{"id":63029,"date":"2012-11-06T21:33:30","date_gmt":"2012-11-07T02:33:30","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=63029"},"modified":"2012-11-06T21:35:52","modified_gmt":"2012-11-07T02:35:52","slug":"alergia-na-nazwiska-katow","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=63029","title":{"rendered":"Alergia na nazwiska kat\u00f3w"},"content":{"rendered":"

Gwa\u0142towna reakcja rosyjskiego historyka na upublicznienie nazwisk sowieckich oprawc\u00f3w rozstrzeliwuj\u0105cych polskich oficer\u00f3w pod Charkowem w 1940 roku. – M\u00f3wi si\u0119 o nazistowskich zbrodniarzach wojennych, dlaczego my nie mo\u017cemy m\u00f3wi\u0107 o obywatelach rosyjskich, kt\u00f3rzy dokonywali takich zbrodni? – ripostowa\u0142 prof. Wadim Zo\u0142otariow z Ukrainy.<\/strong><\/p>\r\n

Archiwa dotycz\u0105ce egzekucji polskich oficer\u00f3w w 1940 r. zosta\u0142y zniszczone, dlatego trudno ustali\u0107 dok\u0142adnie, kto bezpo\u015brednio dokonywa\u0142 rozstrzeliwa\u0144 – twierdzi ukrai\u0144ski historyk prof. Wadim Zo\u0142otariow z Uniwersytetu w Charkowie. Niewielu historyk\u00f3w zajmowa\u0142o si\u0119 t\u0105 spraw\u0105 w Rosji czy na Ukrainie.<\/p>\r\n

– Po 30 latach przechowywania zniszczono dokumenty osobowe, dlatego odtworzenie \u017cyciorys\u00f3w os\u00f3b, kt\u00f3re dokonywa\u0142y egzekucji, jest praktycznie niemo\u017cliwe – zaznaczy\u0142 prof. Zo\u0142otariow. Podczas mi\u0119dzynarodowej sesji naukowej o sowieckich obozach dla je\u0144c\u00f3w wojennych wyg\u0142osi\u0142 on wyk\u0142ad o sprawcach rozstrzelania oficer\u00f3w polskich w Charkowie w 1940 roku.<\/p>\r\n

Pewne ustalenia mo\u017cna poczyni\u0107 w oparciu o szcz\u0105tkowe dokumenty archiwalne, m.in. list\u0119 funkcjonariuszy NKWD, kt\u00f3rym \u0141awrentij Beria 26 pa\u017adziernika 1940 r. przyzna\u0142 nagrody pieni\u0119\u017cne za przygotowanie i przeprowadzenie egzekucji Polak\u00f3w.<\/p>\r\n

Niewielu historyk\u00f3w w Rosji i na Ukrainie zajmowa\u0142o si\u0119 tym tematem. Jednym z nich jest rosyjski naukowiec Nikita Pietrow, kt\u00f3ry napisa\u0142 ksi\u0105\u017ck\u0119 „Kaci. Oni wykonywali zlecenia Stalina”, w kt\u00f3rej przedstawi\u0142 sylwetki najwi\u0119kszych stalinowskich oprawc\u00f3w. Opublikowa\u0142 r\u00f3wnie\u017c artyku\u0142 w „Zeszytach Katy\u0144skich”.<\/p>\r\n

Jednak w oparciu o szcz\u0105tkowe dokumenty Zo\u0142otariow wskaza\u0142 kilka nazwisk os\u00f3b, kt\u00f3re mog\u0142y rozstrzeliwa\u0107 polskich oficer\u00f3w z obozu w Charkowie. Byli to m.in. kierowcy N. Galicyn Szuka\u0142ow, nadzorca Sziepka, a tak\u017ce T. Burd. Wed\u0142ug historyka, pewne jest tylko jedno nazwisko – Timofieja Kupryja, kt\u00f3re jednak w zachowanych dokumentach praktycznie nie figuruje.<\/p>\r\n

Wymiana nazwisk wywo\u0142a\u0142a gwa\u0142town\u0105 reakcj\u0119 jednego z obecnych na sali rosyjskich historyk\u00f3w, kt\u00f3ry zaapelowa\u0142 do Zo\u0142otariowa, \u017ceby zachowa\u0142 naukow\u0105 solidno\u015b\u0107 i nie podawa\u0142 niesprawdzonych informacji.<\/p>\r\n

– Prosz\u0119 zajrze\u0107 do przypis\u00f3w, tam podaj\u0119 \u017ar\u00f3d\u0142a – ripostowa\u0142 ukrai\u0144ski historyk. – M\u00f3wi si\u0119 o nazistowskich zbrodniarzach wojennych, dlaczego my nie mo\u017cemy m\u00f3wi\u0107 o obywatelach rosyjskich, kt\u00f3rzy dokonywali takich zbrodni – pyta\u0142 dalej Zo\u0142otariow.<\/p>\r\n

Profesor Uniwersytetu w Charkowie wymieni\u0142 dalej tak\u017ce Iwana Wezrukowa, kt\u00f3ry przyje\u017cd\u017ca\u0142 z Moskwy osobi\u015bcie kontrolowa\u0107 proces rozstrzeliwania.<\/p>\r\n

Fragmentaryczne dokumenty pozwalaj\u0105 odtworzy\u0107 procedur\u0119 rozstrzeliwania. Regulowa\u0142y to odpowiednie instrukcje. Je\u0144ca prowadzono do specjalnej celi, gdzie specjalna komisja zadawa\u0142a pytania i odczytywa\u0142a rozkaz egzekucji. Przed rozstrzelaniem je\u0144com kazano patrze\u0107 w jeden punkt, kr\u0119powano im r\u0119ce na plecach sznurkami, a czasem kablami. Odnaleziono jeden z protoko\u0142\u00f3w wykonanej egzekucji, sporz\u0105dzony przez Aleksandra Szaszkowa, niestety nie wynika z niego konkretnie, kto dokona\u0142 egzekucji.<\/p>\r\n

