{"id":63777,"date":"2013-11-22T21:18:25","date_gmt":"2013-11-23T02:18:25","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=63777"},"modified":"2013-11-23T23:21:37","modified_gmt":"2013-11-24T04:21:37","slug":"zasady-modernizmu-bp-wladyslaw-krynicki","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=63777","title":{"rendered":"Zasady modernizmu – bp W\u0142adys\u0142aw Krynicki<\/em>"},"content":{"rendered":"

Dodano: 2012-11-22 9:18 pm<\/small><\/p>\r\n

Modernizm, albo katolicyzm post\u0119powy, jest wynikiem pewnych najnowszych usi\u0142owa\u0144, pragn\u0105cych na sw\u00f3j spos\u00f3b pogodzi\u0107 spo\u0142ecze\u0144stwa tera\u017aniejsze z Ko\u015bcio\u0142em. Podj\u0119li je ludzie, przesi\u0105kni\u0119ci wsp\u00f3\u0142czesnymi pogl\u0105dami filozoficznymi i spo\u0142ecznymi.<\/strong><\/p>\r\n

Nadmierny indywidualizm i opieranie si\u0119 w wywodach na uczuciowo\u015bci, zamiast na \u015bcis\u0142ym rozumowaniu, doprowadzi\u0142o modernist\u00f3w do przeinaczania prawd chrze\u015bcija\u0144skich, cho\u0107 oni sami do tego si\u0119 nie przyznaj\u0105. Pomawiaj\u0105c Ko\u015bci\u00f3\u0142 o wsteczno\u015b\u0107, niepojmowanie ducha czasu i kultury nowo\u017cytnej, \u017c\u0105daj\u0105 ode\u0144 przystosowania si\u0119 do poj\u0119\u0107 i d\u0105\u017cno\u015bci dzisiejszych, jako warunku jego dalszej \u017cywotno\u015bci, rozwoju i po\u017c\u0105danego wp\u0142ywu. G\u0142\u00f3wne ich zasady s\u0105 nast\u0119puj\u0105ce:<\/p>\r\n

1. W dziedzinie filozofii: a) Agnostycyzm, czyli teoria g\u0142osz\u0105ca, \u017ce rozum ludzki jest ca\u0142kowicie zamkni\u0119ty w dziedzinie zjawisk, czyli \u017ce poznaje tylko to, co jest dla zmys\u0142\u00f3w dost\u0119pne, i w takiej postaci, w jakiej jest dost\u0119pne; nie ma nawet mo\u017cliwo\u015bci przekroczenia tych granic; st\u0105d wniosek, \u017ce B\u00f3g nie mo\u017ce by\u0107 bezpo\u015brednim przedmiotem ani nauki, ani historii.<\/p>\r\n

b) Immanencja \u017cyciowa, czyli jaka\u015b nie\u015bwiadoma, wrodzona cz\u0142owiekowi potrzeba czego\u015b Boskiego; uczucie religijne, wywo\u0142ane ow\u0105 potrzeb\u0105, jest jedynym \u017ar\u00f3d\u0142em wiary, objawienia, religii i pewnych zewn\u0119trznych jej form, zwanych dogmatami albo symbolami. St\u0105d wynika, \u017ce nie by\u0142o i nie ma \u017cadnego objawienia zewn\u0119trznego. B\u00f3g objawia si\u0119 ludziom tylko przez uczucie, gdy je sobie u\u015bwiadamiaj\u0105. Ono te\u017c jest najwy\u017csz\u0105 norm\u0105 dzia\u0142ania dla wszystkich, nawet dla Ko\u015bcio\u0142a, ilekro\u0107 naucza lub wydaje przepisy. Owo uczucie religijne rozwija si\u0119 powoli z post\u0119pem \u017cycia ludzkiego i cywilizacji, a rozw\u00f3j ten wp\u0142ywa rozstrzygaj\u0105co na tre\u015b\u0107 ka\u017cdej religii. Religia katolicka nie stanowi tu wyj\u0105tku, poniewa\u017c, jak twierdz\u0105 moderni\u015bci, powsta\u0142a ona w samowiedzy Chrystusa, m\u0119\u017ca posiadaj\u0105cego pierwszorz\u0119dne przymioty, a powsta\u0142a nie inaczej, jeno przez proces Jego \u017cyciowej immanencji.<\/p>\r\n

