{"id":63762,"date":"2012-11-22T20:14:53","date_gmt":"2012-11-23T01:14:53","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=63762"},"modified":"2012-11-22T20:29:33","modified_gmt":"2012-11-23T01:29:33","slug":"poklosie-nie-dziekuje-leszek-zebrowski","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=63762","title":{"rendered":"„Pok\u0142osie”? Nie, dzi\u0119kuj\u0119 – Leszek \u0179ebrowski<\/em>"},"content":{"rendered":"

RECENZJA<\/strong><\/p>\r\n

Przyst\u0119puj\u0105c do ogl\u0105dania takiego filmu jak „Pok\u0142osie” W\u0142adys\u0142awa Pasikowskiego (opartego na jego w\u0142asnym scenariuszu), musimy pami\u0119ta\u0107, \u017ce jest to bardzo kosztowna dziedzina sztuki, wymagaj\u0105ca ogromnych nak\u0142ad\u00f3w finansowych. Sk\u0105d wi\u0119c mo\u017cna bra\u0107 \u015brodki na finansowanie „wizji re\u017cysera”? Przede wszystkim nale\u017cy doi\u0107 instytucje pa\u0144stwowe, ponadto trzeba szuka\u0107 odpowiednich sponsor\u00f3w. Ale przecie\u017c nie ka\u017cda „wizja” poparta scenariuszem, propozycj\u0105 obsady itp. ma szans\u0119 powodzenia.<\/p>\r\n

Nikt nie ukrywa, \u017ce inspiracj\u0105 tego filmu stali si\u0119 „S\u0105siedzi” Jana Tomasza Grossa i jego „wizja” historii. Mamy wi\u0119c wizj\u0119 artysty opart\u0105 na szczeg\u00f3lnej wizji publicysty. Pisz\u0119 wprost – publicysty, albowiem dzie\u0142ko Grossa nie jest ksi\u0105\u017ck\u0105 naukow\u0105, za jak\u0105 jeszcze w pewnych kr\u0119gach uchodzi. Sam Gross j\u0105 za tak\u0105 uzna\u0142, twierdz\u0105c, \u017ce s\u0105 w niej… przypisy, wi\u0119c jest naukowa. Ale lista jego oczywistych b\u0142\u0119d\u00f3w i przek\u0142ama\u0144 jest ogromna.<\/p>\r\n

Pasikowski, maj\u0105c dobrze przetart\u0105 drog\u0119 w kr\u0119gach opiniotw\u00f3rczych, poszed\u0142 znacznie dalej. Wybieraj\u0105c z Grossa dowolnie to, co mie\u015bci\u0142o si\u0119 w jego wizji, do\u0142o\u017cy\u0142 jeszcze to, na co w\u00f3wczas i sam Gross by si\u0119 nie zdoby\u0142.<\/p>\r\n

Niemcy nawet \u015bwiadkami nie byli<\/strong><\/p>\r\n

Je\u015bli jest polska wie\u015b, Podlasie, reminiscencje wojenne, \u017bydzi, Polacy, to ju\u017c prawie wszystko wiadomo. Okazuje si\u0119, \u017ce ca\u0142a praktycznie wie\u015b co\u015b wie, ale nie powie, natomiast nienawi\u015bci\u0105 darzy m\u0142odego J\u00f3zefa Kalit\u0119, kt\u00f3ry ot tak, sam z siebie zbiera \u017cydowskie nagrobki i na swym polu tworzy z nich symboliczny cmentarz. Jednak ani on, ani jego starszy brat Franek nie znaj\u0105 strasznej historii swej rodziny i swej wsi. Powoli jednak zaczynaj\u0105 si\u0119 dowiadywa\u0107… Dalej mamy prostacki schemat: latem 1941 r., tu\u017c po zaj\u0119ciu tych ziem przez III Rzesz\u0119 Niemieck\u0105 (nie ma oczywi\u015bcie mowy, co si\u0119 dzia\u0142o wcze\u015bniej), do wsi przyje\u017cd\u017ca dw\u00f3ch (tak, zaledwie dw\u00f3ch) Niemc\u00f3w. Daj\u0105 mieszka\u0144com wsi pozwolenie na wymordowanie miejscowych \u017byd\u00f3w i natychmiast wyje\u017cd\u017caj\u0105. W tej „wizji artysty”, czyli Pasikowskiego, Niemcy nie mog\u0105 by\u0107 sprawcami zbrodni, a nawet nie mog\u0105 by\u0107 jej \u015bwiadkami. Nast\u0119pnego dnia mieszka\u0144c\u00f3w ogarnia morderczy sza\u0142. Gromadz\u0105 „swoich” \u017byd\u00f3w, prowadz\u0105 ich… do cha\u0142upy starego Kality (ojca Franka i J\u00f3zka, „bohater\u00f3w” filmu), kt\u00f3ry u\u017cycza w\u0142asnych pomieszcze\u0144 do spe\u0142nienia \u017c\u0105dzy mordu, i tam ich wszystkich \u017cywcem pal\u0105.<\/p>\r\n