Sowietolog prof. Wojciech Materski (PAN) podkre\u015bli\u0142, \u017ce przez obozy specjalne NKWD po 1939 r. przewin\u0119\u0142o si\u0119 240-250 tys. polskich \u017co\u0142nierzy (w tym 10 tys. oficer\u00f3w) wzi\u0119tych do niewoli podczas wojny obronnej.<\/p>\r\n

Jeszcze w 1939 roku 85 tys. z nich zosta\u0142o albo zwolnionych, jak \u017co\u0142nierze pochodz\u0105cy z teren\u00f3w wcielonych do ZSRS, albo przekazanych III Rzeszy, jak osoby pochodz\u0105ce z teren\u00f3w okupowanych przez Niemc\u00f3w. W przypadku 14 tys. \u017co\u0142nierzy wy\u017cszych stopniem z oboz\u00f3w specjalnych i 11 tys. je\u0144c\u00f3w zapad\u0142a decyzja o ich rozstrzelaniu 5 marca 1940 roku, mimo \u017ce pocz\u0105tkowo planowano ich skaza\u0107 i wys\u0142a\u0107 do gu\u0142ag\u00f3w na Dalekim Wschodzie. Szeregowych \u017co\u0142nierzy Sowieci wykorzystywali przy budowie wielu zak\u0142ad\u00f3w przemys\u0142owych, dr\u00f3g itp.<\/p>\r\n

Jak podkre\u015blali prelegenci, taki by\u0142 los je\u0144c\u00f3w oraz os\u00f3b internowanych u schy\u0142ku epoki stalinowskiej w ZSRS. Doktor Tamas Stark (WAN w Budapeszcie) podaje, \u017ce w obozach sowieckich w latach 1945-1955 przebywa\u0142o 600 tys. obywateli w\u0119gierskich, z czego 200 tys. to by\u0142y osoby cywilne. Byli zmuszani do pracy przy odbudowie zniszczonego kraju. Pracowali w kopalniach, kamienio\u0142omach, odbudowywali porty, budowli linie kolejowe na Dalekim Wschodzie czy drogi na Kaukazie.<\/p>\r\n

Wi\u0119ziono ich w bardzo prymitywnych warunkach. – Prymitywne warunki prowadzi\u0142y do tego, \u017ce wielu z nich zmar\u0142o ju\u017c podczas pierwszego miesi\u0105ca po uwi\u0119zieniu – podkre\u015bli\u0142 Stark. W\u015br\u00f3d je\u0144c\u00f3w mno\u017cy\u0142y si\u0119 choroby, jak szkorbut, byli ofiarami wypadk\u00f3w, zamarzali. – Wr\u00f3ci\u0142o mniej ni\u017c 400 tys. wi\u0119\u017ani\u00f3w, prawie jedna trzecia zmar\u0142a w niewoli sowieckiej – podkre\u015bli\u0142 w\u0119gierski historyk.<\/p>\r\n

– Warunki pracy je\u0144c\u00f3w by\u0142y bardzo ci\u0119\u017ckie, szczeg\u00f3lnie ci\u0119\u017cka by\u0142a zima 1945-1946, nie posiadali odpowiedniej odzie\u017cy – podkre\u015bla\u0142 r\u00f3wnie\u017c dr Ritvars Jansons (Muzeum Historii Okupacji \u0141otwy). Na terenie \u0141otwy i Estonii je\u0144cy pracowali przy odbudowie port\u00f3w, kolei, tak\u017ce w zak\u0142adach przemys\u0142owych. Przy odbudowie miast i elektrowni wodnej eksploatowano te\u017c 63 tys. niemieckich je\u0144c\u00f3w wojennych.<\/p>\r\n

Organizatorem konferencji naukowej „Sowieckie obozy dla je\u0144c\u00f3w wojennych i internowanych 1939-1956” jest Oddzia\u0142 Instytutu Pami\u0119ci Narodowej w \u0141odzi, a partnerami w jej realizacji s\u0105 Urz\u0105d do Spraw Kombatant\u00f3w i Os\u00f3b Represjonowanych oraz Instytut Historii Uniwersytetu Jana Kochanowskiego w Kielcach Filia w Piotrkowie Trybunalskim. Patronat nad sesj\u0105 obj\u0105\u0142 „Nasz Dziennik”.<\/p>\r\n

Zenon Baranowski<\/em><\/strong><\/p>\r\n

\u0141\u00f3d\u017a<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Gwa\u0142towna reakcja rosyjskiego historyka na upublicznienie nazwisk sowieckich oprawc\u00f3w rozstrzeliwuj\u0105cych polskich oficer\u00f3w pod Charkowem w 1940 roku. – M\u00f3wi si\u0119 o nazistowskich zbrodniarzach wojennych, dlaczego my nie mo\u017cemy m\u00f3wi\u0107 o obywatelach rosyjskich, kt\u00f3rzy dokonywali takich zbrodni? – ripostowa\u0142 prof. Wadim Zo\u0142otariow z Ukrainy. Archiwa dotycz\u0105ce egzekucji polskich oficer\u00f3w w 1940 r. zosta\u0142y zniszczone, dlatego trudno […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[6],"tags":[66,141],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/63029"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=63029"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/63029\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=63029"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=63029"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=63029"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}