{"id":63537,"date":"2012-11-16T22:37:37","date_gmt":"2012-11-17T03:37:37","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=63537"},"modified":"2012-11-16T22:49:49","modified_gmt":"2012-11-17T03:49:49","slug":"koniec-epoki-neutralizacji-jacek-bartyzel","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=63537","title":{"rendered":"Koniec epoki neutralizacji &#8211; <em>Jacek Bartyzel<\/em>"},"content":{"rendered":"<p>Wbrew narzucaj\u0105cemu si\u0119 niejako z przyzwyczajenia &#8211; albo raczej ze st\u0119pienia wra\u017cliwo\u015bci &#8211; podej\u015bciu, niedawn\u0105 deklaracj\u0119 herszta obozu liberty\u0144skiego o potrzebie wywo\u0142ania w Polsce wojny \u015bwiatopogl\u0105dowej nale\u017cy potraktowa\u0107 nie jako kolejny medialny cyrk <em>postpolitycznego<\/em> weso\u0142ka, ale ca\u0142kowicie powa\u017cnie. Co wi\u0119cej, w pewnym sensie Januszowi Palikotowi nale\u017cy przyzna\u0107 racj\u0119, w tym mianowicie, \u017ce przyj\u0119te po 1989 roku rozwi\u0105zania odno\u015bnie do kardynalnych kwestii moralnych oraz metafizycznych fundament\u00f3w porz\u0105dku politycznego nazywa <em>zgni\u0142ymi kompromisami<\/em> &#8211; bo tak jest w istocie, niezale\u017cnie od tego, z jakiego stanowiska je rozpatrywa\u0107. Ustawa zasadnicza, kt\u00f3ra znosi w indyferencji wiar\u0119 w Boga jako \u017ar\u00f3d\u0142a prawdy, sprawiedliwo\u015bci, dobra i pi\u0119kna z niepodzielaniem tej wiary i wywodzeniem <em>tych uniwersalnych warto\u015bci<\/em> z innych (jakich?) \u017ar\u00f3de\u0142 oraz traktuje alternatywnie <em>poczucie odpowiedzialno\u015bci przed Bogiem<\/em> i subiektywne <em>w\u0142asne sumienie<\/em>; konkordat, kt\u00f3ry nie zawiera nawet \u015bladu uznania religii prawdziwej za ortodoksj\u0119 publiczn\u0105 Rzeczypospolitej, a konstatuje jedynie statystyczny fakt wyznawania religii katolickiej przez wi\u0119kszo\u015b\u0107 spo\u0142ecze\u0144stwa polskiego; ustawa, kt\u00f3ra wbrew konstytucyjnej zasadzie prawnej ochronie \u017cycia cz\u0142owieka ju\u017c w samym tytule dopuszcza jednak <em>przerywanie ci\u0105\u017cy<\/em> w okre\u015blonych warunkach &#8211; wszystkie te podstawowe akty normatywne faktycznie przesi\u0105kni\u0119te s\u0105 zgnilizn\u0105 kompromisowo\u015bci wyp\u0142ywaj\u0105c\u0105 nie sk\u0105din\u0105d, jak z liberalnej mentalno\u015bci indyferentyzmu, zwanego neutralno\u015bci\u0105, a wi\u0119c ontologicznym i etycznym NIC.<\/p>\r\n<p>U \u017ar\u00f3de\u0142 wszystkich tych konfuzji, le\u017cy wi\u0119c ideologia liberalna, kt\u00f3ra w ci\u0105gu ostatnich dw\u00f3ch stuleci zdo\u0142a\u0142a opanowa\u0107 i podporz\u0105dkowa\u0107 sobie nowoczesne pa\u0144stwo, a kt\u00f3rej demoniczna si\u0142a polega w\u0142a\u015bnie na odrzuceniu jednoznacznych i wi\u0105\u017c\u0105cych rozstrzygni\u0119\u0107 we wszystkich podstawowych kwestiach oraz podniesieniu tej nihilistycznej indyferencji do rangi naczelnej normy \u017cycia zbiorowego. Z drugiej strony, si\u0142a ta przejawia si\u0119 jedynie w zdolno\u015bci do rozkruszania i niszczenia wszelkiego \u0142adu, natomiast na d\u0142u\u017csz\u0105 met\u0119 neutralny <em>substytut<\/em> porz\u0105dku jest nie do utrzymania, bo zgodnie z drug\u0105 zasad\u0105 termodynamiki zniesienie wszelkich przeciwie\u0144stw prowadzi do entropii, a wi\u0119c unicestwienia funkcji \u017cyciowych cia\u0142a &#8211; w tym wypadku spo\u0142ecznego. Liberalizm przeto, jako zasada \u201eani &#8211; ani\u201d, musi ostatecznie zatem ust\u0105pi\u0107 <em>jakiemukolwiek<\/em> rozstrzygni\u0119ciu. Na t\u0119 oczywist\u0105 konieczno\u015b\u0107 zwracali uwag\u0119 wielcy katoliccy krytycy liberalizmu, demonstruj\u0105cy jego czysto negatywny charakter i p\u0119d ku samounicestwieniu &#8211; niestety zagra\u017caj\u0105cy r\u00f3wnie\u017c unicestwieniem spo\u0142ecze\u0144stwu, je\u015bli w por\u0119 nie zdo\u0142a ono znale\u017a\u0107 stosownych antytoksyn.<\/p>\r\n<p>\u201eOjciec Syllabusa\u201d, Juan Donoso Cort\u00c3\u00a9s (1809-1853) zauwa\u017cy\u0142, \u017ce alienacja z podleg\u0142o\u015bci boskiemu autorytetowi prowadzi s\u0142aby, jednostkowy rozum cz\u0142owieczy do niemo\u017cno\u015bci rozr\u00f3\u017cnienia pomi\u0119dzy prawd\u0105 a fa\u0142szem, a w konsekwencji do uwi\u0105du i \u201e\u015bmierci duchowej\u201d. Deistyczny <em>filozofizm<\/em> nie ma nawet znamion desperackiego heroizmu konsekwentnej negacji istnienia Boga przez ateist\u00f3w, gdy\u017c racjonalistom brak najzwyczajniej intelektualnej odwagi. Libera\u0142-racjonalista \u201etylko\u201d w\u0105tpi o istnieniu Boga oraz s\u0105czy w dusze i umys\u0142y jad sceptycyzmu i niepewno\u015bci: <em>Filozofizm zaczyna od tego, \u017ce zr\u0119cznie grub\u0105 zas\u0142on\u0105 przykrywa prawd\u0119 i \u015bwiat\u0142o, kt\u00f3re\u015bmy z nieba otrzymali, za\u015b rozumowi podaje nierozerwalne zagadnienie, jak wyprowadzi\u0107 z p\u0142odny spos\u00f3b prawd\u0119 i \u015bwiat\u0142o z w\u0105tpliwo\u015bci i ciemno\u015bci, rzeczy przeciwnych wszelkiej p\u0142odno\u015bci w rozumie ludzkim<\/em>.<\/p>\r\n<p>Tym, czym libera\u0142owie rozkoszuj\u0105 si\u0119 najbardziej, jest nieustanna, a przy tym zupe\u0142nie niekonkluzywna dyskusja. Nic nie kompromituje wymowniej liberalnej \u201eklasy dyskutuj\u0105cej\u201d (<em>clase discutidora<\/em>), niezdolnej do rozstrzygni\u0119cia czegokolwiek, jak wyobra\u017cenie sobie libera\u0142a jako postawionego &#8211; jak Pi\u0142at &#8211; przed alternatyw\u0105: uwolni\u0107 Jezusa albo Barabasza. Naonczas libera\u0142, kt\u00f3ry nigdy nie m\u00f3wi <em>tak<\/em> albo <em>nie<\/em>, ale zawsze <em>ja rozr\u00f3\u017cniam<\/em>, najch\u0119tniej zaproponowa\u0142by przeniesienie sesji parlamentu na inny termin, dla wszechstronnego rozpatrzenia tego tak \u201ez\u0142o\u017conego\u201d problemu. Libera\u0142 bowiem, jako cz\u0142owiek