Gdy \u017byd\u00f3wki wyrzucaj\u0105 ma\u0142e dzieci poza ogie\u0144, ch\u0142opi nadziewaj\u0105 je na wid\u0142y i ciskaj\u0105 w p\u0142omienie. Jest jeszcze motyw pi\u0142 i odrzynania g\u0142\u00f3w. Taki los spotyka np. \u017cydowsk\u0105 dziewczyn\u0119, kt\u00f3ra jakoby odrzuci\u0142a wcze\u015bniej, przed wojn\u0105, zaloty miejscowego amanta. On w zamian za to obecnie zabawia si\u0119 jej obci\u0119t\u0105 g\u0142ow\u0105 jak pi\u0142k\u0105. To by\u0142o ju\u017c u Grossa, skoro tam przesz\u0142o, to Pasikowski mo\u017ce i\u015b\u0107 dalej.<\/p>\r\n

Ale przecie\u017c w Jedwabnem wi\u0119kszo\u015b\u0107 miejscowych \u017byd\u00f3w ocala\u0142a, skutecznie ukryta przez swoich chrze\u015bcija\u0144skich s\u0105siad\u00f3w. Prze\u017cyli w miasteczku, przez Polak\u00f3w nie byli niepokojeni przez nast\u0119pnych kilkana\u015bcie miesi\u0119cy, do czasu, a\u017c ich Niemcy wywie\u017ali do okolicznych du\u017cych gett jesieni\u0105 1942 roku. W 1945 r. spora, kilkudziesi\u0119cioosobowa grupa wr\u00f3ci\u0142a do Jedwabnego, mieszkaj\u0105c tam przez kilka miesi\u0119cy przed wyjazdem dalej, do Europy, USA i Palestyny. Kilka os\u00f3b zosta\u0142o na sta\u0142e w Jedwabnem (w tym prezes przedwojennej gminy \u017cydowskiej) i wtopi\u0142o si\u0119 w otoczenie, a wi\u0119c w swych rzekomych morderc\u00f3w!<\/p>\r\n

W filmie Pasikowskiego jest ju\u017c tylko gorzej. Bracia dowiaduj\u0105 si\u0119 straszliwej prawdy. Ich ojciec nie tylko odda\u0142 w\u0142asny dom do spalenia \u017byd\u00f3w, ale w dodatku w\u0142asnor\u0119cznie pod\u0142o\u017cy\u0142 pod nich ogie\u0144. Okazuje si\u0119, \u017ce wi\u0119kszo\u015b\u0107 mieszka\u0144c\u00f3w wsi stanowili \u017bydzi. Dzi\u015b, gdy ju\u017c ich nie ma, wie\u015b liczy jakoby ju\u017c tylko kilkana\u015bcie cha\u0142up…<\/p>\r\n

Jeste\u015b filosemit\u0105? Zaraz ci\u0119 w Polsce ukrzy\u017cuj\u0105!<\/strong><\/p>\r\n

