{"id":62377,"date":"2012-10-25T21:28:38","date_gmt":"2012-10-26T02:28:38","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=62377"},"modified":"2012-11-01T15:47:40","modified_gmt":"2012-11-01T20:47:40","slug":"jeszcze-o-ruchu-oazowym-jacek-schmidt","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=62377","title":{"rendered":"Jeszcze o ruchu oazowym – Jacek Schmidt<\/em>"},"content":{"rendered":"

Z du\u017cym zainteresowaniem zapozna\u0142em si\u0119 z opublikowanymi w Zawsze wierni<\/strong> dwoma artyku\u0142ami p. Moniki Chom\u0105towskiej na temat Ruchu \u015awiat\u0142o-\u0179ycie (dalej w skr\u00f3cie R\u015a\u0179); to zainteresowanie by\u0142o tym wi\u0119ksze, \u017ce w drugiej cz\u0119\u015bci Autorka kilkakrotnie powo\u0142uje si\u0119 na moje wypowiedzi, przedstawiaj\u0105c mnie jako \u201ed\u0142ugoletniego uczestnika ruchu oazowego\u201d.<\/p>\r\n

Poproszony przez redakcj\u0119 pisma o refleksje na temat miejsca ruchu oazowego w Ko\u015bciele katolickim w Polsce, zaczn\u0119 od ma\u0142ego sprostowania. Ot\u00f3\u017c \u201d\u201d nie by\u0142em nigdy w \u015bcis\u0142ym sensie cz\u0142onkiem tego ruchu… W wielkim skr\u00f3cie: w 1978 r. zdawa\u0142em matur\u0119 w Kro\u015bcienku, nie maj\u0105c jednak bladego poj\u0119cia o dzia\u0142alno\u015bci ks. Blachnickiego, kt\u00f3ry w tamtym czasie rezydowa\u0142 na Kopiej G\u00f3rce (naprzeciwko mojego liceum, po drugiej stronie Dunajca). By\u0142em w tamtym czasie jedynym uczniem tej szko\u0142y, kt\u00f3ry jako zdeklarowany anarchista i agnostyk nie uczestniczy\u0142 w lekcjach religii. Po zaledwie czterech latach, w wyniku splotu do\u015b\u0107 dramatycznych zdarze\u0144, do\u015bwiadczy\u0142em radykalnego nawr\u00f3cenia i powrotu do Ko\u015bcio\u0142a katolickiego. Sta\u0142o si\u0119 to jednak w ramach wsp\u00f3lnoty przy Duszpasterstwie Akademickim OO. Dominikan\u00f3w \u201eBeczka\u201d w Krakowie. By\u0142a to wsp\u00f3lnota charyzmatyczna, inspirowana z jednej strony do\u015bwiadczeniami pierwszej fali odnowy charyzmatycznej w Polsce (od 1976 do mniej wi\u0119cej 1987 r.). Z drugiej strony byli\u015bmy kszta\u0142towani przez formacj\u0119 oazow\u0105 w duchu \u00f3wczesnej wizji ks. Blachnickiego. Wynika\u0142o to z okoliczno\u015bci, \u017ce \u015bwieccy liderzy tej wsp\u00f3lnoty, nosz\u0105cej nazw\u0119 \u201eNowe \u0179ycie\u201d, nale\u017celi do pierwszych uczni\u00f3w ks. Blachnickiego.<\/p>\r\n

Oficjalnie wsp\u00f3lnota nie by\u0142a cz\u0119\u015bci\u0105 R\u015a\u0179, natomiast jej liderzy kszta\u0142towali cz\u0142onk\u00f3w wed\u0142ug trzech stopni formacji podstawowej ruchu w kierunku \u201ewsp\u00f3lnoty deuterokatechumenalnej\u201d1<\/a>. W ramach takiej formacji, \u0142\u0105cz\u0105cej program oazy z odnow\u0105 charyzmatyczn\u0105, do\u015b\u0107 szybko zosta\u0142em animatorem, a wkr\u00f3tce tak\u017ce liderem niewielkiej wsp\u00f3lnoty charyzmatycznej w mej rodzinnej parafii pw. \u015awi\u0119tej Katarzyny w Nowym Targu.<\/p>\r\n

Od pocz\u0105tku lat 90. dzia\u0142alno\u015b\u0107 ewangelizacyjna nowotarskiej wsp\u00f3lnoty nabra\u0142a charakteru ponadparafialnego, a to z racji organizowania spotka\u0144 muzyk\u00f3w chrze\u015bcija\u0144skich \u201d\u201d najpierw w Dursztynie na Spiszu w latach 1992\u201d\u201d1993, potem w podhala\u0144skim Lud\u017amierzu. W ramach tej ostatniej dzia\u0142alno\u015bci zetkn\u0105\u0142em si\u0119 z czym\u015b, co dzi\u015b nazywam \u201echaryzmatyczn\u0105 gnoz\u0105\u201d, \u0142\u0105cz\u0105c\u0105 si\u0119 z intensywnym uprawianiem \u201eekumenizmu ponad podzia\u0142ami\u201d. By\u0142em wtedy w do\u015b\u0107 bliskich relacjach z kilkoma wa\u017cnymi liderami wsp\u00f3lnot wychowanymi w R\u015a\u01792<\/a>, r\u00f3wnie\u017c promuj\u0105cymi owo \u201educhowe przebudzenie\u201d, kt\u00f3re w po\u0142owie lat 90. doprowadzi\u0142o do szeregu roz\u0142am\u00f3w oraz porzucenia Ko\u015bcio\u0142a katolickiego nie tylko przez pojedyncze osoby, ale tak\u017ce przez ca\u0142e wsp\u00f3lnoty.<\/p>\r\n

