{"id":63740,"date":"2012-11-21T22:59:00","date_gmt":"2012-11-22T03:59:00","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=63740"},"modified":"2012-11-21T23:11:36","modified_gmt":"2012-11-22T04:11:36","slug":"w-poszukiwaniu-sprawiedliwego-zyda","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=63740","title":{"rendered":"W poszukiwaniu sprawiedliwego \u017byda"},"content":{"rendered":"

\u017bydzi odznaczyli tytu\u0142em \u201eSprawiedliwy w\u015br\u00f3d narod\u00f3w \u015bwiata\u201d ponad 20 tysi\u0119cy os\u00f3b, kt\u00f3re bez wzgl\u0119du na gro\u017c\u0105ce im niebezpiecze\u0144stwo ratowali \u017byd\u00f3w podczas holokaustu.<\/strong>
Z po\u015br\u00f3d wszystkich\u00a0narod\u00f3w \u015bwiata\u00a0najwi\u0119cej wyr\u00f3\u017cnionych jest Polak\u00f3w (6339) pomimo, \u017ce tylko na ziemiach polskich za ukrywanie \u017byda grozi\u0142a kara \u015bmierci.<\/strong><\/p>\r\n

Nigdy nie s\u0142ysza\u0142em o sprawiedliwych \u017bydach ratuj\u0105cych Polak\u00f3w przed stalinowcami, jednak b\u0119d\u0105c dalekim od uprzedze\u0144 postanowi\u0142em ich znale\u017a\u0107. Nie zale\u017cy mi na 20 tysi\u0105cach, tysi\u0105cu, czy setce, tak naprawd\u0119 postanowi\u0142em odnale\u017a\u0107 chod\u017a jednego jedynego \u017byda sprawiedliwego w\u015br\u00f3d narod\u00f3w \u015bwiata, kt\u00f3ry uratowa\u0142 przynajmniej jednego Polaka przed dzia\u0142aniem NKWD, GRU, UB, Informacji Wojskowej czy KGB.\u00a0<\/p>\r\n

<\/a>\u017bydzi mieli takie mo\u017cliwo\u015bci, poniewa\u017c w\u015br\u00f3d komunistycznych urz\u0119dnik\u00f3w, tajnej policji, s\u0142u\u017cb bezpiecze\u0144stwa i wywiadowc\u00f3w dzia\u0142aj\u0105cych na ziemiach Polskich w\u0142a\u015bnie osoby narodowo\u015bci \u017cydowskiej i pochodzenia \u017cydowskiego stanowi\u0142y wi\u0119kszo\u015b\u0107 – co jest powszechnie znanym faktem historycznym. Czym wy\u017cej w hierarchii tym odsetek ten by\u0142 wi\u0119kszy i wi\u0119ksze mo\u017cliwo\u015bci decyzyjne\u00a0– co oczywi\u015bcie mia\u0142o swoje praktyczne uzasadnienie, gdy\u017c osoby nie zwi\u0105zane z narodem prze\u015bladowanym by\u0142y bardziej bezwzgl\u0119dne, bardziej skuteczne w dzia\u0142aniu i bardziej lojalne w stosunku do stalinowskiej w\u0142adzy. A przy tym w odr\u00f3\u017cnieniu od Rosjan znali j\u0119zyk Polski.<\/p>\r\n