Franek Kalita studiuje przedwojenne akta w\u0142asno\u015bciowe, bo co\u015b mu si\u0119 w papierach nie zgadza, bank nie chce da\u0107 kredytu jego bratu pod zastaw gospodarstwa. I s\u0142usznie, bo „ich” gospodarstwo nie jest ich! Tak\u017ce s\u0105siedzi Kalit\u00f3w nie s\u0105 na swojej ziemi, tylko na cudzej, oczywi\u015bcie \u017cydowskiej. Co wi\u0119cej, Polacy przed wojn\u0105 mieli swoje gospodarstwa wy\u0142\u0105cznie na… bagnach i nieu\u017cytkach. Co innego gospodarstwa \u017cydowskie, wy\u0142\u0105cznie dobra ziemia, dobrze po\u0142o\u017cona. Mamy wi\u0119c ju\u017c dwa motywy. Pierwszy to rzekoma odwieczna polska religijna nienawi\u015b\u0107 do \u017byd\u00f3w, kt\u00f3r\u0105 – jak si\u0119 zaraz oka\u017ce – miejscowi ch\u0142opi do dzi\u015b wysysaj\u0105 z mlekiem matek, \u017cywi\u0105c si\u0119 dziedziczn\u0105 nienawi\u015bci\u0105. Motyw drugi to zawi\u015b\u0107 biednych do bogatych, czyli pokazanych w krzywym zwierciadle polskich ch\u0142op\u00f3w do miejscowych \u017byd\u00f3w. Kalitowie obj\u0119li bowiem nie tylko ziemi\u0119, ale i zabudowania \u017cydowskie, kt\u00f3re s\u0105 lepsze, wygodniejsze. Pod swoje pod\u0142o\u017cyli ogie\u0144, \u017ceby pozby\u0107 si\u0119 \u017cydowskich s\u0105siad\u00f3w. Czyli schemat jest prosty: \u017ali Polacy, dobrzy \u017bydzi. Mordercy i ofiary. Rabusie i w\u0142a\u015bciciele.<\/p>\r\n

Zwie\u0144czeniem filmu jest ohydna scena ukrzy\u017cowania J\u00f3zefa Kality przez mieszka\u0144c\u00f3w wsi na drzwiach jego w\u0142asnej stodo\u0142y. Tu i teraz, w XXI wieku, w Polsce. Na miejscu jest oczywi\u015bcie policja, jakie\u015b s\u0142u\u017cby, ale nikt nieszcz\u0119\u015bnikowi nie przychodzi z pomoc\u0105, nie zdejmuje go, nie ratuje. Oto wizja, kt\u00f3ra ma by\u0107 przes\u0142aniem filmu.<\/p>\r\n

„Po\u017cyteczni idioci” kreuj\u0105 polityk\u0119 historyczn\u0105<\/strong><\/p>\r\n

Polski Instytut Sztuki Filmowej wy\u0142o\u017cy\u0142 na ten film prawie 6 mln z\u0142 (pokry\u0142 w ten spos\u00f3b a\u017c dwie trzecie ca\u0142o\u015bci koszt\u00f3w). PISF zosta\u0142 powo\u0142any jeszcze przez SLD w 2005 r. i do jego zada\u0144 nale\u017cy m.in. promocja polskiej kinematografii na \u015bwiecie i edukacja filmowa. Na mocy ustawy \u015brodki, jakimi zarz\u0105dza Instytut, pochodz\u0105 z wp\u0142at nadawc\u00f3w telewizyjnych, platform cyfrowych i telewizji kablowych. Haracz p\u0142ac\u0105 tak\u017ce w\u0142a\u015bciciele kin i dystrybutorzy film\u00f3w. Czyli w ostatecznym rachunku p\u0142acimy my, jako widzowie telewizyjni i filmowi. Reszta funduszy na ten film pochodzi m.in. z rz\u0105dowych i prywatnych funduszy… rosyjskich. Do tego mamy zachwyty i pochwa\u0142y Bogdana Zdrojewskiego, polityka PO oraz obecnego ministra kultury i dziedzictwa narodowego. Nie s\u0105 one przypadkowe.<\/p>\r\n

