{"id":6456,"date":"2009-02-11T02:12:33","date_gmt":"2009-02-11T07:12:33","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=6456"},"modified":"2009-02-10T23:13:35","modified_gmt":"2009-02-11T04:13:35","slug":"nomenklatura-ukradla-polske-rozmowa-z-krzysztofem-wyszkowskim","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=6456","title":{"rendered":"Nomenklatura ukrad\u0142a Polsk\u0119 &#8211; <em>rozmowa z Krzysztofem Wyszkowskim<\/em>"},"content":{"rendered":"<p><em><strong>Z Krzysztofem Wyszkowskim, wsp\u00f3\u0142za\u0142o\u017cycielem Wolnych Zwi\u0105zk\u00f3w Zawodowych Wybrze\u017ca, redaktorem &#8222;Tygodnika Solidarno\u015b\u0107&#8221;, rozmawia Mariusz Bober<\/strong><\/em><\/p>\r\n\r\n<p><strong>Z okazji 20. rocznicy porozumie\u0144 przy Okr\u0105g\u0142ym Stole formu\u0142owane s\u0105 r\u00f3\u017cne pogl\u0105dy na temat znaczenia tych wydarze\u0144, cz\u0119sto bardzo skrajne. Czym wed\u0142ug Pana by\u0142 Okr\u0105g\u0142y St\u00f3\u0142 &#8211; pocz\u0105tkiem niepodleg\u0142ej Polski czy Targowic\u0105 &#8211; jak uwa\u017caj\u0105 niekt\u00f3rzy politycy?<\/strong><br \/>\r\n &#8211; Rok 1989 by\u0142 pocz\u0105tkiem niepodleg\u0142o\u015bci Polski w tym sensie, \u017ce komunizm po prostu upad\u0142. Wszyscy wiedzieli, \u017ce jest to system sprzeczny z nasz\u0105 cywilizacj\u0105, nie s\u0105dzono jednak, \u017ce jest ludob\u00f3jczy i zbrodniczy, por\u00f3wnywalny jedynie z narodowym socjalizmem Hitlera. Ponadto nie zdawano sobie wcze\u015bniej sprawy, \u017ce jest to system tak bardzo niesprawny gospodarczo. Podobnie jak nowotw\u00f3r \u017cyje na organizmie, kt\u00f3ry opanuje, dop\u00f3ty, dop\u00f3ki nie wyssie jego si\u0142 witalnych, a potem ginie wraz z nim, tak samo wyczerpa\u0142 si\u0119 komunizm. Jako tako funkcjonowa\u0142 w spo\u0142ecze\u0144stwach rolniczych, dlatego Rosja i Chiny by\u0142y dla niego dobrymi krajami. Jednak gdy \u015bwiat przeszed\u0142 do nast\u0119pnej fazy rozwoju technicznego, kt\u00f3rej podstaw\u0105 jest ludzka inicjatywa i zdolno\u015b\u0107 do innowacji, okaza\u0142o si\u0119, \u017ce komunizm nie mo\u017ce im dor\u00f3wna\u0107.<\/p>\r\n\r\n<p><strong>Czyli komunizm w bloku wschodnim i tak musia\u0142 upa\u015b\u0107, bo przegra\u0142 wy\u015bcig o rozw\u00f3j cywilizacyjny?<\/strong><br \/>\r\n &#8211; Tak si\u0119 z\u0142o\u017cy\u0142o, \u017ce akurat w tym czasie prezydentem USA zosta\u0142 dzielny cz\u0142owiek Ronald Reagan, kt\u00f3ry za sw\u00f3j cel \u017cyciowy, od pocz\u0105tku swojej kariery politycznej, postawi\u0142 sobie obalenie komunizmu. Nie chodzi\u0142o mu o jakie\u015b konkurowanie z komunizmem, rozmowy, ale po prostu o zniszczenie go. Dlatego ju\u017c w latach 40. i 50. m\u00f3wi\u0142, \u017ce komunizm trzeba zniszczy\u0107 tak jak hitleryzm. To w\u0142a\u015bnie Reagan narzuci\u0142 ZSRS bardzo trudne warunki konfrontacji. Jej fina\u0142 nie polega\u0142 tylko na tym, \u017ce rozmieszcza\u0142 rakiety w Europie, ale tak\u017ce zapocz\u0105tkowa\u0142 program tzw. gwiezdnych wojen. Chcia\u0142 