Patrzy\u0142em zatem na ruch niejako z perspektywy \u201emodernistycznego chrze\u015bcijanina\u201d, kt\u00f3ry z ca\u0142\u0105 energi\u0105 realizuje wskazania II Soboru Watyka\u0144skiego dla nowej ewangelizacji w duchu ekumenizmu praktycznego. W moim przypadku dokonywa\u0142o si\u0119 to zw\u0142aszcza na polu ewangelizacji przez tzw. muzyk\u0119 chrze\u015bcija\u0144sk\u0105. Sta\u0142em si\u0119 nawet jednym z prominentnych przyw\u00f3dc\u00f3w profesjonalnych grup zajmuj\u0105cych si\u0119 \u201educhowym uwielbieniem\u201d i \u201eewangelizacj\u0105 z moc\u0105\u201d.<\/p>\r\n

I znowu pod wp\u0142ywem splotu zdarze\u0144 z \u017cycia osobistego oraz zyskiwania coraz wi\u0119kszego dystansu do \u00f3wczesnych zjawisk \u201educhowej odnowy\u201d, kt\u00f3rych skutkiem by\u0142y rosn\u0105ce konflikty, podzia\u0142y i ewidentne postawy schizmatyckie czy wr\u0119cz sekciarskie, w latach 1996\u201d\u201d1997 moja postawa uleg\u0142a wa\u017cnej przemianie. Dostrzeg\u0142em, \u017ce jako lider charyzmatyczny nie tkwi\u0119 w zdrowej mistyce katolickiej, ale raczej w do\u015bwiadczeniu duchowego zwodzenia. Nie mam w\u0105tpliwo\u015bci, \u017ce ow\u0105 przemian\u0119 zawdzi\u0119czam or\u0119downictwu Matki Bo\u017cej Fatimskiej, poniewa\u017c by\u0142 to czas, kiedy zacz\u0105\u0142em si\u0119 orientowa\u0107 wed\u0142ug znak\u00f3w fatimskiego objawienia.<\/p>\r\n

Zaowocowa\u0142o to u mnie rozwojem postawy apologetycznej, polegaj\u0105cej z jednej strony na usilnych d\u0105\u017ceniach do uj\u0119cia charyzmatycznych fenomen\u00f3w w duchu zdrowego nauczania katolickiego opartego na Tradycji. Z drugiej strony podejmowa\u0142em pr\u00f3by zar\u00f3wno ostrzegania przed zagro\u017ceniami duchowymi w katolickim nurcie charyzmatycznym, jak i krytycznej analizy oraz argumentacji. Doprowadzi\u0142o to do zainicjowania ko\u0144cem 1999 r. w grupie kilku os\u00f3b internetowego serwisu apologetycznego, kt\u00f3rego duchowym opiekunem i doradc\u0105 by\u0142 ks. Andrzej Siemieniewski3<\/a>.<\/p>\r\n

W 2003 r. rozpocz\u0105\u0142 si\u0119 w moim \u017cyciu bardzo trudny czas oczyszczenia i powolnego dochodzenia do kolejnego prze\u0142omu, kt\u00f3rego pocz\u0105tek datuje si\u0119 na rok 2010. Ten ostatni okres charakteryzuje si\u0119 refleksj\u0105 nad modernistycznymi infekcjami w mojej postawie chrze\u015bcija\u0144skiej. Powierzenie swego \u017cycia Niepokalanej w duchu przedwojennego rycerstwa \u015bw. Maksymiliana to ostatni rok mojej drogi od fascynacji praktycznym ekumenizmem do postawy coraz bardziej uni\u017conej wobec tajemnicy \u015bwi\u0119tego Ko\u015bcio\u0142a katolickiego.<\/p>\r\n

Przedstawienie mojej osobistej podr\u00f3\u017cy duchowej uwa\u017cam za istotne dla ukazania perspektywy, z kt\u00f3rej patrz\u0119 na dzieje ruchu oazowego i charyzmatycznego w Polsce.<\/p>\r\n