Ten film wpisuje si\u0119 w okre\u015blon\u0105 polityk\u0119 historyczn\u0105 rz\u0105du PO – PSL pod kierownictwem Donalda Tuska. „Pok\u0142osie” spe\u0142nia bowiem oczekiwania tych si\u0142, kt\u00f3re chc\u0105 nas obarczy\u0107 wsp\u00f3\u0142udzia\u0142em w holokau\u015bcie, to za\u015b wi\u0105\u017ce si\u0119 z \u0142atwiejszym pozyskaniem kilkudziesi\u0119ciu miliard\u00f3w dolar\u00f3w w ramach „odszkodowa\u0144”. Kto wie, czy z czasem nie zostaniemy jedynymi winnymi, albowiem wystarczy do\u0142o\u017cy\u0107 nam \u0142atk\u0119 „nazist\u00f3w” (a film Pasikowskiego to krok milowy w tym kierunku), a wszystko stanie si\u0119 takie proste, wr\u0119cz prostackie.<\/p>\r\n

Trzeba tu koniecznie przypomnie\u0107 s\u0142owa Izraela Singera, sekretarza generalnego \u015awiatowego Kongresu \u017byd\u00f3w w latach 2001-2007, kt\u00f3ry onegdaj w Buenos Aires powiedzia\u0142, \u017ce „ponad trzy miliony \u017byd\u00f3w zgin\u0119\u0142o w Polsce i Polacy nie b\u0119d\u0105 spadkobiercami polskich \u017byd\u00f3w. My nigdy na to nie pozwolimy. (…) B\u0119dziemy im to powtarza\u0107, dop\u00f3ki Polska ponownie nie zamarznie. Je\u015bli Polska nie zaspokoi \u017cydowskich \u017c\u0105da\u0144, b\u0119dzie publicznie atakowana i upokarzana na forum mi\u0119dzynarodowym”.<\/p>\r\n

Przekaz z Polski<\/strong><\/p>\r\n

Ale tak naprawd\u0119 nie jest to film o nas, co ka\u017cdy prawie cz\u0142owiek zrozumie nawet bez jego ogl\u0105dania. I tym bardziej nie jest to film dla nas. Na premierach przy zgromadzonych „artystach” by\u0142o troch\u0119 gawiedzi, co mo\u017cna by\u0142o pokaza\u0107 i medialnie wykorzysta\u0107. Maciej Stuhr, jeden z g\u0142\u00f3wnych aktor\u00f3w tego gniota, b\u0142ysn\u0105\u0142 niezwyk\u0142\u0105 erudycj\u0105, m\u00f3wi\u0105c, \u017ce przecie\u017c nie takie mamy grzeszki w swej przesz\u0142o\u015bci, bo… „przywi\u0105zywali\u015bmy dzieci pod Cedyni\u0105 jako tarcze i to jest super”. No c\u00f3\u017c, jaka wizja, taki dob\u00f3r do niej artyst\u00f3w. I gdyby kto\u015b zamieni\u0142 Grossa i m\u0142odszego Stuhra w ich rolach, to zapewne nie by\u0142oby \u017cadnej r\u00f3\u017cnicy, je\u015bli chodzi o poziom ignorancji i z\u0142ej woli. Dodajmy do tego Pasikowskiego jako piewc\u0119 esbecji (os\u0142awione filmy „Psy”) i wybuchowa mieszanka gotowa.<\/p>\r\n

To nie film dla nas, tu, w Polsce. By\u0142em na porannym pokazie w jednym z najlepszych kin w Warszawie. Na sali znajdowa\u0142y si\u0119 a\u017c trzy osoby, w\u0142\u0105cznie ze mn\u0105. Widzowie g\u0142osuj\u0105 nogami (nie przychodz\u0105c), g\u0142ow\u0105 (sw\u00f3j rozum przecie\u017c maj\u0105) i kas\u0105. I tak b\u0119dzie, po co bowiem traci\u0107 czas i pieni\u0105dze na ogl\u0105danie bzdur? Podobnie by\u0142o z innymi tego typu filmami, kt\u00f3re wielkiej kariery w Polsce nie zrobi\u0142y.<\/p>\r\n

