{"id":62742,"date":"2012-10-31T21:08:10","date_gmt":"2012-11-01T02:08:10","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=62742"},"modified":"2012-10-31T16:08:31","modified_gmt":"2012-10-31T21:08:31","slug":"swieci-niezniszczalni-nawet-po-smierci","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=62742","title":{"rendered":"\u015awi\u0119ci niezniszczalni. Nawet po \u015bmierci"},"content":{"rendered":"<p><strong>Cia\u0142o wydzielaj\u0105ce po \u015bmierci kwiecisty zapach, olej lub krew; ca\u0142kowicie wolne od naturalnych proces\u00f3w rozk\u0142adu, z r\u00f3\u017cowawymi policzkami. W wielu ko\u015bcio\u0142ach na \u015bwiecie spoczywaj\u0105 \u015bwi\u0119ci &#8211; niezniszczalni, kt\u00f3rych cia\u0142a nie zachowa\u0142y si\u0119 tak, jak zwyk\u0142ych \u015bmiertelnik\u00f3w. Co na to katolik XXI wieku?<\/strong><\/p>\r\n<table class=\"outset\" align=\"left\">\r\n<tbody>\r\n<tr>\r\n<td><img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/www.pch24.pl\/images\/min_mid_big\/mid_7106.jpg\" alt=\"\" width=\"320\" height=\"184\" \/><\/td>\r\n<\/tr>\r\n<tr>\r\n<td>\r\n<p class=\"zrodlo\">Otto Bitschnau<\/p>\r\n<\/td>\r\n<\/tr>\r\n<\/tbody>\r\n<\/table>\r\n<p>By\u0107 mo\u017ce ten aspekt \u017cycia \u015bwi\u0119tych uwa\u017cany jest przez wielu za zbyt makabryczny lub dziwny. Czy jednak zainteresowanie poch\u00f3wkiem i ekshumacj\u0105 nie jest przejawem ciekawo\u015bci dotycz\u0105cej tej cz\u0119\u015bci\u0105 \u017cycia i spu\u015bcizny \u015bwi\u0119tych, o kt\u00f3rej powinni\u015bmy wiedzie\u0107 wi\u0119cej? Niestety informacje o niewyja\u015bnionych przez nauk\u0119 po\u015bmiertnych fenomenach niecz\u0119sto figuruj\u0105 w ich notkach biograficznych. \u015awi\u0119ci, kt\u00f3rych cia\u0142o nie uleg\u0142o rozk\u0142adowi, zwani s\u0105 niezniszczalnymi nawet po \u015bmierci: <em>Incorruptibles<\/em>.<\/p>\r\n<p>Przypadki takich \u015bwi\u0119tych mog\u0105 interesowa\u0107 niekoniecznie katolik\u00f3w. \u015awiadczy o tym niedawno wydana ksi\u0105\u017cka Kena Jeremiaha \u201eChristian Mummification. An Interpretative History of the Preservation of Saints, Martyrs and Others\u201d (2012), kt\u00f3ry zainteresowa\u0142 si\u0119 tematem w trakcie swoich podr\u00f3\u017cy po Japonii, gdzie napotka\u0142 mumie mnich\u00f3w buddyjskich. \u015awi\u0119tym katolickim po\u015bwi\u0119ca tylko cz\u0119\u015b\u0107 swojej ksi\u0105\u017cki, opisuj\u0105c za to celowe konserwacje cia\u0142 zmar\u0142ych w r\u00f3\u017cnych kulturach. Nie szcz\u0119dzi te\u017c s\u0142\u00f3w krytyki pod adresem Ko\u015bcio\u0142a katolickiego, opieraj\u0105c si\u0119 nierzadko na uprzedzeniach i nieprawdziwych informacjach.