{"id":64613,"date":"2012-12-07T22:10:30","date_gmt":"2012-12-08T03:10:30","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=64613"},"modified":"2012-12-07T22:10:30","modified_gmt":"2012-12-08T03:10:30","slug":"europa-faszyzm-lewacka-sciema-jacek-bartyzel","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=64613","title":{"rendered":"Europa, faszyzm, lewacka \u015bciema &#8211; <em>Jacek Bartyzel<\/em>"},"content":{"rendered":"<p><strong>Partie negacji &#8211; Ruch Palikota i SLD &#8211; zorganizowa\u0142y niedawno wiec pod has\u0142em \u201eZa Europ\u0105 &#8211; przeciw faszyzmowi\u201d i sprokurowa\u0142y deklaracj\u0119 pod takim samym tytu\u0142em. Nie by\u0142oby powodu po\u015bwi\u0119ca\u0107 uwagi tej \u017ca\u0142osnej hucpie, gdyby nie to, \u017ce jej bombastyczne, tytu\u0142owe przes\u0142anie mo\u017ce pog\u0142\u0119bi\u0107 zam\u0119t w pustych g\u0142owach pokolenia czerpi\u0105cego wiedz\u0119 o \u015bwiecie co najwy\u017cej z Wikipedii, a o historii wiedz\u0105cych tyle, co Maciej Ce-Dynia Stuhr.<\/strong><\/p>\r\n<p style=\"text-align: center;\"><img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter\" src=\"http:\/\/www.pch24.pl\/images\/min_mid_big\/mid_10614.jpg\" alt=\"Europa, faszyzm, lewacka \u015bciema\" width=\"400\" height=\"230\" \/><\/p>\r\n<p style=\"text-align: center;\"><em>Sir Oswald Mosley, prekursor idei &#8222;narodu europejskiego&#8221;. Fot. Forum<\/em><\/p>\r\n<p>Przes\u0142anie to jest bowiem nie tylko bombastyczne, ale zwyczajnie g\u0142upie. Nie ma \u017cadnej dysjunkcji pomi\u0119dzy Europ\u0105 a faszyzmem. Faszyzm ani nie narodzi\u0142 si\u0119, ani nie \u015bwi\u0119ci\u0142 swoich najwi\u0119kszych (acz kr\u00f3tkotrwa\u0142ych) triumf\u00f3w, na Wyspach Fid\u017ci czy w Honolulu, tylko w Europie, i by\u0142 fenomenem na wskro\u015b europejskim, wyrastaj\u0105cym z wielorako spl\u0105tanego korzeniami w dziejach &#8211; i pokrzywionego &#8211; drzewa europejsko\u015bci, stanowi\u0105c kulminacj\u0119 pewnych proces\u00f3w cywilizacyjnych, tak duchowych jak materialnych, nadaj\u0105c pi\u0119tno pewnej epoce i zarazem ko\u0144cz\u0105c j\u0105 w zgliszczach budz\u0105cego groz\u0119 <em>G\u00f6tterd\u00c3\u00a4mmerung<\/em>, kt\u00f3ry by\u0142 poniek\u0105d zmierzchem tych wszystkich \u201ebog\u00f3w\u201d, kt\u00f3rych ulepi\u0142a sobie Europa odchodz\u0105ca skokowo od chrze\u015bcija\u0144skiego teocentryzmu wiek\u00f3w \u015brednich. To w\u0142a\u015bnie z kl\u0119sk\u0105 faszyzmu w 1945 roku sko\u0144czy\u0142 si\u0119 te\u017c sen o pot\u0119dze Europy &#8211; w\u0142adczyni \u015bwiata, zredukowanej odt\u0105d do roli pogranicznej prowincji nowych imperi\u00f3w, oddawanej w zarz\u0105d lokalnym kolaborantom ka\u017cdej ideologii i ka\u017cdego systemu, jaki