kompromisu, pragnie, <em>aby nigdy nie nadszed\u0142 dzie\u0144 radykalnej negacji lub pe\u0142nej afirmacji; dlatego przy pomocy dyskusji zam\u0105ca wszystkie poj\u0119cia, rozplenia sceptycyzm wiedz\u0105c, \u017ce lud, kt\u00f3ry nieustannie, przy ka\u017cdej sprawie, s\u0142yszy z ust swoich sofist\u00f3w \u00abza\u00bb i \u00abprzeciw\u00bb, w ko\u0144cu nie wie ju\u017c czego ma si\u0119 trzyma\u0107 i pyta si\u0119 czy prawda i fa\u0142sz, sprawiedliwo\u015b\u0107 i niesprawiedliwo\u015b\u0107, ha\u0144ba i honor rzeczywi\u015bcie s\u0105 ze sob\u0105 sprzeczne, czy te\u017c raczej s\u0105 tym samym, rozpatrywanym z r\u00f3\u017cnych punkt\u00f3w widzenia<\/em>. Donoso przewidywa\u0142 jednak, \u017ce stan taki nie mo\u017ce trwa\u0107 <em>\u00c3\u00a0 la longue<\/em>, albowiem <em>cz\u0142owiek jest zrodzony do dzia\u0142ania, i wieczna dyskusja, kt\u00f3ra nie zostawia miejsca na dzia\u0142anie, jest czym\u015b nienaturalnym<\/em>. Dlatego <em>nadejdzie dzie\u0144, kiedy lud pchany swoimi instynktami runie na ulice, aby zdecydowanie za\u017c\u0105da\u0107 wypuszczenia Barabasza lub Jezusa, i aby przewr\u00f3ci\u0107 katedry sofist\u00f3w<\/em>. Niestety, nie wiadomo za kim opowie si\u0119 (zdemoralizowany gadanin\u0105 o swojej \u201esuwerenno\u015bci\u201d) lud: za powrotem do Ewangelii czy za now\u0105, egalitarn\u0105, tyrani\u0105.<\/p>\r\n<p>R\u00f3wnie\u017c \u201eteolog polityczny\u201d Carl Schmitt (1888-1985) obna\u017ca\u0142 jednoczesn\u0105 hipokryzj\u0119 i s\u0142abo\u015b\u0107 liberalizmu. Oba te czynniki sprowadzaj\u0105 kryzys w\u0142adzy, czyni\u0105c j\u0105 niezdoln\u0105 do obronienia pa\u0144stwa przed atakiem wrog\u00f3w zewn\u0119trznych i wewn\u0119trznych (si\u0142 partykularyzmu i anarchii). Stworzony przez libera\u0142\u00f3w system parlamentarny to kapitulacja pa\u0144stwa przed egoizmami partyjnymi, tch\u00f3rzliwie os\u0142aniana abstrakcj\u0105 bezosobowych \u201erz\u0105d\u00f3w prawa\u201d. Liberalizm, kt\u00f3ry nie zauwa\u017ca albo ignoruje specyficznie polityczne rozr\u00f3\u017cnienie: \u201eprzyjaciel &#8211; wr\u00f3g\u201d, dostrzega tylko trzy typy konflikt\u00f3w w spo\u0142ecze\u0144stwie: interes\u00f3w, idei i warto\u015bci podstawowych. Co gorsza, naiwnie zak\u0142ada, \u017ce mo\u017cna je rozwi\u0105za\u0107 &#8211; pierwsze drog\u0105 negocjacji i kompromis\u00f3w, drugie poprzez racjonaln\u0105 dyskusj\u0119, a trzecie przez prywatyzacj\u0119 religii. XIX-wieczna teoria leseferystyczna pa\u0144stwa &#8211; \u201enocnego str\u00f3\u017ca\u201d by\u0142aby nie do pomy\u015blenia bez uprzedniej (dokonanej przez XVII- i XVIII-wieczny mechanicyzm) rewolucji teologicznej, zast\u0119puj\u0105cej Boga opatrzno\u015bciowego deistycznym Wielkim Zegarmistrzem. Liberaln\u0105 wiar\u0119 w \u201erz\u0105dzenie przez dyskutowanie\u201d (<em>gouvernement par la discussion<\/em>) obali\u0142o powszechne g\u0142osowanie, dopuszczaj\u0105ce masy do polityki, i powstanie masowych partii politycznych, kt\u00f3re za nic maj\u0105 poszukiwanie prawdy w rozumnej debacie.