<\/p>\r\n<p>Za to katolick\u0105 perspektyw\u0119 przybli\u017cy\u0142a, niestety dosy\u0107 dawno temu, Joan Carroll Cruz, znana autorka ksi\u0105\u017cek o cudach eucharystycznych, diab\u0142ach i anio\u0142ach. W \u201eThe Incorruptibles. A Study of the Incorruption of the Bodies of Various Catholic Saints and Beati\u201d (1977, z nihil obstat i imprimatur z 1974 r.) przedstawi\u0142a swego rodzaju zbi\u00f3r encyklopedyczny ponad stu \u015bwi\u0119tych- niezniszczalnych. Zaj\u0119\u0142a si\u0119 tematem, gdy\u017c ogromne wra\u017cenie wywar\u0142a na niej historia \u015bw. Charbela Makhloufa (1828-1898), XIX w. mnicha maronickiego (z Ko\u015bcio\u0142a wschodniego pozostaj\u0105cego w \u0142\u0105czno\u015bci z Ko\u015bcio\u0142em katolickim), \u017cyj\u0105cego w pustelni w p\u00f3\u0142nocnym Libanie.<\/p>\r\n<p>Zosta\u0142 on pochowany w prosty spos\u00f3b, w ziemi, bez trumny i bez uprzedniej balsamacji, ubrany w habit, wed\u0142ug regu\u0142y swojego zakonu. Po czterech miesi\u0105cach od \u015bmierci w grudniu 1898 r., z jego ca\u0142kowicie elastycznego cia\u0142a odnalezionego w b\u0142ocie s\u0105czy\u0142a si\u0119 lepka substancja przypominaj\u0105ca pot i krew. Pielgrzymi i po\u015bwiata o\u015bwietlaj\u0105ca jego gr\u00f3b przez 45 nocy sk\u0142oni\u0142y w\u0142adze ko\u015bcielne do jego ekshumacji. Fragmenty jego ubrania nas\u0105czonego p\u0142ynem rozdawane by\u0142y wiernym jako relikwie pomagaj\u0105ce zwalcza\u0107 choroby. Po badaniu lekarskim i ponownym pochowaniu zw\u0142ok w zamurowanej trumnie pokrytej cynkiem, po 23 latach z grobu znowu zacz\u0119\u0142a s\u0105czy\u0107 si\u0119 dziwna substancja. W trakcie kolejnego otwarcia trumny w 1950 r. okaza\u0142o si\u0119 , \u017ce jego cia\u0142o pozosta\u0142o niezmienione. Do miejsca poch\u00f3wku w miejscowo\u015bci Annaya pielgrzymowali wierni w nadziei na uleczenie. Po 67 latach od czasu beatyfikacji w 1965 r. z cia\u0142a pozosta\u0142y tylko ko\u015bci. To oczywi\u015bcie jeden z najnowszych przyk\u0142ad\u00f3w niewyja\u015bnionego fenomenu zakonserwowania zw\u0142ok.<\/p>\r\n<p>Tym, kt\u00f3rzy nie wierz\u0105 w cudown\u0105 moc relikwii, Cruz przypomina s\u0142owa \u015bw. Jana z Damaszku: \u201eChrystus daje nam relikwie \u015bwi\u0119tych jako o\u017cywcze \u017ar\u00f3d\u0142a, przez kt\u00f3re otrzymujemy b\u0142ogos\u0142awie\u0144stwa i zdrowie. Nie nale\u017cy w to w\u0105tpi\u0107. Gdy\u017c je\u015bli na s\u0142owo Bo\u017ce woda wytrysn\u0119\u0142a z twardej ska\u0142y na pustyni &#8211; tak, i z ko\u015bci szcz\u0119ki os\u0142a, gdy Samson by\u0142 spragniony &#8211; wi\u0119c dlaczego mia\u0142oby wydawa\u0107 si\u0119 niewiarygodnym, \u017ceby uzdrawiaj\u0105cy lek pochodzi\u0142 od relikwii \u015bwi\u0119tych\u201d.<\/p>\r\n<p>Ale pewnie w\u0105tpimy. Cz\u0119\u015bciowo dlatego, \u017ce temat nie jest ani dobrze znany, ani \u0142atwy. Cruz opisuje, i\u017c przygotowuj\u0105c swoj\u0105 prac\u0119 korzysta\u0142a z Acta Sanctorum, dzie\u0142a przygotowanego przez jezuit\u00f3w, b\u0119d\u0105cego najbardziej dok\u0142adnym zbiorem \u017cycia \u015bwi\u0119tych. Dociera\u0142a r\u00f3wnie\u017c do ko\u015bcio\u0142\u00f3w, w kt\u00f3rych spoczywa\u0142y ich cia\u0142a. Ka\u017cdego z nich okre\u015bli\u0142a takim mianem, bez