upodobaj\u0105 sobie pozaeuropejscy hegemoni, maj\u0105c na pocieszenie wzgl\u0119dn\u0105 swobod\u0119 w przeprowadzeniu eksperyment\u00f3w socjalnych, moralnych i obyczajowych na organizmach skarla\u0142ych narod\u00f3w starego kontynentu, zamkni\u0119tych w kurniku zwanym Uni\u0105 Europejsk\u0105 &#8211; w\u0142a\u015bnie dok\u0142adnie tych eksperyment\u00f3w, kt\u00f3re organizatorzy wiecu uwa\u017caj\u0105 za kwintesencj\u0119 \u201eeuropejsko\u015bci\u201d.<\/p>\r\n<p>Ta niew\u0105tpliwie europejska przygoda ducha, jak\u0105 by\u0142 faszyzm, zosta\u0142a przecie\u017c ju\u017c zbadana tak wnikliwie i wielorako, \u017ce w tym okazjonalnym felietonie mo\u017cemy co najwy\u017cej zasygnalizowa\u0107 g\u0142\u00f3wne tropy. Polski historyk cywilizacji, prof. Andrzej Piskozub, nawi\u0105zuj\u0105c do tzw. cyklu [Niko\u0142aja] Kondratiewa, w graficznej formie drzewa genealogicznego ukaza\u0142 kolejne wy\u0142anianie si\u0119 w kr\u0119gu cywilizacji zachodniej nowych idei politycznych w wiekach XIX i XX, kt\u00f3re mo\u017cna podzieli\u0107 (symetrycznie) na <em>ideologie w\u0142adzy politycznej<\/em> w sekwencji: demokracja &#8211; nacjonalizm &#8211; socjalizm, oraz na <em>ideologie kontestacji politycznej<\/em> w sekwencji: anarchizm &#8211; nihilizm &#8211; faszyzm, zauwa\u017caj\u0105c, i\u017c \u201e\u0142onem\u201d, z kt\u00f3rego wy\u0142oni\u0142y si\u0119 wszystkie te ideologie, a wi\u0119c i faszyzm, by\u0142 romantyzm. Przeczu\u0142 to zreszt\u0105 Stanis\u0142aw Brzozowski, kt\u00f3ry jeszcze nie znaj\u0105c, rzecz jasna, faszyzmu przewidywa\u0142, \u017ce co\u015b podobnego b\u0119dzie zwie\u0144czeniem <em>romantycznego przesilenia kultury europejskiej<\/em>. Ca\u0142\u0105 za\u015b <em>histori\u0119 naturaln\u0105<\/em> faszyzmu mo\u017cna opisa\u0107 w siedmiu ods\u0142onach: 1) <em>przes\u0142ania Zaratustry<\/em>, czyli nietzschea\u0144skiego idea\u0142u \u201enadcz\u0142owieka\u201d; 2) <em>przes\u0142ania szlachetnego rewolwerowca<\/em>, czyli narodzin legendy westernowego bohatera, przywracaj\u0105cego sprawiedliwo\u015b\u0107 z <em>coltem <\/em>w d\u0142oni, najpierw w literackiej postaci ksi\u0105\u017cek Karola Maya (ulubionego pisarza Adolfa Hitlera!), rych\u0142o w wersji ekranowej; 3) przes\u0142ania anarchosyndykalisty Georgesa Sorela, kt\u00f3rego apoteoza przemocy oraz koncepcja <em>mitu politycznego<\/em>, zainspiruje zar\u00f3wno Lenina jak Mussoliniego; 4) bolszewickiego wyzwania <em>D\u017cyngis chana z maszyn\u0105 do pisania<\/em>; 5) faszystowskiej \u201ekontry\u201d dla bolszewizmu &#8211; <em>marsz na Rzym<\/em>; 6) \u201ekontry\u201d Hitlera i III Rzeszy; 7) <em>zderzenia cywilizacji<\/em>: zachodniej z (w terminologii Feliksa Konecznego) bizantyjsko-tura\u0144sk\u0105, czyli wojna III Rzeszy i