mianowicie przenie\u015b\u0107 wy\u015bcig zbroje\u0144 w kosmos, co okaza\u0142o si\u0119 dla komunizmu niemo\u017cliwe. W ten spos\u00f3b rzuci\u0142 Zwi\u0105zek Sowiecki na kolana. Reagan zmusza\u0142 inne kraje zachodnie do blokady przekazywania nowych technologii do bloku sowieckiego. W efekcie ostatni przyw\u00f3dca ZSRS Michai\u0142 Gorbaczow musia\u0142 prosi\u0107 o zmniejszenie blokady. Rok 1989 by\u0142 tym, kt\u00f3rego komunizm w Polsce ju\u017c nie m\u00f3g\u0142 prze\u017cy\u0107. Dwa lata wcze\u015bniej zawali\u0142a si\u0119 komunistyczna gospodarka w Polsce. PRL straci\u0142 nadwy\u017ck\u0119 handlow\u0105 umo\u017cliwiaj\u0105c\u0105 sp\u0142at\u0119 kredyt\u00f3w zaci\u0105gni\u0119tych na Zachodzie, tak, \u017ce nie m\u00f3g\u0142 sp\u0142aca\u0107 nawet odsetek od kredyt\u00f3w. Pa\u0144stwo stan\u0119\u0142o wobec widma bankructwa w wymianie zewn\u0119trznej. Ponadto sytuacja wewn\u0119trzna by\u0142a tragiczna, bo nie mo\u017cna by\u0142o nadal obni\u017ca\u0107 stopy \u017cyciowej spo\u0142ecze\u0144stwa bez pewnych koncesji politycznych. W\u0142adza, maj\u0105c do wyboru podniesienie cen o 50-70 proc., czyli doprowadzenie do zupe\u0142nej katastrofy gospodarczej i humanitarnej, i rozmowy z opozycj\u0105, wybra\u0142a to drugie.<\/p>\r\n\r\n<p><strong>Rozmowy z opozycj\u0105 czy raczej z dobranymi odpowiednio lud\u017ami, wygodnymi dla re\u017cimu, kt\u00f3rzy nie mieli poparcia wi\u0119kszo\u015bci dzia\u0142aczy &#8222;Solidarno\u015bci&#8221;?<\/strong><br \/>\r\n &#8211; Rozmowy oznacza\u0142y wynaj\u0119cie sobie jako partner\u00f3w ludzi, kt\u00f3rzy czasami ju\u017c od lat 40. i 50. wsp\u00f3\u0142pracowali z systemem, np. jako &#8222;post\u0119powi katolicy&#8221; czy rewizjoni\u015bci komunistyczni. W\u0142adza posadzi\u0142a ich po drugiej stronie sto\u0142u i razem uzgodnili, \u017ce stworz\u0105 &#8222;trzeci\u0105 drog\u0119&#8221;, nowy system. W\u0142a\u015bciwie im si\u0119 to uda\u0142o. Ci ludzie marz\u0105cy o jakiej\u015b renowacji socjalizmu my\u015bleli, \u017ce mo\u017cliwy b\u0119dzie nowy pa\u017adziernik 1956 r., czyli rz\u0105dy &#8222;post\u0119powych ludzi&#8221;, kt\u00f3rzy wyeliminuj\u0105 wp\u0142yw rzekomo &#8222;nacjonalistycznego&#8221; i &#8222;szowinistycznego&#8221; Narodu Polskiego. W ten spos\u00f3b te dwie elity &#8211; komunistyczna i post\u0119powo-lewicowa &#8211; b\u0119d\u0105 spokojnie rz\u0105dzi\u0142y Polsk\u0105. Okaza\u0142o si\u0119, \u017ce upadek PRL by\u0142 tak wielki, \u017ce nie mo\u017cna by\u0142o zrealizowa\u0107 tego scenariusza. Lechowi Wa\u0142\u0119sie nie uda\u0142o si\u0119 wiele uzyska\u0107 przy Okr\u0105g\u0142ym Stole, wi\u0119c po pewnym czasie da\u0142 si\u0119 nam\u00f3wi\u0107, aby usun\u0105\u0107 z funkcji prezydenta Wojciecha Jaruzelskiego. Reszta posz\u0142a ju\u017c g\u0142adko. P\u00f3\u017aniej odby\u0142y si\u0119 pierwsze wolne wybory parlamentarne. System polityczny Polski zosta\u0142 zdemokratyzowany, cho\u0107 przewag\u0119 &#8211; dzi\u0119ki temu, \u017ce nomenklatura rozkrad\u0142a gospodark\u0119 narodow\u0105 &#8211; mieli postkomuni\u015bci, kt\u00f3rzy stali si\u0119 warstw\u0105 wiod\u0105c\u0105 w Polsce, i to trwa do dzi\u015b. Wi\u0119c oczyszczenie Polski z komunizmu nie uda\u0142o si\u0119 do ko\u0144ca, ale jeste\u015bmy w miar\u0119 normalnym krajem.