znaczenia, czy by\u0142y to osoby czczone lokalnie, b\u0142ogos\u0142awione czy ju\u017c oficjalnie uznane za \u015bwi\u0119tych w ramach specjalnej procedury. W swojej ksi\u0105\u017cce cytuje dokumenty opisuj\u0105ce ekshumacje. Nie ukrywa, \u017ce jest to temat trudny do zbadania, w kt\u00f3rym napotyka si\u0119 na fa\u0142szywe \u015bwiadectwa, np. w przypadku \u015bw. Franciszki Cabrini. Do tego dodaje, \u017ce sprawdzenie informacji utrudniaj\u0105 zmiany lokalizacji zw\u0142ok (cz\u0119sto nawet kraju). Cz\u0119sto mamy do czynienia z sytuacj\u0105, w kt\u00f3rej zw\u0142oki zachowane by\u0142y w dobrym stanie przez d\u0142ugi czas, jednak z czasem uleg\u0142y procesowi rozk\u0142adu. Czasami zosta\u0142y stracone w powodzi lub po\u017carze, lub celowo zniszczone przez wrog\u00f3w Ko\u015bcio\u0142a.<\/p>\r\n<p>Dla wyja\u015bnienia zagadnienia, Cruz rozr\u00f3\u017cnia trzy kategorie zachowanych zw\u0142ok: w procesie celowym, przypadkowym, i w ko\u0144cu uznanym za cud. Dwie pierwsze kategorie zawieraj\u0105 przyk\u0142ady mumii znane ze staro\u017cytnego Egiptu, balsamowane r\u00f3\u017cnymi technikami, polegaj\u0105cymi g\u0142\u00f3wnie na usuni\u0119ciu organ\u00f3w wewn\u0119trznych, wysuszeniu cia\u0142a i smarowaniu olejem. Ze staro\u017cytno\u015bci podaje r\u00f3wnie\u017c przypadek Aleksandra Wielkiego podobno zakonserwowanego w miodzie. Mumifikacja przez suszenie by\u0142a praktykowana r\u00f3wnie\u017c przez Ink\u00f3w w Ameryce Po\u0142udniowej, a w Tybecie dotyczy\u0142a zwierz\u0105t (lamy). Suchy i gor\u0105cy klimat (Egipt czy Meksyk), podobnie jak suchy i zimny (mumie w grotach na wzg\u00f3rzach Peru) hamowa\u0142 procesy gnilne. Kolejnym czynnikiem maj\u0105cym wp\u0142yw na konserwacj\u0119 zw\u0142ok mia\u0142y mie\u0107 \u015bladowe promieniowanie radioaktywne lub szczeg\u00f3lne sk\u0142adniki ska\u0142 czy ziemi.<\/p>\r\n<p>Cruz t\u0142umaczy, \u017ce bardziej nowoczesne metody dotycz\u0105 u\u017cycia alkoholu, formaldehydu (jego roztworu w wodzie: formaliny), gliceryny i boraksu, czy bardzo niskich temperatur. Nie wspomina w swojej ksi\u0105\u017cce kontrowersyjnej metody plastynacji Guntera von Hagensa, opracowanej w 1977 toku, o kt\u00f3rej nie mog\u0142a jeszcze wiedzie\u0107 i z ewidentnych wzgl\u0119d\u00f3w skupia si\u0119 na ostatniej kategorii: cudownej konserwacji zw\u0142ok. Kategoria ta obejmuje \u015bwi\u0119tych od czas\u00f3w wczesnego chrze\u015bcija\u0144stwa, a jako pierwsze \u015bwi\u0119te, kt\u00f3rych zw\u0142oki nie uleg\u0142y rozk\u0142adowi, wymienia \u015bw. Cecyli\u0119 i \u015bw. Agat\u0119.