* * *<\/h2>\r\n

Spogl\u0105daj\u0105c w wielkim uproszczeniu, niejako z lotu ptaka, na zagadnienie relacji mi\u0119dzy za\u0142o\u017cycielem ruchu oazowego a polskimi biskupami, warto dostrzec, \u017ce na kap\u0142a\u0144sk\u0105 postaw\u0119 ks. Franciszka Blachnickiego najwi\u0119kszy wp\u0142yw mia\u0142o harcerstwo ze swoj\u0105 dyscyplin\u0105, metod\u0105 \u201eprze\u017cyciowo-wychowawcz\u0105\u201d, postaw\u0105 zar\u00f3wno patriotyczn\u0105, jak i nie boj\u0105c\u0105 si\u0119 ryzyka4<\/a>. Dramatyczne koleje \u017cycia ks. Blachnickiego ukazuj\u0105 jego nietuzinkow\u0105 osobowo\u015b\u0107. Po maturze wst\u0105pi\u0142 do Wojska Polskiego, wzi\u0105\u0142 udzia\u0142 w kampanii wrze\u015bniowej, by po kl\u0119sce natychmiast rozpocz\u0105\u0107 konspiracj\u0119. W 1940 r. zosta\u0142 aresztowany i 13 miesi\u0119cy przebywa\u0142 w obozie koncentracyjnym w O\u015bwi\u0119cimiu. Skazany na \u015bci\u0119cie, przebywa\u0142 100 dni w celi \u015bmierci w oczekiwaniu wyroku. Prze\u017cy\u0142 tam g\u0142\u0119bokie nawr\u00f3cenie i z\u0142o\u017cy\u0142 obietnic\u0119 po\u015bwi\u0119cenia \u017cycia w kap\u0142a\u0144stwie. Po wojnie wst\u0105pi\u0142 do Wy\u017cszego \u015al\u0105skiego Seminarium Duchownego (w\u00f3wczas z siedzib\u0105 w Krakowie), gdzie zacz\u0105\u0142 prowadzi\u0107 g\u0142\u0119bokie \u017cycie duchowe oparte na duchowo\u015bci maryjnej \u015bw. Ludwika Marii Grignion de Montforta oraz \u015bw. Maksymiliana Kolbego. Zosta\u0142 wy\u015bwi\u0119cony na kap\u0142ana w 1950 r. Msz\u0119 prymicyjn\u0105 odprawi\u0142 przed Cudownym Obrazem na Jasnej G\u00f3rze i jako m\u0142ody kap\u0142an od pocz\u0105tku zorganizowa\u0142 \u201eOaz\u0119 Dzieci Bo\u017cych\u201d, stosuj\u0105c harcerskie metody pracy, co wywo\u0142a\u0142o pierwszy konflikt ze stalinowsk\u0105 w\u0142adz\u0105. W 1955 r. uda\u0142 si\u0119 na rok do Niepokalanowa, by studiowa\u0107 pisma \u015bw. Maksymiliana. Nast\u0119pnie od 1957 r. zainicjowa\u0142 akcj\u0119 odnowy moralnej pod nazw\u0105 Krucjaty Wstrzemi\u0119\u017aliwo\u015bci, za co zosta\u0142 na pocz\u0105tku 1961 r. uwi\u0119ziony przez komunistyczn\u0105 w\u0142adz\u0119.<\/p>\r\n

Ukazanie tych wydarze\u0144 wydaje si\u0119 istotne dla zrozumienia p\u00f3\u017aniejszego fenomenu ruchu oazowego, poniewa\u017c u jego pocz\u0105tk\u00f3w le\u017cy g\u0142\u0119bokie nabo\u017ce\u0144stwo ks. Blachnickiego do Niepokalanej w duchu rycerstwa \u015bw. Maksymiliana… Ale z drugiej strony ten sam cz\u0142owiek po 20 latach sta\u0142 si\u0119 wielkim zwolennikiem wsp\u00f3\u0142pracy ekumenicznej. W latach 70. m\u00f3wi\u0142 o tym podczas rekolekcji dla kap\u0142an\u00f3w: \u201eJe\u017celi chcemy doj\u015b\u0107 do zjednoczenia chrze\u015bcijan, to nigdy z pozycji naszego modelu tradycyjnego \u201d\u201d w poczuciu wy\u017cszo\u015bci, wzywaj\u0105c ich do powrotu i do jedno\u015bci z nami\u201d5<\/a>. Pojawia si\u0119 zasadne pytanie: co si\u0119 sta\u0142o, \u017ce ten niez\u0142omny kap\u0142an przeszed\u0142 tak wielk\u0105 ewolucj\u0119 pogl\u0105d\u00f3w w ci\u0105gu kilkunastu lat \u201d\u201d od studiowania pism \u015bw. Maksymiliana w duchu Rycerstwa Niepokalanej do traktowania prawid\u0142owego katolickiego ekumenizmu jako \u201emodelu tradycyjnego w poczuciu wy\u017cszo\u015bci\u201d?<\/p>\r\n

Drugie pytanie jest r\u00f3wnie istotne \u201d\u201d jak na tle tej przemiany wygl\u0105da\u0142y relacje mi\u0119dzy ks. Blachnickim a hierarchi\u0105 Ko\u015bcio\u0142a katolickiego w Polsce?<\/p>\r\n

Podczas soboru, pod wp\u0142ywem studi\u00f3w na KUL, nast\u0105pi\u0142o wyra\u017ane zorientowanie si\u0119 ks. Blachnickiego na koncepcje pastoralist\u00f3w niemieckich, gor\u0105cych zwolennik\u00f3w ekumenizmu \u201d\u201d Karla Rahnera czy Hansa Ursa von Balthasara. Po uko\u0144czeniu studi\u00f3w doktorskich w 1965 r. ks. Blachnicki na sta\u0142e zamieszka\u0142 w swym domu na Kopiej G\u00f3rce w Kro\u015bcienku, znajduj\u0105c oparcie w \u00f3wczesnym metropolicie krakowskim, kard. Karolu Wojtyle. W ci\u0105gu nast\u0119pnych 10 lat Kopia G\u00f3rka sta\u0142a si\u0119 centrum ruchu oazowego, zajmuj\u0105cego si\u0119 w\u00f3wczas w du\u017cej mierze wdra\u017caniem posoborowych reform liturgicznych abp. Bugniniego. Na rozw\u00f3j komponentu liturgicznego w oazie ogromny wp\u0142yw \u201d\u201d obok ks. Blachnickiego, zdeklarowanego pasjonata posoborowych reform liturgicznych \u201d\u201d mia\u0142 kard. Wojty\u0142a. Sam ksi\u0105dz Blachnicki pisa\u0142:<\/p>\r\n