<\/p>\r\n\r\n<p><strong>Ale wiele os\u00f3b uwa\u017ca, \u017ce to nie by\u0142 upadek komunizmu, tylko zaplanowana i kontrolowana przez komunist\u00f3w akcja przepoczwarzenia si\u0119 w now\u0105 form\u0119 sprawowania w\u0142adzy.<\/strong><br \/>\r\n &#8211; To prawda. Cho\u0107 komunizm nie m\u00f3g\u0142 przetrwa\u0107 1989 r., to ostrze\u017cenia przed tym, \u017ce koniec jest bliski, by\u0142y ju\u017c na pocz\u0105tku lat 80. Sam dyskutowa\u0142em w\u00f3wczas na ten temat m.in. z prof. Jadwig\u0105 Staniszkis. Wiedz\u0105c, \u017ce zbli\u017ca si\u0119 koniec systemu, w\u0142adze zapewni\u0142y sobie jeszcze czas, by przygotowa\u0107 si\u0119 na to. Wys\u0142a\u0142y do kraj\u00f3w zachodnich wielu swoich funkcjonariuszy, by prze\u0107wiczy\u0107 ich na tamtejszych uniwersytetach. Dzi\u0119ki nim \u0142atwiej mogli przechwytywa\u0107 w\u0142asno\u015b\u0107 pa\u0144stwow\u0105, np. banki, bo oni stanowili trzon kadry ministerstw w ostatnich latach. Nomenklatura ukrad\u0142a Polsk\u0119 w tym czasie. Boj\u0105c si\u0119 politycznych konsekwencji tego rabunku, cz\u0119\u015b\u0107 tej w\u0142asno\u015bci sprzeda\u0142a firmom zachodnim, ubezpieczaj\u0105c si\u0119 w ten spos\u00f3b. Trudno bowiem, by skutkiem dekomunizacji w Polsce by\u0142o odbieranie maj\u0105tku, kt\u00f3ry sprzedano np. ameryka\u0144skim firmom. Proces ten zosta\u0142 bardzo sprytnie przeprowadzony i ma powa\u017cne konsekwencje do dzi\u015b. W rocznic\u0119 Okr\u0105g\u0142ego Sto\u0142u mo\u017cna m\u00f3wi\u0107, \u017ce ten plan nie powi\u00f3d\u0142 si\u0119 o tyle, \u017ce mia\u0142o by\u0107 jeszcze gorzej. Komuni\u015bci bowiem chcieli sprawowa\u0107 rz\u0105dy poprzez &#8222;parti\u0119 rozs\u0105dku&#8221;, czyli samych swoich, a wi\u0119c samych agent\u00f3w. Gdyby to si\u0119 ca\u0142kowicie uda\u0142o, nie by\u0142oby np. rz\u0105du Jana Olszewskiego, ujawnienia agentury czy prezydentury Lecha Kaczy\u0144skiego. Wi\u0119c reasumuj\u0105c &#8211; Okr\u0105g\u0142y St\u00f3\u0142 by\u0142 wielkim sukcesem komunist\u00f3w, ale na szcz\u0119\u015bcie nieca\u0142kowitym.<\/p>\r\n\r\n<p><strong>Mia\u0142 Pan, podobnie jak cz\u0119\u015b\u0107 \u015brodowiska opozycji, \u015bwiadomo\u015b\u0107 s\u0142abo\u015bci PRL i nieuchronno\u015bci jego upadku ju\u017c na pocz\u0105tku lat 80. Czy w takim razie zdawa\u0142 Pan sobie spraw\u0119 oraz inni przedstawiciele opozycji, o co toczy\u0142a si\u0119 gra przy Okr\u0105g\u0142ym Stole?