jej sojusznik\u00f3w z ZSSR. To w\u0142a\u015bnie dlatego &#8211; z powodu zagro\u017cenia \u201ebolszewicko-azjatyckiego\u201d &#8211; tak wielu libera\u0142\u00f3w (o czym nie chc\u0105 dzi\u015b pami\u0119ta\u0107, a w gruncie rzeczy akurat tego nie powinni si\u0119 wstydzi\u0107) udziela\u0142o zrazu wydatnego wsparcia faszyzmowi, nie widz\u0105c w tym \u017cadnej sprzeczno\u015bci. Uprzytamnia to cho\u0107by tytu\u0142 wywiadu, kt\u00f3rego w 1923 roku udzieli\u0142 klasyczny libera\u0142 w\u0142oski Benedetto Croce (p\u00f3\u017aniejszy \u201eantyfaszysta\u201d): <em>Dochowa\u0107 wierno\u015bci liberalizmowi i wiernie pomaga\u0107 faszyzmowi<\/em>.<\/p>\r\n<p>Poszczeg\u00f3lne formy krystalizacji uniwersalnego fenomenu faszyzmu maj\u0105 oczywi\u015bcie swoje w\u0142asne, lokalne uwarunkowania genetyczne. I tak, faszyzm rdzenny, czyli w\u0142oski, by\u0142 kontynuacj\u0105 romantycznego, nacjonalistyczno-liberalnego <em>Risorgimento<\/em> (maj\u0105cego te\u017c swoje najodleglejsze antecedencje w marzeniach o w\u0142oskiej jedno\u015bci Dantego i Machiavellego), zw\u0142aszcza jego nurtu radykalnego, demokratycznego i republika\u0144skiego, personifikowanego przez Giuseppe Mazziniego z jego dwumianem <em>Pensiero e Azione<\/em> (\u201eMy\u015blenie i Dzia\u0142anie\u201d). Jak wyk\u0142ada\u0142 czo\u0142owy ideolog faszyzmu (liberalnego, sk\u0105din\u0105d) Giovanni Gentile, <em>Risorgimento<\/em>, pomimo zjednoczenia W\u0142och ugrz\u0119z\u0142o i wykolei\u0142o si\u0119 ostatecznie w pa\u0144stwie demoliberalnym, kt\u00f3re przyjmuj\u0105c jako swoj\u0105 ideologi\u0119 urz\u0119dow\u0105 materialistyczny pozytywizm, zgubi\u0142o pierwiastki idealne i spirytualistyczne: patriotyzm, aktywizm, heroizm, zdolno\u015b\u0107 do po\u015bwi\u0119cania si\u0119 celom wy\u017cszym ni\u017c \u201ewolno\u015b\u0107 jednostki\u201d i jej interesy materialne, religi\u0119 wreszcie. Faszyzm w tym za\u015b jest na wskro\u015b mazzinistyczny, \u017ce znajduj\u0105c w statokratycznej formule rozwi\u0105zanie dylematu jak uzgodni\u0107 \u201echc\u0105ce ja\u201d ka\u017cdej wolnej ja\u017ani przez ich ujednolicenie w \u201echc\u0105cym ja\u201d pa\u0144stwa, oferuje ka\u017cdemu wyzwolenie si\u0119 od mieszcza\u0144skiego bana\u0142u i przeci\u0119tno\u015bci, \u201e\u017cycie niebezpieczne\u201d i daj\u0105ce szans\u0119 zdobycia szlachectwa ducha przez dokonanie <em>salto mortale<\/em> w nieustannej walce o odnowienie i wielko\u015b\u0107 Imperium.