Ale akcja nap\u0119dzania widowni przez nauczycieli i ich uczni\u00f3w ju\u017c si\u0119 rozpoczyna. Bro\u0144my przed tym nasze dzieci! Przecie\u017c nie s\u0105 one w\u0142asno\u015bci\u0105 pa\u0144stwa, a tym bardziej \u015brodowisk, kt\u00f3re takie akcje promuj\u0105. Maj\u0105 one w tym okre\u015blony interes – z jednej strony chodzi o rozprzestrzenianie skrajnej, ideologicznej propagandy, z drugiej za\u015b o gromadzenie funduszy na nast\u0119pne „dzie\u0142a” tego typu. Je\u015bli szko\u0142a ma by\u0107 rzekomo neutralna \u015bwiatopogl\u0105dowo, to tu mamy przecie\u017c do czynienia z promocj\u0105 jednostronnych k\u0142amstw w olbrzymim nat\u0119\u017ceniu.<\/p>\r\n

To przecie\u017c film przeznaczony dla zagranicy. Taki w\u0142a\u015bnie przekaz wychodzi z Polski w \u015bwiat – zobaczcie, tacy byli\u015bmy i nadal tacy jeste\u015bmy, nie ma \u017cadnych zmian. To przekaz w znacznym stopniu urz\u0119dowy i rz\u0105dowy (finansowanie ze \u015brodk\u00f3w publicznych i publiczne pochwa\u0142y z ust politycznych prominent\u00f3w). I przekaz ludzi, kt\u00f3rzy aspiruj\u0105 do miana kulturalnej i ka\u017cdej innej elity. A kina i telewizje niemieckie z lubo\u015bci\u0105 to poka\u017c\u0105, przypominaj\u0105c w ten spos\u00f3b, \u017ce Niemcy byli jedynie Kulturtraegerami, czyli usi\u0142owali nas cywilizowa\u0107. Podobnie podejd\u0105 do tego media w USA, Rosji i reszta \u015bwiata.<\/p>\r\n

Jest to zagadnienie, kt\u00f3rego znaczenie jest jeszcze szersze. Samo narzekanie nic nie da. Nawet g\u0142osowanie nogami, czyli bojkot takich film\u00f3w (a tu na szcz\u0119\u015bcie mamy z tym do czynienia), sprawy nie za\u0142atwia. Niech\u017ce taki artysta wyk\u0142ada swoje oszcz\u0119dno\u015bci, niech sprzeda samoch\u00f3d, mieszkanie, niech robi taki film za swoje prywatne \u015brodki. I niech liczy, \u017ce to mu si\u0119 zwr\u00f3ci. Dlaczego oni tak mocno i nachalnie wyci\u0105gaj\u0105 \u0142apy po nasze pieni\u0105dze? Dlaczego utwierdzamy ich w przekonaniu, \u017ce im si\u0119 od nas cokolwiek nale\u017cy? I dlaczego nasze pa\u0144stwo (tak, nasze, nie rezygnujmy z niego i kontroli nad nim) bierze w tym udzia\u0142, jednostronnie, wbrew naszym interesom, wbrew prawdzie historycznej i wbrew racjom moralnym, kt\u00f3re s\u0105 przecie\u017c bardzo \u0142atwe do udowodnienia?<\/p>\r\n

Leszek \u017bebrowski<\/em><\/strong><\/p>\r\n

historyk<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"RECENZJA Przyst\u0119puj\u0105c do ogl\u0105dania takiego filmu jak „Pok\u0142osie” W\u0142adys\u0142awa Pasikowskiego (opartego na jego w\u0142asnym scenariuszu), musimy pami\u0119ta\u0107, \u017ce jest to bardzo kosztowna dziedzina sztuki, wymagaj\u0105ca ogromnych nak\u0142ad\u00f3w finansowych. Sk\u0105d wi\u0119c mo\u017cna bra\u0107 \u015brodki na finansowanie „wizji re\u017cysera”? Przede wszystkim nale\u017cy doi\u0107 instytucje pa\u0144stwowe, ponadto trzeba szuka\u0107 odpowiednich sponsor\u00f3w. Ale przecie\u017c nie ka\u017cda „wizja” poparta scenariuszem, […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[9],"tags":[65,22,92,20],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/63762"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=63762"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/63762\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=63762"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=63762"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=63762"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}