\r\n

Trudno nie dostrzec kieruj\u0105cego palca Bo\u017cej Opatrzno\u015bci, gdy prze\u0142omowe momenty w dziejach ruchu, kolejne etapy krystalizowania si\u0119 jego samo\u015bwiadomo\u015bci, splataj\u0105 si\u0119 w przedziwny spos\u00f3b ze spotkaniami z kard. K. Wojty\u0142\u0105, a nast\u0119pnie z papie\u017cem Janem Paw\u0142em II. (…) Co\u015b si\u0119 przemienia\u0142o wtedy w samookre\u015blaniu si\u0119 ruchu i w odczytywaniu jego charyzmatu. Przem\u00f3wienia wtedy wyg\u0142aszane pomaga\u0142y do coraz dok\u0142adniejszego rozpoznania i u\u015bwiadomienia sobie istoty, powo\u0142ania i s\u0142u\u017cby Ruchu \u015awiat\u0142o-\u0179ycie w Ko\u015bciele6<\/a>.<\/p>\r\n<\/blockquote>\r\n

Je\u015bli chce si\u0119 pozna\u0107 istot\u0119 wzajemnych odniesie\u0144 mi\u0119dzy ks. Blachnickim a polskim episkopatem, nale\u017cy przyj\u0105\u0107, \u017ce wp\u0142yw metropolity krakowskiego na ruch oazowy wykracza\u0142 poza pastersk\u0105 rol\u0119 biskupa. W istocie kard. Wojty\u0142a by\u0142 duchowym kierownikiem i opiekunem tego ruchu. Jego zaanga\u017cowanie mia\u0142o trzy wymiary. Po pierwsze \u201d\u201d kard. Wojty\u0142a jako metropolita krakowski, od 1965 r. a\u017c do swego wyboru na papie\u017ca, rozci\u0105ga\u0142 nad ks. Blachnickim i rodz\u0105cymi si\u0119 oazami skuteczny \u201eparasol ochronny\u201d wobec nasilaj\u0105cych si\u0119 represji w\u0142adz komunistycznych. Po drugie \u201d\u201d nie ma w\u0105tpliwo\u015bci, \u017ce dzia\u0142alno\u015b\u0107 naukowa Karola Wojty\u0142y, zajmuj\u0105cego si\u0119 etyk\u0105, antropologi\u0105 i teologi\u0105 pastoraln\u0105, zwolennika reformy liturgicznej i odnowy posoborowej, by\u0142a istotn\u0105 inspiracj\u0105 dla ks. Blachnickiego, w owym czasie krajowego duszpasterza s\u0142u\u017cby liturgicznej, wprowadzaj\u0105cego w program ruchu wszystkie posoborowe zmiany w liturgii. Po trzecie wreszcie \u201d\u201d mo\u017cna za\u0142o\u017cy\u0107, \u017ce wraz z rozwojem ruchu oazowego afirmuj\u0105ca postawa kard. Wojty\u0142y, w\u00f3wczas \u201d\u201d obok Prymasa Tysi\u0105clecia \u201d\u201d wiod\u0105cego hierarchy polskiego Ko\u015bcio\u0142a, mia\u0142a zar\u00f3wno dla ks. Blachnickiego, jak i dla R\u015a\u0179 fundamentalne znaczenie. Mo\u017cna nawet stwierdzi\u0107, \u017ce po wyborze kard. Wojty\u0142y na stolic\u0119 Piotrow\u0105 ruch oazowy zyska\u0142 niekwestionowane miejsce w Ko\u015bciele katolickim w Polsce jako bodaj najistotniejszy element \u201enowej ewangelizacji\u201d.<\/p>\r\n

Pierwsza po\u0142owa lat 70. to dla ks. Blachnickiego bardzo istotny czas skupiania wok\u00f3\u0142 idei oazy grupy swoich uczni\u00f3w \u201d\u201d przysz\u0142ych moderator\u00f3w ruchu7<\/a>. Pocz\u0105wszy od 1972 r., tworzy si\u0119 cykl formacji rocznej (cotygodniowe spotkania w grupach, dni wsp\u00f3lnoty), rok p\u00f3\u017aniej powstaje oaza rodzin oraz oazy dla katechet\u00f3w i si\u00f3str zakonnych8<\/a>. Wszystkie te dzia\u0142ania by\u0142y oparte przede wszystkim na odnawianiu liturgii i budowaniu struktur metod\u0105 rekolekcji wakacyjnych organizowanych w Kro\u015bcienku i innych miejscowo\u015bciach w Gorcach, Pieninach i na Podhalu. Zw\u0142aszcza wakacyjne o\u015brodki rekolekcyjne znajdowa\u0142y si\u0119 na celowniku \u00f3wczesnych w\u0142adz9<\/a>.<\/p>\r\n

