{"id":6315,"date":"2009-02-17T11:45:50","date_gmt":"2009-02-17T16:45:50","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=6315"},"modified":"2011-02-26T19:19:02","modified_gmt":"2011-02-27T00:19:02","slug":"prawdziwe-oblicze-jana-kalwina-ks-filip-marcille-fsspx","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=6315","title":{"rendered":"Prawdziwe oblicze Jana Kalwina – ks. Filip Marcille FSSPX<\/em>"},"content":{"rendered":"

Jan Kalwin<\/strong> (1509-1564) wywar\u0142 ogromny wp\u0142yw na histori\u0119, by\u0107 mo\u017ce wi\u0119kszy nawet ni\u017c wp\u0142yw Lutra. Z pewno\u015bci\u0105 bez spektakularnego rewolucjonisty Lutra Kalwin nie m\u00f3g\u0142by niczego dokona\u0107; z drugiej jednak strony, bez Kalwina<\/span> protestancka rewolucja Lutra nie przynios\u0142aby takiego efektu w \u017cyciu politycznym, jaki zdo\u0142a\u0142a wywrze\u0107 we Francji i – wiele lat p\u00f3\u017aniej – szczeg\u00f3lnie w Stanach Zjednoczonych.<\/p>\r\n

M\u0142odo\u015b\u0107<\/h3>\r\n

Kalwin urodzi\u0142 si\u0119 w zamo\u017cnej rodzinie w 1509 r. w Noyon (miasto we francuskiej Pikardii). Jako bardzo utalen\u00adtowany student otrzyma\u0142 ko\u015bcielne beneficjum, by m\u00f3c kontynuowa\u0107 nauk\u0119 w Pary\u017cu. Nie by\u0142 lubiany przez koleg\u00f3w, kt\u00f3rzy przezywali go \u201ebiernikiem-oskar\u017cy\u00adcielem\u201d1<\/a>. Ch\u0119tnie beszta\u0142 koleg\u00f3w i donosi\u0142 na nich; zachowywa\u0142 si\u0119 w spos\u00f3b zimny i nieprzyst\u0119pny. Staj\u0105c na forum publicznym szybko jednak traci\u0142 sw\u00f3j zwyk\u0142y ch\u0142\u00f3d i wyr\u00f3\u017cnia\u0142 si\u0119 w dysputach. By\u0142 anty-luteraninem i obro\u0144c\u0105 w\u0142adzy, popiera\u0142 dzia\u0142ania prawne wymierzone w najbardziej napastliwych luteran.<\/p>\r\n

Kryzys<\/h3>\r\n

Gdy w 1532 r. studiowa\u0142 w Kolegium Francuskim, nadal by\u0142 katolikiem. Przed ko\u0144cem 1533 r. nieoczekiwanie przeszed\u0142 na protestantyzm, sprzeda\u0142 beneficja i rozpocz\u0105\u0142 \u017cycie jako w\u0119drowny kaznodzieja. Powstaje wi\u0119c pytanie: co mog\u0142o by\u0107 przyczyn\u0105 tego kroku?<\/p>\r\n

\r\n<\/p>\r\n

Protestancka hagiografia stara\u0142a si\u0119 wyt\u0142umaczy\u0107 decyzj\u0119 Kalwina<\/span> \u201ebuduj\u0105cymi rozmowami\u201d, jakie mia\u0142 prowadzi\u0107 w swoim pokoju z kuzynem, kt\u00f3ry by\u0142 protestantem. P\u00f3\u017aniejsze badania wykaza\u0142y jednak, \u017ce w tym czasie byli oni od siebie oddaleni o setki kilometr\u00f3w. Cz\u0119\u015bciowego wyja\u015bnienia dostarczy\u0142 sam Kalwin:<\/p>\r\n

