{"id":63262,"date":"2012-11-12T21:00:39","date_gmt":"2012-11-13T02:00:39","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=63262"},"modified":"2012-11-12T21:53:47","modified_gmt":"2012-11-13T02:53:47","slug":"muzyka-sakralna-ma-wyrazac-swietosc","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=63262","title":{"rendered":"Muzyka sakralna ma wyra\u017ca\u0107 \u015bwi\u0119to\u015b\u0107"},"content":{"rendered":"

Rozmowa z dr. Piotrem Karwowskim, cz\u0142onkiem-za\u0142o\u017cycielem Stowarzyszenia Polskich Muzyk\u00f3w Ko\u015bcielnych, wiceprezydentem Polskiej Federacji \u201ePueri Cantores\u201d, dyrygentem M\u0142odzie\u017cowego Ch\u00f3ru Schola Cantorum Misericordis Christi<\/strong><\/p>\r\n

Msza \u015bwi\u0119ta jest ofiar\u0105 Chrystusa, sk\u0142adan\u0105 za nas. Nie przystoi tu weso\u0142kowato\u015b\u0107 i granie na emocjach. Przywo\u0142ajmy w pami\u0119ci obraz z filmu \u201ePasja\u201d, gdy Matka Bo\u017ca zbiera\u0142a krew Jezusa, czy wtedy \u015bmiali\u015bmy si\u0119 i klaskali\u015bmy?<\/em> – m\u00f3wi w rozmowie z PCh24.pl Piotr Karwowski, wsp\u00f3\u0142za\u0142o\u017cyciel Stowarzyszenia Polskich Muzyk\u00f3w Ko\u015bcielnych.<\/strong><\/p>\r\n

\"\"Kilka lat temu w dzie\u0144 wspomnienia \u015bw. Teresy od Dzieci\u0105tka Jezus, podczas Mszy \u015bwi\u0119tej za\u015bpiewa\u0142 Pan pie\u015b\u0144 \u201eW sercu Ko\u015bcio\u0142a Matki b\u0119d\u0119 mi\u0142o\u015bci\u0105\u201d. To s\u0142owa wspomnianej \u015bwi\u0119tej – jak rozumiem – nie zosta\u0142y przywo\u0142ane przypadkowo?<\/strong><\/p>\r\n

My\u015bl\u0119, \u017ce organista, opr\u00f3cz umiej\u0119tno\u015bci gry na instrumencie i \u015bpiewania, powinien \u017cy\u0107 duchem Liturgii. Ka\u017cdego dnia trzeba przeczyta\u0107 antyfony, teksty mszalne i czytania. To, jakie utwory s\u0105 wykonywane, nie jest prywatn\u0105 spraw\u0105 organisty. On powinien wykonywa\u0107 to, czego naucza Ko\u015bci\u00f3\u0142 i wyznacza liturgia. Wok\u00f3\u0142 tego pojawia si\u0119 wiele nieporozumie\u0144. Kto\u015b np. wymy\u015bli sobie jak\u0105\u015b piosenk\u0119 i koniecznie chce, aby by\u0142a wykonywana podczas Mszy \u015bwi\u0119tej \u015blubnej, czy pogrzebowej. Msza \u015bwi\u0119ta to nie jest koncert \u017cycze\u0144. Tutaj nie wolno ulega\u0107 namowom, musimy by\u0107 wierni Ko\u015bcio\u0142owi i nie mo\u017cemy go zdradza\u0107.<\/p>\r\n

Wspomnia\u0142 Pan o liturgii, prosz\u0119 powiedzie\u0107, czym w\u0142a\u015bciwie jest muzyka liturgiczna?<\/strong><\/p>\r\n

