miejsce dla grzecznych ch\u0142opc\u00f3w, tutaj pracowali twardzi m\u0119\u017cczy\u017ani. Nie pozwolili\u015bmy sobie w kasz\u0119 dmucha\u0107.<\/p>\r\n<p><strong>Zanim zomowcy u\u017cyli ostrej broni by\u0142y gumowe kule i gazy.<\/strong><br \/> Dosta\u0142em par\u0119 razy gumow\u0105 kul\u0105, ale gazy by\u0142y gorsze. Ludzie dusili si\u0119 nimi, dostawali krwotok\u00f3w, dos\u0142ownie tracili g\u0142os. Pr\u00f3bowali\u015bmy odrzuca\u0107 te puszki z gazami, kt\u00f3rymi strzelali w nasz\u0105 stron\u0119. \u0179eby nie zacz\u0105\u0107 si\u0119 d\u0142awi\u0107, twarze owijali\u015bmy sobie onucami albo jakimi\u015b kawa\u0142kami gazy, kt\u00f3re kto\u015b przyni\u00f3s\u0142. Po 16 grudnia nie by\u0142em w stanie pracowa\u0107 normalnie. Chorowa\u0142em przez p\u00f3\u0142 roku, mia\u0142em omdlenia, krwotoki. Zomowcy musieli naprawd\u0119 straszne ilo\u015bci tych gaz\u00f3w u\u017cy\u0107 przeciwko ludziom. Koledzy przez d\u0142ugie miesi\u0105ce wracali do zdrowia. Niekt\u00f3rym si\u0119 nie uda\u0142o, a lekarze stwierdzili u nich trwa\u0142e uszkodzenie systemu nerwowego. Oczywi\u015bcie mo\u017cna powiedzie\u0107, \u017ce mieli wi\u0119cej szcz\u0119\u015bcia, ni\u017c dziewi\u0119ciu ch\u0142opak\u00f3w, kt\u00f3rych zomowcy zamordowali.<\/p>\r\n<p><strong>Tragedia \u201eWujka\u201d naznacza na ca\u0142e \u017cycie?<\/strong><br \/> Zostaje \u015blad w pami\u0119ci, kt\u00f3rego si\u0119 nie da zamaza\u0107, wyrwa\u0107, wyrzuci\u0107. Cz\u0142owiek w naturalny spos\u00f3b ucieka od scen drastycznych, tragicznych. Ale w tym przypadku to bardzo trudne. Je\u017celi tylko zaczyna si\u0119 rozmowa o 16 grudnia, od razu wracaj\u0105 obrazy, wspomnienia. Bywa i tak, \u017ce zapachy &#8211; np. zapachy spalin &#8211; potrafi\u0105 z miejsca przywr\u00f3ci\u0107 w pami\u0119ci tamte chwile. Chmury gaz\u00f3w milicyjnych nad kopalni\u0105. Ale przyznam, \u017ce trzeba si\u0119 stara\u0107 ucieka\u0107 od tych my\u015bli. Gdyby nie, to cz\u0142owiek chyba by musia\u0142 zwariowa\u0107.<\/p>\r\n<p><strong>M\u00f3wimy o obrazach, a co ze \u015bwiadomo\u015bci\u0105? Tego, \u017ce zbrodnia w \u201eWujku\u201d to wci\u0105\u017c zbrodnia bez kary?<\/strong><br \/> Dzisiaj Jaruzelski jest starym, schorowanym cz\u0142owiekiem. Zgoda, ale czy to znaczy, \u017ce nie powinien ponie\u015b\u0107 odpowiedzialno\u015bci? Jestem, tak jak wi\u0119kszo\u015b\u0107 koleg\u00f3w, bardzo rozczarowany, \u017ce w\u0142os mu z g\u0142owy nie spad\u0142. Nie nazwano jego winy. Jak mo\u017cna by\u0142o w og\u00f3le nie os\u0105dzi\u0107 stanu wojennego, oprawc\u00f3w? To b\u0119dzie zawsze bola\u0142o i uwiera\u0142o. Niech oni nie licz\u0105, \u017ce ludzie zapomn\u0105. Poczucie krzywdy i niesprawiedliwo\u015bci zawsze w nas siedzi. Genera\u0142owie Jaruzelski i Kiszczak zachowywali si\u0119, jakby to nie oni nap\u0119dzali zbrodniczy system. To wo\u0142a o pomst\u0119 do nieba. Ukarani i to w moim przekonaniu symbolicznie zostali zomowcy z plutonu pacyfikuj\u0105cego \u201eWujka\u201d. Ale to tylko r\u0119ka, kt\u00f3ra dokona\u0142a zbrodni. A co z g\u0142ow\u0105?