\r\n

Za ka\u017cdym razem, kiedy zagl\u0105da\u0142em we w\u0142asne wn\u0119trze, nachodzi\u0142o mnie tak wielkie przera\u017cenie, \u017ce ani oczyszczenia, ani zado\u015b\u0107uczynienia nie mog\u0142y go pokona\u0107. Im wi\u0119cej rozwa\u017ca\u0142em swoje po\u0142o\u017cenie, tym bardziej moje sumienie k\u0142u\u0142y ostre strza\u0142y [wyrzut\u00f3w], i tylko w jednej rzeczy znajdowa\u0142em pocieszenie, a by\u0142o to oszukiwanie samego siebie poprzez zapomnienie o sobie samym… skonsternowanym przez n\u0119dz\u0119, w kt\u00f3r\u0105 popad\u0142em, a bardziej jeszcze przez \u015bwiadomo\u015b\u0107, jak bliski by\u0142em wiecznego pot\u0119pienia (list do Sadoleta).<\/p>\r\n<\/blockquote>\r\n

Mo\u017cna tylko przypuszcza\u0107, co by\u0142o przyczyn\u0105 tych tak gor\u0105cych wyrzut\u00f3w. Istnieje wszak\u017ce wyja\u015bnienie, oparte o powa\u017cne dowody, zawsze nami\u0119tnie zwalczane przez protestant\u00f3w. W 1551 r. pewien katolicki apologeta wyjawi\u0142, \u017ce archiwa miejskie Noyon, gdzie urodzi\u0142 si\u0119 Kalwin, zawieraj\u0105 zapis wyroku na\u0142o\u017conego na\u0144 – kiedy mia\u0142 18 lat – za sodomi\u0119. W tym czasie Kalwin otrzyma\u0142 ju\u017c by\u0142 tonsur\u0119. Jego rodzice uzyskali u\u0142askawienie od biskupa, tak \u017ce zamiast zosta\u0107 skazanym na \u015bmier\u0107, jak tego wymaga\u0142o prawo, Kalwin zosta\u0142 ob\u0142o\u017cony infami\u0105. Katolicki apologeta pokaza\u0142 jako dow\u00f3d dokument podpisany przez wielu znakomitych mieszka\u0144c\u00f3w miasta. Angielski uczony Stapleton bada\u0142 rzeczone archiwum za \u017cycia Kalwina<\/span> i zar\u0119cza\u0142 o prawdziwo\u015bci tego zdarzenia. Dla wsp\u00f3\u0142czesnych niemieckich luteran by\u0142o to oczywiste (Schlusselburg, Theologie calvinienne<\/em>).<\/p>\r\n

Maj\u0105c 24 lata, Kalwin by\u0142 na rozdro\u017cu. Musia\u0142 wybiera\u0107 pomi\u0119dzy spowiedzi\u0105 – a luteranizmem. Oto, co wybra\u0142:<\/p>\r\n

\r\n

Tylko wierz, a b\u0119dziesz tak pewny wiecznego zbawienia, jak [mo\u017cesz by\u0107 pewny] odkupienia Chrystusa. Tylko wierz, a pomimo wszelkich zbrodni nie tylko pozostaniesz w \u0142asce Bo\u017cej, usprawiedliwiony, ale na zawsze pozostaniesz w tej \u0142asce i nigdy nie b\u0119dziesz w stanie jej utraci\u0107 (streszczenie doktryny Kalwina<\/span> w Variations<\/em> Bossueta).<\/p>\r\n<\/blockquote>\r\n

Herezjarcha<\/h3>\r\n

\r\n<\/p>\r\n

W\u0142a\u015bnie rozpoczyna\u0142a si\u0119 kariera Kalwina<\/span>; pow\u0119drowa\u0142 do Strasburga, Bazylei i Ferrary, by ostatecznie w 1536 r. osi\u0105\u015b\u0107 jako kaznodzieja w Genewie. Dopiero tam mia\u0142 zademonstrowa\u0107 wszystkie swoje talenty, nie tylko jako m\u00f3wca, ale i jako wirtuoz polityczny. W ci\u0105gu pi\u0119ciu lat uda\u0142o mu si\u0119 utrwali\u0107 sw\u0105 w\u0142adz\u0119 nad Konsystorzem (Rad\u0105 Starszych – trybuna\u0142em s\u0105downiczym, kt\u00f3ry wydawa\u0142 wyroki na wszystkich publicznych grzesznik\u00f3w), najpierw jako przyw\u00f3dca protestant\u00f3w podczas eksterminacji katolik\u00f3w (po\u0142owa mieszka\u0144c\u00f3w miasta uciek\u0142a, a ich posiad\u0142o\u015bci zosta\u0142y skonfiskowane), p\u00f3\u017aniej jako prezydent Rady, kt\u00f3ra w drodze g\u0142osowania ustala\u0142a \u201ejedynie s\u0142uszn\u0105\u201d interpretacj\u0119 Pisma \u015bw., w ko\u0144cu jako przyw\u00f3dca trybuna\u0142u, armii donosicieli oraz policji czuwaj\u0105cej nad moralno\u015bci\u0105 i prawomy\u015blno\u015bci\u0105.<\/p>\r\n