<\/p>\r\n<p>\u201eMetapolityk\u0119\u201d narodowego socjalizmu z kolei, ameryka\u0144ski badacz i konserwatysta, Peter Viereck, odkrywa\u0142 w swojej wielokrotnie przerabianej i wznawianej (od 1941 do 2003 roku) ksi\u0105\u017cce o korzeniach my\u015bli nazistowskiej w specyfice &#8211; programowo \u201emrocznej\u201d oraz szukaj\u0105cej g\u0142\u0119bi duchowej i irracjonalnych si\u0142 witalnych &#8211; literackiej i muzycznej kultury romantyzmu niemieckiego. Romantyzm ten znamionowa\u0107 ma tak\u017ce pogarda dla zasad \u0142adu i odrzucenie norm prawa naturalnego, a zast\u0105pienie etyki postaw\u0105 estetyczn\u0105 wobec \u017cycia. W tym kontek\u015bcie Viereck zwraca\u0142 uwag\u0119, \u017ce tak sam Hitler, jak inni czo\u0142owi nazi\u015bci (Alfred Rosenberg, Joseph Goebbels, Julius Streicher, Hans Frank), uwa\u017cali si\u0119 w\u0142a\u015bnie za \u201eestet\u00f3w\u201d, wprowadzaj\u0105cych jako\u015bci estetyczne do polityki \u201eoczyszczanej\u201d z rozmaitych \u201ebrud\u00f3w\u201d &#8211; na przyk\u0142ad rasowych. Specyficznym, cho\u0107 g\u0142\u0119boko utajonym, aspektem wskazuj\u0105cym na owo popl\u0105tane drzewo europejskiego faszyzmu jest to, \u017ce sam Viereck, tak surowy nie tylko dla narodowego socjalizmu, ale i dla romantyzmu, by\u0142 synem niemieckiego, cho\u0107 dwuj\u0119zycznego (r\u00f3wnie\u017c angielskiego) poety George\u2019a Sylvestra Vierecka, kt\u00f3ry w tym samym czasie, kiedy jego syn opublikowa\u0142 swoje dzie\u0142o, aktywnie wspiera\u0142 narodowy socjalizm i wielbi\u0142 Hitlera, i\u00a0 z tego tytu\u0142u by\u0142 w Ameryce wi\u0119ziony od 1942 do 1947 roku.<\/p>\r\n<p>Koniec ko\u0144c\u00f3w, ka\u017cdy faszyzm czy \u201eparafaszyzm\u201d europejski szuka\u0142 korzeni w kulturze romantycznej w\u0142asnego narodu, co nawet wytworzy\u0142o pewnego rodzaju rywalizacj\u0119 o palm\u0119 pierwsze\u0144stwa; na przyk\u0142ad nasz poeta &#8211; bohater Andrzej Trzebi\u0144ski twierdzi\u0142, \u017ce pierwsz\u0105 rewolucj\u0119 faszystowsk\u0105 w Europie przeprowadzili romantyczni poeci &#8211; spiskowcy spod pomnika Sobieskiego w Agrykoli (Goszczy\u0144ski i Nabielak) wraz z podchor\u0105\u017cymi w Noc Listopadow\u0105.<\/p>\r\n<p>Jak najbardziej europejskie i uniwersalistyczne by\u0142o tak\u017ce polityczne <em>ideario<\/em> faszyst\u00f3w, trudno wi\u0119c o wi\u0119ksz\u0105 bzdur\u0119 ni\u017c imputowanie im \u201eza\u015bciankowo\u015bci\u201d (notabene, my, tradycjonali\u015bci, w przeciwie\u0144stwie do faszyst\u00f3w, bardzo lubimy za\u015bcianki). Specyfik\u0119 faszyzmu stanowi\u0142o w\u0142a\u015bnie \u201edialektyczne przekraczanie\u201d jego nacjonalistycznej komponenty wyj\u015bciowej &#8211; a nie zapominajmy, \u017ce drug\u0105 z tych komponent by\u0142 przecie\u017c, z natury rzeczy uniwersalistyczny socjalizm (tyle, \u017ce w tym wypadku ruch dialektyczny odbywa\u0142 si\u0119 w drug\u0105 stron\u0119, tj. \u201eunarodowienia\u201d socjalizmu). Marzenie o europejskiej jedno\u015bci, k\u0142ad\u0105cej kres wzajemnym rzeziom narod\u00f3w