{"id":63203,"date":"2012-11-09T15:42:01","date_gmt":"2012-11-09T20:42:01","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=63203"},"modified":"2012-11-09T15:49:31","modified_gmt":"2012-11-09T20:49:31","slug":"wajda-ten-film-o-polakach-mordujacych-zydow-jest-sprawiedliwy","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=63203","title":{"rendered":"Pok\u0142osie antypolskiej propagandy"},"content":{"rendered":"

Poruszy\u0142a mnie nie tyle prawda historyczna, kt\u00f3r\u0105 zna\u0142em z \u201eGazety Wyborczej\u201d, ale to, jak ta historia wp\u0142ywa na ludzi, na bohater\u00f3w, na mieszka\u0144c\u00f3w tej wsi <\/em><\/strong>– m\u00f3wi Maciej Stuhr, odtw\u00f3rca jednej z g\u0142\u00f3wnych r\u00f3l we wchodz\u0105cym w pi\u0105tek 9 listopada na ekrany filmie W\u0142adys\u0142awa Pasikowskiego \u201ePok\u0142osie\u201d. To wyznanie wiele t\u0142umaczy, gorzej jednak, \u017ce wygl\u0105da na to, i\u017c r\u00f3wnie\u017c re\u017cyser i scenarzysta historii uczyli si\u0119 z gazety. Tej samej, kt\u00f3ra namawia teraz, by zamiast na \u201eBitw\u0119 pod Wiedniem\u201d zabiera\u0107 licealist\u00f3w na \u201ePok\u0142osie\u201d. <\/strong><\/p>\r\n

Stuhr wciela si\u0119 w posta\u0107 J\u00f3zka Kaliny, kt\u00f3ry, wbrew niech\u0119ci og\u00f3\u0142u mieszka\u0144c\u00f3w swojej wsi, skupuje i gromadzi na w\u0142asnym polu p\u0142yty z \u017cydowskich nagrobk\u00f3w. Przed laty wy\u0142o\u017cono nimi drog\u0119, cz\u0119\u015b\u0107 placu przed ko\u015bcio\u0142em, znalaz\u0142y si\u0119 te\u017c w ch\u0142opskich obej\u015bciach. Gdy w odwiedziny do brata przyje\u017cd\u017ca wieloletni emigrant\u00a0 Franek, razem, krok po kroku odkrywaj\u0105 skrywan\u0105 przez mieszka\u0144c\u00f3w histori\u0119, w kt\u00f3rej jedn\u0105 z g\u0142\u00f3wnych r\u00f3l odegra\u0142 stary Kalina.\u00a0Z czasem okazuje si\u0119 bowiem, i\u017c miejscowych \u017byd\u00f3w wymordowali nie okupanci, lecz Polacy. Bracia przechodz\u0105 metamorfoz\u0119. Franek, pocz\u0105tkowo wrogo nastawiony wobec \u017byd\u00f3w, przyjmuje odziedziczon\u0105 odpowiedzialno\u015b\u0107 za ich tragiczny los. J\u00f3zek, kt\u00f3ry nie potrafi pogodzi\u0107 si\u0119 z tragiczn\u0105 prawd\u0105, w finale ponosi najsurowsz\u0105 kar\u0119.<\/p>\r\n