Czy mamy prawo oczekiwa\u0107, \u017ce w\u015br\u00f3d takiej masy ludzi (a aparat komunistyczny by\u0142 bardzo rozbudowany) znajd\u0105 si\u0119 przyzwoici \u017bydzi, kt\u00f3rzy podobnie jak Polacy podczas okupacji niemieckiej oka\u017c\u0105 si\u0119 czysto ludzkimi uczuciami i uratuj\u0105 ludzi innej nacji przed prze\u015bladowaniem? Uwa\u017cam, \u017ce tak. Zw\u0142aszcza, \u017ce wielu \u017cydowskich komunist\u00f3w przetrwa\u0142o holokaust w\u0142a\u015bnie dzi\u0119ki Polakom, kt\u00f3rzy ich ukrywali, dokarmiali, dawali prac\u0119, rekrutowali do partyzantki, wyrabiali im fa\u0142szywe dokumenty i chronili w taki czy inny spos\u00f3b<\/a> przed niemieckim ludob\u00f3jstwem. Warto doda\u0107, \u017ce Polacy jako jedyny nar\u00f3d nie wsp\u00f3\u0142dzia\u0142ali systemowo z machin\u0105 niemieck\u0105 oraz nie uczestniczyli instytucjonalnie w niemieckim planie eksterminacji \u017byd\u00f3w. Wi\u0119c nie tylko powinna si\u0119 pojawia\u0107 z ich strony ludzka przyzwoito\u015b\u0107 ale i zwyk\u0142a wdzi\u0119czno\u015b\u0107 . Je\u015bli nawet nie w spos\u00f3b masowy to byc mo\u017ce chocia\u017c jednostkowy.<\/p>\r\n

Jeden sprawiedliwy \u017byd ratuj\u0105cy jednego Polaka – oto ca\u0142e zadanie.<\/p>\r\n

Rzecz nie wydawa\u0142a si\u0119 trudna, zwa\u017cywszy, \u017ce na przedwojennych ziemiach polskich, ponad 10% populacji kraju stanowili ludzie wyznania moj\u017ceszowego, a os\u00f3b pochodzenia \u017cydowskiego by\u0142o dwa razy wi\u0119cej. Zaznaczam, \u017ce obiektem mojego zainteresowania nie s\u0105 \u017bydzi dzia\u0142aj\u0105cy w czasie wojny w strukturach Armii Krajowej, gdy\u017c by\u0142y to dzia\u0142ania g\u0142\u00f3wnie skierowane przeciwko Niemcom – a nie o Niemc\u00f3w tutaj chodzi – i sta\u0142a za nimi (ich decyzjami)\u00a0polska organizacja wojskowa oraz polskie pa\u0144stwo podziemne. Chodzi mi o \u015bwiadectwo dzia\u0142ania jednostki w obliczu zagro\u017cenia bli\u017aniego-Polaka ze strony w\u0142adz sowieckich, czy komunistycznych.<\/p>\r\n

W pierwszej kolejno\u015bci przejrza\u0142em wi\u0119c zasoby internetowe w poszukiwaniu relacji takiej osoby b\u0105d\u017a informacji o niej. Nie znalaz\u0142em. By\u0107 mo\u017ce \u017ale szuka\u0142em, ale faktem jest, \u017ce mi si\u0119 nie uda\u0142o.<\/p>\r\n

W kolejnym kroku zwr\u00f3ci\u0142em si\u0119 do \u017bydowskiego Instytutu Historycznego, kt\u00f3rego misj\u0105 jest – o czym informuje na swoim portalu – upowszechnianie wiedzy na temat dziedzictwa tysi\u0105cletniej obecno\u015bci \u017byd\u00f3w na ziemiach polskich.<\/p>\r\n

\u015awiadectwo uratowania\u00a0Polaka przez \u017byda by\u0142oby wspania\u0142ym dziedzictwem tego narodu\u00a0i z przyjemno\u015bci\u0105 bym upowszechni\u0142 taki fakt.<\/p>\r\n

Zwr\u00f3ci\u0142em si\u0119 wi\u0119c do nich z nast\u0119puj\u0105cym mailem:<\/p>\r\n

Korespondencja z 14.11<\/em><\/p>\r\n

Witam,<\/em><\/strong><\/p>\r\n

przygotowujemy materia\u0142 na temat sprawiedliwych \u017byd\u00f3w, kt\u00f3rzy ratowali prze\u015bladowanych Polak\u00f3w w czasach stalinizmu, przez UB, NKWD i Informacj\u0119 Wojskow\u0105.<\/em><\/strong><\/p>\r\n

