Kiedy studiowa\u0142em w seminarium duchownym m\u00f3wiono mi, \u017ce wed\u0142ug wsp\u00f3\u0142czesnych badaczy dekrety Papieskiej Komisji Biblijnej (PKB) z lat 1911-1912 nie maj\u0105 ju\u017c mocy obowi\u0105zuj\u0105cej. M\u00f3wiono mi tak\u017ce, \u017ce ich odwo\u0142anie mia\u0142o miejsce gdzie\u015b oko\u0142o lat 50. ubieg\u0142ego wieku. Spraw\u0105 zainteresowa\u0142em si\u0119 bli\u017cej, gdy pisa\u0142em prac\u0119 na temat zagadnienia dotycz\u0105cego Ewangelii synoptycznych. Kto napisa\u0142 pierwszy – Mateusz, Marek czy \u0141ukasz? Wkr\u00f3tce si\u0119 zorientowa\u0142em, \u017ce odpowiedzi na pytanie \u201ekto napisa\u0142 pierwszy?\u201d nie da si\u0119 udzieli\u0107 tylko na podstawie argument\u00f3w pochodz\u0105cych z samych tekst\u00f3w1. Aby odpowiedzie\u0107 na pytanie, kto napisa\u0142 pierwszy, drugi i trzeci, zacz\u0105\u0142em szuka\u0107 zewn\u0119trznych autorytatywnych dowod\u00f3w. To doprowadzi\u0142o mnie do dekret\u00f3w Papieskiej Komisji Biblijnej z lat 1911-1912. Jedyn\u0105 trudno\u015bci\u0105 by\u0142o jednak to, \u017ce je\u017celi te orzeczenia rzeczywi\u015bcie zosta\u0142y anulowane, nie mog\u0142y by\u0107 ju\u017c u\u017cyte jako argument rozstrzygaj\u0105cy. Postanowi\u0142em wi\u0119c odnale\u017a\u0107 odwo\u0142anie i zobaczy\u0107, czy dekrety te maj\u0105 jeszcze jak\u0105\u015b (a je\u017celi tak, to jak\u0105) warto\u015b\u0107 w oczach Ko\u015bcio\u0142a.<\/p>\r\n
Moje dalsze poszukiwania doprowadzi\u0142y mnie do opinii Thomasa Aquinasa Collinsa OP i Raymonda Browna SS znalezionych w Jerome Biblical Commentary. Ich zdaniem: \u201eWiele z tych dekret\u00f3w [PKB z lat 1905-1915] ma dzisiaj niewiele wi\u0119cej ni\u017c historyczn\u0105 warto\u015b\u0107, gdy\u017c zosta\u0142y po\u015brednio odwo\u0142ane na mocy p\u00f3\u017aniejszych dekret\u00f3w, przez Divino afflante Spiritu oraz przez Sob\u00f3r Watyka\u0144ski II. Wczesne dekrety nale\u017cy ocenia\u0107 zgodnie z wyja\u015bnieniem z 1955 roku wydanym po \u0142acinie i po niemiecku przez A. Millera i A. Kleinhausa, sekretarza i asystenta sekretarza Papieskiej Komisji Biblijnej\u201d2. Dalej twierdz\u0105 oni, \u017ce wyja\u015bnienie zosta\u0142o wydrukowane w niemieckim periodyku biblijnym \u201eBenediktinische Monatschrift\u201d jako artyku\u0142 pod tytu\u0142em Nowy podr\u0119cznik biblijny (Das Neue Biblische Handbuch). Ten sam artyku\u0142 zosta\u0142 p\u00f3\u017aniej przedrukowany w innych czasopismach biblijnych, takich jak \u201eThe Catholic Biblical Quarterly\u201d3. Trzy rzeczy budzi\u0142y moje w\u0105tpliwo\u015bci. Po pierwsze, nie szuka\u0142em ju\u017c dalej dekretu odwo\u0142uj\u0105cego, lecz jakiego\u015b rodzaju \u201ewyja\u015bnienia\u201d. Po drugie, czy poprzednie nauczanie Ko\u015bcio\u0142a mog\u0142oby zosta\u0107 – cho\u0107by nie wprost – odwo\u0142ane? Po trzecie, jaki autorytet stoi za tym wyja\u015bnieniem, skoro zosta\u0142o ono opublikowane tylko w czasopismach biblijnych?<\/p>\r\n
Podejmuj\u0105c najpierw zagadnienie \u201ewyja\u015bnienia\u201d i jego formalnego znaczenia, znalaz\u0142em stosowne fragmenty artyku\u0142u wspomnianego przez Collinsa i Browna w apendyksie ksi\u0105\u017cki Rzym i studium Pisma \u015awi\u0119tego (Rome and the Study of Scripture: A Collection of Papal Enactments on the Study of Holy Scripture together with the Decisions of the Biblical Commission, 7th ed., 1964). Redaktorzy ksi\u0105\u017cki stwierdzili wyra\u017anie, \u017ce artyku\u0142 posiada jedynie inicja\u0142y \u201eA.M.\u201d wskazuj\u0105ce na autora. Pisali: \u201eTa rewizja zosta\u0142a podpisana A.M., ale raczej nie ma w\u0105tpliwo\u015bci, \u017ce chodzi o przewielebnego Atanazego Millera OSB, sekretarza Papieskiej Komisji Biblijnej\u201d. Fragment \u201ewyja\u015bnienia\u201d brzmia\u0142 nast\u0119puj\u0105co:<\/p>\r\n
\u201eO ile jest to kolekcja dokument\u00f3w ukazuj\u0105cych, \u017ce Pismo \u015awi\u0119te zawsze by\u0142o podstawowym \u017ar\u00f3d\u0142em i fundamentem prawd wiary katolickiej, ich post\u0119pu i rozwoju, Enchiridion4 oddaje znakomit\u0105 przys\u0142ug\u0119 przede wszystkim historii dogmat\u00f3w. Ponadto jasno przedstawia zaci\u0119t\u0105 walk\u0119, jak\u0105 Ko\u015bci\u00f3\u0142 we wszystkich czasach musia\u0142 toczy\u0107, cho\u0107 z r\u00f3\u017cn\u0105 intensywno\u015bci\u0105, aby podtrzyma\u0107 czysto\u015b\u0107 i prawdziwo\u015b\u0107 S\u0142owa Bo\u017cego. Zw\u0142aszcza w tym wzgl\u0119dzie dekrety Papieskiej Komisji Biblijnej maj\u0105 wielkie znaczenie. Jednak\u017ce, jak d\u0142ugo dekrety te prezentuj\u0105 pogl\u0105dy nie b\u0119d\u0105ce ani bezpo\u015brednio, ani po\u015brednio zwi\u0105zane z prawdami wiary i moralno\u015bci, jasne jest, \u017ce naukowiec mo\u017ce prowadzi\u0107 swoje badania w ca\u0142kowitej wolno\u015bci,5 zawsze pod warunkiem, i\u017c respektuje najwy\u017cszy autorytet Ko\u015bcio\u0142a nauczaj\u0105cego. Dzisiaj trudno jest