2. W dziedzinie wiary: a) Opieranie pewno\u015bci istnienia Boga na pochodz\u0105cym z uczucia religijnego instynkcie, czyli na bezpo\u015brednim osobistym do\u015bwiadczeniu. To podmiotowe do\u015bwiadczenie czyni cz\u0142owieka wierz\u0105cym.<\/p>\r\n

b) Stawianie na r\u00f3wni wszystkich religii na tej zasadzie, \u017ce \u017ar\u00f3d\u0142em wszystkich jest religijne uczucie i \u017ce we wszystkich formu\u0142y, czyli symbole, s\u0105 zastosowane do religijnego uczucia wierz\u0105cych.<\/p>\r\n

c) Tradycj\u0105 w mniemaniu modernist\u00f3w jest udzielanie drugim pierwotnego do\u015bwiadczenia religijnego za pomoc\u0105 s\u0142owa lub ksi\u0105\u017cek. Je\u017celi do\u015bwiadczenie religijne, w ten spos\u00f3b rozpowszechnione, \u017cyje i trwa w ludziach, ma ono za sob\u0105 dow\u00f3d prawdy, gdy\u017c prawda a \u017cycie, to jedno.<\/p>\r\n

d) Ca\u0142kowite odgraniczenie wiary od nauki. Dla tych, kt\u00f3rzy stan\u0119li na podw\u00f3jnej wy\u017cynie filozofa i wierz\u0105cego, nie mo\u017ce by\u0107 zatargu pomi\u0119dzy nauk\u0105 i wiar\u0105, gdy\u017c obydwie s\u0105 ca\u0142kiem od siebie odgraniczone. Nauka obraca si\u0119 w \u015bwiecie zjawisk, wiara w sferze rzeczy Boskich, ca\u0142kiem dla nauki niedost\u0119pnych. Co zatem mo\u017ce by\u0107 dla uczonego fa\u0142szem, to mo\u017ce by\u0107 prawd\u0105 dla wierz\u0105cego. Wiara atoli musi podlega\u0107 nauce, poniewa\u017c formu\u0142y religijne (dogmaty), b\u0119d\u0105ce zjawiskami poznawalnymi, poddane s\u0105 kontroli nauki, wi\u0119c od niej zale\u017c\u0105.<\/p>\r\n

3. W dziedzinie teologii: a) Immanencja teologiczna, rozumiana wed\u0142ug niekt\u00f3rych jako dzia\u0142anie Boga w cz\u0142owieku; wed\u0142ug innych jako czysto przyrodzone wsp\u00f3\u0142dzia\u0142anie przyczyny pierwszej (tj. Boga) z przyczyn\u0105 drugorz\u0119dn\u0105 (tj. natur\u0105). S\u0105 pr\u00f3cz tego moderni\u015bci, t\u0142umacz\u0105cy immanencj\u0119 jako uto\u017csamienie B\u00f3stwa z cz\u0142owiekiem w znaczeniu panteistycznym.<\/p>\r\n

b) Symbolizm teologiczny. Formu\u0142y, czyli dogmaty nie s\u0105 niczym innym, jak tylko okre\u015bleniem przez Ko\u015bci\u00f3\u0142 prymitywnych poj\u0119\u0107, wywo\u0142ywanych w ludziach przez uczucia religijne. Musz\u0105 tedy owe formu\u0142y stosowa\u0107 si\u0119 tak do wiary, jak do uczu\u0107 cz\u0142owieka wierz\u0105cego; a poniewa\u017c te ostatnie s\u0105 zmienne, zale\u017cne od poziomu kultury, wi\u0119c i formu\u0142y religijne musz\u0105 podlega\u0107 zmianom. Charakter ich zatem jest czysto symboliczny. Nale\u017cy je atoli szanowa\u0107, dop\u00f3ki opinia publiczna uwa\u017ca je za odpowiednie do sformu\u0142owania przekona\u0144 og\u00f3\u0142u.<\/p>\r\n