<\/p>\r\n<p>Z jej pracy wynika, i\u017c wyliczone w ksi\u0105\u017cce przypadki rzadko przesz\u0142y proces celowego balsamowania (oko\u0142o 1 procent). Niestety, nie mo\u017cna do ko\u0144ca ufa\u0107 tej liczbie, gdy\u017c z czasem wychodz\u0105 na jaw informacje, o kt\u00f3rych autorka mog\u0142a nie wiedzie\u0107. Problem zaczyna si\u0119 ju\u017c na ok\u0142adce, na kt\u00f3rej znajduje si\u0119 zdj\u0119cie \u015bw. Bernadety Soubirous (1844-1879), opatrzone napisem: nietkni\u0119te cia\u0142o zachowane od 1879 r. bez balsamowania i innych sztucznych metod. Cruz wyja\u015bnia, i\u017c 30 lat po \u015bmierci w trakcie ekshumacji w 1909 r. w obecno\u015bci m.in. lekarzy i si\u00f3str zakonnych okaza\u0142o si\u0119, \u017ce twarz i r\u0119ce trzymaj\u0105ce zardzewia\u0142y r\u00f3\u017caniec pozosta\u0142y niezmienione, a cia\u0142o zachowa\u0142o naturalny kolor sk\u00f3ry. Druga ekshumacja dziesi\u0119\u0107 lat p\u00f3\u017aniej ukaza\u0142a lekko zmieniony kolor twarzy. Wykonano wtedy mask\u0119 twarzy z wosku. Jeremiah wyja\u015bnia, \u017ce za dobry stan zw\u0142ok odpowiada pochowanie w dw\u00f3ch trumnach (drewnianej i o\u0142owianej) i obecno\u015b\u0107 w\u0119gla. Po pierwszej ekshumacji cia\u0142o mia\u0142o by\u0107 myte przez zakonnice, kt\u00f3re &#8211; jak podejrzewa &#8211; korzysta\u0142y z roztworu balsamuj\u0105cego i pokry\u0142y cia\u0142o roztworem solnym, ponownie chowaj\u0105c je na materiale pokrytym cynkiem w dw\u00f3ch trumnach. W trakcie trzeciej ekshumacji pobrano narz\u0105dy jako relikwie i zabalsamowano cia\u0142o, kt\u00f3re &#8211; pokryte woskiem &#8211; mo\u017cna nadal ogl\u0105da\u0107 we Francji. Podobny przypadek &#8211; jak wyja\u015bnia Jeremiah &#8211; dotyczy\u0142 innej \u015bwi\u0119tej, kt\u00f3r\u0105 Cruz zaklasyfikowa\u0142a jako incorruptible: \u015bw. Ma\u0142gorzaty z Kortony (1247-1297). Wed\u0142ug nowych informacji, dostarczonych dzi\u0119ki zbadaniu zw\u0142ok przez patologa Ezio Fulcheri na \u017cyczenie Watyka\u0144skiego Muzeum Egipskiego, okaza\u0142o si\u0119 r\u00f3wnie\u017c, \u017ce zosta\u0142o ono wcze\u015bniej zabalsamowane bez wiedzy Ko\u015bcio\u0142a.<\/p>\r\n<p>Cia\u0142 b\u0119d\u0105cych przedmiotem zainteresowania pracy Cruz nie mo\u017cna pomyli\u0107 ze zwyk\u0142ymi mumiami, gdy\u017c nie s\u0105 wysuszone czy sztywne, ale zachowuj\u0105 elastyczno\u015b\u0107, do tego wydzielaj\u0105 wonne zapachy czy oleje, a nawet krew. Jak twierdzi autorka, spos\u00f3b chowania, jego warunki (temperatura, ruch powietrza, wilgotno\u015b\u0107, miejsce, blisko\u015b\u0107 innych zmar\u0142ych) czy liczne przemieszczenia nie mia\u0142y znaczenia przy konserwacji zw\u0142ok. W wielu przypadkach by\u0142y one przechowywane w du\u017cej wilgoci. To przypadek \u015bw. Teresy z \u00c3\u0081vili (1515- 1582) odnalezionej w zgni\u0142ej trumnie i ubraniu pokrytym ziemi\u0105. Jej cia\u0142o wydzielaj\u0105ce zapach, kt\u00f3rym \u015bwi\u0119ta otoczona by\u0142o za \u017cycia, pozosta\u0142o nienaruszone. Podobnie by\u0142o podczas kilku ekshumacji (ostatnia w 1955 r., kiedy cia\u0142o straci\u0142o kolor) z Janem od Krzy\u017ca (1542-1591), przyjacielem \u015bw. Teresy. \u015awi\u0119ty otoczony by\u0142 zapachem, a z jego amputowanego palca wyciek\u0142a krew. Niekt\u00f3rzy sugeruj\u0105, i\u017c za konserwowanie cia\u0142a mo\u017ce odpowiada\u0107 ascetyczna dieta, kt\u00f3rej poddawali si\u0119 \u015bwi\u0119ci (jedz\u0105c np. jeden posi\u0142ek dziennie).