{"id":64557,"date":"2012-12-06T21:28:28","date_gmt":"2012-12-07T02:28:28","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=64557"},"modified":"2012-12-06T21:39:09","modified_gmt":"2012-12-07T02:39:09","slug":"rozmowa-z-prof-andrzejem-nowakiem-ustepujacym-redaktorem-naczelnym-dwumiesiecznika-%e2%80%9earcana%e2%80%9d","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=64557","title":{"rendered":"Rozmowa z prof. Andrzejem Nowakiem, ust\u0119puj\u0105cym redaktorem naczelnym dwumiesi\u0119cznika \u201eArcana”"},"content":{"rendered":"

We wst\u0119pie do 108 numeru \u201eArcan\u00f3w\u201d prof. Andrzej Nowak i prof. Maciej Urbanowski og\u0142osili swoje odej\u015bcie ze \u015bcis\u0142ej redakcji Dwumiesi\u0119cznika przekazuj\u0105c prowadzenie pisma profesorowi Krzysztofowi Szczerskiemu i Janowi Filipowi Stani\u0142ce. Jest wi\u0119c poni\u017cszy wywiad ostatni\u0105 rozmow\u0105 z prof. Andrzejem Nowakiem jako redaktorem naczelnym pisma. Rozmowa dotyczy nie tylko \u201eArcan\u00f3w\u201d, ale i dalszych plan\u00f3w Profesora oraz Wydawnictwa ARCANA.<\/strong><\/p>\r\n

Portal ARCANA: Panie Profesorze, w polskiej tradycji sukcesja i dziedziczenie tronu rzadko przebiega\u0142o sprawnie, bywa\u0142o wr\u0119cz dramatycznie. Jak to b\u0119dzie wygl\u0105da\u0142o w przypadku \u201eArcan\u00f3w\u201d?<\/strong><\/p>\r\n

Prof. Andrzej Nowak: <\/strong>Aby pozosta\u0107 w konwencji historycznego \u017cartu, musz\u0119 przyzna\u0107, \u017ce trudno mi jest odnale\u017a\u0107 si\u0119 w roli monarchy. Rzeczywi\u015bcie w historii Polski sukcesje wyznaczone przez \u017cyj\u0105cego monarch\u0119 zawsze \u0142\u0105czy\u0142y si\u0119 z powa\u017cnymi problemami. Pisma rz\u0105dz\u0105 si\u0119 jednak innymi prawami ni\u017c Rzeczpospolita czy pa\u0144stwo w og\u00f3le. Demokracja nie jest raczej – to tak odchodz\u0105c od por\u00f3wna\u0144 z monarchi\u0105 – najw\u0142a\u015bciwszym sposobem funkcjonowania redakcji pism, ale te\u017c na pewno absolutyzm nie by\u0142 tym, co charakteryzowa\u0142o \u201eArcana\u201d.<\/p>\r\n

Od kilku ju\u017c lat rozmawiali\u015bmy z prof. Maciejem Urbanowskim, z kt\u00f3rym w ostatnich latach prowadzili\u015bmy \u201eArcana\u201d, o potrzebie odnowienia naszego \u015brodowiska. Potrzebni s\u0105 nowi autorzy, nowe idee: aby dotrze\u0107 do nowych Czytelnik\u00f3w nie roni\u0105c – jak o tym piszemy we wst\u0119pie – \u017cadnego z dotychczasowych. Chodzi nam o to, \u017ceby nasze pismo, kontynuuj\u0105c to, co robi\u0142o do tej pory, doda\u0142o do tego tematy, spos\u00f3b wypowiadania si\u0119, j\u0119zyk, kt\u00f3re b\u0119d\u0105 zrozumia\u0142e i atrakcyjne dla ludzi, do kt\u00f3rych my by\u0107 mo\u017ce nie umieli\u015bmy dotrze\u0107. Zmiana b\u0119dzie – jestem o tym przekonany – o\u017cywcza, pomocna dla zwi\u0119kszenia znaczenia \u201eArcan\u00f3w\u201d. I to by\u0142by jeden z najwi\u0119kszych naszych sukces\u00f3w. Problemem wielu redakcji jest to, \u017ce od pewnego czasu zaczynaj\u0105 one funkcjonowa\u0107 si\u0142\u0105 inercji, a redaktorzy nie potrafi\u0105 rozsta\u0107 si\u0119 ze swoj\u0105 funkcj\u0105. W tym pisma najwybitniejsze, nawet takie jak \u201eKultura\u201d paryska, wchodzi\u0142y w tak\u0105 faz\u0119, kiedy – m\u00f3wi\u0105c brutalnie – nie by\u0142y ju\u017c potrzebne, by\u0142y pismami du\u017co gorszymi ni\u017c w swoich najlepszych czasach, a jednak trwa\u0142y si\u0142\u0105 rozp\u0119du, do \u015bmierci redaktora. Ta niedobra faza istnienia pism jest dla nas przestrog\u0105. Mam nadziej\u0119, \u017ce\u015bmy tego etapu nie osi\u0105gn\u0119li, \u017ce \u201eArcana\u201d przez osiemna\u015bcie lat istnienia, a zw\u0142aszcza w ostatnich latach, nie wesz\u0142y w tak\u0105 faz\u0119 starcz\u0105, faz\u0119 zgrzybienia. I nie chcieli\u015bmy, by sta\u0142o si\u0119 to udzia\u0142em \u201eArcan\u00f3w\u201d. Mieli\u015bmy tak\u0105 obaw\u0119, \u017ce osobiste i ambicjonalne przywi\u0105zanie do pisma, kt\u00f3rego prowadzenie daje nam ogromn\u0105 satysfakcj\u0119, wprawi\u0107 mo\u017ce kiedy\u015b Dwumiesi\u0119cznik w marazm. Sprawne przeprowadzenie dobrej zmiany, mo\u017ce pokaza\u0107 nam samym, naszym Czytelnikom, tak\u017ce innym pismom, a mo\u017ce nawet niekt\u00f3rym instytucjom, \u017ce warto rozwa\u017cy\u0107 powa\u017cnie problem ci\u0105g\u0142o\u015bci i kwesti\u0119 nast\u0119pstwa.<\/p>\r\n