<\/p>\r\n<p>Demokracja liberalna umieszcza sw\u00f3j idea\u0142 w <em>politycznym bezkr\u00f3lewiu<\/em>, poniewa\u017c liberalizm, <em>nie odrzucaj\u0105c wprawdzie pa\u0144stwa w spos\u00f3b radykalny, nie potrafi\u0142 mimo to wypracowa\u0107 \u017cadnej pozytywnej teorii pa\u0144stwa i w\u0142asnego programu reformy pa\u0144stwowej<\/em>. W gruncie rzeczy nie istnieje <em>liberalna polityka <\/em>sui generis<em>, lecz tylko liberalna <\/em>krytyka<em> polityki<\/em>, a liberalizm to nie teoria polityczna, lecz depolityzacja, neutralizacja religii i ekonomizacja.<\/p>\r\n<p>Do identycznej konkluzji &#8211; o samounicestwieniu si\u0119 liberalizmu &#8211; doszed\u0142, za\u017carty sk\u0105din\u0105d oponent Schmitta w przedmiocie \u201eteologii politycznej\u201d, konwertyta z luteranizmu Erik Peterson (1890-1960). W jego wypadku w\u0142a\u015bnie to, co doprowadzi\u0142o go do konwersji, czyli poznanie mielizn protestanckiej \u201eteologii liberalnej\u201d <em>\u00c3\u00a0 la Harnack, pozwoli\u0142o pozna\u0107 s\u0142abo\u015b\u0107 zasadniczy b\u0142\u0105d wszelkiego liberalizmu i obna\u017cy\u0107 bezpodstawno\u015b\u0107 liberalnej tezy o braku zwi\u0105zku pomi\u0119dzy polityk\u0105 a teologi\u0105, kt\u00f3ra to teza bynajmniej nie jest wyrazem jakiego\u015b poznania ludzkiego o uniwersalnej wa\u017cno\u015bci, lecz sama stanowi \u015bwiadectwo konkretnej postawy politycznej i wyra\u017ca okre\u015blone nastawienie teologiczne<\/em>. \u201ePrywatyzacja\u201d wiary, kt\u00f3ra dokona\u0142a si\u0119 w liberalizmie, spustoszy\u0142a nie tylko przestrze\u0144 spo\u0142eczno-polityczn\u0105, ale r\u00f3wnie\u017c dogmatyk\u0119 we wszystkich jej dzia\u0142ach, pozbawiaj\u0105c Boga charakteru transcendentnego: <em>B\u00f3g-Cz\u0142owiek sta\u0142 si\u0119 liberalnym mieszczaninem, kt\u00f3ry wprawdzie nie czyni\u0142 cud\u00f3w, ale za to g\u0142osi\u0142 humanitaryzm, kt\u00f3rego krew nie kry\u0142a tajemnicy, ale kt\u00f3ry umar\u0142 za swoje przekonania; kt\u00f3ry wprawdzie nie powsta\u0142 z martwych, ale prze\u017cy\u0142 we wspomnieniach najbli\u017cszych mu os\u00f3b; kt\u00f3ry nie przepowiedzia\u0142 ko\u0144ca \u015bwiata i swego powt\u00f3rnego przyj\u015bcia, cho\u0107 nauczy\u0142 widzie\u0107 pi\u0119kno lilii polnych<\/em>.<\/p>\r\n<p>Nawi\u0105zuj\u0105c do faktu uznania przez papie\u017ca Piusa IX (w <em>Syllabusie<\/em>) liberalizmu za herezj\u0119, Peterson zauwa\u017cy\u0142, \u017ce konsekwentnie r\u00f3wnie\u017c i twierdzenie libera\u0142\u00f3w o rozdzielno\u015bci polityki i teologii musi by\u0142 traktowane jako herezja, poniewa\u017c jest ono heretyckim zniekszta\u0142ceniem wiary chrze\u015bcija\u0144skiej, kt\u00f3ra wymaga koniecznie przyj\u0119cia eschatologicznej perspektywy w postrzeganiu historii. Odk\u0105d