Prosimy o nades\u0142anie listy takich os\u00f3b i jaki\u015b konkretny opis konkretnego przypadku \u017cydowskiego bohatera. Materia\u0142 potrzebny jest nam w ci\u0105gu 10 dni. Nie w\u0105tpi\u0119, \u017ce macie pa\u0144stwo zarchiwizowane takie historie.<\/em><\/strong><\/p>\r\n

Jeste\u015bmy tak\u017ce zainteresowani list\u0105 \u017byd\u00f3w, kt\u00f3rzy ratowali Polak\u00f3w z r\u0105k Sowieckich w okresie po 17 wrze\u015bnia 1939 po wkroczeniu sowiet\u00f3w na ziemie Polskie. Interesuje nas te\u017c oczywi\u015bcie szczeg\u00f3\u0142owy opis (relacja) jednego z tych przypadk\u00f3w.<\/em><\/strong><\/p>\r\n

Pozdrawiam<\/em><\/strong><\/p>\r\n

Tomasz Parol – Redaktor Naczelny Nowego Ekranu<\/strong><\/p>\r\n

W dniu wczorajszym, tj dnia 19 listopada 2012 o godz. 14:39 otrzyma\u0142em nast\u0119puj\u0105c\u0105 odpowied\u017a:<\/p>\r\n

Szanowny Panie!<\/em><\/strong><\/p>\r\n

\u00a0W odpowiedzi na Pana list informujemy, \u017ce nie prowadzimy bada\u0144 dotycz\u0105cych prze\u015bladowa\u0144 politycznych w Polsce Ludowej. Sugerujemy zwr\u00f3cenie si\u0119 w tej sprawie do Instytutu Pami\u0119ci<\/a> Narodowej.<\/em><\/strong><\/p>\r\n

\u00a0z wyrazami powa\u017cania<\/em><\/strong><\/p>\r\n

\u00a0Micha\u0142 Czajka, archiwista, \u017bydowski Instytut Historyczny<\/em><\/strong><\/p>\r\n

Musz\u0119 szczerze przyzna\u0107, \u017ce informacja ta mnie bardzo zaskoczy\u0142a. Zrobi\u0142em bowiem kwerend\u0119 zasob\u00f3w archiwalnych \u0179IH i jako pierwsz\u0105 znalaz\u0142em informacj\u0119, kt\u00f3ra bynajmniej nie wskazuje, \u017ce istnieje tematyka dotycz\u0105ca \u017byd\u00f3w Polskich wy\u0142\u0105czona z bada\u0144 instytutu:<\/p>\r\n

Archiwum \u017bydowskiego Instytutu Historycznego posiada najwi\u0119kszy w Polsce zbi\u00f3r dokument\u00f3w dotycz\u0105cych historii \u017byd\u00f3w polskich w XX wieku. Przez ca\u0142y okres powojenny a\u017c do dnia dzisiejszego Archiwum \u0179IH uzupe\u0142nia kolekcj\u0119 relacji i pami\u0119tnik\u00f3w dotycz\u0105cych Zag\u0142ady \u017byd\u00f3w. Obecnie zbi\u00f3r relacji liczy 6967 jednostek archiwalnych, a pami\u0119tnik\u00f3w – 346. Archiwum wci\u0105\u017c gromadzi, cho\u0107 ju\u017c na niewielk\u0105 skal\u0119, dokumenty i relacje dotycz\u0105ce dziej\u00f3w \u017byd\u00f3w w Polsce.<\/em><\/strong><\/p>\r\n

Ma\u0142o tego, zasoby Instytutu wskazuj\u0105, \u017ce jak najbardziej jest on zainteresowany okresem dzia\u0142alno\u015bci \u017byd\u00f3w w Polsce Ludowej.<\/p>\r\n

