{"id":62657,"date":"2012-11-01T20:32:23","date_gmt":"2012-11-02T01:32:23","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=62657"},"modified":"2012-11-01T19:41:58","modified_gmt":"2012-11-02T00:41:58","slug":"konstytucja-oligarchii-pawel-siergiejczyk","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=62657","title":{"rendered":"Konstytucja oligarchii – Pawe\u0142 Siergiejczyk<\/em>"},"content":{"rendered":"

To ju\u017c 15 lat, odk\u0105d obowi\u0105zuje konstytucja III RP. Konstytucja – co warto przypomnie\u0107 – uchwalona g\u0142osami SLD, PSL, Unii Wolno\u015bci i Unii Pracy, przy sprzeciwie prawicy. A tak\u017ce zaakceptowana w referendum wi\u0119kszo\u015bci\u0105 zaledwie 52,7 proc. przy frekwencji 42,8 proc. W praktyce wi\u0119c now\u0105 ustaw\u0119 zasadnicz\u0105 popar\u0142o niespe\u0142na 6,4 mln obywateli.<\/strong><\/p>\r\n

\"\"<\/strong>A jednak konstytucji z 1997 r. (poza drobnymi poprawkami) nie zmieniono do dzi\u015b. Bo nawet je\u015bli wybory wygrywa\u0142y \u015brodowiska oceniaj\u0105ce j\u0105 negatywnie – jak AWS czy PiS – to nigdy nie mia\u0142y wystarczaj\u0105cej wi\u0119kszo\u015bci, by konstytucj\u0119 zmieni\u0107. Do wprowadzenia zmian potrzeba bowiem co najmniej 2\/3 pos\u0142\u00f3w i bezwzgl\u0119dnej wi\u0119kszo\u015bci senator\u00f3w. Trudno sobie wyobrazi\u0107, by jedna partia, a nawet koalicja rz\u0105dowa by\u0142a w stanie zebra\u0107 tyle g\u0142os\u00f3w. Przynajmniej dop\u00f3ki obowi\u0105zuje proporcjonalna ordynacja do Sejmu – a ta zosta\u0142a zapisana\u2026 w\u0142a\u015bnie w konstytucji.<\/p>\r\n

Powa\u017cna ocena ustawy zasadniczej sprawia niema\u0142y problem. Formalnie zawiera ona du\u017c\u0105 ilo\u015b\u0107 pi\u0119knie brzmi\u0105cych s\u0142\u00f3w: od wolno\u015bci s\u0142owa i r\u00f3wno\u015bci wobec prawa, po prawo do ochrony zdrowia i wykszta\u0142cenia. W rzeczywisto\u015bci jednak zapisy te pozostaj\u0105 puste, z czego autorzy konstytucji od pocz\u0105tku musieli sobie zdawa\u0107 spraw\u0119. Ca\u0142a ta ornamentyka mia\u0142a na celu pozyskanie poparcia obywateli w referendum, a docelowo – przykrycie prawdziwego oblicza nowego ustroju, narzuconego Polakom po roku 1989.<\/p>\r\n

Ale gdy „odcedzi\u0107\u201d konstytucj\u0119 z tych pi\u0119knych s\u0142\u00f3w, pozostanie nam „instrukcja obs\u0142ugi\u201d systemu sprawowania w\u0142adzy, kt\u00f3rej od 15 lat u\u017cywaj\u0105 kolejni zwyci\u0119zcy wybor\u00f3w. System ten przede wszystkim gwarantuje siln\u0105 pozycj\u0119 premiera wy\u0142onionego przez wi\u0119kszo\u015b\u0107 sejmow\u0105. Wyb\u00f3r takiego modelu wynika\u0142 niew\u0105tpliwie z dw\u00f3ch przyczyn: reakcji na pr\u00f3by zainstalowania systemu prezydenckiego przez Lecha Wa\u0142\u0119s\u0119 oraz wzorowania si\u0119 na kanclerskim ustroju RFN, sk\u0105d znaczna cz\u0119\u015b\u0107 naszych elit czerpie nie tylko ideowe, lecz i finansowe inspiracje.<\/p>\r\n