nale\u017c\u0105cych, b\u0105d\u017a co b\u0105d\u017a, do tego samego uniwersum cywilizacyjnego, by\u0142o z pewno\u015bci\u0105 najwa\u017cniejszym powodem zg\u0142aszania &#8211; cz\u0119sto entuzjastycznego &#8211; akcesu do faszyzmu przez intelektualist\u00f3w pokolenia maj\u0105cego za sob\u0105 traum\u0119 straszliwej \u201ewojny materia\u0142owej\u201d w latach 1914-1918, jak cho\u0107by francuskich <em>romantyk\u00f3w faszystowskich<\/em>. To w imi\u0119 tego marzenia porzucali oni pozycje tradycyjnego nacjonalizmu, szydz\u0105c nawet w\u0142a\u015bnie z \u201eza\u015bciankowo\u015bci\u201d swoich dawnych mistrz\u00f3w, jak Robert Brasillach, kt\u00f3ry przeczekuj\u0105ce okupacj\u0119 stanowisko Charlesa Maurrasa: <em>Francja, tylko Francja!<\/em>, przedrze\u017ania\u0142 s\u0142owami: <em>Prowansja, tylko Prowansja!<\/em> Inny za\u015b z romantyk\u00f3w (powiedzmy otwarcie: lunatyk\u00f3w) faszystowskich, Pierre Drieu La Rochelle, jeszcze w po\u017cegnalnym li\u015bcie przed pope\u0142nieniem samob\u00f3jstwa w 1945 roku pisa\u0142: <em>Nie jestem zwyczajnym patriot\u0105, nie jestem zakutym nacjonalist\u0105. Jestem internacjonalist\u0105. Nie jestem tylko Francuzem. Jestem Europejczykiem<\/em>.<\/p>\r\n<p>Ju\u017c od 1929 roku ide\u0119 \u201efaszyzmu uniwersalnego\u201d propagowa\u0142 cz\u0142onek pierwszego <em>fascio<\/em> mediola\u0144skiego, Asvero Gravelli, a rok p\u00f3\u017aniej sam Mussolini oznajmi\u0142, \u017ce faszyzm <em>jako idea, doktryna i realizacja jest uniwersalny: w\u0142oski w swoich poszczeg\u00f3lnych instytucjach, powszechny w swoim duchu<\/em>. Na mi\u0119dzynarodowych kongresach utworzonych w 1933 roku (zreszt\u0105 jako pr\u00f3ba wyprzedzenia podobnej inicjatywy hitlerowc\u00f3w) Komitet\u00f3w Akcji na rzecz Uniwersalno\u015bci Rzymu (CAUR) pojawia\u0142a si\u0119 plejada intelektualist\u00f3w z ca\u0142ego \u015bwiata i r\u00f3\u017cnych orientacji, przy kt\u00f3rej bledn\u0105 podobne kongresy organizowane p\u00f3\u017aniej przez Moskw\u0119; podobnie je\u015bli chodzi o grono wsp\u00f3\u0142pracownik\u00f3w dzia\u0142aj\u0105cego w latach 1937-1940 Instytutu Naukowo-Literackiego \u201eM\u0142oda Europa\u201d (<em>Europa Giovane<\/em>), kt\u00f3ry za cel stawia\u0142 sobie wzmocnienie poczucia przynale\u017cno\u015bci do <em>wielkiej cywilizacji Zachodu, w istocie swej grecko-rzymskiej, katolickiej, faszystowskiej<\/em>. Ale i nazi\u015bci nie dali si\u0119 zostawi\u0107 w tyle faszystom, organizuj\u0105c, ju\u017c w czasie wojny, podobne spotkania intelektualist\u00f3w europejskich w Weimarze; to, co tych drugich ogranicza\u0142o &#8211; z ich w\u0142asnej winy &#8211; to rasistowskie przes\u0105dy, nie do przyj\u0119cia dla znakomitej wi\u0119kszo\u015bci ewentualnych partner\u00f3w. Za to na