W trudnej sytuacji zewn\u0119trznej (szykany w\u0142adz komunistycznych), jak i wewn\u0119trznej (nieufno\u015b\u0107 w\u0142adz ko\u015bcielnych wobec nowinek oazowych w liturgii) tworz\u0105cy si\u0119 ruch znajdowa\u0142 oparcie w osobie metropolity krakowskiego. Oazowicze pod przewodnictwem ks. Blachnickiego regularnie spotykali si\u0119 z pasterzem archidiecezji krakowskiej podczas letnich rekolekcji, przede wszystkim w ramach dni wsp\u00f3lnoty. Pierwsze takie spotkanie odby\u0142o si\u0119 latem 1972 r. Kardyna\u0142 Wojty\u0142a powiedzia\u0142 w\u00f3wczas:<\/p>\r\n

\r\n

Widz\u0119, jak bardzo do waszych oaz wesz\u0142a soborowa wizja Ko\u015bcio\u0142a, jak \u017cywy jest jego obraz w waszym do\u015bwiadczeniu, w waszym prze\u017cyciu. I to jest czym\u015b ogromnie bliskim dla mnie nie tylko osobi\u015bcie, ze wzgl\u0119du na wspomnienia przesz\u0142o\u015bci, kt\u00f3re cz\u0119\u015bciowo s\u0105 podobne do waszych do\u015bwiadcze\u0144, ale dla mnie jako dla biskupa, dla kt\u00f3rego sob\u00f3r i obraz Ko\u015bcio\u0142a przez ten sob\u00f3r wy\u0142oniony sta\u0142 si\u0119 jak\u0105\u015b szczeg\u00f3ln\u0105, a nawet centraln\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 \u017cycia10<\/a>.<\/p>\r\n<\/blockquote>\r\n

W 1975 r. zwi\u0105zane z ruchem oazowym i prowadzone osobi\u015bcie przez ks. Blachnickiego Krajowe Duszpasterstwo S\u0142u\u017cby Liturgicznej podpisa\u0142o umow\u0119 z krakowsk\u0105 kuri\u0105 diecezjaln\u0105 na prowadzenie duszpasterstwa parafii w Brzegach. Parafia ta \u201d\u201d dzi\u0119ki realizacji modelu \u201ewsp\u00f3lnoty wsp\u00f3lnot\u201d \u201d\u201d mia\u0142a si\u0119 sta\u0107 wzorcowym przyk\u0142adem reformy posoborowej, lecz ten eksperyment okaza\u0142 si\u0119 nieudany11<\/a>.<\/p>\r\n

Ten sam rok przyni\u00f3s\u0142 dla rozwoju ruchu oazowego bardzo wa\u017cn\u0105 inspiracj\u0119, kt\u00f3ra zwr\u00f3ci\u0142a ks. Blachnickiego i jego najbli\u017cszych wsp\u00f3\u0142pracownik\u00f3w w kierunku ewangelizacji oraz zainicjowa\u0142a kontakty ekumeniczne. Impulsem tym by\u0142o og\u0142oszenie przez Paw\u0142a VI adhortacji Evangelii nuntiandi<\/em>. Ten dokument oraz wydane w 1972 r. Obrz\u0119dy chrze\u015bcija\u0144skiego wtajemniczenia doros\u0142ych<\/em> \u201d\u201d przywracaj\u0105ce katechumenat jako przygotowanie do chrztu doros\u0142ych \u201d\u201d sta\u0142 si\u0119 p\u00f3\u017aniej w R\u015a\u0179 podstaw\u0105 dla opracowania programu formacji nazwanego deuterokatechumenatem12<\/a>. By\u0142 to r\u00f3wnie\u017c moment prze\u0142omowy w procesie przemiany ruchu odnowy liturgicznej w ruch o charakterze ewangelizacyjnym, w kt\u00f3rym podstawy formacji zaczerpni\u0119to z protestanckich organizacji misyjnych.<\/p>\r\n

Dariusz Cupia\u0142 w swej wa\u017cnej pracy Na drodze ewangelizacji i ekumenii<\/em> pisze:<\/p>\r\n

\r\n

Wiele motyw\u00f3w otwiera\u0142o ruch oazowy na ekumenizm. Ksi\u0105dz Blachnicki dawa\u0142 wyraz braku satysfakcji ze stanu ekumenicznej \u015bwiadomo\u015bci wiernych i kap\u0142an\u00f3w w Polsce; stwierdzi\u0142 brak znacz\u0105cych przemian mentalno\u015bci w tej dziedzinie. Problem ekumenizmu w Polsce okre\u015bla\u0142 jako abstrakcyjny13<\/a>.<\/p>\r\n<\/blockquote>\r\n

Dalej znajdujemy stwierdzenie: \u201eKontakty ekumeniczne w ramach ruchu by\u0142y procesem spontanicznym, bez po\u015brednictwa Polskiej Rady Ekumenicznej\u201d14<\/a>. Na dalszych stronach pracy dr. Cupia\u0142a znajdujemy wielow\u0105tkowy opis tych spontanicznych kontakt\u00f3w, nie znalaz\u0142em tam jednak informacji, kto by\u0142 inicjatorem przyj\u0119cia w katolickim ruchu protestanckich tre\u015bci. Odpowied\u017a na to pytanie mo\u017cna znale\u017a\u0107 w \u015bwiadectwie Joego Losiaka, pierwszego misjonarza Campus Crusade for Christ (CCC).<\/p>\r\n