wyobrazi\u0107 sobie sytuacj\u0119 badaczy katolickich z pocz\u0105tku wieku lub u\u015bwiadomi\u0107 sobie zagro\u017cenia, jakie spotyka\u0142y nauczanie katolickie odno\u015bnie do Pisma \u015awi\u0119tego i jego natchnienia ze strony krytyki liberalnej i racjonalistycznej. Krytyka ta, jak rzeka, chcia\u0142a zmy\u0107 \u015bwi\u0119te ramy Tradycji. Obecnie walka jest znacznie mniej za\u017carta, niema\u0142o kontrowersji zosta\u0142o pokojowo rozwi\u0105zanych, a wiele zagadnie\u0144 ukazuje si\u0119 obecnie w ca\u0142kiem nowym \u015bwietle. Jest wi\u0119c nam \u0142atwo u\u015bmiecha\u0107 si\u0119 wobec w\u0105sko\u015bci spojrzenia i ograniczenia dominuj\u0105cego pi\u0119\u0107dziesi\u0105t lat temu. W ko\u0144cu, Enchiridion ma znacz\u0105c\u0105 warto\u015b\u0107 apologetyczn\u0105, poniewa\u017c jest \u015bwiadkiem nies\u0142abn\u0105cej czujno\u015bci Ko\u015bcio\u0142a i jego wieloletniej troski o Pismo \u015awi\u0119te. Przypomina jak Ko\u015bci\u00f3\u0142 jest got\u00f3w broni\u0107 jego \u015bwi\u0119tego charakteru i czuwa\u0107 nad poprawn\u0105 interpretacj\u0105. Encykliki, takie jak Providentissimus Deus i Divino Afflante Spiritu, ukazuj\u0105 jak Ko\u015bci\u00f3\u0142 dok\u0142ada stara\u0144, aby promowa\u0107 w ka\u017cdy mo\u017cliwy spos\u00f3b porz\u0105dne i owocne studium Pisma. Encykliki te z podziwu godn\u0105 jasno\u015bci\u0105 prezentuj\u0105 podstawowe zasady katolickiej interpretacji, obowi\u0105zuj\u0105ce we wszystkich czasach i skutecznie zamykaj\u0105 drzwi wyja\u015bnieniom subiektywnym i arbitralnym. W ten spos\u00f3b wskazuj\u0105 drog\u0119 interpretacji i u\u017cycia Pisma w celu o\u017cywiania \u017cycia dusz i Ko\u015bcio\u0142a jednocze\u015bnie w pe\u0142ni wykorzystuj\u0105c osi\u0105gi wsp\u00f3\u0142czesnych bada\u0144\u201d6.<\/p>\r\n
Ten sam artyku\u0142 zosta\u0142 opublikowany w \u201eThe Catholic Biblical Quarterly\u201d wraz z komentarzem Edwarda F. Siegmana CPPS. Ojciec Siegman, wypowiadaj\u0105c si\u0119 bardzo przychylnie o \u201ewyja\u015bnieniu\u201d, pisa\u0142 tak\u017ce: \u201eA\u017c do dzisiaj [\u201ewyja\u015bnienie\u201d] nie ukaza\u0142o si\u0119 w Aktach Stolicy Apostolskiej i dlatego umkn\u0119\u0142o uwadze licznych badaczy. Prawdopodobnie nie powinno by\u0107 nazywane oficjalnym w \u015bcis\u0142ym sensie [\u2026], poniewa\u017c autora mo\u017cna zidentyfikowa\u0107 jedynie na podstawie inicja\u0142\u00f3w A.M. [\u2026] Niemniej, wydaje si\u0119, \u017ce nie ma w\u0105tpliwo\u015bci, i\u017c tym autorem jest wielebny Atanazy Miller OSB. Z pewno\u015bci\u0105 mamy tutaj przedstawione zdanie Komisji Biblijnej\u201d. Ale do 2012 roku \u201ewyja\u015bnienie\u201d nie ukaza\u0142o si\u0119 w Aktach Stolicy Apostolskiej (Acta Apostolicae Sedis – AAS). Zatem artyku\u0142 ten nale\u017cy nazwa\u0107 tym, czym jest w istocie, czyli zaledwie prywatn\u0105 opini\u0105 i to opini\u0105 niebezpieczn\u0105 dla wiary. Jest po temu przynajmniej pi\u0119\u0107 powod\u00f3w.<\/p>\r\n
Po pierwsze, jak to zauwa\u017cy\u0142 o. Siegman, w jaki spos\u00f3b artyku\u0142 wydrukowany w r\u00f3\u017cnych nie-autorytatywnych periodykach biblijnych, podpisany jedynie inicja\u0142ami A.M., mo\u017ce stanowi\u0107 wyja\u015bnienie nauczania Ko\u015bcio\u0142a? Nie ma tam podpisu papie\u017ca, kardyna\u0142a czy biskupa. Jakie jest pe\u0142ne imi\u0119 i stanowisko autora? Czy mo\u017ce to by\u0107 w\u0142a\u015bciwy spos\u00f3b dokonania wyja\u015bnienia o tak fundamentalnym i szerokim znaczeniu? Gdyby przewielebny Atanazy Miller chcia\u0142, aby to \u201ewyja\u015bnienie\u201d by\u0142o wi\u0105\u017c\u0105ce lub rozstrzygaj\u0105ce musia\u0142by w\u0142\u0105czy\u0107 je do AAS. To w\u0142a\u015bnie taka publikacja sprawia, \u017ce tego rodzaju dekrety i sprostowania staj\u0105 si\u0119 wi\u0105\u017c\u0105ce. Kiedy ten sam Atanazy Miller opublikowa\u0142 instrukcj\u0119 Komisji Biblijnej w 1955 roku, by\u0142a ona podpisana zar\u00f3wno przez papie\u017ca Piusa XII, jak i umieszczona w Aktach Stolicy Apostolskiej. Zatem to, co stwierdza artyku\u0142 podpisany przez A.M. jest niczym wi\u0119cej ni\u017c osobist\u0105 opini\u0105, kimkolwiek by\u0142by A.M.<\/p>\r\n
Po drugie, A.M. pisa\u0142, \u017ce: \u201eEnchiridionoddaje znakomit\u0105 przys\u0142ug\u0119 przede wszystkim historii dogmat\u00f3w\u201d. Przeciwnie, pierwszorz\u0119dnym celem Enchiridion Biblicum zawsze by\u0142o ocalenie i zachowanie integralno\u015bci Pisma \u015awi\u0119tego. Jest on po prostu podr\u0119cznikiem (enchiridion po grecku oznacza \u201ew r\u0119ku, pod r\u0119k\u0105\u201d) zawieraj\u0105cym istotne fragmenty wszystkich znaczniejszych orzecze\u0144 i rozstrzygni\u0119\u0107 na temat wiary i moralno\u015bci odnosz\u0105cych si\u0119 do Pisma \u015awi\u0119tego. Enchiridion Biblicum oddaje przys\u0142ug\u0119 \u201ehistorii dogmat\u00f3w\u201d tylko o tyle, o ile pokazuje w jakim czasie w historii i w kt\u00f3rych dziedzinach