Polski premier zajmuje wi\u0119c naczeln\u0105 pozycj\u0119 w systemie w\u0142adzy, tak\u017ce dlatego, \u017ce bardzo trudno go odwo\u0142a\u0107. Konstytucja wprowadzi\u0142a bowiem tzw. konstruktywne wotum nieufno\u015bci, kt\u00f3rego dot\u0105d nikomu nie uda\u0142o si\u0119 przeprowadzi\u0107. Premier mo\u017ce wi\u0119c straci\u0107 wi\u0119kszo\u015b\u0107 w Sejmie, ale je\u015bli nie znajdzie si\u0119 inna, sp\u00f3jna wi\u0119kszo\u015b\u0107, mo\u017ce on rz\u0105dzi\u0107 do ko\u0144ca kadencji – jak swego czasu Jerzy Buzek.<\/p>\r\n

Szef rz\u0105du nie jest jednak samow\u0142adc\u0105. Ograniczaj\u0105 go dwie wa\u017cne instytucje: prezydent i Trybuna\u0142 Konstytucyjny. Pozycj\u0119 prezydenta dobrze uj\u0105\u0142 Donald Tusk: „presti\u017c, zaszczyt, \u017cyrandol, pa\u0142ac i weto\u201d. Przy czym z tego zestawu najistotniejsze jest weto, do kt\u00f3rego odrzucenia potrzeba a\u017c 3\/5 pos\u0142\u00f3w. Je\u017celi prezydent jest politycznym przeciwnikiem premiera, mo\u017ce on powa\u017cnie pokrzy\u017cowa\u0107 plany rz\u0105du.<\/p>\r\n

Natomiast Trybuna\u0142 Konstytucyjny uzyska\u0142 w ustawie zasadniczej z 1997 r. przywilej ostateczno\u015bci swoich rozstrzygni\u0119\u0107 (wcze\u015bniej jego wyroki m\u00f3g\u0142 uchyla\u0107 Sejm). Dzi\u0119ki temu Trybuna\u0142 sta\u0142 si\u0119 de facto trzeci\u0105 izb\u0105 parlamentu, nawet wa\u017cniejsz\u0105 od Senatu, za to nie mniej polityczn\u0105, gdy\u017c s\u0119dzi\u00f3w TK powo\u0142uje wi\u0119kszo\u015b\u0107 sejmowa na 9-letnie kadencje.<\/p>\r\n

Ta „instrukcja obs\u0142ugi\u201d – \u0142\u0105cznie z proporcjonaln\u0105 ordynacj\u0105 wyborcz\u0105 – w rzeczywisto\u015bci ma jeden cel: dominacj\u0119 kilku partyjnych oligarchii, kt\u00f3re dodatkowo wzmocni\u0142y swoj\u0105 w\u0142adz\u0119 finansowaniem z bud\u017cetu. Dlatego nie jest przypadkiem, \u017ce po ka\u017cdych wyborach, kt\u00f3re odbywa\u0142y si\u0119 pod rz\u0105dami obecnej konstytucji, zasadniczy trzon sceny politycznej pozostawa\u0142 niezmienny: PO, PiS, SLD, PSL. Zmienia\u0142a si\u0119 tylko kolejno\u015b\u0107, a wszystkie inne ugrupowania okazywa\u0142y si\u0119 efemerydami, o kt\u00f3rych szybko zapominali\u015bmy.<\/p>\r\n

Pawe\u0142 Siergiejczyk
<\/strong><\/em><\/p>\r\n

Artyku\u0142 ukaza\u0142 si\u0119 w najnowszym numerze tygodnika „Nasza Polska” Nr 43 (886) z 23 pa\u017adziernika 2012 r.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"To ju\u017c 15 lat, odk\u0105d obowi\u0105zuje konstytucja III RP. Konstytucja – co warto przypomnie\u0107 – uchwalona g\u0142osami SLD, PSL, Unii Wolno\u015bci i Unii Pracy, przy sprzeciwie prawicy. A tak\u017ce zaakceptowana w referendum wi\u0119kszo\u015bci\u0105 zaledwie 52,7 proc. przy frekwencji 42,8 proc. W praktyce wi\u0119c now\u0105 ustaw\u0119 zasadnicz\u0105 popar\u0142o niespe\u0142na 6,4 mln obywateli. A jednak konstytucji z […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[9],"tags":[92],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/62657"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=62657"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/62657\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=62657"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=62657"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=62657"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}