Tyran<\/h3>\r\n

Obsesj\u0105 Kalwina<\/span> sta\u0142o si\u0119 ci\u0105g\u0142e zwi\u0119kszanie liczby przepis\u00f3w dotycz\u0105cych moralno\u015bci publicznej. \u015bmier\u0107 grozi\u0142a nie tylko za powa\u017cne wykroczenie przeciw religii, ale nawet przeciw porz\u0105dkowi panuj\u0105cego w mie\u015bcie; by\u0142a przeznaczona dla syna, kt\u00f3ry uderzy\u0142by albo przekl\u0105\u0142 swego ojca, dla cudzo\u0142o\u017cnika i dla heretyka. Dzieci by\u0142y ch\u0142ostane lub wieszane za nazwanie swojej matki \u201ediab\u0142em\u201d. Pewien znu\u017cony murarz wykrzykn\u0105\u0142 \u201edo diab\u0142a z t\u0105 robot\u0105 i z majstrem<\/em>\u201d; zosta\u0142 zadenuncjowany i skazany na trzy dni wi\u0119zienia. \u015acigano czarownice i czarnoksi\u0119\u017cnik\u00f3w – oczywi\u015bcie z\u0142apani zawsze przyznawali si\u0119 do winy. Wed\u0142ug miejskich zapisk\u00f3w, w ci\u0105gu 60 lat oko\u0142o 150 \u201eczarownic\u201d spalono na stosie.<\/p>\r\n

Lata mija\u0142y; obsesja Kalwina<\/span> mocno dawa\u0142a si\u0119 we znaki mieszka\u0144com Genewy. Okre\u015blono liczb\u0119 da\u0144, jakie mo\u017cna by\u0142o poda\u0107 na st\u00f3\u0142; podobnie ustalono kszta\u0142t but\u00f3w i kobiecych fryzur. W zapisach archiwalnych mo\u017cna znale\u017a\u0107 werdykty w rodzaju:<\/p>\r\n

\r\n

Trzech podr\u00f3\u017cnych garbarzy zosta\u0142o skazanych na trzy dni o chlebie i wodzie w wi\u0119zieniu za zjedzenie na obiad trzech tuzin\u00f3w pasztet\u00f3w, co stanowi wielk\u0105 niemoralno\u015b\u0107.<\/p>\r\n<\/blockquote>\r\n

Od 1558 r. pija\u0144stwo i gry karciane by\u0142y karane grzywn\u0105. Miejski skarbiec nape\u0142ni\u0142 si\u0119, by\u0142y wi\u0119c fundusze na op\u0142acenie nowych donosicieli, bowiem w republice ewangelicznej wolno\u015bci wszystkie \u015bciany mia\u0142y uszy, a niepowiadomienie o czym\u015b w\u0142adz samo w sobie stanowi\u0142o wyst\u0119pek. \u201e[Informatorzy] maj\u0105 si\u0119 znajdowa\u0107 w ka\u017cdym kwartale miasta, tak aby nic nie usz\u0142o ich oczom<\/em>\u201d – pisa\u0142 Kalwin. Kazania wyg\u0142aszano w czwartki i niedziele; obecno\u015b\u0107 by\u0142a obowi\u0105zkowa, a niepos\u0142usznych (dotyczy\u0142o to tak\u017ce dzieci) karano grzywn\u0105 lub ch\u0142ost\u0105. Szpiedzy sprawdzali, czy ulice i mieszkania by\u0142y puste. Ka\u017cdego roku kontrolerzy ortodoksji chodzili od domu do domu i dawali ka\u017cdemu do podpisu wyznanie wiary, w tym\u017ce roku przeg\u0142osowane. Ostatni katolicy zmarli albo zostali wygnani. Nikt nie m\u00f3wi\u0142 o zmianie religii, gdy\u017c Kalwin ustanowi\u0142 prawo karz\u0105ce \u015bmierci\u0105 ka\u017cdego, kto \u015bmia\u0142by kwestionowa\u0107 reformy wprowadzane przez \u201es\u0142ug\u0119 Genewy\u201d.<\/p>\r\n