Pami\u0119tam s\u0142owa testamentu Prymasa Tysi\u0105clecia, kt\u00f3ry odchodz\u0105c m\u00f3wi\u0142, \u017ce \u201ecz\u0142owiek, kt\u00f3remu si\u0119 wydawa\u0142o, \u017ce co\u015b zrobi\u0142, musi odej\u015b\u0107, \u017ceby ludzie wiedzieli, \u017ce w Polsce tylko sam B\u00f3g – quis ut Deus.<\/em> On dalej jest mocny w Polsce, ludzie s\u0105 s\u0142abi. Takie s\u0105 dzieje i my\u015bli Bo\u017ce. W Polsce nie ma wielkich ludzi, wszyscy s\u0105 na s\u0142u\u017cbie [\u2026]\u201d. Oczywi\u015bcie nie por\u00f3wnuj\u0119 tutaj funkcji \u201eArcan\u00f3w\u201d, ma\u0142ego pisma, do wielkiej roli, jak\u0105 pe\u0142ni\u0142 Prymas Tysi\u0105clecia. Chodzi mi o przypomnienie, tak\u017ce sobie, \u017ce jest co\u015b du\u017co\u00a0wi\u0119kszego od naszego indywidualnego ego.\u00a0Sprawa, kt\u00f3rej s\u0142u\u017cymy, i nie tylko \u201eArcana\u201d mam tu na my\u015bli, powinna mie\u0107 charakter sztafety wielopokoleniowej, w kt\u00f3rej jeste\u015bmy tylko jedn\u0105 zmian\u0105. Za nami powinny i\u015b\u0107 nast\u0119pne. Za jaki\u015b czas ci, kt\u00f3rzy od nas przejmuj\u0105 \u201eArcana\u201d powinni je odda\u0107 nast\u0119pnym, m\u0142odszym ludziom, bo tak jest urz\u0105dzony ten \u015bwiat. Zaszczytu prowadzenia pisma przez osiemna\u015bcie lat nikt nam przecie\u017c nie zabierze, pieni\u0119dzy z tego nie mieli\u015bmy \u017cadnych, przyjemno\u015bci – mn\u00f3stwo. Ale prawdziwa warto\u015b\u0107 by\u0142a (mam nadziej\u0119, \u017ce by\u0142a!) w tym, co uda\u0142o si\u0119 dla Polski zrobi\u0107.<\/p>\r\n

Co b\u0119dzie, kiedy ju\u017c nie b\u0119d\u0119 redaktorem? To jest pr\u00f3ba prze\u0142amania tego strachu, powiedzenia sobie \u201eb\u0119dzie dobrze\u201d, a inny (i to nieprzypadkowy inny, tylko znakomity nast\u0119pca) poprowadzi pismo w dalszy czas.\u00a0Zale\u017cy nam na tym, by ulepszone \u201eArcana\u201d dotar\u0142y do wi\u0119kszej liczby ludzi.<\/p>\r\n

Portal ARCANA: O profesorze Krzysztofie Szczerskim nieraz pan profesor wyra\u017ca\u0142 si\u0119 z uznaniem. Pami\u0119tamy wrze\u015bniowy wywiad z, wtedy jeszcze kandydatem, na pos\u0142a Rzeczypospolitej Polskiej. Wybitny naukowiec i bardzo pracowity parlamentarzysta – jednak nie historyk. Co w takim razie z obecno\u015bci\u0105 Klio w \u201eArcanach\u201d? <\/strong><\/p>\r\n