polu politycznym, militarnym i gospodarczym &#8211; czy\u017c Europa by\u0142a kiedykolwiek bardziej \u201ezjednoczona\u201d, ani\u017celi w 1942 roku: od Narviku po Kret\u0119 i od Pirenej\u00f3w po Elbrus, stanowi\u0105c tak\u017ce \u201ejednolity obszar gospodarczy\u201d, nawiasem m\u00f3wi\u0105c z podziemnym rynkiem finansowym Warszawy, jako dyktatora kursu walut kr\u0105\u017c\u0105cych po <em>Imperium Germanicum\/Europeum<\/em> oraz centrum wymiany d\u00f3br i towar\u00f3w? I czy\u017c to nie faszysta, sir Oswald Mosley pierwszy rzuci\u0142 has\u0142o budowania <em>narodu europejskiego<\/em> i Unii Europejskiej? Nawet propozycja zwo\u0142ania og\u00f3lnoeuropejskiego kongresu dla wypracowania <em>konstytucji dla Europy<\/em> &#8211; dla Wsp\u00f3lnoty Narod\u00f3w Europejskich &#8211; wysz\u0142a po raz pierwszy (w pa\u017adzierniku 1939 roku) od faszysty (i pacyfisty!) norweskiego, kt\u00f3rego nazwisko wkr\u00f3tce stanie si\u0119 synonimem kolaboracjonizmu, czyli Vidkuna Quislinga. Ta proeuropejsko\u015b\u0107 jeszcze si\u0119 wzmog\u0142a w neofaszyzmie powojennym, by przypomnie\u0107 cho\u0107by, zainspirowany przez francuskiego intelektualist\u0119 Maurice\u2019a Bard\u00c3\u00a8che\u2019a, <em>Manifest z Malm\u00f6<\/em> (1951) Europejskiego Ruchu Spo\u0142ecznego, w kt\u00f3rym postulowano utworzenie Imperium Europejskiego, czy (zasugerowan\u0105 przez Mosleya) <em>Deklaracj\u0119 Europejsk\u0105<\/em> konferencji partii neofaszystowskich obraduj\u0105cych w Wenecji w 1962 roku, w kt\u00f3rej domagano si\u0119 utworzenia Rz\u0105du Europejskiego.<strong><\/strong><\/p>\r\n<p>Poj\u0119cia <em>Europy<\/em> nie nale\u017cy zreszt\u0105 w \u017caden spos\u00f3b egzaltowa\u0107. Hiszpa\u0144ski my\u015bliciel karlistowski &#8211; Francisco El\u00c3\u00adas de Tejada jest autorem tezy, i\u017c <em>Europa<\/em> to koncept <em>stricte<\/em> nowo\u017cytny, a przede wszystkim zrodzony jako bunt przeciwko katolickiej <em>Christianitas<\/em> i zadaj\u0105cy jej \u015bmiertelne pchni\u0119cie przez roz\u0142am wywo\u0142any herezj\u0105 protestanck\u0105, etycznym amoralizmem makiawelizmu, bodinia\u0144sk\u0105 koncepcj\u0105 suwerenno\u015bci politycznej, sekularyzacj\u0105 prawa naturalnego oraz rozk\u0142adem jedno\u015bci <em>Res Publica Christiana<\/em> z dwoma nadrz\u0119dnymi autorytetami: papie\u017ca i cesarza. Teza El\u00c3\u00adasa de Tejady jest dyskusyjna, bo istniej\u0105 tak\u017ce racje, aby <em>Europ\u0119<\/em> w sensie rdzennym i w\u0142a\u015bciwym wi\u0105za\u0107 w\u0142a\u015bnie z \u0142aci\u0144sko-katolickim Okcydentem, kt\u00f3ry jedno\u015b\u0107 kulturow\u0105 i polityczn\u0105 uzyska\u0142 wraz z <em>Renovatio Imperii Romanorum<\/em> przez Karola Wielkiego w 800 roku, natomiast to, co sta\u0142o si\u0119 u progu nowo\u017cytno\u015bci traktowa\u0107 jako zdefektowane postaci europeizmu czy wr\u0119cz anty-Europy. Jakkolwiek spojrzymy na t\u0119 kwesti\u0119, dwie rzeczy wydaj\u0105 si\u0119 wszelako bezsporne.