Miasto Kalwina<\/span><\/h3>\r\n

Na poz\u00f3r Genewa sta\u0142a si\u0119 miastem nieskazitelnej moralno\u015bci; w istocie kr\u00f3lowa\u0142a w niej moralna zgnilizna. W\u015br\u00f3d mieszka\u0144c\u00f3w przybywa\u0142o banit\u00f3w wszelkiej ma\u015bci, protestant\u00f3w wygnanych z Francji, lecz tak\u017ce osobnik\u00f3w uciekaj\u0105cych przed prawem. Kodeks wprowadzony przez Kalwina<\/span> dopuszcza\u0142 rozwody; ludzie przybywali tedy z Sabaudii i okolic Lyonu, aby wst\u0105pi\u0107 w nowe zwi\u0105zki. Galiffe, protestancki genealog z Genewy, na podstawie swoich studi\u00f3w okre\u015bli\u0142 to miasto w czasach Kalwina<\/span> mianem rynsztoka Europy. Reformator mia\u0142 \u015bwiadomo\u015b\u0107 tego faktu, pisz\u0105c w ostrych s\u0142owach:<\/p>\r\n

\r\n

Na dziesi\u0119ciu kaznodziej\u00f3w ledwie znajdziesz jednego, kt\u00f3ry sta\u0142 si\u0119 ewangelikiem dla innego powodu, ni\u017cby m\u00f3g\u0142 bardziej swobodnie odda\u0107 si\u0119 piciu i rozwi\u0105z\u0142emu \u017cyciu.<\/p>\r\n<\/blockquote>\r\n

\r\n<\/p>\r\n

Kalwin skromnie przyj\u0105\u0142 miano \u201es\u0142ugi Genewy\u201d, ale utrzymywa\u0142, i\u017c to sam B\u00f3g przemawia przez jego usta. \u201eJako \u017ce B\u00f3g zechcia\u0142 mnie uwiadomi\u0107, czym jest dobro i czym jest z\u0142o, przeto musz\u0119 post\u0119powa\u0107 wedle tej miary…<\/em>\u201d – oraz, oczywi\u015bcie, wed\u0142ug tej samej miary musieli post\u0119powa\u0107 wszyscy inni! Pewnego ranka mieszka\u0144cy ujrzeli szubienice, wzniesione na licznych publicznych placach miasta, a na ka\u017cdej z nich afisz: \u201eDla ka\u017cdego, kto \u017ale b\u0119dzie m\u00f3wi\u0107 o im\u0107 Kalwinie<\/em>\u201d. List dyktatora wyja\u015bnia jego stanowisko:<\/p>\r\n

\r\n

Jest rzecz\u0105 konieczn\u0105, aby pozby\u0107 si\u0119 tych przekl\u0119tych nikczemnik\u00f3w, kt\u00f3rzy nawo\u0142uj\u0105 ludzi, aby ci si\u0119 nam przeciwstawiali, oczerniaj\u0105c nasze post\u0119powanie – takich \u0142ajdak\u00f3w musimy wypleni\u0107.<\/p>\r\n<\/blockquote>\r\n