<\/p>\r\n<h4>Polscy \u015bwi\u0119ci<\/h4>\r\n<p>Szczeg\u00f3lne przypadki dotycz\u0105 cia\u0142, kt\u00f3re przez d\u0142u\u017cszy czas pozostawione by\u0142y na dzia\u0142anie powietrza lub wody, kt\u00f3re normalnie powoduj\u0105 du\u017co szybszy rozk\u0142ad. Taka sytuacja odnosi si\u0119 do urodzonego na Wo\u0142yniu \u015bw. Jozafata Kuncewicza (1580-1623), zamordowanego toporem przez prawos\u0142awnych mieszka\u0144c\u00f3w Witebska. Po \u015bmierci zosta\u0142 on wrzucony do rzeki, a jednak jego cia\u0142o pozosta\u0142o nienaruszone przez 5 lat od \u015bmierci. Co wi\u0119cej, 27 lat po niej z rany na g\u0142owie wyciek\u0142a mu krew.<\/p>\r\n<p>Przypadek \u015bw. Andrzeja Boboli (circa 1590-1657) \u201epatrona na trudne czasy\u201d, nawracaj\u0105cego z prawos\u0142awia na Podolu, jest kolejnym z najbardziej niesamowitych. Torturowany przez Kozak\u00f3w, kt\u00f3rzy podpalali jego cia\u0142o, masakrowali mu twarz i obdzierali fragmenty sk\u00f3ry, zgin\u0105\u0142 ostatecznie od ciosu szabl\u0105 w kark. Zosta\u0142 szybko pochowany z otwartymi ranami w wilgotnym podziemiu ko\u015bcio\u0142a jezuit\u00f3w w Pi\u0144sku, w pobli\u017cu innych zmar\u0142ych. Zmasakrowane cia\u0142o zosta\u0142o odkopane z zastyg\u0142\u0105 na ranach krwi\u0105 ponad 40 lat potem. Zachowa\u0142o elastyczno\u015b\u0107 i mi\u0119kko\u015b\u0107 mi\u0119\u015bni. Po wtargni\u0119ciu bolszewik\u00f3w do Polski, sta\u0142o si\u0119 przedmiotem ich \u201ezabaw\u201d. By\u0142o przez nich rzucane o ziemi\u0119, po czym zosta\u0142o zabrane do Moskwy dla o\u015bmieszenia i wystawione jako eksponat muzealny. Watykan zdo\u0142a\u0142 je wykupi\u0107, w ko\u0144cu te\u017c dotar\u0142o do Polski. Jak napisa\u0142a autorka w 1977 r., cia\u0142o by\u0142o sztywne, ciemnego koloru, ale wci\u0105\u017c dobrze zachowane. Mo\u017cna je zobaczy\u0107 w Warszawie, w ko\u015bciele na Rakowieckiej.<\/p>\r\n<p>Trzecim polskim \u015bwi\u0119tym wymienianym przez Cruz jest kolejny jezuita, \u015bw. Stanis\u0142aw Kostka (circa 1550-1568), zmar\u0142y w wieku oko\u0142o 17 lat patron m\u0142odzie\u017cy. Jak pisze Cruz, podczas ekshumacji dwa lata po \u015bmierci jego zw\u0142oki wydziela\u0142y delikatny i s\u0142odki zapach, a twarz by\u0142a u\u015bmiechni\u0119ta. Po kolejnym otwarciu trumny kilka lat p\u00f3\u017aniej, cia\u0142o uleg\u0142o normalnemu post\u0119powi, ko\u015bci zawini\u0119to w jedwab i umieszczono w o\u0142owianej trumnie. Relikwie znajduj\u0105 si\u0119 w r\u00f3\u017cnych ko\u015bcio\u0142ach na \u015bwiecie.