Muzyka liturgiczna jest cz\u0119\u015bci\u0105 muzyki religijnej, kt\u00f3r\u0105 <\/strong>stanowi\u0105 wszystkie formy muzyczne zawieraj\u0105ce pierwiastek sacrum. Mog\u0105 to by\u0107 utwory z tekstem religijnym, a tak\u017ce bez tekstu, zwi\u0105zane z tematyk\u0105 religijn\u0105. W sk\u0142ad muzyki religijnej wchodzi muzyka ko\u015bcielna, zwi\u0105zana z naszym wyznaniem rzymsko-katolickim i muzyka r\u00f3\u017cnych innych wyzna\u0144. Je\u017celi poj\u0119cie muzyki religijnej zaw\u0119zimy do ko\u015bcielnej, a nast\u0119pnie do liturgicznej, to mo\u017cna powiedzie\u0107, \u017ce muzyk\u0119 t\u0119 stanowi\u0105 utwory, kt\u00f3re Ko\u015bci\u00f3\u0142 uzna\u0142 za swoj\u0105 modlitw\u0119 i w\u0142\u0105czy\u0142 do liturgii mszalnej, liturgii godzin, liturgii sakrament\u00f3w i innych obrz\u0119d\u00f3w liturgicznych. Muzyka liturgiczna przeznaczona jest do sprawowania kultu Bo\u017cego i\u00a0 jej zadaniem jest oddawanie czci Bogu.<\/p>\r\n

Jak\u0105 muzyk\u0119 powinno si\u0119 wykonywa\u0107 podczas Mszy \u015aw\u0119tej?<\/strong><\/p>\r\n

Na pocz\u0105tku nale\u017cy zaznaczy\u0107, \u017ce muzyka nie jest dodatkiem do liturgii, ona jest liturgi\u0105. Muzyka nie upi\u0119ksza, lecz tworzy liturgi\u0119. G\u0142\u00f3wnym liturgiem jest sam Pan B\u00f3g. On jest w centrum i On jest najwa\u017cniejszy. My spotykamy si\u0119 ze wzgl\u0119du na Niego, aby Jemu odda\u0107 chwa\u0142\u0119. W og\u00f3le \u017cycie ludzkie polega na tym, aby wielbi\u0107 Boga. Wielbienie nie zawsze ma wyraz rado\u015bci, mo\u017cna wielbi\u0107 Boga r\u00f3wnie\u017c przez \u0142zy. Czasem gdy uczestniczymy w pogrzebach, p\u0142aczemy i w ten spos\u00f3b te\u017c wielbimy Boga, np. dzi\u0119kuj\u0105c za to, \u017ce B\u00f3g pozwoli\u0142 \u017cy\u0107 naszym bliskim tu na \u015bwiecie. Nie mo\u017cna zapomina\u0107 o tym, \u017ce Msza \u015bwi\u0119ta jest ofiar\u0105 Chrystusa sk\u0142adan\u0105 za nas. Nie przystoi tu weso\u0142kowato\u015b\u0107 i granie na emocjach. Przywo\u0142ajmy w pami\u0119ci obraz z filmu \u201ePasja\u201d, gdy Matka Bo\u017ca zbiera\u0142a krew Jezusa, czy wtedy \u015bmiali\u015bmy si\u0119 i klaskali\u015bmy?<\/p>\r\n

Muzyka wykonywana podczas Eucharystii, powinna by\u0107 doskona\u0142a i wyra\u017ca\u0107 \u015bwi\u0119to\u015b\u0107 Boga, do Kt\u00f3rego jest kierowana. Powinna tak\u017ce u\u015bwi\u0119ca\u0107 jej wykonawc\u00f3w. Wzorcem muzyki sakralnej jest chora\u0142 gregoria\u0144ski. W r\u00f3\u017cnych dokumentach poszczeg\u00f3lni papie\u017ce, gdy wypowiadali si\u0119 na temat muzyki liturgicznej, pisali, \u017ce muzyka jest tym bli\u017csza liturgii, gdy jest bli\u017csza cechom Chora\u0142u Gregoria\u0144skiego. Dzi\u015b zaleca si\u0119 kompozytorom, by komponowali w tym duchu. Chora\u0142 Gregoria\u0144ski funkcjonuje tylko w Ko\u015bciele Katolickim i jest on dowodem jego to\u017csamo\u015bci. Chora\u0142 nie jest ani weso\u0142y ani smutny, jest g\u0142\u0119boki. My\u015bli cz\u0142owieka, kt\u00f3ry go s\u0142ucha – nawet nie rozumiej\u0105c tekstu \u0142aci\u0144skiego – wznosz\u0105 si\u0119 ku Bogu. W ostatnich latach bardzo du\u017cy nacisk k\u0142adzie si\u0119 na aktywno\u015b\u0107 wiernych, tymczasem podczas Mszy \u015bwi\u0119tej jest r\u00f3wnie\u017c miejsce na s\u0142uchanie. Wiara rodzi si\u0119 ze s\u0142uchania i muzyka temu sprzyja.<\/p>\r\n