Mamy m.in. nast\u0119puj\u0105c\u0105 publikacj\u0119 dotycz\u0105c\u0105 okresu stalinowskiego:<\/p>\r\n

To by\u0142 m\u00f3j dom. \u017bydowski Dom Dziecka w Krakowie w latach 1945-1957<\/strong><\/p>\r\n

Noemi Ba\u017canowska<\/strong><\/p>\r\n

Ksi\u0105\u017cka<\/strong><\/p>\r\n

Wydawnictwo \u017bydowski Instytut Historyczny<\/strong> <\/p>\r\n

Natomiast reszta archiwali\u00f3w ujawnia zainteresowanie Instytutu dzia\u0142alno\u015bci\u0105 \u017byd\u00f3w na ziemiach polskich, a\u017c do 2008 r.<\/p>\r\n

http:\/\/www.jhi.pl\/uploads\/attachment\/file\/40\/Spis_zespolow_archiwum.pdf<\/a><\/p>\r\n

Przypomnijmy, \u017bydowski Instytut Historyczny dysponuje zbiorem 6967 r\u00f3\u017cnych relacji, a archiwista z Instytutu, a wi\u0119c osoba bardzo dobrze poinformowana twierdzi, \u017ce nie zajmuj\u0105 si\u0119 tego typu badaniami i wysy\u0142a mnie do IPNu. Nie potrafi\u0119 tego zinterpretowa\u0107 inaczej ni\u017c tak, \u017ce maj\u0105c w swoich zasobach prawie 7 tys. relacji \u017byd\u00f3w Instytut nie spotka\u0142 si\u0119 z \u017cadnym przekazem, ca\u0142\u0105 relacj\u0105 lub tylko fragmentem, dokumentuj\u0105cym\u00a0chocia\u017c jeden przypadek uratowania Polaka przez \u017byda z r\u0105k komunistycznych oprawc\u00f3w, czy ukrycia jednego Polaka przed sowieck\u0105 machin\u0105 terroru.<\/p>\r\n

A zwracam uwag\u0119, \u017ce zapyta\u0142em tak\u017ce o lata okupacji sowieckiej po 17 wrze\u015bnia 1939 roku, do czego archiwista Micha\u0142 Czajka nie odni\u00f3s\u0142 si\u0119 w og\u00f3le. Wi\u0119c wtedy te\u017c nie? Ani jednego? Wygl\u0105da na to, \u017ce \u017bydowski Instytut Historyczny poinformowa\u0142 mnie w\u0142a\u015bnie, i\u017c taka jest prawda.<\/p>\r\n

Bo je\u015bli nie oni, beneficjenci najwi\u0119kszych zasob\u00f3w archiwalnych na temat \u017cydowskich los\u00f3w i bada\u0144 prowadzonych w spos\u00f3b ci\u0105g\u0142y od 1945 roku to kto?<\/p>\r\n

IPN?<\/p>\r\n

Tutaj mam powa\u017cne w\u0105tpliwo\u015bci, gdy\u017c je\u015bli \u017byd ukry\u0142 skutecznie Polaka przed UB lub Informacj\u0105 Wojskow\u0105 to bezpieka, kt\u00f3rej akta znajduj\u0105 si\u0119 w IPN, mia\u0142a prawo nic na ten temat nie wiedzie\u0107. Chyba, \u017ce by\u0142a to historia wyciagni\u0119cia Polaka przez \u017byda z \u0142ap stalinowc\u00f3w – to mo\u017cliwe – ale je\u015bli tak, to jakim cudem \u017cadna z \u017cydowskich relacji b\u0119d\u0105cych w posiadaniu \u0179IH nie zawiera nawet sladu takiego dzia\u0142ania? Czy\u017cby jednak faktycznie nigdy \u017caden \u017byd Polakowi nie pom\u00f3g\u0142?<\/p>\r\n