Egzorcyzmy b\u0142otem<\/strong><\/p>\r\n

Tw\u00f3rcy filmu powtarzaj\u0105 my\u015bl: \u201emusimy uderzy\u0107 si\u0119 w piersi\u201d, \u201emusimy zmierzy\u0107 si\u0119 z bolesnym fragmentem naszych dziej\u00f3w\u201d, \u201emusimy si\u0119 wstydzi\u0107\u201d, \u201emusimy wypowiedzie\u0107 skrywan\u0105 przez lata prawd\u0119\u201d. My, czyli Polacy. Rzecz w tym, \u017ce \u201ePok\u0142osia\u201d wcale nie nakr\u0119cono z polskiej perspektywy, ani nawet z perspektywy kogo\u015b, kto chocia\u017c troch\u0119 nas lubi. Polska wie\u015b ukazana w filmie \u017cywcem wyj\u0119ta jest z wizji, jakimi racz\u0105 nas od lat o\u015brodki s\u0142abo skrywaj\u0105ce sw\u0105 nienawi\u015b\u0107 do \u201etego kraju\u201d. Jeste\u015bmy w filmie en masse<\/em> \u201etymi z\u0142ymi\u201d. Re\u017cyser ukry\u0142 przed widzami istotne motywacje kryj\u0105ce si\u0119 za historycznymi mordami na \u017bydach i kontekst tych zbrodni. A wi\u0119c czynniki, kt\u00f3re dokonanego w imi\u0119 odpowiedzialno\u015bci zbiorowej, krwawego samos\u0105du nie usprawiedliwiaj\u0105, ale przynajmniej go wyja\u015bniaj\u0105. Film nie jest wi\u0119c historyczny – asekuruje si\u0119 Pasikowski – a jedynie inspirowany faktami czy raczej tym, co z nimi zrobi\u0142 w swoich ksi\u0105\u017ckach Jan Tomasz Gross. Ma jednak pos\u0142u\u017cy\u0107 nam do spojrzenia w twarz prawdzie (de facto<\/em> nawet nie \u0107wier\u0107prawdzie) o nas samych i do generalnej autoterapii, wr\u0119cz zbiorowego egzorcyzmu – bo i takie okre\u015blenie pad\u0142o w kontek\u015bcie filmu! Ow\u0105 ozdrowie\u0144cz\u0105 kuracj\u0105 ma by\u0107 –\u00a0zdaniem swych autor\u00f3w i entuzjast\u00f3w –\u00a0\u201ePok\u0142osie\u201d.<\/p>\r\n

Film ten jest jednak raczej wezwaniem do samobiczowania z pomini\u0119ciem prawdy. Je\u015bli egzorcyzmem, to wzi\u0119tym z jakiej\u015b innej religii i dokonanym b\u0142otem. Mamy go przeprowadzi\u0107 natchnieni opowie\u015bci\u0105, w kt\u00f3rej przodkowie bohater\u00f3w – dawni mieszka\u0144cy mokrade\u0142 – podczas wojny spalili w zagrodzie Kalin\u00f3w prawowitych w\u0142a\u015bcicieli wiejskich posiad\u0142o\u015bci (\u017byd\u00f3w) i przej\u0119li ich maj\u0105tki. Motyw i w\u0105tek tego rabunku oraz moralna konieczno\u015b\u0107 jego zwrotu wysuwa si\u0119 w \u201ePok\u0142osiu\u201d na pierwszy plan (to tylko film, po co zawraca\u0107 widzowi g\u0142ow\u0119, \u017ce komunistyczne pa\u0144stwo wyp\u0142aci\u0142o ju\u017c odszkodowania za po\u017cydowskie mienie).\u00a0<\/p>\r\n

Co\u015b tu nie gra<\/strong><\/p>\r\n

Polacy z filmu Pasikowskiego, z niewieloma wyj\u0105tkami anty\u017cydowscy z krwi i ko\u015bci, to katoliccy hipokryci, opryszkowie, niewra\u017cliwa na krzywd\u0119 innych t\u0142uszcza. Wreszcie, bezwzgl\u0119dni prze\u015bladowcy, w\u015br\u00f3d kt\u00f3rych nowy proboszcz urasta do roli kogo\u015b w rodzaju herszta, co najmniej aprobuj\u0105cego (je\u015bli wr\u0119cz nie inspiruj\u0105cego) kolejne, coraz brutalniejsze akty agresji wobec braci Kalin\u00f3w. Kreuj\u0105c t\u0119 posta\u0107, dbaj\u0105cy z ka\u017cd\u0105 sekwencj\u0105 o narastanie atmosfery grozy autorzy otarli si\u0119 tu wr\u0119cz o grotesk\u0119 (podobnie jak o tragifars\u0119 w finale, gdy \u201enieznani sprawcy\u201d krzy\u017cuj\u0105 na drzwiach od stodo\u0142y jednego z g\u0142\u00f3wnych bohater\u00f3w – na pocz\u0105tku XXI wieku!), ale od strony warsztatowej to jedna z niewielu wpadek. W \u201ePok\u0142osiu\u201d bowiem graj\u0105 i aktorzy, i zdj\u0119cia Paw\u0142a Edelmana, i scenografia Allana Starskiego, i gra muzyka, kt\u00f3r\u0105 napisa\u0142 Jan Duszy\u0144ski. Nie gra tylko historia, kt\u00f3r\u0105 tw\u00f3rcy opowiedzieli jednostronnie i fa\u0142szywie.<\/p>\r\n