nauczania Ko\u015bci\u00f3\u0142 by\u0142 zmuszony wyst\u0105pi\u0107 w obronie depozytu wiary. Niemniej takie znaczenie jest wt\u00f3rne wobec pierwszorz\u0119dnego. Ponadto Enchiridion Biblicum wyst\u0119powa\u0142 zawsze jako przypomnienie niezmiennego nauczania Ko\u015bcio\u0142a, poniewa\u017c jedynie prezentuje to, czego Ko\u015bci\u00f3\u0142 naucza\u0142 na temat wiary i moralno\u015bci na przestrzeni lat. Ko\u015bci\u00f3\u0142 nigdy nie cofn\u0105\u0142 ani nie odwo\u0142a\u0142 tego, czego naucza\u0142 na temat wiary lub moralno\u015bci. St\u0105d staro\u017cytne powiedzenie \u201eRzym przem\u00f3wi\u0142, sprawa sko\u0144czona\u201d (Roma locuta, causa finita). Sprowadzanie znaczenia Enchiridion Biblicum do \u201eniewiele wi\u0119cej ni\u017c warto\u015bci historycznej\u201d jest atakiem na ca\u0142o\u015b\u0107 podr\u0119cznika, a tym samym atakiem na nauczaj\u0105cy autorytet samego Ko\u015bcio\u0142a. Artyku\u0142 ten jest wi\u0119c, przynajmniej potencjalnie, niebezpieczny dla wiary.<\/p>\r\n
Po trzecie, A.M. pisa\u0142, \u017ce dekrety PKB posiadaj\u0105 \u201eznacz\u0105c\u0105 warto\u015b\u0107 apologetyczn\u0105, poniewa\u017c s\u0105 \u015bwiadkiem nies\u0142abn\u0105cej czujno\u015bci Ko\u015bcio\u0142a i jego wieloletniejtroski o Pismo \u015awi\u0119te\u201d. Przeciwnie, owa \u201ewarto\u015b\u0107 apologetyczna\u201d musi rozci\u0105ga\u0107 si\u0119 ponad jej zdolno\u015b\u0107 wy\u0142\u0105cznie do \u201eukazywania nies\u0142abn\u0105cej czujno\u015bci Ko\u015bcio\u0142a\u201d i musi by\u0107 u\u017cyta do obrony Pisma przed wszystkimi zanieczyszczeniami. W tym sensie odpowiedzi PKB staj\u0105 w jednej linii z Providentissimus Deus i Divino Afflante Spiritu i tak\u017ce one \u201ez podziwu godn\u0105 jasno\u015bci\u0105 prezentuj\u0105 podstawowe zasady katolickiej interpretacji, obowi\u0105zuj\u0105ce we wszystkich czasach i skutecznie zamykaj\u0105 drzwi wyja\u015bnieniom subiektywnym i arbitralnym\u201d, jak uj\u0105\u0142 to A.M. Zamiast wyja\u015bnia\u0107 nauczanie Ko\u015bcio\u0142a, \u201ewyja\u015bnienie\u201d podane przez A.M. ma na celu os\u0142abienie \u201enies\u0142abn\u0105cej czujno\u015bci Ko\u015bcio\u0142a i jego wieloletniej troski o Pismo \u015awi\u0119te\u201d. Z tego powodu artyku\u0142 ten powinien zosta\u0107 odrzucony jako niebezpieczny dla wiary.<\/p>\r\n
Po czwarte, A.M. pisa\u0142: \u201ejak d\u0142ugo dekrety te prezentuj\u0105 pogl\u0105dy nieb\u0119d\u0105ce ani bezpo\u015brednio, ani po\u015brednio zwi\u0105zane z prawdami wiary i moralno\u015bci, jasne jest, \u017ce naukowiec mo\u017ce prowadzi\u0107 swoje badania, zawsze pod warunkiem, i\u017c respektuje najwy\u017cszy autorytet Ko\u015bcio\u0142a nauczaj\u0105cego\u201d. Przeciwnie, nale\u017cy wzi\u0105\u0107 pod uwag\u0119 rang\u0119 nadan\u0105 orzeczeniom PKB przez papie\u017ca, \u015bw. Piusa X:<\/p>\r\n
\u201eOznajmiamy i ustanawiamy, \u017ce wszyscy s\u0105 zwi\u0105zani w sumieniu do poddania si\u0119 orzeczeniom Papieskiej Komisji Biblijnej, tym, kt\u00f3re zosta\u0142y wydane w przesz\u0142o\u015bci oraz tym, kt\u00f3re b\u0119d\u0105 og\u0142oszone w przysz\u0142o\u015bci, w taki sam spos\u00f3b, w jaki poddaj\u0105 si\u0119 nauczaniu \u015awi\u0119tych Kongregacji zatwierdzonemu niezale\u017cnie przez papie\u017ca. Nie mog\u0105 wym\u00f3wi\u0107 si\u0119 od pi\u0119tna zar\u00f3wno niepos\u0142usze\u0144stwa jak i zuchwa\u0142o\u015bci, ani by\u0107 uwolnionymi od ci\u0119\u017ckiej winy ilekro\u0107 kwestionuj\u0105 te decyzje s\u0142owem lub pismem. A to przede wszystkim ze wzgl\u0119du na zgorszenie, jakie czyni\u0105 przed Bogiem oraz grzechy, kt\u00f3rych mog\u0105 by\u0107 przyczyn\u0105, gdy wynikaj\u0105 z nich inne twierdzenia pochopne i b\u0142\u0119dne\u201d7.<\/p>\r\n
Papie\u017c Pius X uczyni\u0142 zarz\u0105dzenia Komisji cz\u0119\u015bci\u0105 Magisterium Ko\u015bcio\u0142a, czyli cz\u0119\u015bci\u0105 najwy\u017cszego autorytetu nauczycielskiego Ko\u015bcio\u0142a. To \u201erozci\u0105gni\u0119cie\u201d Magisterium zosta\u0142o p\u00f3\u017aniej cofni\u0119te po Soborze Watyka\u0144skim II. Kardyna\u0142 Ratzinger pisa\u0142: \u201ePapieska Komisja Biblijna, w jej nowej postaci po Drugim Soborze Watyka\u0144skim, nie jest organem Urz\u0119du Nauczycielskiego, ale raczej komisj\u0105 badaczy [\u2026]\u201d8. Innymi s\u0142owy, papie\u017c, \u015bw. Pius X, uczyni\u0142 Komisj\u0119 organem i ten organ naucza\u0142 nas publikuj\u0105c dekrety w AAS. Promulgowane dekrety by\u0142y i pozostaj\u0105 a\u017c do dzisiaj zwyczajnym nauczaniem Ko\u015bcio\u0142a. Ale po Vaticanum II PKB nie ma ju\u017c takiej w\u0142adzy. Pius X wspomina tak\u017ce, \u017ce dekrety Papieskiej Komisji Biblijnej \u201eodnosz\u0105 si\u0119 do wiary\u201d, co wyra\u017anie sprzeciwia si\u0119 twierdzeniu A.M., \u017ce \u201eprezentuj\u0105 pogl\u0105dy nie b\u0119d\u0105ce ani bez\u00adpo\u015brednio, ani po\u015brednio zwi\u0105zane z prawdami wiary i moralno\u015bci\u201d. Ponownie artyku\u0142 A.M. okazuje si\u0119 by\u0107 niebezpiecznym i staje w sprzeczno\u015bci do nauczania Ko\u015bcio\u0142a.<\/p>\r\n