W\u0142adza absolutna<\/h3>\r\n

\u0179ycie Kalwina<\/span> nie by\u0142o nieskalane: istniej\u0105 przekazy o przej\u0119tych spadkach, o \u201espontanicznych darach\u201d sk\u0142adanych \u201ewielkiemu cz\u0142owiekowi\u201d przez kupc\u00f3w, o znacznych sumach pieni\u0119dzy przesy\u0142anych przez kr\u00f3low\u0105 Nawarry, ksi\u0119\u017cn\u0105 Ferrary i innych bogatych cudzoziemc\u00f3w z przeznaczeniem dla najubo\u017cszych, kt\u00f3re jednak nikn\u0119\u0142y w ubogim mieszku \u201ewielkiego cz\u0142owieka\u201d; o ma\u0142\u017ce\u0144stwach cz\u0142onk\u00f3w jego rodziny z potomkami bogaczy, kt\u00f3rych zastraszano gro\u017ab\u0105 konfiskaty mienia.<\/p>\r\n

Kr\u0105\u017cy\u0142y paszkwile: biada temu, kogo policja religijna przy\u0142apa\u0142a z kopi\u0105 jednego z nich! Niekt\u00f3rym uda\u0142o si\u0119 uciec na czas przed torturami i \u015bmierci\u0105; w\u00f3wczas Kalwin skazywa\u0142 ich \u017cony na wygnanie, a ca\u0142e mienie by\u0142o konfiskowane. Ze wzgl\u0119d\u00f3w bezpiecze\u0144stwa wym\u00f3g\u0142 przeg\u0142osowanie kary \u015bmierci na ka\u017cdego, kto chocia\u017c sugerowa\u0142by zaniechanie wygnania nieprawomy\u015blnych obywateli.<\/p>\r\n

Daniel Berthelier, zwierzchnik mennicy genewskiej, pozna\u0142 w Noyon prawd\u0119 o przesz\u0142o\u015bci Kalwina<\/span>, a pisemne dowody przechowywa\u0142 w swoim domu. Zosta\u0142y one odkryte, a on sam poddany straszliwym torturom i na koniec \u015bci\u0119ty.<\/p>\r\n

W\u0142adz\u0119 dyktatora utwierdzi\u0142a ostatecznie egzekucja Serveta2<\/a>. Kalwin sprytnie wys\u0142a\u0142 dzie\u0142o swego adwersarza do siedziby \u201epapie\u017cy\u201d protestantyzmu, z kt\u00f3rych wielu, \u0142\u0105cznie z Melanchtonem, pogratulowa\u0142o mu doprowadzenia do pot\u0119pienia tego \u201estrasznego heretyka\u201d. Kalwin natychmiast wykorzysta\u0142 t\u0119 przelotn\u0105 przewag\u0119, aby wyznaczy\u0107 na elektor\u00f3w wielu takich, kt\u00f3rzy chronili si\u0119 w Genewie z powod\u00f3w nie zawsze majacych zwi\u0105zek z religi\u0105, a kt\u00f3rych on nazywa\u0142 \u201ewyznawcami wiary\u201d. Wkr\u00f3tce kontrolowa\u0142 ju\u017c Konsystorz; w\u00f3wczas resztka jego przeciwnik\u00f3w by\u0142a \u015bcigana, wyp\u0119dzana – albo \u201eu\u015bwiadamiana\u201d. By\u0142 rok 1554: Kalwin mia\u0142 przed sob\u0105 dziesi\u0119\u0107 lat absolutnej w\u0142adzy.<\/p>\r\n

Nikt wi\u0119cej mu si\u0119 nie sprzeciwia\u0142; reformator nawet najpot\u0119\u017cniejszych obywateli m\u00f3g\u0142 zmusi\u0107 do bosego przemarszu przez miasto, w samej koszuli i ze \u015bwiec\u0105 w r\u0119ku, g\u0142o\u015bno \u017cebrz\u0105cych o \u201eBo\u017ce mi\u0142osierdzie\u201d. Taki wyrok ko\u0144czy\u0142 si\u0119 publiczn\u0105 \u201espowiedzi\u0105\u201d, jak\u0105 penitent musia\u0142 – kl\u0119cz\u0105c – z\u0142o\u017cy\u0107 przed Konsystorzem.<\/p>\r\n