<\/strong><br \/>\r\n &#8211; Na pocz\u0105tku nie mia\u0142em pe\u0142nej \u015bwiadomo\u015bci sensu wydarze\u0144, poniewa\u017c dzia\u0142aj\u0105c od lat w ruchu antykomunistycznym, przyja\u017ani\u0142em si\u0119 z wieloma lud\u017ami, kt\u00f3rzy zasiadali przy Okr\u0105g\u0142ym Stole. My\u015bla\u0142em, \u017ce mo\u017ce r\u00f3\u017cnimy si\u0119 pogl\u0105dami, mo\u017ce niekt\u00f3rzy wcze\u015bniej byli zaanga\u017cowani w komunistyczny system, ale wydawa\u0142o si\u0119, \u017ce og\u00f3lnie bior\u0105c, s\u0105 to uczciwi ludzie. Wi\u0119c trudno by\u0142o mi przyj\u0105\u0107, \u017ce oni od pocz\u0105tku \u015bwiadomie dokonuj\u0105 aktu zdrady. Ale w po\u0142owie obrad Okr\u0105g\u0142ego Sto\u0142u opublikowa\u0142em artyku\u0142 w &#8222;Kurierze Okr\u0105g\u0142osto\u0142owym&#8221;, niewielkim \u00f3wczesnym podziemnym pi\u015bmie, w kt\u00f3rym ostrzega\u0142em, \u017ce odpowiedzialno\u015b\u0107 za te ustalenia z komunistami jest bardzo gro\u017ana, i je\u015bli Polacy chc\u0105 sobie zafundowa\u0107 postkomunizm razem ze zbrodniarzami &#8211; Wojciechem Jaruzelskim, Czes\u0142awem Kiszczakiem i innymi, to maj\u0105 takie prawo, ale nie maj\u0105 prawa wmawia\u0107 \u015bwiatu, zw\u0142aszcza innym krajom Europy \u015arodkowowschodniej, kt\u00f3re mia\u0142y zaufanie do &#8222;Solidarno\u015bci&#8221;, \u017ce jest to walka o wolno\u015b\u0107 i wz\u00f3r dla innych. By\u0142a to bowiem gigantyczna operacja tajnych s\u0142u\u017cb, kt\u00f3rej celem by\u0142o powstrzymanie upadku komunizmu i transformacja nomenklatury w klas\u0119 posiadaczy.<\/p>\r\n\r\n<p><strong>Stawia Pan twardy zarzut zdrady, ale czy wszystkim uczestnikom Okr\u0105g\u0142ego Sto\u0142u? Po latach, kt\u00f3re up\u0142yn\u0119\u0142y od tamtych wydarze\u0144, Polacy maj\u0105 chyba najwi\u0119ksze pretensje do Lecha Wa\u0142\u0119sy?<\/strong><br \/>\r\n &#8211; Co do Lecha Wa\u0142\u0119sy, trzeba powiedzie\u0107, \u017ce by\u0142 najtwardszym negocjatorem przy Okr\u0105g\u0142ym Stole. Zgadza\u0142 si\u0119 jednak na tzw. odbudow\u0119 &#8222;Solidarno\u015bci&#8221; &#8222;od g\u00f3ry&#8221;, czyli narzucenie jej niedemokratycznego kierownictwa. Oznacza\u0142o to odrzucenie wszystkich warto\u015bci, dzi\u0119ki kt\u00f3rym &#8222;Solidarno\u015b\u0107&#8221; zdoby\u0142a akceptacj\u0119 spo\u0142ecze\u0144stwa, jako pierwsza w Polsce od II wojny \u015bwiatowej demokratyczna organizacja. Ponadto Wa\u0142\u0119sa jako pierwszy z negocjator\u00f3w okr\u0105g\u0142osto\u0142owych odrzuci\u0142 prezydentur\u0119 Jaruzelskiego. P\u00f3\u017aniej za\u015b zgodzi\u0142 si\u0119 &#8211; na m\u00f3j wniosek &#8211; kandydowa\u0107 w wyborach na to stanowisko. Dosta\u0142em bowiem informacj\u0119 od szefa kancelarii Jaruzelskiego, \u017ce wystraszony mo\u017cliwo\u015bci\u0105 buntu spo\u0142ecznego chce ust\u0105pi\u0107. Dzi\u015b Wa\u0142\u0119sa zachowuje si\u0119 najbardziej przyzwoicie z uczestnik\u00f3w rozm\u00f3w przy Okr\u0105g\u0142ym Stole, bo odm\u00f3wi\u0142 wzi\u0119cia udzia\u0142u w rocznicowych obchodach. Uzna\u0142 te\u017c, \u017ce rozmowy Okr\u0105g\u0142ego Sto\u0142u by\u0142y oszustwem, brudn\u0105 gr\u0105 z komunistami. To wielka r\u00f3\u017cnica w por\u00f3wnaniu z tym, co odbywa\u0142o si\u0119 ostatnio w Sejmie [konferencja z okazji 20. rocznicy Okr\u0105g\u0142ego Sto\u0142u z udzia\u0142em m.in. Adama Michnika, gen. Wojciecha Jaruzelskiego i Aleksandra Kwa\u015bniewskiego &#8211; red.].