Joe Losiak przebywa\u0142 w Polsce od wrze\u015bnia 1974 r., nie maj\u0105c praktycznie \u017cadnych kontakt\u00f3w zar\u00f3wno w\u015br\u00f3d katolik\u00f3w, jak i nielicznych w owym czasie zbor\u00f3w protestanckich. Na pocz\u0105tku 1975 r. protestancki misjonarz zacz\u0105\u0142 wyst\u0119powa\u0107 z programem pie\u015bni negro spirituals<\/em>15<\/a> i \u015bwiadectwem w kilku ko\u015bcio\u0142ach krakowskich. Wtedy spotka\u0142 w s\u0142ynnej \u201eBeczce\u201d u OO. Dominikan\u00f3w kard. Karola Wojty\u0142\u0119. Losiak wspomina:<\/p>\r\n

\r\n

Gdy moja wsp\u00f3\u0142praca z Ko\u015bcio\u0142em katolickim zacie\u015bni\u0142a si\u0119, by\u0142em te\u017c pod obserwacj\u0105 UB. Kilka razy gro\u017cono mi. Jednak pomimo tych niesprzyjaj\u0105cych okoliczno\u015bci nadal spotyka\u0142em si\u0119 z najwa\u017cniejszymi osobami w ko\u015bciele \u201d\u201d kilka razy z kardyna\u0142em Karolem Wojty\u0142\u0105, aby ustali\u0107 wsp\u00f3\u0142prac\u0119 z CCC (przemianowanym nast\u0119pnie na Ruch Agape \u201d\u201d uwaga J.S.). (…)<\/p>\r\n

Decyduj\u0105ca rozmowa dotycz\u0105ca dzia\u0142alno\u015bci ruchu w Polsce odby\u0142a si\u0119 w Lublinie, gdzie na KUL-u dosz\u0142o do mojego spotkania z ks. prof. Blachnickim. By\u0142em wtedy po\u015brednikiem mi\u0119dzy dyrektorem Hinksonem w Wiedniu i ksi\u0119dzem Blachnickim, kt\u00f3ry popiera\u0142 w Polsce wsp\u00f3\u0142prac\u0119 z CCC. Ksi\u0105dz Blachnicki m\u00f3wi\u0142 mi o dzia\u0142alno\u015bci oaz w 1975 r., kt\u00f3re modli\u0142y si\u0119 o nowy kierunek w swojej dzia\u0142alno\u015bci. Liderzy doszli w\u00f3wczas do wniosku, \u017ce B\u00f3g chce ich powo\u0142a\u0107 do wi\u0119kszego ni\u017c dotychczas dzie\u0142a. Nikt jednak nie wiedzia\u0142 dok\u0142adnie jak to ma wygl\u0105da\u0107. Ja ze swej strony m\u00f3wi\u0142em o [swoim] ruchu \u201d\u201d o jego sposobie dzia\u0142ania i mo\u017cliwo\u015bciach. Ostatecznie um\u00f3wili\u015bmy si\u0119, \u017ce grupa ludzi z CCC przyjedzie do centrum w Kro\u015bcienku, w 1976 r., aby dzieli\u0107 si\u0119 swoimi do\u015bwiadczeniami na polu ewangelizacji i szkolenia uczni\u00f3w. (…)<\/p>\r\n

Kiedy zosta\u0142em zaproszony do biura kardyna\u0142a Wojty\u0142y \u201d\u201d by\u0142em tam razem z Andrzejem Sionkiem \u201d\u201d przekaza\u0142em mu przet\u0142umaczone na j\u0119zyk polski Cztery prawa duchowego \u017cycia<\/em> oraz inne materia\u0142y szkoleniowe po angielsku. Po jakim\u015b czasie jego ksi\u0119\u017ca powiedzieli mi, \u017ce kardyna\u0142 m\u00f3wi\u0142 im o tych materia\u0142ach i \u017ceby oni tych materia\u0142\u00f3w u\u017cywali16<\/a>.<\/p>\r\n<\/blockquote>\r\n

\u015awiadectwo to nie jest zbyt precyzyjne co do kolejno\u015bci zdarze\u0144, ale jednej rzeczy mo\u017cemy by\u0107 pewni: protestanckie materia\u0142y ewangelizacyjne najpierw zaprezentowano kard. Wojtyle, a nast\u0119pnie, ju\u017c po uzyskaniu jego akceptacji, wykorzystano w formacji oazowej. Nowy program wdro\u017cono ju\u017c podczas rekolekcji wakacyjnych 1976 r., przy czym zasadnicz\u0105 rol\u0119 zacz\u0119li pe\u0142ni\u0107 protestanci. Oddajmy jeszcze raz g\u0142os J. Losiakowi:<\/p>\r\n