Po pi\u0105te, A.M. stwierdzi\u0142, \u017ce Enchiridion Biblicum \u201eprzedstawia zaci\u0119t\u0105 walk\u0119, jak\u0105 Ko\u015bci\u00f3\u0142 we wszystkich czasach musia\u0142 toczy\u0107, cho\u0107 z r\u00f3\u017cn\u0105 intensywno\u015bci\u0105, aby podtrzyma\u0107 czysto\u015b\u0107 i prawdziwo\u015b\u0107 S\u0142owa Bo\u017cego\u201d. Dalej A.M. m\u00f3wi, \u017ce \u201eObecnie walka jest znacznie mniej za\u017carta [\u2026]\u201d. Przeciwnie, wydaje si\u0119, \u017ce \u201ezaci\u0119ta walka\u201d niemal zupe\u0142nie si\u0119 sko\u0144czy\u0142a po tym, jak \u201ewyja\u015bnienie\u201d autorstwa A.M. rozpowszechni\u0142o si\u0119 w \u015bwiecie. Magisterium jeszcze kilka razy czyni\u0142o wysi\u0142ki w latach 1950. i wczesnych 1960., aby powstrzyma\u0107 rozprzestrzenianie si\u0119 z\u0142ej nauki, ale wszystkie te pr\u00f3by okaza\u0142y si\u0119 nieskuteczne. Jedn\u0105 z pr\u00f3b podj\u0105\u0142 sam przewielebny Atanazy Miller za zgod\u0105 papie\u017ca Piusa XII w 1955 roku kiedy opublikowa\u0142 instrukcj\u0119, w kt\u00f3rej mo\u017cna by\u0142o przeczyta\u0107:<\/p>\r\n
\u201eNale\u017cy \u017ca\u0142owa\u0107, \u017ce te spotkania [r\u00f3\u017cnych towarzystw biblijnych] nie s\u0105 prowadzo\u00adne w ka\u017cdej dziedzinie w pe\u0142nej zgodno\u015bci z w\u0142a\u015bnie przedstawionymi normami i \u017ce czasem zachodzi niebezpiecze\u0144stwo, \u017ce takie spotkania, czy to zorganizowane przez towarzystwa biblijne, czy innych ludzi, nie tylko nie daj\u0105 odpowiedniej korzy\u015bci uczestnikom, ale nawet dochodzi do tego, \u017ce dla niekt\u00f3rych s\u0105 bardziej powodem \u201ezag\u0142ady\u201d ni\u017c \u201ezbudowania\u201d (por. 2 Kor 10,18). M\u00f3wcy, o kt\u00f3rych s\u0142yszymy, nie zawsze s\u0105 lud\u017ami dobrze znaj\u0105cymi si\u0119 na tematach, o kt\u00f3rych rozprawiaj\u0105. Niekt\u00f3rzy z nich s\u0105 ca\u0142kowicie gotowi do p\u00f3j\u015bcia za mniej godnymi zaufania autorami, pochopnie i zuchwale przyjmuj\u0105 i roz\u00adpowszechniaj\u0105 w\u0105tpliwe lub b\u0142\u0119dne opinie, zalecaj\u0105 ksi\u0105\u017cki lub czasopisma w\u0105tpliwej warto\u015bci, czytanie o sprawach, kt\u00f3rym albo brak ko\u015bcielnego zezwolenia albo obarczonych pozytywnym zakazem. A to wszystko nieraz w obecno\u015bci os\u00f3b ca\u0142kowicie nieprzygotowanych do rozwa\u017cania i oceny tych spraw. S\u0142yszeli\u015bmy nawet, \u017ce zdarza\u0142o si\u0119, i\u017c m\u00f3wcy nie brali pod uwag\u0119 norm, na kt\u00f3re Najwy\u017cszy Pasterz, obecnieszcz\u0119\u015bliwie rz\u0105dz\u0105cy, ponownie k\u0142ad\u0142 du\u017cy nacisk w encyklice Humani generis, \u017ce zuchwale przedstawiali teorie pot\u0119pione przez Magisterium Ko\u015bcio\u0142a, lub nawet szli tak daleko, \u017ce proponowali w miejsce literalnego sensu, nale\u017cycie wydobytego pod czujnym okiem Ko\u015bcio\u0142a, jaki\u015b nowy sens, nazywany przez nich symbolicz\u00adnym i duchowym, w kt\u00f3rym trudno\u015bci nieod\u0142\u0105cznie zwi\u0105zane z sensem literalnym mia\u0142yby znika\u0107. Nikt nie mo\u017ce nie zdawa\u0107 sobie sprawy, jak nieobliczalnie gro\u017ane s\u0105 wszystkie te rzeczy, kiedy przedstawia si\u0119 je s\u0142uchaczom niedo\u015bwiadczonym w zagadnieniach biblijnych\u201d9.<\/p>\r\n
Po przeczytaniu tego fragmentu mo\u017cna zastanawia\u0107 si\u0119, czy przewielebny Atanazy Miller jest rzeczywi\u015bcie tym \u201eA.M.\u201d podpisanym pod \u201ewyja\u015bnieniem\u201d z 1955 roku. Skutkiem tej instrukcji, kt\u00f3ra, jak si\u0119 zdaje, nigdy nie zosta\u0142a stosownie wprowadzona w \u017cycie, wszystko, co zosta\u0142o z \u201ezaci\u0119tej walki\u201d Magisterium, to monitum \u015awi\u0119tego Oficjum wydane za pontyfikatu Jana XXIII ostrzegaj\u0105ce teolog\u00f3w biblijnych aby \u201ezawsze mieli na uwadze nauczanie \u015awi\u0119tych Ojc\u00f3w oraz zmys\u0142 i Urz\u0105d Nauczycielski Ko\u015bcio\u0142a tak, aby sumienia wiernych nie by\u0142y niepokojone a prawdy wiary nara\u017cane na szwank\u201d10. W latach 50. mia\u0142a miejsce bitwa, ale po 1955 roku niewielu ju\u017c walczy\u0142o po stronie Ko\u015bcio\u0142a.<\/p>\r\n
Znakiem tego, \u017ce bitwa jest sko\u0144czona jest fakt, \u017ce wielu, je\u015bli nie wi\u0119kszo\u015b\u0107, ksi\u0119\u017cy wykszta\u0142conych od lat 60. i obecnych kleryk\u00f3w nie wie nawet czym s\u0105 dekrety PKB. W efekcie, kiedy w seminariach s\u0105 nauczani r\u00f3\u017cnych teorii sprzecznych z tymi orzeczeniami, osoby te nawet nie wiedz\u0105, \u017ce Ko\u015bci\u00f3\u0142 uznaje te teorie za problematyczne lub nawet szkodliwe dla wiary. Jako dobry przyk\u0142ad niech nam pos\u0142u\u017c\u0105 ewolucyjne teorie odniesione do Pisma \u015awi\u0119tego, bardzo dzi\u015b popularne, kt\u00f3re s\u0105 otwarcie nauczane i przyjmowane w naszych seminariach. Warto zauwa\u017cy\u0107, \u017ce w latach 50., kiedy ukaza\u0142o si\u0119 \u201ewyja\u015bnienie\u201d A.M., teoria ewolucji w\u0142a\u015bnie zdobywa\u0142a popularno\u015b\u0107. Te ewolucyjne idee by\u0142y nawet aplikowane do powstania Biblii. Dla katolickich naukowc\u00f3w jednak jedyn\u0105 drog\u0105 do zablokowania tych teorii w odniesieniu do Biblii by\u0142y w\u0142a\u015bnie dekrety PKB!<\/p>\r\n