c) Permanencja Bo\u017ca. Samowiedza religijna chrze\u015bcijanina jest dalszym rozwini\u0119ciem takiej\u017ce samowiedzy Chrystusa, jak ro\u015blina jest rozwini\u0119ciem nasienia; co zatem zrodzi\u0142o si\u0119 w samowiedzy Chrystusowej i z niej wysz\u0142o, to \u017cyje, zachowuje si\u0119 i rozwija w samowiedzach chrze\u015bcijan i w tym znaczeniu chrze\u015bcijanie \u017cyj\u0105 \u017cyciem Chrystusowym.<\/p>\r\n

d) Dogmaty, sakramenty, Pismo \u015awi\u0119te, Ko\u015bci\u00f3\u0142, o tyle pochodz\u0105 od Chrystusa, o ile je z biegiem czasu wytworzy\u0142o \u017cycie chrze\u015bcija\u0144skie, bior\u0105ce pocz\u0105tek od Chrystusa. Sakramenty, podobnie jak formu\u0142y dogmatyczne, s\u0105 czystymi symbolami; ich zadaniem jest dzia\u0142a\u0107 na zmys\u0142 religijny, wywo\u0142ywa\u0107 w nim odpowiednie uczucie religijne. Pismo \u015awi\u0119te jest zbiorem niezwyk\u0142ych do\u015bwiadcze\u0144 religijnych, wyra\u017conych s\u0142owem, a natchnienie silnym, acz naturalnym pop\u0119dem do wyra\u017cenia swej wiary pismem. Jest wi\u0119c ono wed\u0142ug modernist\u00f3w czym\u015b w rodzaju natchnienia poetyckiego. Jak to ostatnie jest dzia\u0142aniem Boga, tak w ten\u017ce sam spos\u00f3b mo\u017cna natchnienie ksi\u0105g \u015bwi\u0119tych przypisa\u0107 Bogu.<\/p>\r\n

e) Ko\u015bci\u00f3\u0142 jest wytworem zbiorowej samowiedzy i potr\u00f3jna (dogmatyczna, dyscyplinarna i liturgiczna) w\u0142adza Ko\u015bcio\u0142a z tego samego \u017ar\u00f3d\u0142a wyp\u0142yn\u0119\u0142a i od niego zale\u017cy. Jak w pa\u0144stwie \u015bwieckim samowiedza zbiorowa stworzy\u0142a demokracj\u0119, tak i w\u0142adza ko\u015bcielna powinna si\u0119 nagi\u0105\u0107 do form demokratycznych.<\/p>\r\n

f) Ko\u015bci\u00f3\u0142 i pa\u0144stwo s\u0105 sobie obce ze wzgl\u0119du na cel swego istnienia, st\u0105d konieczno\u015bci\u0105 jest rozdzia\u0142 Ko\u015bcio\u0142a od pa\u0144stwa i wyodr\u0119bnienie w ka\u017cdym cz\u0142owieku obywatela od katolika. Nadu\u017cyciem jest wed\u0142ug modernist\u00f3w wtr\u0105canie si\u0119 Ko\u015bcio\u0142a w stosunki obywatela do kraju; natomiast jak wiara nauce, tak Ko\u015bci\u00f3\u0142 w tym wszystkim, co ma w sobie zewn\u0119trznego, powinien podlega\u0107 pa\u0144stwu.<\/p>\r\n

g) Rozw\u00f3j (ewolucja) jest wynikiem \u015bcierania si\u0119 dw\u00f3ch si\u0142, z kt\u00f3rych jedna prze naprz\u00f3d, druga ma w sobie charakter zachowawczy. Si\u0142a post\u0119powa to og\u00f3\u0142 wiernych; si\u0142a zachowawcza – to tradycja, znajduj\u0105ca sw\u00f3j wyraz we w\u0142adzy. Czynnik pierwszy przez g\u0142\u0119biej czuj\u0105ce jednostki wp\u0142ywa na samowiedz\u0119 zbiorow\u0105, przekszta\u0142ca dogmaty stosownie do wymaga\u0144 post\u0119pu i pobudza w\u0142adz\u0119 Ko\u015bcio\u0142a do uwzgl\u0119dniania owych wymaga\u0144.<\/p>\r\n