\r\n

Pierwszy rok dzia\u0142alno\u015bci w Polsce by\u0142 ca\u0142kowicie po\u015bwi\u0119cony na ewangelizacj\u0119. Bez przerwy byli\u015bmy wysy\u0142ani do r\u00f3\u017cnych punkt\u00f3w oazowych, sk\u0142adaj\u0105c \u015bwiadectwo o swojej wierze i dziel\u0105c si\u0119 czterema prawami duchowego \u017cycia. Na g\u0142\u00f3wnych zebraniach w Kro\u015bcienku byli\u015bmy proszeni o prowadzenie wi\u0119kszo\u015bci spotka\u0144 wraz ze \u015bpiewem i wyk\u0142adami. Po letnich obozach w 1976 r. Ruch Agape mia\u0142 bardzo du\u017co nowych kontakt\u00f3w i pracy po ca\u0142ej Polsce \u201d\u201d g\u0142\u00f3wnie je\u015bli chodzi o przygotowywanie spotka\u0144 ewangelizacyjnych w r\u00f3\u017cnych ko\u015bcio\u0142ach17<\/a>.<\/p>\r\n<\/blockquote>\r\n

A zatem pod wp\u0142ywem pochodz\u0105cej od protestant\u00f3w formacji ewangelizacyjnej nast\u0105pi\u0142o przemodelowanie ruchu oazowego, dotychczas skoncentrowanego na liturgii, w ruch ewangelizacyjny. Jego rozbudowany program trzech stopni mia\u0142 odt\u0105d prowadzi\u0107 do tworzenia charyzmatycznych wsp\u00f3lnot przymierza zgodnie z programem odnowy parafii jako \u201ewsp\u00f3lnoty wsp\u00f3lnot\u201d. Ca\u0142kowity zwrot formacyjny w ruchu dokona\u0142 si\u0119 w latach 1977\u201d\u201d1978, a jego kwintesencj\u0105 sta\u0142a si\u0119 rozbudowana wizja \u201enowego cz\u0142owieka\u201d wed\u0142ug tzw. 10 drogowskaz\u00f3w ruchu18<\/a>.<\/p>\r\n

Kardyna\u0142 Karol Wojty\u0142a jako pasterz diecezji krakowskiej pe\u0142ni\u0142 wobec dynamicznie rozwijaj\u0105cego si\u0119 ruchu rol\u0119 inspiruj\u0105c\u0105 i wspieraj\u0105c\u0105 \u201d\u201d ostatnie spotkania z kard. Wojty\u0142\u0105 odby\u0142y si\u0119 trzykrotnie podczas letnich rekolekcji oazowych jeszcze w 1978 r. Wyb\u00f3r kard. Wojty\u0142y na papie\u017ca Jana Paw\u0142a II postawi\u0142 ruch w nowej sytuacji, dlatego ju\u017c w listopadzie 1978 r. ks. Blachnicki wystosowa\u0142 do papie\u017ca list, w kt\u00f3rym uzasadnia\u0142 wa\u017cno\u015b\u0107 wsp\u00f3\u0142pracy ekumenicznej z Ruchem Agape na polu ewangelizacji. Przedstawi\u0142 w nim tak\u017ce krytyczny obraz Ko\u015bcio\u0142a w Polsce, a nadziej\u0119 na pozytywne zmiany pok\u0142ada\u0142 w\u0142a\u015bnie we wprowadzaniu nowatorskich form ewangelizacji \u201enie tylko w wymiarze polskim, ale og\u00f3lnoko\u015bcielnym\u201d19<\/a>.<\/p>\r\n

Warto wspomnie\u0107, \u017ce w tym li\u015bcie za\u0142o\u017cyciel i moderator krajowy R\u015a\u0179 powo\u0142ywa\u0142 si\u0119 na o\u015bwiadczenie przewodnicz\u0105cego Komisji Episkopatu Polski ds. Ekumenizmu, biskupa W\u0142adys\u0142awa Mizio\u0142ka, w kt\u00f3rym znalaz\u0142a wyraz pozytywna opinia o ekumenicznej wsp\u00f3\u0142pracy ruchu z Ruchem Agape. Sk\u0105d si\u0119 wzi\u0119\u0142o odwo\u0142anie ks. Blachnickiego do opinii biskupa Mizio\u0142ka? Nale\u017cy to uzna\u0107 za szukanie obro\u0144cy przed przeciwnikami \u201epraktycznej ekumenii\u201d w\u015br\u00f3d polskich hierarch\u00f3w.<\/p>\r\n

Autorzy opracowa\u0144 na temat historii ruchu cz\u0119sto wyra\u017caj\u0105 pogl\u0105d, \u017ce silny op\u00f3r, na jaki napotyka\u0142 \u00f3w \u201epraktyczny ekumenizm\u201d, by\u0142 w pierwszej kolejno\u015bci rezultatem \u201egier operacyjnych\u201d prowadzonych przez \u00f3wczesne tajne s\u0142u\u017cby, staraj\u0105ce si\u0119 wprowadzi\u0107 podzia\u0142y w\u015br\u00f3d biskup\u00f3w i zasia\u0107 w Ko\u015bciele ferment. Charakterystyczna jest tu opinia D. Cupia\u0142a:<\/p>\r\n