Jako szczeg\u00f3lny przyk\u0142ad rozwa\u017cmy autorstwo Pentateuchu – pierwszych pi\u0119ciu ksi\u0105g Biblii. Obecnie niemal powszechnie utrzymuje si\u0119, \u017ce Moj\u017cesz nie m\u00f3g\u0142 napisa\u0107 tych ksi\u0105g z wielu r\u00f3\u017cnych powod\u00f3w, jak na przyk\u0142ad relacja o jego \u015bmierci w ostatnim rozdziale Ksi\u0119gi Powt\u00f3rzonego Prawa. M\u00f3wi si\u0119: jak Moj\u017cesz m\u00f3g\u0142 napisa\u0107 ksi\u0119g\u0119, kt\u00f3ra wspomina jego w\u0142asn\u0105 \u015bmier\u0107? Odrzucaj\u0105c Moj\u017ceszowe autorstwo, wsp\u00f3\u0142cze\u015bni badacze wykszta\u0142ceni w instytucjach ko\u015bcielnych preferuj\u0105 wnioskowanie o autorstwie jedynie na podstawie wewn\u0119trznych dowod\u00f3w. Na przyk\u0142ad w odniesieniu do Pi\u0119cioksi\u0119gu identyfikuj\u0105 przynajmniej trzech lub wi\u0119cej autor\u00f3w w oparciu o styl i tre\u015b\u0107. Nast\u0119pnie przedstawiaj\u0105 wiele r\u00f3\u017cnych teorii, aby wyja\u015bni\u0107 w jaki spos\u00f3b otrzymali\u015bmy pierwsze pi\u0119\u0107 ksi\u0105g Biblii. Jedna z bardzo popularnych wsp\u00f3\u0142czesnych teorii, hipoteza dokumentalna [w Polsce znana jako hipoteza Wellhausena – przyp. red.], jest ze swej natury ewolucyjna i utrzymuje, \u017ce Pi\u0119cioksi\u0105g nie zosta\u0142 napisany przez jednego autora, lecz przez trzech lub czterech autor\u00f3w lub tradycji, kt\u00f3re badacze nazywaj\u0105 J, E, D i P. (\u201eJ\u201d oznacza Jahwist\u0119, \u201eE\u201d – Elohist\u0119, \u201eD\u201d – Deuteronomist\u0119, \u201eP\u201d – \u017ar\u00f3d\u0142o kap\u0142a\u0144skie) Ci trzej lub czterej autorzy lub tradycje czasem opowiadali r\u00f3\u017cne historie, a czasem sprzeczne wersje tej samej historii. W ko\u0144cu kto\u015b pozbiera\u0142 te wszystkie r\u00f3\u017cne historie, zachowuj\u0105c ich oryginalne brzmienie tak dalece jak to mo\u017cliwe. W rezultacie produktem ko\u0144cowym jest zlepek (patchwork) pozostaj\u0105cych w kon\u00adflikcie tradycji, cz\u0119sto sprzecznych, obecnie beznadziejnie po\u0142\u0105czonych i pomiesza\u00adnych razem przez ostatecznego redaktora. Innymi s\u0142owy Pi\u0119cioksi\u0105g wyewoluowa\u0142 w czasie, z pracy kto wie ilu autor\u00f3w, aby osi\u0105gn\u0105\u0107 w ko\u0144cu stan, kt\u00f3ry mamy obecnie. Dekrety PKB zwracaj\u0105 si\u0119 ku temu problemowi, ograniczaj\u0105c liczb\u0119 mo\u017cliwo\u015bci. We\u017amy na przyk\u0142ad nast\u0119puj\u0105cy fragment dekretu PKB na temat Moj\u017ceszowego autorstwa Pi\u0119cioki\u0119gu:<\/p>\r\n
Czy mo\u017cna przyj\u0105\u0107 bez uszczerbku dla autentycznie Moj\u017ceszowego pochodzenia Pi\u0119cioksi\u0119gu, \u017ce Moj\u017cesz u\u017cy\u0142 [innych] \u017ar\u00f3de\u0142 przy tworzeniu swojego dzie\u0142a, takich jak dokumenty pisane lub ustne tradycje, z kt\u00f3rych, aby pasowa\u0142y jego okre\u015blonym celom i pod wp\u0142ywem natchnienia Bo\u017cego, wybra\u0142 niekt\u00f3re rzeczy i wstawi\u0142 do swojego dzie\u0142a albo dos\u0142ownie, albo co do znaczenia (quoad sententiam), w skr\u00f3cie lub w rozwi\u00adni\u0119ciu? Odpowied\u017a pozytywna\u201d11.<\/p>\r\n
Innymi s\u0142owy, Pi\u0119cioksi\u0105g m\u00f3g\u0142 mie\u0107 r\u00f3\u017cne \u017ar\u00f3d\u0142a, ale ma on tylko jednego ludzkiego autora – Moj\u017cesza. Joszua, lub kto\u015b inny, m\u00f3g\u0142 z \u0142atwo\u015bci\u0105 doda\u0107 ostatni rozdzia\u0142 opisuj\u0105cy \u015bmier\u0107 Moj\u017cesza.<\/p>\r\n
Ten sam styl teorii ewolucyjnych jest odnoszony do innych ksi\u0105g biblijnych, takich jak Ksi\u0119ga Izajasza, Psalmy lub nawet ewangelie. Na przyk\u0142ad, wielu dzisiaj utrzymuje, \u017ce Ksi\u0119ga Izajasza ma dw\u00f3ch lub trzech autor\u00f3w stosownie do r\u00f3\u017cnych dowod\u00f3w wewn\u0119trznych, takich jak styl i j\u0119zyk. Zwr\u00f3\u0107my uwag\u0119 na dekret PKB m\u00f3wi\u0105cy o jedno\u015bci autorstwa ksi\u0119gi proroka Izajasza:<\/p>\r\n
\u201eCzy argument filologiczny, zbudowany w oparciu o j\u0119zyk i styl, w celu podwa\u017cenia jedno\u015bci i to\u017csamo\u015bci autora Ksi\u0119gi Izajasza ma tak\u0105 warto\u015b\u0107, \u017ce znacz\u0105cy badacze, obeznani ze sztuk\u0105 krytyki [tekstu] i z j\u0119zykiem hebrajskim s\u0105 zmuszeni rozpozna\u0107 w tej\u017ce Ksi\u0119dze wielu autor\u00f3w? Odpowied\u017a negatywna\u201d12.<\/p>\r\n