\u00a0<\/strong><\/p>\r\n

Czy jest jaki\u015b kanon pie\u015bni liturgicznych, kt\u00f3re mo\u017cna wykonywa\u0107 podczas Eucharystii?<\/strong><\/p>\r\n

W dawnych wiekach, w \u015bredniowieczu i renesansie, na poszczeg\u00f3lne uroczysto\u015bci by\u0142y przygotowane sta\u0142e zestawy utwor\u00f3w. Ka\u017cde \u015bwi\u0119to mia\u0142o sw\u00f3j zestaw \u015bpiew\u00f3w, w jego sk\u0142ad wchodzi\u0142y: <\/strong>Proprium Missae<\/em>, czyli cz\u0119\u015bci zmienne Mszy \u015bwi\u0119tej i cz\u0119\u015bci sta\u0142e, Ordinarium Missae<\/em>. Taki stan funkcjonowa\u0142 do Soboru Watyka\u0144skiego II. Po nim dopuszczono tzw. muzyk\u0119 ludow\u0105, czyli pie\u015bni pospolite, wykonywane obecnie. Wybitni muzykolodzy pr\u00f3buj\u0105 utworzy\u0107 kanon \u015bpiew\u00f3w, kt\u00f3re b\u0119d\u0105 pomoc\u0105 dla organist\u00f3w przy doborze pie\u015bni na Msz\u0119 \u015bwi\u0119t\u0105. Jest wiele \u015bpiewnik\u00f3w, kt\u00f3re maj\u0105 imprimatur<\/em>, czyli zgod\u0119 biskupa, \u017ce pie\u015bni w nim zebrane mo\u017cna wykonywa\u0107 podczas liturgii. Np. \u201e\u015apiewnik ko\u015bcielny\u201d ks. Jana Siedleckiego, \u201eExultate Deo\u201d, \u201e\u015apiewnik Liturgiczny\u201d i inne.<\/p>\r\n

\u00a0<\/strong><\/p>\r\n

Jakie instrumenty mo\u017cna u\u017cywa\u0107 podczas sprawowania Mszy \u015bwi\u0119tej?<\/strong><\/p>\r\n

Najpi\u0119kniejszym instrumentem pochodz\u0105cym od Boga jest g\u0142os ludzki. W pierwszych wiekach chrze\u015bcija\u0144stwa w liturgii u\u017cywano tylko g\u0142osu. \u0179aden instrument nie potrafi go na\u015bladowa\u0107. W pewnym jednak momencie do liturgii dopuszczone zosta\u0142y organy. By\u0142 to pierwszy instrument, kt\u00f3ry m\u00f3g\u0142 gra\u0107 w czasie sprawowanej Eucharystii. W zwi\u0105zku z tym, by\u0142 uprzywilejowany i nazywano go kr\u00f3lem instrument\u00f3w. P\u00f3\u017aniej dopuszczono jeszcze instrumenty smyczkowe.<\/p>\r\n

W latach 60. i 70. Komisja Episkopatu Polski wyda\u0142a dokument, w kt\u00f3rym\u00a0 wymieniono instrumenty jakich podczas Mszy \u015awi\u0119tej u\u017cywa\u0107 nie mo\u017cna. S\u0105 one zwi\u0105zane z muzyk\u0105 \u015bwieck\u0105, np. saksofon. Dzi\u015b w zasadzie wszystkie instrumenty s\u0105 wykorzystywane w muzyce \u015bwieckiej, nawet organy. Zapis ten jest nieaktualny i my\u015bl\u0119, \u017ce w przysz\u0142o\u015bci b\u0119dzie zmieniony. Mo\u017ce warto dzisiaj zastanowi\u0107 si\u0119 bardziej nad sposobem gry, ni\u017c nad wyborem instrument\u00f3w?<\/p>\r\n

W pierwszej po\u0142owie wrze\u015bnia bie\u017c\u0105cego roku w Bia\u0142ymstoku obradowali cz\u0142onkowie Stowarzyszenia Polskich Muzyk\u00f3w Ko\u015bcielnych. Prosz\u0119 powiedzie\u0107, nad czym obecnie pracujecie? <\/strong><\/p>\r\n