Genewski herezjarcha w chwilach wolnych od lektury raport\u00f3w swych szpieg\u00f3w spisywa\u0142 syntez\u0119 swej doktryny, zatytu\u0142owan\u0105 przewrotnie Nauka religii chrze\u015bcija\u0144skiej<\/em> (Institutio cristianae religionis<\/em>). Nad swym dzie\u0142em pracowa\u0142 bez przerwy, zmieniaj\u0105c, dopisuj\u0105c, poprawiaj\u0105c – a\u017c liczba stron uros\u0142a do tysi\u0105ca. Biada krytykom, kt\u00f3rych uwagi wywo\u0142ywa\u0142y z jego strony lawin\u0119 inwektyw. Jego z\u0142o\u015b\u0107 r\u00f3wnie \u0142atwo obraca\u0142a si\u0119 przeciw katolikom, jak przeciw protestantom. O luteranach powiedzia\u0142 kiedy\u015b: \u201eS\u0105 porywczy, w\u015bciekli, kapry\u015bni, niestali, k\u0142amliwi, pe\u0142ni psiej zuchwa\u0142o\u015bci i diabelskiej dumy<\/em>\u201d.<\/p>\r\n

\r\n<\/p>\r\n

Zimna nienawi\u015b\u0107, kt\u00f3ra cechowa\u0142a Kalwina<\/span>, by\u0142a w istocie straszliwa; ujawni\u0142a si\u0119 z ca\u0142\u0105 moc\u0105 w sprawie Micha\u0142a Serveta. Ten uczony doktor, ukryty protestant, zabawia\u0142 si\u0119 wynajdowaniem b\u0142\u0119d\u00f3w i pomy\u0142ek w Nauce<\/em>, dziele, z kt\u00f3rego Kalwin by\u0142 tak dumny. Servet wys\u0142a\u0142 mu t\u0119 ksi\u0119g\u0119 wraz z w\u0142asnor\u0119cznie naniesionymi uwagami; by\u0142o to w roku 1546. Kalwin zazgrzyta\u0142 z\u0119bami: \u201eJe\u015bli on tu kiedy\u015b przyjdzie, a ja b\u0119d\u0119 mia\u0142 jak\u0105kolwiek w\u0142adz\u0119, nigdy nie pozwol\u0119 mu opu\u015bci\u0107 tego miejsca \u017cywcem<\/em>\u201d (list do Vireta, kaznodziei w Lozannie3<\/a>). Na chwil\u0119 zemsty czeka\u0142 siedem lat. W 1553 r. Servet opublikowa\u0142 anonimowo traktat antytrynitarny (Christianissimi restitutio – Odnowienie arcy\u00adchrze\u015bcija\u0144stwa<\/em>4<\/a>). Kalwin, kt\u00f3ry doskonale orientowa\u0142 si\u0119, kto i gdzie wydaje protestanckie ksi\u0105\u017cki, szybko odkry\u0142 to\u017csamo\u015b\u0107 autora. Zadenuncjowa\u0142 go, dostarczaj\u0105c Inkwizycji stosowne dowody, a nast\u0119pnie pom\u00f3g\u0142 uzyska\u0107 z\u0142agodzenie kary na podstawie zas\u0142ug, jakie Servet mia\u0142 jako lekarz. Nieszcz\u0119sny doktor uciek\u0142 do Genewy5<\/a>, gdzie zosta\u0142 natychmiast aresztowany. Pozwolono mu gni\u0107 w wi\u0119zieniu przez dwa miesi\u0105ce; Servet prosi\u0142 o pozwolenie na posiadanie czystej odzie\u017cy i bielizny, ale Kalwin odrzuci\u0142 jego pro\u015bby. Lekarz zosta\u0142 skazany na spalenie \u017cywcem, a Kalwin osobi\u015bcie zaprojektowa\u0142 miejsce ka\u017ani: wi\u0105zki drewna zosta\u0142y u\u0142o\u017cone koli\u015bcie wok\u00f3\u0142 s\u0142upa, aby ofiara nie spali\u0142a si\u0119 za szybko…6<\/a> Kalwin przez dwie godziny7<\/a> przys\u0142uchiwa\u0142 si\u0119 z okna krzykom Serveta. Wykonanie tego wyroku poparli p\u00f3\u017aniej g\u0142\u00f3wni \u201eojcowie protestantyzmu\u201d.<\/p>\r\n