W\u0142adys\u0142aw Pasikowski kr\u0119ci kinowe produkcje dosy\u0107 rzadko, \u201ePok\u0142osie\u201d to dopiero jego drugi taki film w tym stuleciu. Skoro tak, to z pewno\u015bci\u0105 ma nam do powiedzenia co\u015b szczeg\u00f3lnie wa\u017cnego. Gdy tworzy\u0142 \u201ePsy\u201d, \u201eprawd\u0105 czasu\u201d by\u0142o przesiadanie si\u0119 funkcjonariuszy r\u00f3\u017cnych organ\u00f3w PRL do zarz\u0105d\u00f3w sp\u00f3\u0142ek i \u201esprawdzanie si\u0119\u201d w biznesach. \u201ePrawda ekranu\u201d Pasikowskiego oswoi\u0142a wi\u0119c popkulturowego, masowego widza z ubekiem, kt\u00f3ry okaza\u0142 si\u0119 wcale nie taki z\u0142y (nawet ca\u0142kiem fajny). Dzisiaj, na etapie serwowanej Polakom pedagogiki wstydu, z zajmowanych dot\u0105d pozycji ofiar II wojny przesi\u0105\u015b\u0107 si\u0119 mamy na \u0142aw\u0119 oskar\u017conych. A\u017c chcia\u0142oby si\u0119 powiedzie\u0107, \u017ce re\u017cyser zafundowa\u0142 nam niez\u0142y geszeft, gdyby nie fakt, i\u017c do \u201ePok\u0142osia\u201d do\u0142o\u017cyli\u015bmy si\u0119 wszyscy, poprzez grub\u0105 dotacj\u0119 z pa\u0144stwowej kasy.<\/p>\r\n

Roman Moto\u0142a <\/strong><\/em><\/p>\r\n

Pok\u0142osie <\/em><\/strong>(Monolith, 2012<\/strong>), scen., re\u017c. W. Pasikowski, wyk. Maciej Stuhr, Ireneusz Czop, Jerzy Radziwi\u0142owicz, Zbigniew Zamachowski, Danuta Szaflarska.<\/p>\r\n

Produkcja: Apple Film Production w koprodukcji z Topkapi Films (Holandia), Metrafilms (Rosja), Attack Film (S\u0142owacja), Trigon Production (S\u0142owacja), Telewizja Polska, Canal+.<\/p>\r\n

Wsp\u00f3\u0142finansowany przez: Polski Instytut Sztuki Filmowej, Eurimages, Holenderski Fundusz Filmowy oraz S\u0142owacki Fundusz Audiowizualny.<\/p>\r\n

\u00a0<\/strong>***<\/p>\r\n

Film jest o przywracaniu nam pami\u0119ci, film jest o nas. Naszym rachunkiem sumienia <\/em>(W\u0142adys\u0142aw Pasikowski);<\/p>\r\n

Ta opowie\u015b\u0107 (\u2026) przypomina o bolesnym fakcie z hi\u00adstorii Polski, kt\u00f3rego powinni\u015bmy si\u0119 wstydzi\u0107. (\u2026) kto za nas wypierze nasze w\u0142asne brudy? <\/em>(Maciej Stuhr dla GW);<\/p>\r\n

By\u0107 Polakiem to by\u0107 cz\u0142owiekiem odwa\u017cnym. By\u0107 Polakiem to by\u0107 cz\u0142owiekiem, kt\u00f3ry jest dumny ze swej przesz\u0142o\u015bci, i nie ucieka przed najtrudniejszymi nawet kartami historii <\/em>(producent Dariusz Jab\u0142o\u0144ski).<\/p>\r\n

Opowie\u015b\u0107 o grzechu, o kt\u00f3rym przez tyle lat nie chcieli\u015bmy my\u015ble\u0107 i m\u00f3wi\u0107<\/em> – Zbigniew Zamachowski (filmowy policjant)<\/p>\r\n

Gra\u017cyna Torbicka („Kocham kino”, TVP2) w rozmowie z Bogus\u0142awem Lind\u0105:
–\u00a0Skoro ju\u017c wspomnia\u0142e\u015b W\u0142adka Pasikowskiego, to dlaczego niczego nie napisa\u0142 w „Pok\u0142osiu” dla ciebie?<\/em><\/p>\r\n