Maciek Urbanowski i ja, czyli dwaj odchodz\u0105cy redaktorzy, mamy pewne oczekiwania. Z jednej strony zale\u017cy nam, aby pismo nie straci\u0142o dotychczasowych Czytelnik\u00f3w, a wiadomo, \u017ce historia by\u0142a wa\u017cnym punktem odniesienia dla Czytelnik\u00f3w \u201eArcan\u00f3w\u201d. Szukali oni opracowa\u0144 \u017ar\u00f3d\u0142owych czy tekst\u00f3w historycznych po\u015bwi\u0119conych wa\u017cnym tematom, nie tylko z historii najnowszej, ale tak\u017ce z tej dawniejszej. Pod tym wzgl\u0119dem mo\u017cemy czu\u0107 si\u0119 ca\u0142kowicie spokojni, gdy\u017c w redakcji zostaje dw\u00f3ch ludzi, do kt\u00f3rych mam absolutne zaufanie w tej sprawie i nie tylko ja, jako historyk, ale – czego jestem pewien – tak\u017ce Czytelnicy. Mam tutaj na my\u015bli przede wszystkim Henryka G\u0142\u0119bockiego i Bogdana Gancarza, kt\u00f3rzy w redakcji s\u0105 od lat. Z nazwiskiem Henryka G\u0142\u0119bockiego wi\u0105\u017c\u0105 si\u0119 – jak s\u0105dz\u0119 – najwa\u017cniejsze publikacje historyczne w \u201eArcanach\u201d, zar\u00f3wno te dotycz\u0105ce wiek\u00f3w XVIII i XIX jak i wsp\u00f3\u0142czesne. Przypomn\u0119: listy Stanis\u0142awa Augusta Poniatowskiego wydobyte z archiw\u00f3w rosyjskich czy raptularz z podr\u00f3\u017cy na Wsch\u00f3d Juliusza S\u0142owackiego, \u201eJak znale\u017a\u0107 numer telefonu na Kreml?\u201d czy zapis rozm\u00f3w Jacka Kuronia w czasie przes\u0142ucha\u0144 przez SB. Obecno\u015b\u0107 Henryka w redakcji powinna rozwia\u0107 wszelkie w\u0105tpliwo\u015bci co do obecno\u015bci historii w \u201eArcanach\u201d. Czy ilo\u015bciowo to b\u0119dzie ten sam udzia\u0142? By\u0107 mo\u017ce on si\u0119 troszk\u0119 ograniczy.<\/p>\r\n

Portal ARCANA: Dlaczego? <\/strong><\/p>\r\n

Trudno\u015b\u0107 polega na tym, \u017ce chcemy doda\u0107 do pisma nowe tematy, nie rezygnuj\u0105c z tego, co by\u0142o dobre w dotychczasowych \u201eArcanach\u201d. T\u0105 warto\u015bci\u0105 dodan\u0105 mog\u0142oby by\u0107 spojrzenie na wsp\u00f3\u0142czesne stosunki mi\u0119dzynarodowe. Wiedza profesora Szczerskiego jest tutaj ogromna, jestem przekonany, \u017ce w\u015br\u00f3d polityk\u00f3w polskich jest to wiedza najwi\u0119ksza. W zakresie mo\u017cliwo\u015bci i ogranicze\u0144 UE, kulis jej dzia\u0142ania, zagro\u017ce\u0144 czy szans ze strony unijnej biurokracji – nowy naczelny \u201eArcan\u00f3w\u201d jak ma\u0142o kto w Polsce potrafi poszukiwa\u0107 w tym labiryncie mo\u017cliwo\u015bci realizowania polskiego interesu narodowego, a kiedy trzeba – wskaza\u0107 jasno polskie non possumus<\/em>. Perspektywa profesora Szczerskiego pochodzi nie tylko z do\u015bwiadczenia, ale przede wszystkim z bada\u0144 naukowych. Przypomn\u0119, \u017ce rozprawa habilitacyjna na taki w\u0142a\u015bnie temat – jakkolwiek to paradoksalnie zabrzmi – zdoby\u0142a nagrod\u0119 prezesa rady ministr\u00f3w (czyli Donalda Tuska!) w roku 2011. Tutaj nie b\u0119dziemy wypinali piersi z powodu otrzymania nagrody tego premiera, tylko chc\u0119 potwierdzi\u0107 swoje przekonanie, \u017ce w osobie nowego redaktora naczelnego \u201eArcana\u201d zyskuj\u0105 cz\u0142owieka, kt\u00f3ry umie ods\u0142ania\u0107 mechanizmy europejskie i \u015bwiatowe, w kt\u00f3re Polska jest g\u0142\u0119boko wpleciona. Pod tym wzgl\u0119dem dla prof. Szczerskiego wsparciem b\u0119d\u0105 liczne pomys\u0142y i inicjatywy spiritus movens<\/em> Instytutu Sobieskiego, pana Jana Filipa Stani\u0142ki, kt\u00f3ry mo\u017ce wiele wnie\u015b\u0107 do pisma zar\u00f3wno, je\u015bli idzie o zagadnienia stosunk\u00f3w mi\u0119dzynarodowych i wsp\u00f3\u0142czesnych stosunk\u00f3w politycznych, ale tak\u017ce o nowoczesne uj\u0119cie zagadnie\u0144 wewn\u0105trzpolitycznych i ekonomicznych w pa\u0144stwie. A wi\u0119c – stosunki mi\u0119dzynarodowe, troch\u0119 ekonomii nowocze\u015bnie rozumianej (w dobrym tego s\u0142owa znaczeniu) i wi\u0119cej refleksji nad dostosowanym do dzisiejszego \u015bwiata sposobem najlepszego urz\u0105dzenia pa\u0144stwa polskiego – to s\u0105 te elementy, kt\u00f3re redaktor naczelny i jego zast\u0119pc\u0105 wnios\u0105 i uzupe\u0142ni\u0105 w \u201eArcanach\u201d.<\/p>\r\n