Innymi s\u0142owy, po prostu nie ma wystarczaj\u0105cej ilo\u015bci informacji w samym tek\u015bcie, aby udowodni\u0107, \u017ce Izajasz zosta\u0142 napisany przez r\u00f3\u017cnych autor\u00f3w i p\u00f3\u017aniej dopiero z\u0142\u0105czony w jedn\u0105 ksi\u0119g\u0119 przez jakiego\u015b redaktora. \u015aw. Tomasz z Akwinu napisa\u0142 wspania\u0142e dzie\u0142a teologiczne, takie jak Suma Teologii, ale tak\u017ce wiele r\u00f3\u017cnych pie\u015bni i modlitw, takich jak Lauda Sion. Czy mamy w\u0105tpliwo\u015bci, \u017ce jest autorem obu? Nie, poniewa\u017c posiadamy zewn\u0119trzne dowody na poparcie tezy o jedno\u015bci. Niemniej, gdyby\u015bmy wzi\u0119li pod uwag\u0119 jedynie dowody wewn\u0119trzne z pewno\u015bci\u0105 zw\u0105tpiliby\u015bmy w jedno\u015b\u0107 autorstwa i zwr\u00f3cili si\u0119 ku wielo\u015bci autor\u00f3w. Podobnie, tylko dlatego, \u017ce Izajasz zawiera i proz\u0119 i poezj\u0119 w tej samej ksi\u0119dze nie stanowi to wystarczaj\u0105co silnego argumentu na rzecz dw\u00f3ch lub wi\u0119kszej ilo\u015bci autor\u00f3w. Takie jest nauczanie Ko\u015bcio\u0142a.<\/p>\r\n
Aby pokaza\u0107 tendencyjny wp\u0142yw \u201ewyja\u015bnienia\u201d A.M. odwo\u0142ajmy si\u0119 teraz do twierdzenia Fredericka Gasta OCD dotycz\u0105cego kwestii synoptycznej (czyli autorstwa trzech ewangelii Mt, Mk i \u0141k – przyp. red.): \u201eB\u0119d\u0105c pos\u0142usznymi wzgl\u0119dem dekret\u00f3w Papieskiej Komisji Biblijnej z lat 1911-1912, katolicy zazwyczaj popierali to rozwi\u0105zanie problemu synoptycznego [Mt-Mk-\u0141k], ale teraz, poniewa\u017c w odniesieniu do tych dekret\u00f3w zosta\u0142a dana ca\u0142kowita wolno\u015b\u0107, zosta\u0142y uczciwie rozpoznane ograniczenia takiego rozwi\u0105zania [i tutaj Gast odnosi si\u0119 do Collinsa i Browna, kt\u00f3rych wypowied\u017a by\u0142a cytowana na pocz\u0105tku]\u201d13. Jasno wynika st\u0105d, \u017ce bitwa zosta\u0142a przegrana po publikacji \u201ewyja\u015bnienia\u201d A.M. w 1955 roku.<\/p>\r\n
Maj\u0105c jeszcze w\u0105tpliwo\u015bci w odniesieniu do tych, tak zwanych, odwo\u0142a\u0144 \u201enie-wprost\u201d zawartych w encyklice Divino afflante Spiritu i konstytucji Dei Verbum wspominanych przez Collinsa i Browna odnalaz\u0142em stosowne fragmenty obu dokument\u00f3w. Pius XII w Divino afflante Spiritu pisa\u0142:<\/p>\r\n
\u201eTaki stan rzeczy [istnienie problem\u00f3w nadal nierozwi\u0105zanych] nie powinien powstrzymywa\u0107 egzegety katolickiego, kt\u00f3ry posiada silne i czynne zami\u0142owanie w swoim zawodzie, a Matce Ko\u015bcio\u0142owi szczerze jest oddany. Niechaj trudne, dot\u0105d nie rozwi\u0105zane zagadnienia wci\u0105\u017c na nowo podejmuje, nie tylko by odpiera\u0107 zarzuty przeciwnik\u00f3w, ale przede wszystkim, aby wypracowa\u0107 pozytywne rozwi\u0105zanie, zgodne z nauk\u0105 Ko\u015bcio\u0142a, zw\u0142aszcza z tradycj\u0105 o pe\u0142nej nieomylno\u015bci Pisma \u015aw., uwzgl\u0119dniaj\u0105c niew\u0105tpliwe wyniki wiedzy \u015bwieckiej. Starania tych dzielnych pracownik\u00f3w w winnicy Pa\u0144skiej nale\u017cy os\u0105dza\u0107 nie tylko z uznaniem i sprawiedliwo\u015bci\u0105, ale i z mi\u0142o\u015bci\u0105. O tym obowi\u0105zku niechaj pami\u0119taj\u0105 wszyscy inni synowie Ko\u015bcio\u0142a, trzymaj\u0105c si\u0119 z dala od nierozumnej gorliwo\u015bci, kt\u00f3ra wszystko co nowe pot\u0119pia lub uwa\u017ca za podejrzane tylko dlatego, \u017ce jest nowe. W orzeczeniach i prawach Ko\u015bcio\u0142a – niechaj pami\u0119taj\u0105 o tym – chodzi o sprawy wiary i moralno\u015bci, a spomi\u0119dzy wielu rzeczy w Pi\u015bmie \u015aw. w ksi\u0119gach prawnych, historycznych, dydaktycznych i prorockich jest tylko niewiele takich, kt\u00f3rych sens zosta\u0142 przez autorytet Ko\u015bcio\u0142a wyja\u015bniony. A i teksty, co do kt\u00f3rych Ojcowie Ko\u015bcio\u0142a s\u0105 jednomy\u015blni, nie s\u0105 wiele liczniejsze. Zatem pozostaje wiele kwestii i to w stosunku do bardzo wa\u017cnych zagadnie\u0144, kt\u00f3rych wyja\u015bnienie i zbadanie pozostawione jest swobodnie przenikliwo\u015bci i zdolno\u015bciom egzeget\u00f3w katolickich, a ka\u017cdy ku po\u017cytkowi og\u00f3lnemu obowi\u0105zany jest wedle mo\u017cno\u015bci przyczynia\u0107 si\u0119 do sta\u0142ego post\u0119pu wiedzy biblijnej i do obrony honoru Ko\u015bcio\u0142a. To prawdziwa wolno\u015b\u0107 dzieci Bo\u017cych, kt\u00f3ra z jednej strony trzyma si\u0119 mocno nauki Ko\u015bcio\u0142a, a z drugiej ka\u017cdy przyczynek wiedzy \u015bwieckiej przyjmuje jako dar Bo\u017cy. Ta wolno\u015b\u0107, piel\u0119gnowana przez dobr\u0105 wol\u0119 wszystkich, jest warunkiem i \u017ar\u00f3d\u0142em owocnych wynik\u00f3w oraz trwa\u0142ego post\u0119pu wiedzy katolickiej\u201d14.<\/p>\r\n
Konstytucja Soboru Watyka\u0144skiego II Dei Verbum:<\/p>\r\n