Po roku 1559 gniew, jaki Kalwin \u017cywi\u0142 wobec swoich wrog\u00f3w, zacz\u0105\u0142 dawa\u0107 mu si\u0119 samemu we znaki; dr\u0119czy\u0142y go b\u00f3le brzucha, kolka nerkowa i krwawy kaszel. Jego nast\u0119pca, Teodor B\u00c3\u00a9ze, zamkn\u0105\u0142 Kalwina<\/span> w jego komnacie i pocz\u0105\u0142 tworzy\u0107 legend\u0119 \u201ewielkiego cz\u0142owieka\u201d. Musia\u0142 jednak ukrywa\u0107, \u017ce jego mistrz stawa\u0142 si\u0119 z dnia na dzie\u0144 bardziej w\u0142adczy i coraz bardziej tyranizowa\u0142 otoczenie nieprzewidywalnymi wybuchami w\u015bciek\u0142o\u015bci. Nic go nie zadowala\u0142o; \u0142aja\u0142, grozi\u0142, gorzko narzeka\u0142 na pastor\u00f3w. Nakaza\u0142 cz\u0142onkom Konsystorza publicznie spowiada\u0107 si\u0119 przed sob\u0105.<\/p>\r\n

Umar\u0142 27 maja 1564 r., jak si\u0119 wydaje dzi\u0119kuj\u0105c Bogu za powierzenie mu swej ewangelizacyjnej misji. Czy by\u0142 prorokiem, jak uwa\u017caj\u0105 protestanci? By\u0107 mo\u017ce: z dzisiejszego punktu widzenia, by\u0142 – paradoksalnie – prorokiem demokracji religijnej, demokracji Antychrysta. Kiedy le\u017ca\u0142 na \u0142o\u017cu \u015bmierci, z jego ust nie doby\u0142 si\u0119 jednak okrzyk, kt\u00f3ry wyrwa\u0142 si\u0119 umieraj\u0105cemu Micha\u0142owi Servetowi: \u201ePanie Jezu, Synu Boga wiecznego, miej lito\u015b\u0107 nade mn\u0105!<\/em>\u201d8<\/a>. \u00ce\u00a9<\/span><\/strong><\/p>\r\n

ks. Filip Marcille FSSPX<\/strong><\/em><\/p>\r\n

\r\n

Ks. Filip Marcille<\/strong>, uprzednio benedyktyn we Flavigny, przy\u0142\u0105czy\u0142 si\u0119 do Bractwa \u015aw. Piusa X w 1986 r., kiedy jego klasztor zaakceptowa\u0142 Now\u0105 Msz\u0119. Jest do\u015bwiadczonym kierownikiem duchownym, prowadzi rekolekcje wg \u00c4\u2020wicze\u0144 Duchowych<\/em> \u015bw. Ignacego Loyoli. Niniejszy artyku\u0142 ukaza\u0142 si\u0119 w \u201eLe Bachais\u201d nr 35, listopad-grudzie\u0144 1999, czasopi\u015bmie Przeoratu \u015bw. Piotra-Juliana Eymarda we Francji. Z wersji angielskiej, opublikowanej w \u201eThe Angelus\u201d w marcu 2000, t\u0142umaczy\u0142 Przemys\u0142aw Jackowski.<\/p>\r\n<\/blockquote>\r\n