Portal ARCANA: \u201eArcana\u201d to pewien fenomen na polskim rynku wydawniczym. W zakresie literatury pismo ma ogromne zas\u0142ugi, to tutaj polski Czytelnik m\u00f3g\u0142 si\u0119 po raz pierwszy spotka\u0107 z Wojciechem Wenclem czy Szczepanem Twardochem, z \u201eArcanami\u201d do samego ko\u0144ca by\u0142 Zbigniew Herbert a dzi\u015b jest Jaros\u0142aw Marek Rymkiewicz. Uda\u0142o si\u0119 \u201eArcanom\u201d si\u0119ga\u0107 nie tylko po nazwiska ju\u017c dobrze znane, ale obdarza\u0107 zaufaniem nowych tw\u00f3rc\u00f3w. Czy to si\u0119 powinno zmieni\u0107?<\/strong><\/p>\r\n

Tutaj najwi\u0119ksze zas\u0142ugi maj\u0105 profesorowie Andrzej Wa\u015bko i Maciej Urbanowski. To bardzo wa\u017cna cz\u0119\u015b\u0107 \u201eArcan\u00f3w\u201d i nie s\u0105dz\u0119, aby mia\u0142a ulec pomniejszeniu. Wszystkich sta\u0142ych autor\u00f3w, wsp\u00f3\u0142pracownik\u00f3w literackich naszego pisma b\u0119dziemy do dalszej wyrazistej obecno\u015bci na jego \u0142amach namawiali. Niezale\u017cenie od tego wiem, \u017ce w odnowionej – nie powiem nowej, ale w\u0142a\u015bnie odnowionej – redakcji s\u0105 tak\u017ce pomys\u0142y pozyskiwania nowych autor\u00f3w do tej strony literackiej, za po\u015brednictwem nowych wsp\u00f3\u0142pracownik\u00f3w.<\/p>\r\n

To co wydaje mi si\u0119 wa\u017cne dla \u201eArcan\u00f3w\u201d w ich trwaniu dotychczasowym to fakt, \u017ce autorzy, kt\u00f3rzy debiutowali w \u201eArcanach\u201d i ci, kt\u00f3rzy ju\u017c wcze\u015bniej zyskali sobie wielkie nazwiska w polskiej literaturze, jako\u015b wi\u0105zali si\u0119 z naszym pismem i trwali przy nim. To, \u017ce Wojciech Wencel czy Krzysztof Koehler, najwybitniejsi polscy poeci \u015bredniego pokolenia s\u0105 g\u0142osami w naszej literaturze tak wybitnymi i tak zwi\u0105zanymi z \u201eArcanami\u201d poczytuj\u0119 sobie za wielki sukces redakcyjny. To, \u017ce tacy tw\u00f3rcy, jak najwi\u0119kszy \u017cyj\u0105cy polski poeta Jaros\u0142aw Marek Rymkiewicz czy zmar\u0142y niedawno Janusz Krasi\u0144ski byli niezwykle wiernie z naszym pismem zwi\u0105zani, \u017ce publikowa\u0142 u nas Zbigniew Herbert, czy Marek Nowakowski, Leszek Elektorowicz, czy Leszek D\u0142ugosz, czy Tomasz Burek – to jest tak\u017ce pewnego rodzaju zobowi\u0105zanie dla kontynuuj\u0105cej histori\u0119 \u201eArcan\u00f3w\u201d redakcji.<\/p>\r\n