<\/p>\r\n<p>Po pierwsze, odk\u0105d faktycznie nast\u0105pi\u0142 rozpad \u015bredniowiecznego <em>corpus mysticum politicum<\/em>, uruchomiony zosta\u0142 kalejdoskop coraz to nowych i wzajemnie si\u0119 wykluczaj\u0105cych wciele\u0144 europeizmu, a nie tylko jeden wzorzec europejsko\u015bci, kt\u00f3rego rzecznikami mieni\u0105 si\u0119 palikockie i SLD-owskie niedouki. Po wczesnonowo\u017cytnej Europie absolutyzmu i wsp\u00f3\u0142istotnego mu intelektualnie kartezjanizmu, przysz\u0142a Europa o\u015bwiecenia i liberalizmu, kt\u00f3ra swoje prawdziwe, odra\u017caj\u0105ce oblicze ukaza\u0142a w dobie rewolucji rozlewaj\u0105cej si\u0119 na ca\u0142y kontynent a nawet poza niego (jakobinizm latynoameryka\u0144ski). Potem nasta\u0142a Europa romantyczna, i to w dwu przeciwstawnych sobie formach: reakcyjnego \u015awi\u0119tego Przymierza monarch\u00f3w &#8211; prawos\u0142awnego (Rosja), katolickiego (Austria) i protestanckiego (Prusy), pod\u0142ug ekumenicznego konceptu Franza von Baadera, oraz rewolucyjna M\u0142oda Europa mazzinistyczna i lamennaistyczna, postuluj\u0105ca \u201ediarchi\u0119\u201d Boga i Ludu. Gdy w dobie \u201epary i elektryczno\u015bci\u201d os\u0142ab\u0142a romantyczna egzaltacja, nasta\u0142a mieszcza\u0144ska Europa w wygodnych bamboszach i szlafmycach &#8211; pozytywistyczna, demoliberalna, parlamentarna, wierz\u0105ca w to, \u017ce wszystkie problemy rozwi\u0105\u017ce \u201enaukowa\u201d organizacja \u017cycia i pracy, zast\u0119puj\u0105ce decyzj\u0119 \u201epa\u0144stwo prawa\u201d oraz albo \u201eniewidzialna r\u0119ka rynku\u201d albo redystrybucja d\u00f3br i dochod\u00f3w oraz socjalna \u201eopieku\u0144czo\u015b\u0107\u201d. T\u0105 chor\u0105 na zgrzybia\u0142o\u015b\u0107 od urodzenia Europ\u0105, niezdoln\u0105 do stawienia oporu najazdowi czerwonych Scyt\u00f3w, pr\u00f3bowa\u0142 wstrz\u0105sn\u0105\u0107 i zregenerowa\u0107 faszyzm. Po jego spektakularnym upadku nasta\u0142a z kolei Europa chadecka, kt\u00f3rej \u201eojcowie\u201d (Schuman, De Gasperi i Adenauer) pr\u00f3bowali \u0142\u0105czy\u0107 wod\u0119 z ogniem, czyli chrze\u015bcija\u0144stwo z demokracj\u0105 (wtedy zreszt\u0105 dzisiejsi \u201eEuropejczycy\u201d byli Europie przeciwni), lecz koncentruj\u0105c si\u0119 &#8211; jak to solidni mieszczanie &#8211; na wymiernych zyskach p\u0142yn\u0105cych ze zintegrowania rynku w\u0119gla i stali, zlekcewa\u017cyli i z g\u00f3ry oddali pole metapolityki lewicy, co ta wykorzysta\u0142a bezb\u0142\u0119dnie. I tak dopiero doszli\u015bmy do Europy konstruowanej dzisiaj przez