Syn Cz\u0142owieczy przyszed\u0142 na ziemi\u0119 oraz (w konfrontacji z Pi\u0142atem) wyja\u015bni\u0142 sens swojego kr\u00f3lestwa, era \u201ekr\u00f3lestw\u201d li tylko \u015bwiatowych &#8211; a takim jest przecie\u017c programowo \u201e\u015bwieckie\u201d, liberalne pa\u0144stwo narodowe &#8211; zosta\u0142a ostatecznie zamkni\u0119ta. Zrodzone w XIX wieku, <em>humanitarne pa\u0144stwo narodowe europejskiego liberalizmu<\/em> bez w\u0105tpienia tedy <em>stanowi urzeczywistnienie idea\u0142u pa\u0144stwa przeciwstawiaj\u0105cego si\u0119 teologii chrze\u015bcija\u0144skiej<\/em>. Jednakowo\u017c, <em>\u00abneutralno\u015b\u0107\u00bb liberalizmu wobec Chrystusa mo\u017ce by\u0107 zawsze jedynie stadium przej\u015bciowym<\/em>, albo do uznania Jego kr\u00f3lestwa, albo do jego otwartego zanegowania.<\/p>\r\n<p>Wszystko wskazuje na to, \u017ce owo \u201estadium przej\u015bciowe\u201d (nie)porz\u0105dku <em>zgni\u0142ych kompromis\u00f3w<\/em>, ustanowionego przez demoliberalnych \u201eojc\u00f3w za\u0142o\u017cycieli\u201d III Rzeczypospolitej &#8211; w tym r\u00f3wnie\u017c \u201elibera\u0142\u00f3w katolickich\u201d, takich jak wynalazca konstytucyjnej formu\u0142y o wywodzeniu \u201euniwersalnych warto\u015bci\u201d z r\u00f3\u017cnych \u017ar\u00f3de\u0142, b. premier Tadeusz Mazowiecki &#8211; dobiega w\u0142a\u015bnie ko\u0144ca. \u201ePartyzanci Barabasza\u201d przewr\u00f3cili zb\u0119dne ju\u017c \u201ekatedry sofist\u00f3w\u201d, rozpoczynaj\u0105c eschatologiczny b\u00f3j. Najwy\u017cszy to wi\u0119c czas, aby przeciwko nim swoje falangi rozwin\u0119li \u201efilozofowie Chrystusa\u201d.<\/p>\r\n<p><strong><em>Jacek Bartyzel<\/em><\/strong><\/p>\r\n<p>Za: <a href=\"http:\/\/www.pch24.pl\/koniec-epoki-neutralizacji,7223,i.html\">http:\/\/www.pch24.pl\/koniec-epoki-neutralizacji,7223,i.html<\/a><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Wbrew narzucaj\u0105cemu si\u0119 niejako z przyzwyczajenia &#8211; albo raczej ze st\u0119pienia wra\u017cliwo\u015bci &#8211; podej\u015bciu, niedawn\u0105 deklaracj\u0119 herszta obozu liberty\u0144skiego o potrzebie wywo\u0142ania w Polsce wojny \u015bwiatopogl\u0105dowej nale\u017cy potraktowa\u0107 nie jako kolejny medialny cyrk postpolitycznego weso\u0142ka, ale ca\u0142kowicie powa\u017cnie. Co wi\u0119cej, w pewnym sensie Januszowi Palikotowi nale\u017cy przyzna\u0107 racj\u0119, w tym mianowicie, \u017ce przyj\u0119te po 1989 [&hellip;]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[9],"tags":[35,92],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/63537"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=63537"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/63537\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=63537"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=63537"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=63537"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}