Tu znajduj\u0119 r\u00f3wnie\u017c pow\u00f3d do krytycznej autorefleksji – takich wspania\u0142ych autor\u00f3w drukujemy i tak nie zawsze udaje nam si\u0119 przebi\u0107 im drog\u0119 do szerszej publiczno\u015bci… To, \u017ce wydali\u015bmy tetralogi\u0119 Janusza Krasi\u0144skiego poczytuj\u0119 za ogromn\u0105 zas\u0142ug\u0119 wydawnictwa \u201eArcana\u201d pod kierunkiem Zuzanny Dawidowicz. Jednocze\u015bnie wida\u0107, jak nie do\u015b\u0107 skuteczni jeste\u015bmy w docieraniu do szerszej publiczno\u015bci. Mo\u017cna powiedzie\u0107, \u017ce media nie sprzyjaj\u0105 temu, \u017ce atmosfera polityczna, itd\u2026 – ale na pewno trzeba jeszcze co\u015b doda\u0107 do pracy \u201eArcan\u00f3w\u201d, \u017ceby\u015bmy skuteczniej mogli pomaga\u0107 naszym autorom w ich drodze do czytelnik\u00f3w. Oczywi\u015bcie nie jest nasz\u0105 ambicj\u0105 czynienie z autor\u00f3w \u201eArcan\u00f3w\u201d bohater\u00f3w popkultury, ale chodzi o promocj\u0119 – w dobrym tego s\u0142owa znaczeniu – tego co warto\u015bciowe, co dobre. To jest tak\u017ce wa\u017cne zadanie dla odnowionej redakcji. Potrzeba wi\u0119kszej dynamiki.<\/p>\r\n

Portal ARCANA: Przebija z tych s\u0142\u00f3w surowo\u015b\u0107 ocen. A jednak \u201eArcana\u201d to mozolnie budowany sukces. Mo\u017ce dla odmiany zapytamy teraz o przyczyn\u0119 tego mocnego trwania i publikowania wa\u017cnych i prze\u0142omowych tekst\u00f3w, kt\u00f3rych d\u0142ugo by wymienia\u0107. Jaka jest recepta na sukces, na budow\u0119 silnego intelektualnie \u015brodowiska, kt\u00f3rego cz\u0142onkowie s\u0105 typowani przez Adama Michnika jako antybohaterowie (tekst \u201eA to moje typy\u201d). Co by\u0142o tym wyr\u00f3\u017cnikiem \u201eArcan\u00f3w\u201d bo chyba nie tylko d\u0142ugo\u015b\u0107 tekst\u00f3w?<\/strong><\/p>\r\n

Pierwszym wyr\u00f3\u017cnikiem jest chyba niezale\u017cno\u015b\u0107. Po 18 latach trwania pisma mo\u017cna chyba t\u0119 cech\u0119 \u0142atwo sprawdzi\u0107. Nie byli\u015bmy \u201epodczepieni\u201d do \u017cadnej partii, fundacji, \u201esalonu\u201d. Drugim istotnym czynnikiem jest regularno\u015b\u0107. Oczywi\u015bcie zdarza si\u0119, \u017ce publikujemy podw\u00f3jne numery, kt\u00f3re s\u0105 wtedy zasobniejsze w tre\u015b\u0107, ale poza tym pismo ukazuje si\u0119 do\u015b\u0107 punktualnie i to w skali 108 numer\u00f3w. \"\"Czasem por\u00f3wnuj\u0119 to z pismami, kt\u00f3re wytwarza\u0142y wok\u00f3\u0142 siebie strasznie du\u017co szumu, a wyda\u0142y w ca\u0142ej swej historii dwa, trzy numery – co nie przeszkadza\u0142o im prezentowa\u0107 si\u0119 jako wybitne osi\u0105gni\u0119cia my\u015bli konserwatywnej. Wytrwa\u0142o\u015b\u0107 i wzgl\u0119dna regularno\u015b\u0107 zdaj\u0105 si\u0119 by\u0107 czynnikami wa\u017cniejszymi, ni\u017c mo\u017cna by si\u0119 by\u0142o tego spodziewa\u0107. W redakcji \u201eArcan\u00f3w\u201d jestem znany raczej z niepunktualno\u015bci, ale nasze \u015brodowisko zdoby\u0142o si\u0119 na t\u0119 dyscyplin\u0119 regularno\u015bci co dwa miesi\u0105ce. Czytelnik \u201eArcan\u00f3w\u201d spa\u0142 wi\u0119c spokojnie wiedz\u0105c, \u017ce kolejny numer pisma na pewno si\u0119 uka\u017ce, ale i dla autor\u00f3w by\u0142o to sta\u0142ym punktem odniesienia.<\/p>\r\n