Osoby b\u0119d\u0105ce w stowarzyszeniu to muzycy wyk\u0142adaj\u0105cy w seminariach, organi\u015bci i osoby odpowiedzialne za muzyk\u0119 w poszczeg\u00f3lnych diecezjach. Obecnie pracujemy nad now\u0105 instrukcj\u0105 Episkopatu Polski o muzyce w Ko\u015bciele. Po zako\u0144czeniu prac dokument zostanie przedstawiony biskupom. Jest do\u015b\u0107 obszerny, dlatego muzycy pracuj\u0105 w podkomisjach i ka\u017cdy ma do opracowania jakie\u015b zagadnienie. Instrukcja\u00a0 m\u00f3wi o muzyce w Ko\u015bciele na terenie Polski. Czyli gdzie i jak\u0105 muzyk\u0119 mo\u017cna wykonywa\u0107, na jakich instrumentach mo\u017cna gra\u0107 podczas Eucharystii. Jaka jest pos\u0142uga organisty, kantora, psa\u0142terzysty, ch\u00f3ru. Dokument b\u0119dzie stanowi\u0142 baz\u0119 informacji, na podstawie kt\u00f3rych b\u0119d\u0105 mogli realizowa\u0107 swoj\u0105 pos\u0142ug\u0119 kap\u0142ani i organi\u015bci.<\/p>\r\n

\u00a0<\/strong><\/p>\r\n

W 1996 roku za\u0142o\u017cy\u0142 Pan i prowadzi m\u0142odzie\u017cowy ch\u00f3r licz\u0105cy ponad 100 os\u00f3b w wieku od 7 do 25 lat. Co sprawia, \u017ce tak wielu m\u0142odych ludzi z w\u0142asnej woli zabiega o kontakt z muzyk\u0105 sakraln\u0105, wymagaj\u0105c\u0105 przecie\u017c du\u017cego wysi\u0142ku?<\/strong><\/p>\r\n

Sam zadaj\u0119 sobie to pytanie. Maj\u0105 przecie\u017c wok\u00f3\u0142 inne atrakcyjne mo\u017cliwo\u015bci wyboru. My\u015bl\u0119, \u017ce tak naprawd\u0119 to B\u00f3g ich przyci\u0105ga. Muzyka ko\u015bcielna ma dwie cechy: jest pi\u0119kna i prawdziwa. Te warto\u015bci zawsze poci\u0105ga\u0142y ludzi. Je\u015bli zabraknie pi\u0119kna i prawdy, to m\u0142odzie\u017c szybko rozpozna fa\u0142sz i zacznie szuka\u0107 czego\u015b innego. Poprzez muzyk\u0119 sakraln\u0105 mo\u017cna odkrywa\u0107 Boga, Kt\u00f3ry daje cz\u0142owiekowi nadziej\u0119. Muzyka sakralna jest „twarz\u0105” Boga, i je\u015bli kto\u015b j\u0105 odkryje, to nieustannie b\u0119dzie jej poszukiwa\u0142 i kontemplowa\u0142.<\/p>\r\n

Dzi\u0119kuj\u0119 za rozmow\u0119
<\/strong><\/p>\r\n

Rozmawia\u0142 Jacek S\u0105dej<\/strong><\/em><\/p>\r\n

(Fot. Jacek S\u0105dej)<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Rozmowa z dr. Piotrem Karwowskim, cz\u0142onkiem-za\u0142o\u017cycielem Stowarzyszenia Polskich Muzyk\u00f3w Ko\u015bcielnych, wiceprezydentem Polskiej Federacji \u201ePueri Cantores\u201d, dyrygentem M\u0142odzie\u017cowego Ch\u00f3ru Schola Cantorum Misericordis Christi Msza \u015bwi\u0119ta jest ofiar\u0105 Chrystusa, sk\u0142adan\u0105 za nas. Nie przystoi tu weso\u0142kowato\u015b\u0107 i granie na emocjach. Przywo\u0142ajmy w pami\u0119ci obraz z filmu \u201ePasja\u201d, gdy Matka Bo\u017ca zbiera\u0142a krew Jezusa, czy wtedy \u015bmiali\u015bmy si\u0119 […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[3],"tags":[119],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/63262"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=63262"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/63262\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=63262"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=63262"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=63262"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}