Oka\u017ce si\u0119 to niebawem, gdy\u017c\u00a0tego samego dnia\u00a0co wys\u0142a\u0142em list do \u0179IH zwr\u00f3ci\u0142em si\u0119 z identycznym zapytaniem do organizacji Yad Vashem, instytucji zajmuj\u0105cej si\u0119 ofiarami holokaustu i przyznaj\u0105cej wspomniany tytu\u0142 \u201eSprawiedliwy W\u015br\u00f3d Narod\u00f3w \u015awiata\u201d. Co prawda optyka zainteresowania tej organizacji jest inna i moje zapytanie poza ni\u0105 wykracza, ale by\u0107 mo\u017ce w\u015br\u00f3d setek tysi\u0119cy (a mo\u017ce milion\u00f3w) relacji \u017byd\u00f3w, kt\u00f3rzy unikn\u0119li zag\u0142ady, znajdzie si\u0119 ta jedna o sprawiedliwym \u017bydzie ratuj\u0105cym po wojnie Polak\u00f3w. Czy chocia\u017cby podczas pierwszej sowieckiej okupacji. Wszak ludzie ci nie wzi\u0119li sie z nik\u0105d i wielu z nich w Polsce zosta\u0142o. Jestem przekonany, \u017ce dla jerozolimskiego Yad Vashem zar\u00f3wno okoliczno\u015bci powstania zagro\u017cenia dla jednostki, jak i dalsze losy ofiar holokaustu, kt\u00f3re go prze\u017cy\u0142y s\u0105\u00a0wa\u017cnym \u015bwiadectwem.\u00a0<\/p>\r\n

Dla pewno\u015bci, w \u015blad za listem po polsku zwr\u00f3ci\u0142em si\u0119 tak\u017ce do nich w j\u0119zyku angielskim, chocia\u017c wiem, \u017ce wielu dzia\u0142aczy pracuj\u0105cych w Yad Vashem pos\u0142uguje si\u0119 j\u0119zykiem polskim swobodnie, wi\u0119c nie na tym powinna polega\u0107 ew. trudno\u015b\u0107.<\/p>\r\n

Staram si\u0119 jednak rzecz maksymalnie u\u0142atwi\u0107.<\/p>\r\n

Obecnie czekam na odpowied\u017a, je\u017celi si\u0119 nie doczekam lub mnie poinformuj\u0105, \u017ce nie zajmuj\u0105 si\u0119 takimi badaniami – co b\u0119dzie \u015bwiadczy\u0107 nie mniej ni wi\u0119cej, i\u017c nie znaj\u0105 takiego przypadku –\u00a0to b\u0119dzie si\u0119 trzeba zmierzy\u0107 ze smutn\u0105 prawd\u0105,\u00a0\u017ce nie ma przyk\u0142adu jednego sprawiedliwego \u017byda.<\/p>\r\n

Co w zupe\u0142nie innym \u015bwietle powinno postawi\u0107 nar\u00f3d Polski, w kt\u00f3rym, pomimo zagro\u017cenia \u017cycia ca\u0142ych rodzin (a znamy wszak przypadki wymordowania przez Niemc\u00f3w polskich rodzin za ukrywanie \u017byda), znalaz\u0142o si\u0119 tysi\u0105ce przyk\u0142ad\u00f3w os\u00f3b sprawiedliwych, przyzwoitych i odwa\u017cnych.<\/p>\r\n

Jako\u015b w g\u0142owie mi si\u0119 nie mie\u015bci, \u017ce mo\u017ce zaistnie\u0107 sytuacja, i\u017c w naszej relacji z \u201eBra\u0107mi Starszymi\u201d (ciekawe zreszt\u0105, \u017ce nikt nigdy nie s\u0142ysza\u0142 by nas nazwano \u201eBra\u0107mi M\u0142odszymi\u201d) odwaga, sprawiedliwo\u015b\u0107 i przyzwoito\u015b\u0107 dzia\u0142a\u0142a tylko w jedn\u0105 stron\u0119, za co odpowiada si\u0119 nam niewdzi\u0119czno\u015bci\u0105, pod\u0142o\u015bci\u0105 i roszczeniami finansowymi.<\/p>\r\n