<\/p>\r\n\r\n<p><strong>Jak Pan ocenia 20 lat funkcjonowania w Polsce umowy okr\u0105g\u0142osto\u0142owej?<\/strong><br \/>\r\n &#8211; Ten obraz jest bardzo smutny. Obecny \u015bwiatowy kryzys gospodarczy pokazuje, \u017ce naszym krajem mog\u0105 rz\u0105dzi\u0107 ludzie kompletnie nieprzygotowani do tego, wr\u0119cz kabaretowi, nie m\u00f3wi\u0105c o tym, \u017ce w tej ekipie mo\u017cna dostrzec zwi\u0105zki ze s\u0142u\u017cbami PRL. Te 20 lat zmarnowali\u015bmy w du\u017cym stopniu na szamotanie si\u0119 z komunistami, na pr\u00f3by odsuni\u0119cia ich od w\u0142adzy i powstrzymania rabunku pa\u0144stwa i mienia narodowego. Temu w\u0142a\u015bnie winni s\u0105 ludzie uczestnicz\u0105cy w porozumieniach Okr\u0105g\u0142ego Sto\u0142u, kt\u00f3rzy dzi\u015b \u015bwi\u0119tuj\u0105 to haniebne wydarzenie. Komunistom oraz ich agentom wiele si\u0119 uda\u0142o, ale \u015brodowiskom patriotycznym te\u017c si\u0119 troch\u0119 uda\u0142o, bo wprowadzili\u015bmy Polsk\u0119 do NATO. Komuni\u015bci chcieli za\u015b utrzymania Uk\u0142adu Warszawskiego. Gdy Bronis\u0142aw Geremek podpisywa\u0142 akt przyst\u0105pienia Polski do NATO, z pewno\u015bci\u0105 nie by\u0142a to jego zas\u0142uga, tylko ludzi, kt\u00f3rzy byli przeciwko umowom Okr\u0105g\u0142ego Sto\u0142u. Przecie\u017c wniosek o cz\u0142onkostwo w Sojuszu z\u0142o\u017cy\u0142 rz\u0105d Jana Olszewskiego. Powr\u00f3t Polski do struktur Zachodu jest sukcesem w\u0142a\u015bnie \u015brodowiska patriotycznego.<\/p>\r\n\r\n<p><strong>20 lat po Okr\u0105g\u0142ym Stole Polacy chyba coraz bardziej rozumiej\u0105 skutki tych porozumie\u0144. PiS-owski program budowy IV RP mia\u0142 ostatecznie odci\u0105\u0107 Polsk\u0119 od okr\u0105g\u0142osto\u0142owego balastu, kr\u0119puj\u0105cego rozw\u00f3j kraju i wr\u0119cz wypychaj\u0105cego m\u0142ode pokolenia na Zach\u00f3d&#8230;<\/strong><br \/>\r\n &#8211; Trzeba przyzna\u0107 racj\u0119 temu punktowi widzenia i dzia\u0142a\u0107. Polityka polega na tym, \u017ceby ratowa\u0107, co si\u0119 da, dzia\u0142aj\u0105c w warunkach, jakie zosta\u0142y Polsce narzucone. Mimo wygranej PO jest lepiej ni\u017c kilka lat temu, gdy rz\u0105dzi\u0142 SLD i wydawa\u0142o si\u0119, \u017ce ich w\u0142adza b\u0119dzie trwa\u0142a. Sytuacja si\u0119 poprawia, cho\u0107 nie w tempie, w jakim chcieliby\u015bmy. Teraz za\u015b spos\u00f3b sprawowania w\u0142adzy nad Polakami w wydaniu Platformy wali si\u0119 w gruzy i pokazuje, \u017ce to nie mo\u017ce d\u0142u\u017cej dzia\u0142a\u0107. My\u015bl\u0119 wi\u0119c, \u017ce jeste\u015bmy na progu nowego wielkiego otwarcia, do kt\u00f3rego trzeba si\u0119 przygotowa\u0107. Czekamy na programy, i w tym wypadku r\u00f3\u017cnice programowe nie musz\u0105 by\u0107 z\u0142e. Mamy nadziej\u0119, \u017ce tym razem uda si\u0119 zacz\u0105\u0107 budowa\u0107 tak\u0105 Polsk\u0119, jakiej nie uda\u0142o si\u0119 