{"id":63437,"date":"2012-11-14T22:30:14","date_gmt":"2012-11-15T03:30:14","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=63437"},"modified":"2012-11-14T22:30:14","modified_gmt":"2012-11-15T03:30:14","slug":"splacilismy-dlugi-gierka-nowe-wieksze","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=63437","title":{"rendered":"Sp\u0142acili\u015bmy d\u0142ugi Gierka, nowe wi\u0119ksze"},"content":{"rendered":"<p><strong>W pa\u017adzierniku br. Polska sp\u0142aci\u0142a wszystkie d\u0142ugi z czas\u00f3w Gierka, w sumie oddali\u015bmy wierzycielom ok. 34,5 mld dolar\u00f3w. Ministerstwo Finans\u00f3w wys\u0142a\u0142o do Klubu Londy\u0144skiego ostatni\u0105 transz\u0119 pieni\u0119dzy wynosz\u0105c\u0105 297 mln dolar\u00f3w, wykupione zosta\u0142y tzw. polskie obligacje Brady\u2019ego i to przed terminem. Sp\u0142ata zosta\u0142a rozliczona. Uff, mo\u017cna by\u0142oby odetchn\u0105\u0107, ale ka\u017cdy wie, \u017ce mowy o tym nie ma. Zmora d\u0142ugu dalej dusi nasz kraj i jest silniejsza ni\u017c kiedykolwiek. Polska jest zad\u0142u\u017cona teraz znacznie bardziej ni\u017c po tzw. okresie gierkowskim i dalej w wyj\u0105tkowym tempie si\u0119 zad\u0142u\u017ca. <\/strong><br \/><strong><br \/>Z\u0142y gospodarz nieustannie po\u017cycza&#8230;<br \/><\/strong><br \/>Za Gierka stan zad\u0142u\u017cenia w walutach wymienialnych przekroczy\u0142 \u00f3wczesny roczny poziom wp\u0142yw\u00f3w z eksportu w walutach (rok 1973). Niczego nie prywatyzowano, \u017ar\u00f3d\u0142o got\u00f3wki ze sprzeda\u017cy maj\u0105tku publicznego nie bi\u0142o, \u017ceby sp\u0142aca\u0107 kredyty. W 1980 r. zad\u0142u\u017cenie zagraniczne w walutach wymienialnych osi\u0105gn\u0119\u0142o poziom 24,1 mld dol. przy dochodzie narodowym szacownym na 245 mld dol. W ko\u0144cu 1989 r. ca\u0142kowity d\u0142ug zagraniczny Polski wynosi\u0142 42,3 mld dolar\u00f3w, w 1990 r. \u0142\u0105cznie blisko 48,5 mld dol. D\u0142ug Gierka prawie w ca\u0142o\u015bci zaci\u0105gany by\u0142 przez pa\u0144stwo. W III RP mamy d\u0142ug publiczny, samorz\u0105dowy i rz\u0105dowy oraz d\u0142ug niepubliczny &#8211; przedsi\u0119biorstw, jednak\u017ce wobec zagranicy polskie pa\u0144stwo odpowiada za ca\u0142o\u015b\u0107 zad\u0142u\u017cenia. Na d\u0142ug zagraniczny sk\u0142ada si\u0119 m.in. zad\u0142u\u017cenie sektora rz\u0105dowego, samorz\u0105dowego, bank\u00f3w, a tak\u017ce wszelkiego rodzaju kredyty handlowe i po\u017cyczki przedsi\u0119biorstw. Na koniec pierwszego p\u00f3\u0142rocza br., mimo intensywnej prywatyzacji, wyni\u00f3s\u0142 332 mld dolar\u00f3w, w z\u0142ot\u00f3wkach to bilion 124 mld z\u0142otych! Za same odsetki od zaci\u0105gni\u0119tego d\u0142ugu p\u0142acimy ju\u017c rocznie 22 mld dol. Gdy z\u0142ot\u00f3wka traci na warto\u015bci &#8211; a tak si\u0119 dzieje &#8211; d\u0142ug si\u0119 zwi\u0119ksza, poza tym &#8211; co tu m\u00f3wi\u0107 &#8211; Polska ma nieustannie po\u017cyczaj\u0105cych gospodarzy. A\u017c si\u0119 nie chce wierzy\u0107, \u017ce zaledwie w ci\u0105gu ostatnich trzech lat zad\u0142u\u017cenie mog\u0142o wzrosn\u0105\u0107 prawie o po\u0142ow\u0119. Trudno rozprawia\u0107 o historii gierkowskiego d\u0142ugu, nie relacjonuj\u0105c, jak dramatyczn\u0105 mamy rzeczywisto\u015b\u0107.<br \/><strong><br \/>Towarzysze pomo\u017cecie? Oklaski!