Przypisy:<\/h3>\r\n
    \r\n
  1. Nieprzet\u0142umaczalna gra s\u0142\u00f3w po \u0142acinie: accusativus<\/em> oznacza czwarty przypadek deklinacji, ale pochodzi od accuso<\/em> \u2018oskar\u017ca\u0107, pozywa\u0107 s\u0105downie\u2019 (wszystkie przypisy od t\u0142umacza).<\/li>\r\n
  2. Micha\u0142 Servet (1511-53), hiszpa\u0144ski lekarz i teolog protestancki. W odr\u00f3\u017cnieniu od innych herezjarch\u00f3w tej epoki by\u0142 unitarianinem, tzn. wyznawa\u0142 prost\u0105 jedno\u015b\u0107 Boga odrzucaj\u0105c katolicki dogmat o Trzech Osobach w Tr\u00f3jcy Przenaj\u015bwi\u0119tszej. Dla Serveta Chrystus Pan i Duch \u015awi\u0119ty s\u0105 tylko stworzeniami, a nie Osobami Boskimi.<\/li>\r\n
  3. Wed\u0142ug innego \u017ar\u00f3d\u0142a mia\u0142 to by\u0107 list do Farela, przyjaciela Kalwina<\/span>, z 13 lutego 1546 r.<\/li>\r\n
  4. Ksi\u0119ga ta zosta\u0142a wydana w styczniu; ju\u017c 4 kwietnia Serveta aresztowano w Wiedniu, gdzie mieszka\u0142 w pa\u0142acu arcybiskupa, kt\u00f3rego by\u0142 zaufanym lekarzem.<\/li>\r\n
  5. \u0179r\u00f3d\u0142a historyczne podaj\u0105, \u017ce Servet uciek\u0142 z wi\u0119zienia; sta\u0142o si\u0119 to 17 czerwca 1553 r.; 13 sierpnia tego roku aresztowano go ponownie w Genewie.<\/li>\r\n
  6. Servet zosta\u0142 spalony 27 pa\u017adziernika 1553 r. poza murami miejskimi Genewy. Okoliczno\u015bci jego ka\u017ani s\u0105 naprawd\u0119 wstrz\u0105saj\u0105ce: hiszpa\u0144ski lekarz zosta\u0142 przywi\u0105zany \u0142a\u0144cuchami do pala stoj\u0105cego pomi\u0119dzy stosami \u015bwie\u017cego (tj. niewysuszonego) drewna. Do pasa przytroczono mu jego niezgodne z doktryn\u0105 Kalwina<\/span> pisma, w tym orygina\u0142 Nauki<\/em>, na kt\u00f3ry siedem lat wcze\u015bniej Servet nani\u00f3s\u0142 swoje obra\u017aliwe dla autora uwagi. Na g\u0142ow\u0119 skaza\u0144cowi w\u0142o\u017cono wieniec ze s\u0142omy i ga\u0142\u0119zi, w kt\u00f3ry powk\u0142adano kawa\u0142ki siarki, aby szybciej wypali\u0107 mu oczy… Przy egzekucji Serveta obecny by\u0142 Farel, kt\u00f3ry do ko\u0144ca stara\u0142 si\u0119 \u201enawr\u00f3ci\u0107\u201d skaza\u0144ca.<\/li>\r\n
  7. \u0179r\u00f3d\u0142a historyczne podaj\u0105 raczej okres p\u00f3\u0142 godziny.<\/li>\r\n
  8. Okrzyk ten brzmi jak katolickie wyznanie wiary – Servet, jako antytrynitarianin, nie wierzy\u0142 przecie\u017c w Bosko\u015b\u0107 Pana Jezusa. Protestancki pastor Farel utrzymywa\u0142 na u\u017cytek \u015bwiadk\u00f3w egzekucji, \u017ce gdyby Servet wyzna\u0142 wiar\u0119 nie w \u201eSyna Boga wiecznego\u201d, ale \u201ewiecznego Syna Boga\u201d – by\u0142by (zgodnie z\u00a0doktryn\u0105 kalwinizmu) zbawiony.<\/li>\r\n<\/ol>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Jan Kalwin (1509-1564) wywar\u0142 ogromny wp\u0142yw na histori\u0119, by\u0107 mo\u017ce wi\u0119kszy nawet ni\u017c wp\u0142yw Lutra. Z pewno\u015bci\u0105 bez spektakularnego rewolucjonisty Lutra Kalwin nie m\u00f3g\u0142by niczego dokona\u0107; z drugiej jednak strony, bez Kalwina protestancka rewolucja Lutra nie przynios\u0142aby takiego efektu w \u017cyciu politycznym, jaki zdo\u0142a\u0142a wywrze\u0107 we Francji i – wiele lat p\u00f3\u017aniej – szczeg\u00f3lnie w […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[9],"tags":[32],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6315"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=6315"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6315\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=6315"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=6315"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=6315"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}