Trzecia sprawa to sta\u0142o\u015b\u0107 i zarazem r\u00f3\u017cnorodno\u015b\u0107 tre\u015bci. Wiadomo, czego mo\u017cna si\u0119 spodziewa\u0107 po \u201eArcanach\u201d w dziedzinie idei. \u201eArcana\u201d nigdy nie by\u0142y pismem ideologicznym, a wi\u0119c ten profil nie by\u0142 w\u0105ski, natomiast przez osiemna\u015bcie lat dyskusji o Polsce byli\u015bmy wierni konkretnym warto\u015bciom. Czytelnik nie m\u00f3g\u0142 czu\u0107 si\u0119 oszukany. Z drugiej strony nasz program nie by\u0142 na tyle \u015bcis\u0142y, by ogranicza\u0107 swobod\u0119 dyskusji, dzi\u0119ki czemu na \u0142amach pisma pojawia\u0142y si\u0119 r\u00f3\u017cne spojrzenia. Punkt widzenia, a przede wszystkim spos\u00f3b jego przedstawienia, jaki prezentuje np. Tomasz Gabi\u015b, kt\u00f3rego uwa\u017cam za jednego z najlepszych naszych autor\u00f3w, bardzo si\u0119 przecie\u017c r\u00f3\u017cni od znakomitych tekst\u00f3w wsp\u00f3\u0142tw\u00f3rcy \u201eArcan\u00f3w\u201d Jana Prokopa czy wspania\u0142ych esej\u00f3w Bogdana Cywi\u0144skiego. Mimo tych r\u00f3\u017cnych punkt\u00f3w widzenia zachowali\u015bmy dwie cechy wsp\u00f3lne. Po pierwsze: rol\u0119 intelektualnej alternatywy dla salonu politycznej poprawno\u015bci. Nasi autorzy w ramach owej \u201epoprawno\u015bci\u201d(zmieniaj\u0105cej si\u0119 wraz z lini\u0105 dominuj\u0105cych w Polsce medi\u00f3w) si\u0119 nie mie\u015bcili, b\u0119d\u0105c jednocze\u015bnie \u017ar\u00f3d\u0142em r\u00f3\u017cnorodnej, niedaj\u0105cej si\u0119 zamkn\u0105\u0107 w jednym programie politycznym, inspiracji. Po drugie, \u201eArcana\u201d stara\u0142y si\u0119 by\u0107 wierne s\u0142owom Jana Paw\u0142a II i Zbigniewa\u00a0Herberta, kierowanym do naszej redakcji – a zatem wierne dziedzictwu chrze\u015bcija\u0144skiemu Polski, cywilizacji \u0142aci\u0144skiej i, co bardzo wa\u017cne, idei niepodleg\u0142o\u015bci. Polska nigdy nie by\u0142a przez nas traktowana jako co\u015b \u015bmiesznego, jako prze\u017cytek, zawsze stanowi\u0142a centrum naszych zainteresowa\u0144 i naszego, o\u015bmiel\u0119 si\u0119 tak powiedzie\u0107, \u017cycia. Polska pojawia\u0142a si\u0119 u nas pod niemal ka\u017cd\u0105 postaci\u0105, od poezji, kt\u00f3rej taka erupcja pojawi\u0142a si\u0119 wraz z tragedi\u0105 10 kwietnia, przez histori\u0119 i komentarze bie\u017c\u0105ce – a\u017c po traktaty polityczne i historiozoficzne.<\/p>\r\n

Ci\u0105g\u0142o\u015b\u0107 trwania polsko\u015bci wci\u0105\u017c przyci\u0105ga wielu ludzi, kt\u00f3rzy domagaj\u0105 si\u0119 intelektualnej wizji umiej\u0105cej si\u0119 obroni\u0107 pod ostrza\u0142em nowych ideologii. Jednocze\u015bnie m\u00f3wimy o Polsce jako o zjawisku pi\u0119knym i wspania\u0142ym, godnym i porywaj\u0105cym, nadaj\u0105cym sens istnienia milionom ludzi. A wi\u0119c Polsk\u0105 si\u0119 nie tylko zajmowali\u015bmy, ale jako\u015b jej s\u0142u\u017cyli\u015bmy. To jest sens, kt\u00f3rego oczekiwali i nadal b\u0119d\u0105 od nas oczekiwa\u0107 Czytelnicy \u201eArcan\u00f3w\u201d.<\/p>\r\n

Portal ARCANA: Nowy naczelny jest jednocze\u015bnie pos\u0142em Prawa i Sprawiedliwo\u015bci. Czy w obliczu deprecjonowania wszystkiego co zwi\u0105zane z najwi\u0119ksz\u0105 parti\u0105 opozycyjn\u0105 nie obawia si\u0119 Pan Profesor nara\u017cenia \u201eArcan\u00f3w\u201d na dodatkowe zarzuty?<\/strong><\/p>\r\n