socjalnych in\u017cynier\u00f3w z Brukseli, kt\u00f3rzy zabijaj\u0105c dusz\u0119 i kr\u0119puj\u0105c milionem przepis\u00f3w woln\u0105 wol\u0119 cz\u0142owieka, daj\u0105 zarazem nieograniczon\u0105 \u201ewolno\u015b\u0107\u201d ka\u017cdej niegodziwo\u015bci &#8211; od chrystofobicznych blasfemii po dawanie upustu wszelkim zboczeniom i pop\u0119dom najni\u017cszej, zwierz\u0119cej cz\u0119\u015bci duszy. Ten dzisiejszy Europejczyk odpowiada zatem naj\u015bci\u015blej Arystotelesowskiej definicji <em>niewolnika z natury<\/em>, czyli takiego, kt\u00f3ry b\u0119dzie wyrz\u0105dza\u0142 szkody, kiedy pan ich nie obserwuje, oraz <em>o tyle tylko ma zwi\u0105zek z rozumem, \u017ce go postrzega u innych, ale sam go nie posiada<\/em> (<em>Polityka<\/em>, 1254b).<\/p>\r\n<p>Po drugie, dla spadkobiercy <em>Christianitas<\/em> (albo \u201eStarej Europy\u201d przednowo\u017cytnej, jak kto woli), nie mo\u017ce by\u0107 innego kryterium ewaluacji wszystkich innych awatar\u00f3w europejsko\u015bci, jakie p\u00f3\u017aniej wyst\u0105pi\u0142y, jak stopie\u0144 ich blisko\u015bci &#8211; w praktyce za\u015b raczej oddalenia lub wr\u0119cz przeciwie\u0144stwa &#8211; wzgl\u0119dem tej, niedoskona\u0142ej, lecz mimo wszystko imponuj\u0105cej pr\u00f3by ugruntowania jej na fundamencie <em>civitas Dei<\/em>, jak\u0105 podj\u0119to wraz z chrystianizacj\u0105 germa\u0144skich, gockich i celtyckich lud\u00f3w \u201ebarbarzy\u0144skich\u201d. Je\u015bli zatem przyjmiemy owo kryterium, to w por\u00f3wnaniu z Europ\u0105 \u201epalikockiego\u201d typu (w lokalnym wydaniu) Europa faszystowska mo\u017ce uchodzi\u0107 zaiste za <em>primavera di bellezza<\/em>!<\/p>\r\n<p><em><strong>Jacek Bartyzel<\/strong><\/em><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Partie negacji &#8211; Ruch Palikota i SLD &#8211; zorganizowa\u0142y niedawno wiec pod has\u0142em \u201eZa Europ\u0105 &#8211; przeciw faszyzmowi\u201d i sprokurowa\u0142y deklaracj\u0119 pod takim samym tytu\u0142em. Nie by\u0142oby powodu po\u015bwi\u0119ca\u0107 uwagi tej \u017ca\u0142osnej hucpie, gdyby nie to, \u017ce jej bombastyczne, tytu\u0142owe przes\u0142anie mo\u017ce pog\u0142\u0119bi\u0107 zam\u0119t w pustych g\u0142owach pokolenia czerpi\u0105cego wiedz\u0119 o \u015bwiecie co najwy\u017cej z [&hellip;]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[9],"tags":[35,66,92],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/64613"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=64613"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/64613\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=64613"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=64613"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=64613"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}