<\/p>\r\n<p>Zanim dana osoba zostanie og\u0142oszona \u015bwi\u0119t\u0105, jej cia\u0142o poddawane jest ekshumacji g\u0142\u00f3wnie w celu identyfikacji. Wtedy jest r\u00f3wnie\u017c okazja, aby zbada\u0107\u00a0 stan zw\u0142ok, czyli sprawdzi\u0107, czy jest <em>incorruptible<\/em>. Cruz wspomina, \u017ce papie\u017c Benedykt XIV w swojej pracy o beatyfikacji i kanonizacji, po\u015bwi\u0119ci\u0142 temu dwa rozdzia\u0142y zatytu\u0142owane \u201eDe Cadaverum Incorruptione\u201d. By\u0142o to niestety wieki temu i trudno w niej szuka\u0107 informacji o najnowszych \u015bwi\u0119tych, kt\u00f3rych cia\u0142a mo\u017cna podda\u0107 wnikliwym badaniom naukowym. Wed\u0142ug Ko\u015bcio\u0142a tylko te zakonserwowane przez d\u0142ugi czas i niepoddane sztucznym procesom mog\u0105 przej\u015b\u0107 proces uznania za cudownie zachowane. Warto doda\u0107, \u017ce warunek ten nie jest konieczny do kanonizacji. Ko\u015bci\u00f3\u0142 podchodzi do sprawy bardzo ostro\u017cnie.<\/p>\r\n<p>Wed\u0142ug Jeremiaha, logiczne wydaje si\u0119, \u017ce Ko\u015bci\u00f3\u0142 celowo balsamowa\u0142 wi\u0119kszo\u015b\u0107 \u015bwi\u0119tych (i zna\u0142 metody egipskie) cho\u0107by z powod\u00f3w sanitarnych i dla oddania czci wa\u017cnym dla Ko\u015bcio\u0142a osobom. Za r\u00f3\u017cowawy ton sk\u00f3ry m\u00f3g\u0142by odpowiada\u0107 arszenik w roztworze balsamuj\u0105cym przy u\u017cyciu techniki, kt\u00f3ra zreszt\u0105 nie wymaga spuszczania krwi. To za\u015b mog\u0142oby wyja\u015bni\u0107 po\u015bmiertne krwawienia z ran. W ko\u0144cu kwiecisty aromat m\u00f3g\u0142by by\u0107 wynikiem stosowania zapachowych substancji. To oczywi\u015bcie nie wyja\u015bnia wszystkiego, a mi\u0119dzy innymi tego, czy metody balsamowania by\u0142y znane w wielu krajach i dlaczego mia\u0142yby by\u0107 u\u017cyte w przypadku os\u00f3b niepochowanych w trumnach, kt\u00f3re wzbudzi\u0142y zainteresowanie Ko\u015bcio\u0142a dopiero po \u015bmierci. Nam, katolikom, pozostaje wi\u0119c wierzy\u0107, \u017ce dla Boga nie ma rzeczy niemo\u017cliwych.<\/p>\r\n<p>Program \u201eWidzialne, niewidzialne\u201d po\u015bwi\u0119cony \u015bw. A. Boboli:<\/p>\r\n<p>[youtube vCd92izDg14]<\/p>\r\n<p><strong><em>Natalia Dueholm<\/em><\/strong><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Cia\u0142o wydzielaj\u0105ce po \u015bmierci kwiecisty zapach, olej lub krew; ca\u0142kowicie wolne od naturalnych proces\u00f3w rozk\u0142adu, z r\u00f3\u017cowawymi policzkami. W wielu ko\u015bcio\u0142ach na \u015bwiecie spoczywaj\u0105 \u015bwi\u0119ci &#8211; niezniszczalni, kt\u00f3rych cia\u0142a nie zachowa\u0142y si\u0119 tak, jak zwyk\u0142ych \u015bmiertelnik\u00f3w. Co na to katolik XXI wieku? Otto Bitschnau By\u0107 mo\u017ce ten aspekt \u017cycia \u015bwi\u0119tych uwa\u017cany jest przez wielu za [&hellip;]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[14],"tags":[218],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/62742"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=62742"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/62742\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=62742"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=62742"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=62742"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}