\u201eEgzegeci katoliccy i inni uprawiaj\u0105cy \u015bwi\u0119t\u0105 teologi\u0119 powinni stara\u0107 si\u0119, by wsp\u00f3lnym wysi\u0142kiem pod nadzorem \u015bwi\u0119tego Urz\u0119du Nauczycielskiego, przy zastosowaniu odpowiednich pomocy naukowych, tak bada\u0107 i wyk\u0142ada\u0107 boskie Pisma, by jak najliczniejsi s\u0142udzy S\u0142owa Bo\u017cego mogli z po\u017cytkiem podawa\u0107 ludowi Bo\u017cemu pokarm owych Pism, kt\u00f3ry by rozum o\u015bwieca\u0142, wol\u0119 umacnia\u0142, a serca ludzi ku mi\u0142o\u015bci Bo\u017cej rozpala\u0142. Sob\u00f3r \u015bwi\u0119ty dodaje otuchy synom Ko\u015bcio\u0142a, kt\u00f3rzy zajmuj\u0105 si\u0119 studiami biblijnymi, by z odnawian\u0105 ci\u0105gle energi\u0105 dzie\u0142o szcz\u0119\u015bliwie podj\u0119te prowadzili nadal z wszelk\u0105 staranno\u015bci\u0105 wedle my\u015bli Ko\u015bcio\u0142a\u201d (KO 23).<\/p>\r\n
Papie\u017c Pius XII oczywi\u015bcie zach\u0119ca\u0142 do dalszych bada\u0144 skrypturystycznych, ale zawsze w ramach nauczania Ko\u015bcio\u0142a. Dekrety PKB zosta\u0142y w\u0142\u0105czone w nauczanie Ko\u015bcio\u0142a w takim sensie, w jakim m\u00f3wi o tym encyklika Divino afflante Spiritu. Je\u017celi ta encyklika implicite odwo\u0142a\u0142a tamte dekrety, to dlaczego \u201ewyja\u015bnienie\u201d A.M. o tym nie wspomina, to znaczy, nie m\u00f3wi, \u017ce uzupe\u0142nia to, co ju\u017c zosta\u0142o oznajmione w Divino afflante Spiritu? Skoro jednak Pius XII nie odni\u00f3s\u0142 si\u0119 do orzecze\u0144 PKB i nie stwierdzi\u0142, \u017ce zosta\u0142y uchylone w jakikolwiek spos\u00f3b, to pozostaj\u0105 wa\u017cne i wszyscy wierz\u0105cy powinni ich przestrzega\u0107. Pisz\u0105c cytowane s\u0142owa, Pius XII nie odwo\u0142ywa\u0142 wcze\u015bniejszych dekret\u00f3w, lecz odnosi\u0142 si\u0119 do braku reakcji ze strony katolickich egzeget\u00f3w na kryzys modernistyczny, kt\u00f3ry ponownie zacz\u0105\u0142 wp\u0142ywa\u0107 na Ko\u015bci\u00f3\u0142. Tym razem jednak modernizm nie wychodzi\u0142 z wn\u0119trza Ko\u015bcio\u0142a, lecz z r\u00f3\u017cnych protestanckich \u017ar\u00f3de\u0142 na zewn\u0105trz. Racjonalistyczna protestancka nauka biblijna, taka jak metody historyczno-krytyczne i teoria \u017ar\u00f3de\u0142, zdobywa\u0142y sobie grunt w \u015bwiecie teologii. Te popularne i nowatorskie idee stanowi\u0142y atak na Pismo \u015awi\u0119te. Jako \u017ce Ko\u015bci\u00f3\u0142 katolicki jest stra\u017cnikiem i przechowawc\u0105 depozytu wiary, w\u0142\u0105czaj\u0105c spisane S\u0142owo Bo\u017ce, Pius XII wezwa\u0142 badaczy, aby zaanga\u017cowali si\u0119 w walk\u0119, \u201eodparli zarzuty przeciwnik\u00f3w\u201d i \u201ebronili przed zarzutami ksi\u0119gi przez Boga natchnione\u201d. Zamiast zaprzecza\u0107 zarz\u0105dzeniom PKB i postrzega\u0107 je jako przeszkod\u0119, badacze katoliccy powinni raczej rzeczywi\u015bcie u\u017cy\u0107 ich jako wskaz\u00f3wek i podj\u0105\u0107 wysi\u0142ek wyja\u015bnienia dlaczego i jaki sens maj\u0105 poszczeg\u00f3lne dekrety. Czy\u017c taki wysi\u0142ek nie stanowi\u0142by \u201esta\u0142ego post\u0119pu wiedzy biblijnej i obrony honoru Ko\u015bcio\u0142a\u201d, kt\u00f3re wspomina Pius XII? Niestety, badacze poszli z duchem czasu i przyj\u0119li racjonalistyczn\u0105 nauk\u0119 protestanck\u0105. Przyjrzyjmy si\u0119 nast\u0119puj\u0105cej wypowiedzi z Jerome Biblical Commentary zawartej w podpunkcie \u201ePowstanie katolickiej nauki krytycznej\u201d (org. \u201eEmergence of Catholic Critical Scholarship\u201d):<\/p>\r\n
\u201eOg\u00f3lnie, nowo\u017cytna katolicka nauka na temat Nowego Testamentu polega\u0142a na roztropnym dobieraniu i w\u0142\u0105czaniu element\u00f3w akceptowalnych w badaniach protestanckich. Jak na razie, nie idzie wi\u0119c ona w\u0142asnymi nowymi \u015bcie\u017ckami. Zdo\u0142a\u0142a natomiast przekona\u0107 bardziej inteligentnych katolik\u00f3w, \u017ce ultrakonserwatywne pogl\u0105dy biblijne z przesz\u0142o\u015bci s\u0105 ju\u017c nie do utrzymania\u201d15.<\/p>\r\n
Jak to uj\u0105\u0142 A.M. nasi badacze – zamiast promowa\u0107 \u201ena ka\u017cdy mo\u017cliwy spos\u00f3b solidne i owocne studium Pisma \u015awi\u0119tego\u201d i \u201eskutecznie zamyka\u0107 drzwi wyja\u015bnieniom subiektywnym i arbitralnym\u201d modernist\u00f3w – pomogli \u201ezmy\u0107 \u015bwi\u0119te ramy Tradycji\u201d.<\/p>\r\n
Po Piusie XII, Sob\u00f3r Watyka\u0144ski II powt\u00f3rzy\u0142 nauczanie Divino afflante Spiritu i nawet podkre\u015bli\u0142 dwa razy w jednym kr\u00f3tkim fragmencie konieczno\u015b\u0107 trzymania si\u0119 my\u015bli Ko\u015bcio\u0142a. Tak wi\u0119c Sob\u00f3r, zach\u0119caj\u0105c do studi\u00f3w biblijnych, przypomnia\u0142 badaczom r\u00f3wnie\u017c to, \u017ce wszystkie badania maj\u0105 by\u0107 utrzymane w obr\u0119bie stosownych granic i prowadzone \u201eprzy zastosowaniu odpowiednich pomocy naukowych\u201d. Ostatecznie, Sob\u00f3r naucza\u0142, \u017ce \u201ebadacz katolicki musi opanowa\u0107 techniczne szczeg\u00f3\u0142y Pisma \u015awi\u0119tego, a tak\u017ce zweryfikowa\u0107 wyniki tych bada\u0144 wobec \u015bwiadectwa ca\u0142o\u015bci Pisma \u015awi\u0119tego, nauki Ojc\u00f3w, sobor\u00f3w, liturgii (wschodniej i zachodniej) i \u017cycia \u015bwi\u0119tych\u201d. Nowe metody naukowe, takie jak krytyka historyczna, mog\u0142yby by\u0107 sprawdzone i u\u017cyte, ale musia\u0142yby by\u0107 zawsze wykorzystywane w celu zachowania ca\u0142o\u015bci depozytu wiary.<\/p>\r\n