4. W dziedzinie historii i krytyki: Staranne omijanie wszystkiego, co Boskie, poniewa\u017c wszelka dzia\u0142alno\u015b\u0107 nadprzyrodzona w sprawach ludzkich nale\u017cy do zakresu wiary, nie za\u015b do historii. Co dotyczy fakt\u00f3w, w kt\u00f3rych nadprzyrodzono\u015b\u0107 pomieszana jest z przyrodzonym, historyk bierze tylko ludzk\u0105 stron\u0119 rzeczy, oczyszczaj\u0105c j\u0105 od wszelkiej nadprzyrodzono\u015bci. Wi\u0119c historyk modernista odmawia Chrystusowi i Jego dzie\u0142om wszelkiego charakteru Boskiego i rozpatruje go po ludzku, w przeciwie\u0144stwie do Chrystusa, o jakim uczy wiara; st\u0105d Chrystus \u201ehistoryczny\u201d znacznie r\u00f3\u017cni si\u0119 od Chrystusa \u201ewiary\u201d. Podobnie modernista krytyk poddaje ksi\u0119gi \u015bwi\u0119te prawu rozwoju \u017cyciowego, stosowanemu przez si\u0119 do wszystkich zjawisk i powstanie dalszych ksi\u0105g Pisma \u015awi\u0119tego t\u0142umaczy jedynie przez wyja\u015bnianie, przestawianie i rozszerzanie pierwotnego opowiadania, zawartego w Pi\u0119cioksi\u0119gu Moj\u017ceszowym i trzech pierwszych ewangeliach.<\/p>\r\n

5. Na powy\u017cszych zasadach oparty, apologeta modernista stawia sobie za cel dopomaga\u0107 niewierz\u0105cym do obudzenia w nich prze\u015bwiadczenia religijnego, jako jedynego fundamentu wiary, a nast\u0119pnie do uznania religii katolickiej, pomimo istniej\u0105cych w niej b\u0142\u0119d\u00f3w i sprzeczno\u015bci (?!); w katolicyzmie bowiem, bardziej ni\u017c w innych religiach, tkwi i rozwija si\u0119 si\u0142a niewiadoma, tryskaj\u0105ca \u017cyciem, wi\u0119c tym samym zawieraj\u0105ca i prawd\u0119.<\/p>\r\n

6. Jako reformatorzy, \u017c\u0105daj\u0105 moderni\u015bci wyrugowania z seminari\u00f3w filozofii scholastycznej i zast\u0105pienia jej przez filozofi\u0119 nowoczesn\u0105; zamiast teologii pozytywnej podstawiaj\u0105 po swojemu poj\u0119t\u0105 histori\u0119 dogmat\u00f3w. Wyk\u0142ad historii i katechizmu chc\u0105 mie\u0107 r\u00f3wnie\u017c dostosowany do swojej metody i swych zasad. Dalej, wo\u0142aj\u0105 o zmniejszenie ceremonii ko\u015bcielnych i pobo\u017cnych praktyk, o zdemokratyzowanie rz\u0105d\u00f3w Ko\u015bcio\u0142a, zreformowanie kongregacji rzymskich, zw\u0142aszcza \u015awi\u0119tego Oficjum, o zniesienie celibatu duchownych. Jednym s\u0142owem pragn\u0105 ca\u0142kowitej przemiany Ko\u015bcio\u0142a, poniewa\u017c wed\u0142ug nich nie ma w nim niczego, co by nie wymaga\u0142o reformy.<\/p>\r\n

Zgubn\u0105 doktryn\u0119 modernizmu pot\u0119pi\u0142 Ojciec \u015awi\u0119ty Pius X w encyklice Pascendi Dominici gregis (z 8 wrze\u015bnia 1907) i napi\u0119tnowa\u0142 j\u0105 jako stek wszelkich herezji i b\u0142\u0119d\u00f3w, wyg\u0142aszanych kiedykolwiek przeciwko religii katolickiej, najwyra\u017aniej sprzecznych z objawion\u0105 nauk\u0105 Ko\u015bcio\u0142a, usi\u0142uj\u0105cych zniweczy\u0107 wszelk\u0105 religi\u0119, prowadz\u0105cych do panteizmu, a w ostatecznym wyniku do ateizmu.<\/p>\r\n

Bp W\u0142adys\u0142aw Krynicki<\/strong><\/em><\/p>\r\n

Powy\u017cszy tekst jest fragmentem ksi\u0105\u017cki Modernizm pot\u0119piony przez papie\u017cy<\/a><\/span>.<\/p>\r\n

Czytaj wi\u0119cej z tej ksi\u0105\u017cki:<\/p>\r\n