Zapytajcie za rok o profil Dwumiesi\u0119cznika, gdy nowy naczelny b\u0119dzie mia\u0142 za sob\u0105 sze\u015b\u0107 numer\u00f3w pisma. Znam profesora Krzysztofa Szczerskiego i znam jego teksty, kt\u00f3re wychodz\u0105 daleko poza formu\u0142\u0119 partyjn\u0105. Ale chc\u0119 dzisiaj doda\u0107 jedn\u0105 wa\u017cn\u0105 rzecz. Gdyby kto\u015b kilka lat temu zarzuci\u0142 cz\u0142onkom redakcji wi\u0105zanie si\u0119 z jakim\u015b tworem \u015bci\u015ble politycznym parlamentarnym – to zapewne uzna\u0142bym to za chybione oskar\u017cenie. Ale dzi\u015b taki argument jest chybiony jeszcze bardziej – stopie\u0144 jasno\u015bci, jednoznaczno\u015bci\"\"\u00a0na polskiej scenie politycznej jest o wiele wi\u0119kszy ni\u017c dawniej. Wida\u0107, \u017ce pr\u00f3by budowania alternatywy wobec obozu niepodleg\u0142o\u015bciowego organizuj\u0105cego si\u0119 pod sztandarami Prawa i Sprawiedliwo\u015bci spali\u0142y na panewce. Obecna formu\u0142a mo\u017ce nam si\u0119 wydawa\u0107 niedoskona\u0142a, mo\u017ce nieskuteczne powstrzymywa\u0107 t\u0119 si\u0142\u0119, kt\u00f3ra podmywa fundamenty Polski – ale nic innego nie mamy. To oczywi\u015bcie tylko moje prywatne zdanie, ale je\u015bli kto\u015b dzia\u0142a dla Polski tak, jak profesor Krzysztof Szczerski, jednocze\u015bnie pose\u0142 Prawa i Sprawiedliwo\u015bci, to mo\u017cna si\u0119 tym tylko pochwali\u0107. Zreszt\u0105 nigdy tak nie by\u0142o, \u017ce pismo by\u0142o reprezentowane tylko przez redaktora naczelnego. Zawsze pismo tworzy\u0142o wielu ludzi – i to si\u0119 nie zmieni. To nie b\u0119dzie tylko pismo Krzysztofa Szczerskiego, ani nawet tylko tych os\u00f3b, kt\u00f3re b\u0119d\u0105 w redakcji: Jan Filip Stani\u0142ko, Bogdan Gancarz, prof. Henryk G\u0142\u0119bocki, czy Pan\u00f3w jako \u201ezastrzyku m\u0142odo\u015bci\u201d. To by\u0142o i b\u0119dzie przede wszystkim Autor\u00f3w oraz Czytelnik\u00f3w.<\/p>\r\n

Portal ARCANA: Skoro pismo ma ju\u017c osiemna\u015bcie lat i mo\u017cemy je uzna\u0107 za pe\u0142noletnie i samodzielne to czym zajmie si\u0119 pan profesor? Dzisiaj naukowcy s\u0105 szczeg\u00f3lnie potrzebni w Polsce, nie tylko na uniwersytetach i je\u015bli uznani profesorowie w\u0142\u0105czaj\u0105 si\u0119 w \u017cycie polityczne i spo\u0142eczne to nar\u00f3d mo\u017ce na tym tylko skorzysta\u0107.<\/strong><\/p>\r\n

Mam jedn\u0105 wielk\u0105 ambicj\u0119, ale niepolityczn\u0105. Widz\u0119 potrzeb\u0119 napisania zwi\u0119z\u0142ej syntezy dziej\u00f3w Polski. Cz\u0119sto spotykam si\u0119 z pro\u015bb\u0105 o polecenie jakiej\u015b ksi\u0105\u017cki, kt\u00f3ra ca\u0142o\u015b\u0107 naszych dziej\u00f3w ukaza\u0142aby w formie popularnej, ale rzetelnej. Gdy s\u0142ysz\u0119 takie zapytania: czy m\u00f3g\u0142by pan co\u015b podsun\u0105\u0107, nie mam za du\u017co czasu, ale chcia\u0142bym poszerzy\u0107 wiedz\u0119?<\/em>, to okazuje si\u0119, \u017ce nie umiem odpowiedzie\u0107. Podaj\u0119 czasem tytu\u0142y do poszczeg\u00f3lnych epok, a to Konopczy\u0144ski, a to Grodecki, a to Kukiel – …taka sk\u0142adanka.<\/p>\r\n

Je\u015bli Pan B\u00f3g pozwoli, to takiego dzie\u0142a chcia\u0142bym si\u0119 podj\u0105\u0107 – a to wymaga sporo czasu i nak\u0142adu pracy, by ogarn\u0105\u0107 ca\u0142e dzieje ojczyste… A nic mnie bardziej nie interesuje ni\u017c dzieje Polski. Namawia\u0142a mnie do tego osoba, kt\u00f3r\u0105 darz\u0119 najwi\u0119kszym szacunkiem, zmar\u0142a w tym roku prof. Ann\u0119 Sucheni Grabowska. A Jej polecenie, bo tak si\u0119 traktowa\u0142o Jej sugestie, traktuj\u0119 jako zobowi\u0105zanie. Chcia\u0142bym si\u0119 skupi\u0107 w\u0142a\u015bnie na napisaniu takiej ksi\u0105\u017cki.<\/p>\r\n