<br \/><\/strong><br \/> Oto, w jaki spos\u00f3b dosz\u0142o do zad\u0142u\u017cenia \u201eza Gierka\u201d i jak je sp\u0142acali\u015bmy. Edward Gierek, sekretarz Komitetu Centralnego Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej, chcia\u0142 by\u0107 panem ludzkim, poza tym zamierza\u0142 zmodernizowa\u0107 zacofan\u0105 gospodark\u0119 za po\u017cyczone na zachodzie pieni\u0105dze. Za kredyty mia\u0142y powsta\u0107 nowe zak\u0142ady, zapewniaj\u0105c op\u0142acalny, konkurencyjny eksport. W s\u0142ynnym wyst\u0105pieniu zapewnia\u0142: \u201ewy, towarzysze, mo\u017cecie by\u0107 przekonani, \u017ce jeste\u015bmy ulepieni z tej samej gliny. Pomo\u017cecie? (oklaski i ch\u00f3ralna odpowied\u017a: po &#8211; mo &#8211; \u017ce &#8211; my). No!\u201d. Ale pomoc towarzyszy i modernizacja nie wypali\u0142y, by\u0142o i tak, \u017ce w fabrykach sta\u0142y zapakowane zagraniczne maszyny, nie wiedziano cz\u0119sto, jak je uruchomi\u0107. Wed\u0142ug szacunk\u00f3w 20 proc. otrzymanych w latach 70. kredyt\u00f3w przeznaczono na finansowanie inwestycji, 65 proc. na import surowc\u00f3w i materia\u0142\u00f3w, ok. 15 proc. &#8211; zakup artyku\u0142\u00f3w konsumpcyjnych. Gierek po Wies\u0142awie Gomu\u0142ce przej\u0105\u0142 kraj z niskim zad\u0142u\u017ceniem zagranicznym utrzymuj\u0105cym si\u0119 do 1971 r. W ostatnim dniu grudnia 1970 r. wynosi\u0142o ono wobec kraj\u00f3w kapitalistycznych 1,1 mld dol., relacja zad\u0142u\u017cenia w dewizach do wp\u0142yw\u00f3w dewizowych wynosi\u0142a w\u00f3wczas kilka procent. Zmiany nast\u0119powa\u0142y b\u0142yskawicznie. Ju\u017c po pi\u0119ciu latach stopie\u0144 obci\u0105\u017cenia wp\u0142yw\u00f3w z eksportu obs\u0142ug\u0105 d\u0142ug\u00f3w osi\u0105gn\u0105\u0142 32 proc., w 1976 r. &#8211; ponad 46 proc. Dalej dzia\u0142o si\u0119 tylko gorzej.<\/p>\r\n<p><strong>Kluby Paryski i Londy\u0144ski cz\u0119\u015b\u0107 darowa\u0142y<br \/><\/strong><br \/>W 1981r. gen. Wojciech Jaruzelski poinformowa\u0142 Klub Paryski skupiaj\u0105cy 17 wierzycieli rz\u0105dowych Polski o wstrzymaniu sp\u0142at zad\u0142u\u017cenia zagranicznego z powodu niewyp\u0142acalno\u015bci. Nie p\u0142acili\u015bmy ju\u017c ani rat kapita\u0142owych, ani odsetek. Oprocentowanie w latach 1979-1981 si\u0119ga\u0142o 10 proc., zad\u0142u\u017cenie ros\u0142o. Powo\u0142ano Fundusz Zad\u0142u\u017cenia Zagranicznego (1989 r.), powierzaj\u0105c grupie ludzi tajemne skupowanie na rynku wt\u00f3rnym zagranicznych d\u0142ug\u00f3w Polski (przeterminowane po\u017cyczki by\u0142y nisko notowane na rynku), poni\u017cej ich ceny nominalnej. W ten spos\u00f3b pr\u00f3bowano zmniejszy\u0107 zad\u0142u\u017cenie. Wierzyciele nieoficjalnie, zgadzali si\u0119 na utrat\u0119 nawet du\u017cej cz\u0119\u015bci swoich pieni\u0119dzy, w zamian za szybkie odzyskanie cz\u0119\u015bci \u015brodk\u00f3w, nadarza\u0142a si\u0119 wi\u0119c mo\u017cliwo\u015b\u0107&#8230; Ale wykup d\u0142ug\u00f3w odbywa\u0142 si\u0119 niezgodnie z prawem mi\u0119dzynarodowym. Sprawa wysz\u0142a na jaw i zosta\u0142a nag\u0142o\u015bniona. Okaza\u0142o si\u0119, \u017ce nast\u0105pi\u0142a defraudacja \u015brodk\u00f3w publicznych. FOZZ wci\u0105\u017c istnieje. Od lat jest \u201einstytucj\u0105 w likwidacji\u201d. Koszt utrzymania biura likwidacyjnego kosztuje bud\u017cet pa\u0144stwa milion z\u0142otych rocznie. W lutym br. minister finans\u00f3w powo\u0142a\u0142 kolejnego likwidatora FOZZ.