<\/p>\r\n<p><strong>\u015arodowisko g\u00f3rnik\u00f3w z \u201eWujka\u201d wci\u0105\u017c trzyma si\u0119 razem?<\/strong><br \/> Tak, a miejscem kt\u00f3re nas skupia jest muzeum przy kopalni. Co roku chodzimy na uroczysto\u015bci rocznicowe pod pomnikiem. Staramy si\u0119 zachowywa\u0107 ju\u017c dystans, bo inaczej si\u0119 nie da. Nie mo\u017cna pozwoli\u0107, by ponosi\u0142y nas emocje. Czas troch\u0119 zagoi\u0142 rany, ale w do\u0142ku cz\u0142owieka jeszcze wci\u0105\u017c \u015bciska gdy przypomn\u0105 si\u0119 tamte chwile. I \u015bwiadomo\u015b\u0107, \u017ce niekt\u00f3rzy najbli\u017csi zastrzelonych g\u00f3rnik\u00f3w nie doczekali si\u0119 poczucia elementarnej sprawiedliwo\u015bci. Jak mama najm\u0142odszego, Janka Stawisi\u0144skiego, kt\u00f3ra umar\u0142a w ubieg\u0142ym roku w Koszalinie.<\/p>\r\n<p><strong>A ma Pan to, co mogliby\u015bmy nazwa\u0107 poczuciem sprawiedliwo\u015bci, patrz\u0105c na dzisiejsz\u0105 Polsk\u0119?<\/strong><br \/> Bardzo mnie boli, \u017ce cho\u0107by zmian w kodeksie pracy dokonuje si\u0119 na korzy\u015b\u0107 pracodawc\u00f3w, zapominaj\u0105c o pracownikach. A te uprzywilejowane \u015brodowiska to cz\u0119sto ludzie, kt\u00f3rzy si\u0119 uw\u0142aszczyli na spo\u0142ecznym maj\u0105tku. Dostrzegam \u017ale poj\u0119t\u0105 restrukturyzacj\u0119. Na \u015al\u0105sku wyra\u017anie wida\u0107, jak wiele zak\u0142ad\u00f3w rozparcelowano i oddano nowym w\u0142a\u015bcicielom. Dos\u0142ownie za grosze. Zgadzam si\u0119 z tymi, kt\u00f3rzy twierdz\u0105, \u017ce po 1989 roku zbudowali\u015bmy system bardzo niesprawiedliwy spo\u0142ecznie. Ci, kt\u00f3rzy nas w dawnym systemie gn\u0119bili a nawet katowali, dzisiaj maj\u0105 si\u0119 cz\u0119sto du\u017co lepiej od nas.<\/p>\r\n<p><strong><em>Rozmawia\u0142 Rafa\u0142 Kotomski<\/em><\/strong><\/p>\r\n<p class=\"zrodlo\">Za: <a href=\"http:\/\/niezalezna.pl\/36067-na-zapomnienie-niech-nie-licza\">niezalezna.pl (16.12.2012)<\/a><\/p>\r\n<\/blockquote>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Od milicyjnych kul zgin\u0119\u0142o tam dziewi\u0119ciu g\u00f3rnik\u00f3w, a kilkudziesi\u0119ciu innych zosta\u0142o rannych. By\u0142a to najwi\u0119ksza tragedia stanu wojennego. W\u0142a\u015bnie mija 31 lat od tragicznej w skutkach pacyfikacji katowickiej kopalni Wujek. 2 listopada tego roku, wa\u017cnym interesem prywatnym oskar\u017conego s\u0105d uzasadni\u0142 utajnienie rozprawy, na kt\u00f3rej biegli mieli wyja\u015bni\u0107, dlaczego uznali Czes\u0142awa Kiszczaka za niezdolnego do uczestnictwa [&hellip;]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[8],"tags":[66,114,92,81],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/65081"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=65081"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/65081\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=65081"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=65081"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=65081"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}