Czy\u017cby wizyt\u00f3wk\u0105 Polak\u00f3w na zawsze pozosta\u0142a Sendlerowa i \u0179egota, a \u017byd\u00f3w Stefan Michnik i odmowa ekstradycji zbrodniarza Salomona Morela przez pa\u0144stwo Izrael?<\/p>\r\n

Czy jedynym sposobem zmiany tego stanu rzeczy pozostanie na zawsze zak\u0142amywanie prawdy o postawie Polak\u00f3w i zamazywanie prawdy o postawie \u017byd\u00f3w, gdy\u017c brakuje innych argument\u00f3w i przyk\u0142ad\u00f3w?<\/p>\r\n

Jak na czym\u015b takim skutecznie budowa\u0107 wzajemn\u0105 przyja\u017a\u0144 mi\u0119dzy dwoma narodami?<\/p>\r\n

Jak w przypadku ujawnienia takiej sytuacji Oni mog\u0105 mie\u0107 do Nas pretensje o cokolwiek?<\/p>\r\n

Czy eskalacja atak\u00f3w medialnych \u017byd\u00f3w na Polak\u00f3w, ich oczekiwa\u0144<\/a> finansowych i oskar\u017ce\u0144 o jednostkowe przyk\u0142ady szmalcownictwa czy domniemane przyk\u0142ady pogrom\u00f3w, nie wynika wprost z tego, \u017ce to co w stosunku do Nas domniemane i jednostkowe, u Nich by\u0142o typowe i instytucjonalne?<\/p>\r\n

\u201eC\u00f3\u017c dobrego Ci uczyni\u0142em, \u017ce mnie tak nienawidzisz\u201d<\/strong>– oto stare \u017cydowskie przys\u0142owie.<\/p>\r\n

Czy\u017cby dzia\u0142a\u0142o bez wyj\u0105tk\u00f3w?<\/p>\r\n

Nie uprzedzajmy jednak fakt\u00f3w.<\/p>\r\n

P\u00f3ki co pozostaj\u0119 z nadziej\u0105, \u017ce prawda jest inna, w oczekiwaniu na odpowied\u017a z Jerozolimy.<\/p>\r\n

\u0141\u0141<\/em><\/strong><\/p>\r\n

Ps. Je\u017celi kto\u015b z Pa\u0144stwa zna przyk\u0142ady takiej postawy, kt\u00f3rej poszukuj\u0119 bardzo prosz\u0119 o udokumentowan\u0105 informacj\u0119 w komentarzu lub za po\u015brednictwem skrzynki e-mail: redakcja@nowyekran.pl<\/a>. By\u0107 mo\u017ce przywr\u00f3cicie mi wiar\u0119 w ludzi. Tych ludzi. <\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"\u017bydzi odznaczyli tytu\u0142em \u201eSprawiedliwy w\u015br\u00f3d narod\u00f3w \u015bwiata\u201d ponad 20 tysi\u0119cy os\u00f3b, kt\u00f3re bez wzgl\u0119du na gro\u017c\u0105ce im niebezpiecze\u0144stwo ratowali \u017byd\u00f3w podczas holokaustu. Z po\u015br\u00f3d wszystkich\u00a0narod\u00f3w \u015bwiata\u00a0najwi\u0119cej wyr\u00f3\u017cnionych jest Polak\u00f3w (6339) pomimo, \u017ce tylko na ziemiach polskich za ukrywanie \u017byda grozi\u0142a kara \u015bmierci. Nigdy nie s\u0142ysza\u0142em o sprawiedliwych \u017bydach ratuj\u0105cych Polak\u00f3w przed stalinowcami, jednak b\u0119d\u0105c dalekim […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[9],"tags":[18,59],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/63740"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=63740"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/63740\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=63740"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=63740"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=63740"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}