\u00a0 Od pocz\u0105tku 1990 r. podj\u0119to negocjacje w sprawie redukcji zad\u0142u\u017cenia, kt\u00f3rego sp\u0142ata by\u0142a absolutnie nierealna. Rozmowy trwa\u0142y z dwoma grupami wierzycieli: Klubem Paryskim i Klubem Londy\u0144skim. Ostatecznie Klub Paryski darowa\u0142 nam ok. po\u0142ow\u0119 d\u0142ugu, do oddania zosta\u0142o i tak 26,8 mln dolar\u00f3w. Na pocz\u0105tku transformacji sp\u0142aty by\u0142y niewielkie, od 1995 r. si\u0119 zwi\u0119kszy\u0142y, nast\u0119pnie d\u0142ug zacz\u0119li\u015bmy sp\u0142aca\u0107 przedterminowo. Sp\u0142aty wobec tej grupy wierzycieli mia\u0142y si\u0119 zako\u0144czy\u0107 w 2014 r., zako\u0144czy\u0142y si\u0119 ostatniego dnia marca 2009 r., z wyj\u0105tkiem d\u0142ugu zaci\u0105gni\u0119tego wobec Japonii, kt\u00f3ry wynosi 118 mln dol. Ten kraj nie wyrazi\u0142 zgody na wcze\u015bniejsz\u0105 sp\u0142at\u0119. Po\u017cyczki Gierka by\u0142y wysoko oprocentowane i wierzycielom nie bardzo si\u0119 op\u0142aca, gdy d\u0142u\u017cnik wyrywa si\u0119 z oddaniem d\u0142ugu wcze\u015bniej. St\u0105d z ka\u017cdym wierzycielem, sp\u0142aconym przedterminowo, Polska musia\u0142a oddzielnie pertraktowa\u0107. Nale\u017cno\u015b\u0107 wobec Japonii ma by\u0107 uregulowana zgodnie z harmonogramem do ko\u0144ca 2014 r. <br \/><strong><br \/>Obligacje Brady\u2019ego wykupione<br \/><\/strong><br \/>Pozostawa\u0142 Klub Londy\u0144ski zrzeszaj\u0105cy banki komercyjne z za\u0142o\u017cenia nastawione na zysk i to z wielu kraj\u00f3w, z kt\u00f3rymi rozmowy by\u0142y znacznie trudniejsze i ci\u0105gn\u0119\u0142y si\u0119 o wiele d\u0142u\u017cej ni\u017c z Klubem Paryskim. W 1994 r. podpisane zosta\u0142o porozumienie o konwersji d\u0142ugu, kt\u00f3re polega\u0142o na cz\u0119\u015bciowym jego umorzeniu i cz\u0119\u015bciowej zamianie na tzw. obligacje Brady\u2019ego (od nazwiska ameryka\u0144skiego sekretarza stanu). Porozumiano w tej sprawie z bankami komercyjnymi zrzeszonymi w Klubie. Obligacje Brady\u2019ego zawieraj\u0105ce polski d\u0142ug zosta\u0142y wyemitowane na jesieni w 1994 r. \u0141\u0105czna warto\u015b\u0107 emisji tych papier\u00f3w si\u0119gn\u0119\u0142a prawie 8 mld dol. W nast\u0119pnym roku Polska zacz\u0119\u0142a wykupywa\u0107 je przedterminowo. Tak jak zaplanowano przed emisj\u0105 obecne oprocentowanie dw\u00f3ch typ\u00f3w obligacji Brady\u2019ego (jest ich sze\u015b\u0107), dotycz\u0105cych polskiego d\u0142ugu wynosi 4,75 proc. i 4 proc. Zgodnie z warunkami emisji od 2015 r. wynosi\u0142oby 5 proc.<br \/><strong><br \/><em>Wies\u0142awa Mazur<\/em><br \/><\/strong><em><strong><\/strong><\/em><\/p>\r\n<p>Artyku\u0142 ukaza\u0142 si\u0119 w najnowszym numerze tygodnika &#8222;Nasza Polska&#8221; Nr 45 (888) z 6 listopada 2012 r.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"W pa\u017adzierniku br. Polska sp\u0142aci\u0142a wszystkie d\u0142ugi z czas\u00f3w Gierka, w sumie oddali\u015bmy wierzycielom ok. 34,5 mld dolar\u00f3w. Ministerstwo Finans\u00f3w wys\u0142a\u0142o do Klubu Londy\u0144skiego ostatni\u0105 transz\u0119 pieni\u0119dzy wynosz\u0105c\u0105 297 mln dolar\u00f3w, wykupione zosta\u0142y tzw. polskie obligacje Brady\u2019ego i to przed terminem. Sp\u0142ata zosta\u0142a rozliczona. Uff, mo\u017cna by\u0142oby odetchn\u0105\u0107, ale ka\u017cdy wie, \u017ce mowy o tym [&hellip;]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[8],"tags":[92,52,81],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/63437"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=63437"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/63437\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=63437"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=63437"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=63437"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}