Inaczej ni\u017c twierdz\u0105 Collins i Brown, nie wydaje si\u0119, aby istnia\u0142o jakie\u015b odwo\u0142anie \u201enie-wprost\u201d dekret\u00f3w PKB w cytowanych dw\u00f3ch dokumentach (tj. Divino afflante Spiritu i Dei Verbum). Najlepsze wyra\u017ane odwo\u0142anie jakie mo\u017cna znale\u017a\u0107, to tylko artyku\u0142 opublikowany przez kogo\u015b nazywaj\u0105cego siebie A.M. w niemieckim biblijnym czasopi\u015bmie pozbawionym ko\u015bcielnego autorytetu. Oznacza to, \u017ce nie by\u0142o uniewa\u017cnienia, ani wyja\u015bnienia, ani odwo\u0142ania \u201enie-wprost\u201d. By\u0142 tylko kiepsko napisany artyku\u0142, podpisany przez tajemniczego autora \u201eA.M.\u201d w najlepszym razie wyra\u017caj\u0105cego swoje prywatne przekonania, a w najgorszym niebezpiecznie atakuj\u0105cego nauczanie Ko\u015bcio\u0142a. Wniosek z tego, \u017ce dekrety PKB s\u0105 nadal wa\u017cne, obowi\u0105zuj\u0105ce i w pe\u0142ni skuteczne.<\/strong> Jaki jeszcze wniosek jest mo\u017cliwy?<\/p>\r\n Przedstawianie zwyczajnego nauczania Ko\u015bcio\u0142a jako maj\u0105cego \u201eniewiele wi\u0119cej ni\u017c historyczn\u0105 warto\u015b\u0107\u201d jest ci\u0119\u017ckim b\u0142\u0119dem i w \u017cadnym wypadku nie stanowi \u201ewyja\u015bnienia\u201d. Kiedy takie rzeczy staj\u0105 na naszej drodze, musimy wybra\u0107 mi\u0119dzy \u201eprawdziw\u0105 wolno\u015bci\u0105 dzieci Bo\u017cych, kt\u00f3ra trzyma si\u0119 mocno nauki Ko\u015bcio\u0142a\u201d, jak twierdzi\u0142 papie\u017c Pius XII a \u201eca\u0142kowit\u0105 wolno\u015bci\u0105 wobec tych dekret\u00f3w\u201d, jak to utrzymuj\u0105 Collins, Brown i Gast.<\/p>\r\n Przylgn\u0105wszy wiernie do nauki Ko\u015bcio\u0142a, mia\u0142em teraz wystarczaj\u0105cy zas\u00f3b informacji, aby doko\u0144czy\u0107 m\u00f3j artyku\u0142 na temat \u201ezagadnienia synoptycznego\u201d. W moim artykule Kto napisa\u0142 pierwszy? odwo\u0142a\u0142em si\u0119 do dekret\u00f3w PKB i innych autorytatywnych argument\u00f3w z Ojc\u00f3w Ko\u015bcio\u0142a i Tradycji. Mog\u0142em trafnie argumentowa\u0107 za tym, \u017ce Mateusz by\u0142 pierwszy, po nim Marek a potem \u0141ukasz. Takie podej\u015bcie i rozwi\u0105zanie uspokoi\u0142o moje sumienie, wzmocni\u0142o wiar\u0119, i wywo\u0142a\u0142o u\u015bmiech wobec ograniczono\u015bci u\u017cywania tylko argument\u00f3w z wn\u0119trza tekstu.<\/p>\r\n Sean Kopczynski<\/em><\/strong><\/p>\r\n t\u0142um. Micha\u0142 Chaberek OP<\/p>\r\n Tekst ukaza\u0142 si\u0119 w 64 numerze kwartalnika Fronda, kt\u00f3ry wci\u0105\u017c jest w sprzeda\u017cy<\/p>\r\n 1). Potwierdzenie tej tezy zob. International Critical Commentary, t. 1, s. 99.<\/p>\r\n 2). T.A. Collins OP, R.E. Brown, S.S., Church Pronouncements [w:] The Jerome Biblical Commen\u00adtary, New Jersey: Prentice-Hall, Inc. 1968, [72:25], s. 629.<\/p>\r\n 3). A.M.,Das neue Biblische Handbuch [w:] \u201eBenediktinische Monatschrift\u201d, (31)1955, s. 49-50. \u201eThe Catholic Biblical Quarterly\u201d, (18)1956, s. 24-25 (przyp. red.).<\/p>\r\n 4). Sprostowanie autorstwa A.M. by\u0142o recenzj\u0105 czwartej edycji Enchiridion Biblicum \u201d\u201d zbioru wypowiedzi doktrynalnych Ko\u015bcio\u0142a dotycz\u0105cych Pisma \u015awi\u0119tego zawieraj\u0105cego tak\u017ce wczesne odpowiedzi PKB (przyp. red.).<\/p>\r\n 5). S\u0142owa zaznaczone kursyw\u0105 zosta\u0142y pomini\u0119te w angielskim przek\u0142adzie \u201ewyja\u015bnienia\u201d po\u00addanym na przyk\u0142ad w opracowaniu Rome and the Study of Scripture. Jednak istniej\u0105 one zar\u00f3wno w tek\u015bcie niemieckim (in aller Freiheit), jak i \u0142aci\u0144skim (plena libertate) (przyp. red.).<\/p>\r\n 6). Rome and the Study of Scripture. A Collection of Papal Enactments on the Study of Holy Scripture together with the Decisions of the Biblical Commission, wyd. 7, St. Meinrad: Abbey Press Publishing Division 1964, s. 169-170 (przyp. red.).<\/p>\r\n 7). Pius X, Motu proprio Praestantia Scripturae Sacrae (EB 271), ASS 40(1907), s. 724.<\/p>\r\n 8). Zob. J. Ratzinger, Wst\u0119p do angloj\u0119zycznego wydania dokumentu PKB Interpretacja Pisma \u015awi\u0119tego w Ko\u015bciele (The Interpretation of the Bible in the Church) z 23 kwietnia 1993 roku.<\/p>\r\n 9). Instrukcja Komisji Biblijnej z 15 grudnia 1955 roku O stowarzyszeniach biblijnych, AAS, 48(1956), n. 61-64 (EB 625).<\/p>\r\n 10). Monitum \u015aw. Oficjum z 20 czerwca 1961 roku (AAS, t. 53(1961), s. 507).<\/p>\r\n 11). Enchiridion Biblicum 183, por. ASS, 39(1906), s. 377.<\/p>\r\n 12). Enchiridion Biblicum 279, por. ASS, 41(1908), s. 613.<\/p>\r\n 13). F. Gast, has\u0142o \u201eSynoptic Problem\u201d [w:] Jerome Biblical Commentary, [40:14]. s. 5.<\/p>\r\n