zbudowa\u0107 przez te 20 lat. Oczywi\u015bcie, nie ma si\u0119 co cieszy\u0107 z kryzysu gospodarczego, ale trzeba powiedzie\u0107, \u017ce on ujawni\u0142 pustk\u0119 mitu o gospodarce, kt\u00f3ra mo\u017ce nie liczy\u0107 si\u0119 z faktami, o rz\u0105dach mi\u0142o\u015bci, kt\u00f3ra w rzeczywisto\u015bci jest zwyk\u0142ym oszustwem i pr\u00f3b\u0105 rz\u0105dzenia przy pomocy tajnych s\u0142u\u017cb. Twarda rzeczywisto\u015b\u0107 mo\u017ce u\u0142atwi\u0107 obna\u017cenie k\u0142amstw propagandowych, kt\u00f3re PO narzuci\u0142a Polakom.<\/p>\r\n\r\n<p><strong>Co trzeba przede wszystkim doko\u0144czy\u0107?<\/strong><br \/>\r\n &#8211; Nie uda\u0142o nam si\u0119 to, co by\u0142o podstaw\u0105 sukcesu II Rzeczypospolitej, czyli ustalenie w\u0142a\u015bciwej hierarchii warto\u015bci w Polsce. Patriotyzm powinien by\u0107 warto\u015bci\u0105 naczeln\u0105, kt\u00f3rej wszystkie instytucje pa\u0144stwowe i spo\u0142eczne powinny s\u0142u\u017cy\u0107. Przy Okr\u0105g\u0142ym Stole \u015bwiadomie odwr\u00f3cono t\u0119 hierarchi\u0119, podj\u0119to walk\u0119 z rodzin\u0105. Do pewnego czasu nawet walczono z Ko\u015bcio\u0142em katolickim. Patriotyzm og\u0142oszono reakcyjnym mitem, kt\u00f3ry trzeba odrzuci\u0107, bo dopiero wtedy Polacy stan\u0105 si\u0119 Europejczykami. To, co przez lata by\u0142o deprecjonowane i obra\u017cane, czyli warto\u015bci patriotyczne, trzeba uczyni\u0107 pierwszym weryfikatorem postaw polityk\u00f3w.<\/p>\r\n\r\n<p>Dzi\u0119kuj\u0119 za rozmow\u0119.<\/p>\r\n\r\n<p><br class=\"spacer_\" \/><\/p>\r\n\r\n<p>Za: <a href=\"http:\/\/www.naszdziennik.pl\/index.php?typ=my&amp;dat=20090211&amp;id=my11.txt\" target=\"_blank\">Nasz Dziennik,  \u015aroda, 11 lutego 2009, Nr 35 (3356)<\/a><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Z Krzysztofem Wyszkowskim, wsp\u00f3\u0142za\u0142o\u017cycielem Wolnych Zwi\u0105zk\u00f3w Zawodowych Wybrze\u017ca, redaktorem &#8222;Tygodnika Solidarno\u015b\u0107&#8221;, rozmawia Mariusz Bober Z okazji 20. rocznicy porozumie\u0144 przy Okr\u0105g\u0142ym Stole formu\u0142owane s\u0105 r\u00f3\u017cne pogl\u0105dy na temat znaczenia tych wydarze\u0144, cz\u0119sto bardzo skrajne. Czym wed\u0142ug Pana by\u0142 Okr\u0105g\u0142y St\u00f3\u0142 &#8211; pocz\u0105tkiem niepodleg\u0142ej Polski czy Targowic\u0105 &#8211; jak uwa\u017caj\u0105 niekt\u00f3rzy politycy? &#8211; Rok 1989 by\u0142 [&hellip;]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[8],"tags":[92,98,36],"class_list":["post-6456","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-wydarzenia-w-polsce","tag-iii-rp","tag-iv-rp","tag-ub-sb-wsi-tw"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6456","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=6456"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6456\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=6456"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=6456"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=6456"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}