Ale w \u201eArcanach\u201d mam zamiar nadal by\u0107 obecny jako autor.\u00a0Nie tylko w Dwumiesi\u0119czniku, ale i w Wydawnictwie, kt\u00f3re dwudziesty ju\u017c rok publikuje bardzo wa\u017cne ksi\u0105\u017cki. Zale\u017cy mi te\u017c na tym, by opr\u00f3cz wydawania by\u0142y one lepiej dostrzegane. Czeka nas teraz powa\u017cne zobowi\u0105zanie: dotar\u0142a do mnie niezwyk\u0142a rzecz, powiedzia\u0142bym: pami\u0105tka narodowa. W ostatnich tygodniach swojego \u017cycia pani Anna Walentynowicz, kt\u00f3ra zaszczyca\u0142a nasze Wydawnictwo swoj\u0105 sympati\u0105 i cz\u0119stymi odwiedzinami, wyrazi\u0142a \u017cyczenie, by to \u201eArcana\u201d wyda\u0142y przechowane przez ni\u0105 Kroniki strajku g\u0142odowego, kt\u00f3ry z jej inicjatywy odby\u0142 si\u0119 w 1985 r., w Ko\u015bciele pw Narodzenia NMP w Krakowie-Bie\u017canowie. To by\u0142o niezwykle wa\u017cne wydarzenie zbiorowe, p\u00f3\u017aniej nies\u0142usznie zapomniane, ale w\u00f3wczas odegra\u0142o ogromn\u0105 rol\u0119, zw\u0142aszcza po zab\u00f3jstwie ks. Popie\u0142uszki, po kolejnych aresztowaniach cz\u0142onk\u00f3w podziemia solidarno\u015bciowego. Ten strajk g\u0142odowy, przez kt\u00f3ry przewin\u0119\u0142o si\u0119 kilkaset os\u00f3b by\u0142 wielk\u0105 pr\u00f3b\u0105 podniesienia ducha, zorganizowan\u0105 z inicjatywy Anny Walentynowicz. Jak wida\u0107 Anna Solidarno\u015b\u0107 inicjowa\u0142a wielkie zmiany permanentnie – czyni to nawet teraz, po \u015bmierci… Kronika dotar\u0142a w\u0142a\u015bnie nie\"\"dawno do mnie – z po\u015bmiertnym poleceniem Pani Anny. Trzeba koniecznie pokaza\u0107 t\u0119 najszlachetniejsz\u0105, najdzielniejsz\u0105 posta\u0107 ostatniego p\u00f3\u0142wiecza w\u0142a\u015bnie w kontek\u015bcie tamtej, zapomnianej, heroicznej g\u0142od\u00f3wki. Czeka nas wiele innej pracy wydawniczej – np. publikacja ksi\u0105\u017cki m\u0142odego historyka z Wroc\u0142awia, kapitalna monografia Kr\u00f3lestwa Polskiego pod rz\u0105dami Iwana Paskiewicza i spisk\u00f3w niepodleg\u0142o\u015bciowych. Ten temat okazuje si\u0119 mie\u0107 znaczenie nie tylko historyczne ale i wsp\u00f3\u0142czesne – przegl\u0105da\u0107 si\u0119 w tamtych czasach mo\u017cna jak w lustrze historii. B\u0119d\u0119 zabiega\u0142 o to, by takie w\u0142a\u015bnie ksi\u0105\u017cki mog\u0142y si\u0119 dalej w wydawnictwie Arcana ukazywa\u0107.\u00a0<\/p>\r\n

Rozmawiali Adam Zechenter i Jakub Maciejewski<\/em><\/strong><\/p>\r\n

\u00a0Redakcja Portalu serdecznie dzi\u0119kuj\u0119 tw\u00f3rcom i redaktorom Dwumiesi\u0119cznika, kt\u00f3rych wk\u0142ad w polskie \u017cycie intelektualne jest niemo\u017cliwy do opisania w kr\u00f3tkim tek\u015bcie, a kt\u00f3rzy z zaufaniem podchodzili do naszych internetowych inicjatyw.\u00a0<\/strong><\/p>\r\n

Z uszanowaniem
<\/strong>Redakcja Portalu ARCANA<\/strong><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"We wst\u0119pie do 108 numeru \u201eArcan\u00f3w\u201d prof. Andrzej Nowak i prof. Maciej Urbanowski og\u0142osili swoje odej\u015bcie ze \u015bcis\u0142ej redakcji Dwumiesi\u0119cznika przekazuj\u0105c prowadzenie pisma profesorowi Krzysztofowi Szczerskiemu i Janowi Filipowi Stani\u0142ce. Jest wi\u0119c poni\u017cszy wywiad ostatni\u0105 rozmow\u0105 z prof. Andrzejem Nowakiem jako redaktorem naczelnym pisma. Rozmowa dotyczy nie tylko \u201eArcan\u00f3w\u201d, ale i dalszych plan\u00f3w Profesora oraz […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[9],"tags":[92,159],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/64557"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=64557"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/64557\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=64557"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=64557"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=64557"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}