BL: – W\u0142adek napisa\u0142 dla mnie w „Pok\u0142osiu” co\u015b, tylko\u00a0por\u00f3\u017cnili\u015bmy si\u0119 ideologicznie przy tym. Niestety, nasze drogi musia\u0142y si\u0119\u00a0w tym momencie rozej\u015b\u0107. Pogniewa\u0142 si\u0119 na mnie troszeczk\u0119.<\/em><\/p>\r\n

Za: Polonia Christiana – pch24.pl (2012-11-09)<\/a><\/p>\r\n\r\n

\r\n

Wajda: Ten film o Polakach morduj\u0105cych \u017byd\u00f3w jest sprawiedliwy<\/h2>\r\n

– To jest film sprawiedliwy – tak „Pok\u0142osie” W\u0142adys\u0142awa Pasikowskiego oceni\u0142 w „Kropce nad i” Andrzej Wajda. Obraz, kt\u00f3ry opowiada o masakrze \u017byd\u00f3w, kt\u00f3rej sprawcami byli Polacy, w pi\u0105tek wchodzi na ekrany kin – podaje tvn24.pl.<\/strong><\/p>\r\n

Jednak ju\u017c teraz budzi kontrowersje. – Najlepiej by\u0142oby o tym zapomnie\u0107, ale arty\u015bci, my, kino polskie jeste\u015bmy od tego, by przypomina\u0107 – m\u00f3wi\u0142 o trudnym w\u0105tku w polskiej historii re\u017cyser.<\/p>\r\n

W ocenie Wajdy, najnowszy obraz Pasikowskiego „to jeden z film\u00f3w, kt\u00f3ry pozostanie w historii polskiego kina”. Chocia\u017c zauwa\u017cy\u0142, \u017ce z pewno\u015bci\u0105 b\u0119dzie on przyj\u0119ty negatywnie.<\/p>\r\n

– Je\u017celi ksi\u0105\u017cka (Jana Tomasza Grossa „S\u0105siedzi”-red.) wywo\u0142a\u0142a tak nieprzyjazn\u0105 udokumentowanym faktom dyskusj\u0119, to co m\u00f3wi\u0107 o fimie, kt\u00f3ry jest widowiskiem – stwierdzi\u0142 re\u017cyser, przypominaj\u0105c, \u017ce „Pok\u0142osie” w du\u017cej mierze nawi\u0105zuje do pogromu \u017byd\u00f3w przez Polak\u00f3w w\u0142a\u015bnie w Jedwabnem.<\/p>\r\n

– Si\u0142a i wielko\u015b\u0107 Pasikowskiego, tego, co zobaczyli\u015bmy na ekranie, polega na tym, \u017ce on daje jednej i drugiej stronie g\u0142os (tzn. tym, kt\u00f3rzy chc\u0105 odkrycia niechlubnej prawdy historycznej i tym, kt\u00f3rzy nie chc\u0105 jej ujawnia\u0107 – red.) – podkre\u015bli\u0142. – Postaci reprezentuj\u0105 inne punkty widzenia, tzn. co innego widz\u0105 starzy, a co innego m\u0142odzi – doda\u0142.<\/p>\r\n

Aleksander Pi\u0144ski<\/em><\/strong><\/p>\r\n

Wi\u0119cej: http:\/\/www.tvn24.pl\/to-jest-ostatni-film-polskiej-szkoly-filmowej,287597,s.html<\/p>\r\n

Za: Nowy Ekran (09.11.2012)<\/a><\/p>\r\n<\/blockquote>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Poruszy\u0142a mnie nie tyle prawda historyczna, kt\u00f3r\u0105 zna\u0142em z \u201eGazety Wyborczej\u201d, ale to, jak ta historia wp\u0142ywa na ludzi, na bohater\u00f3w, na mieszka\u0144c\u00f3w tej wsi – m\u00f3wi Maciej Stuhr, odtw\u00f3rca jednej z g\u0142\u00f3wnych r\u00f3l we wchodz\u0105cym w pi\u0105tek 9 listopada na ekrany filmie W\u0142adys\u0142awa Pasikowskiego \u201ePok\u0142osie\u201d. To wyznanie wiele t\u0142umaczy, gorzej jednak, \u017ce wygl\u0105da na […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[9],"tags":[65,22,92,159,20,59],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/63203"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=63203"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/63203\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=63203"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=63203"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=63203"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}