\r\n

Rozpowszechniane wtedy [w latach 1977\u201d\u201d1978] pisma i anonimy dotycz\u0105ce oazowej aktywno\u015bci ekumenicznej mia\u0142y doprowadzi\u0107 do rozwi\u0105zania ruchu przez episkopat. W wyniku rozpowszechniania niezgodnych z prawd\u0105 informacji dalsza egzystencja Ruchu \u015awiat\u0142o-\u0179ycie sta\u0142a pod znakiem zapytania20<\/a>.<\/p>\r\n<\/blockquote>\r\n

W \u015bwietle dost\u0119pnej dzisiaj wiedzy, niestety nadal niepe\u0142nej, a tak\u017ce w oparciu o analiz\u0119 sekwencji zdarze\u0144, zw\u0142aszcza za\u015b negatywnych owoc\u00f3w, kt\u00f3re stopniowo da\u0142y o sobie zna\u0107, pozwol\u0119 si\u0119 nie zgodzi\u0107 z opini\u0105 dr. Cupia\u0142a. Oczywi\u015bcie nie neguj\u0119, \u017ce wysy\u0142ano anonimy i prowadzono gry operacyjne. Pisze o tym m.in. Piotr Niedzielski:<\/p>\r\n

\r\n

Ksi\u0105dz Franciszek by\u0142 celem dzia\u0142a\u0144 operacyjnych, realizowanych m.in. z udzia\u0142em grupy tajnych wsp\u00f3\u0142pracownik\u00f3w, polegaj\u0105cych na rozpracowaniu ruchu oazowego, oraz szeregu akcji dezinformacyjnych, prowadzonych w celu zdyskredytowania ks. Blachnickiego w oczach polskich biskup\u00f3w oraz prymas\u00f3w Polski: kard. Stefana Wyszy\u0144skiego i kard. J\u00f3zefa Glempa. Zw\u0142aszcza ten ostatni rodzaj operacji przyni\u00f3s\u0142 ruchowi oraz samemu ks. Blachnickiemu wielkie straty i by\u0142 powodem wielu dramatycznych podzia\u0142\u00f3w oraz spowodowa\u0142, \u017ce w latach 70. cz\u0119\u015b\u0107 duchowie\u0144stwa z nieufno\u015bci\u0105 odnosi\u0142a si\u0119 do Ruchu \u015awiat\u0142o-\u0179ycie. Pozostaje faktem, \u017ce SB pr\u00f3bowa\u0142a zdyskredytowa\u0107 ks. Blachnickiego w otoczeniu Prymasa, czyni\u0105c to na r\u00f3\u017cne sposoby. Jednym z najg\u0142o\u015bniejszych przypadk\u00f3w by\u0142o sfa\u0142szowanie listu do prymasa biskupa pomocniczego w Przemy\u015blu Tadeusza B\u0142aszkiewicza, inspirowane przez grup\u0119 \u201eD\u201d podlegaj\u0105c\u0105 MSW21<\/a>.<\/p>\r\n<\/blockquote>\r\n

Istniej\u0105 jednak inne \u015bwiadectwa, kt\u00f3re wskazuj\u0105, \u017ce negatywne nastawienie biskup\u00f3w by\u0142o spontaniczne, a w kr\u0119gach ko\u015bcielnych, zapewne wraz z dynamicznym rozwojem R\u015a\u0179, pojawi\u0142y si\u0119 istotne w\u0105tpliwo\u015bci doktrynalne. Ewa Czaczkowska w biografii kard. Wyszy\u0144skiego pisze, \u017ce Prymas Tysi\u0105clecia mia\u0142 powa\u017cne zastrze\u017cenia do ruchu oazowego i wraz z wi\u0119kszo\u015bci\u0105 biskup\u00f3w ujawnia\u0142 \u201d\u201d zapewne na posiedzeniach Konferencji Episkopatu \u201d\u201d swoje zaniepokojenie: \u201ePowodem by\u0142a du\u017ca samodzielno\u015b\u0107 ruchu, kt\u00f3ry istnia\u0142 ponad strukturami diecezjalnymi, oraz wsp\u00f3\u0142praca ekumeniczna z protestantami. Biskupi zarzucali ks. Blachnickiemu, \u017ce stworzy\u0142 \u201eKo\u015bci\u00f3\u0142 w Ko\u015bciele\u201d22<\/a>.<\/p>\r\n

\r\n

Kardyna\u0142 Wyszy\u0144ski by\u0142 oburzony krytyk\u0105 ks. Blachnickiego, kt\u00f3r\u0105 ten wyg\u0142osi\u0142 wobec biskup\u00f3w jesieni\u0105 1980 r. (chodzi\u0142o o oportunizm i marazm biskup\u00f3w) do tego stopnia, \u017ce w gronie episkopatu wiosn\u0105 1981 r. zastanawiano si\u0119, czy ruch oazowy nie powinien zosta\u0107 rozwi\u0105zany. Sytuacj\u0119 za\u0142agodzi\u0142 ostatecznie bp W\u0142adys\u0142aw Mizio\u0142ek przy wsparciu Jana Paw\u0142a II23<\/a>.<\/p>\r\n<\/blockquote>\r\n

O problemach z akceptacj\u0105 ekumenicznego wymiaru R\u015a\u0179 pisa\u0142 tak\u017ce w swoich wspomnieniach ks. bp Bronis\u0142aw Dembowski:<\/p>\r\n

\r\n

Wiele lat temu, na pocz\u0105tku dzia\u0142ania Ruchu \u015awiat\u0142o-\u0179ycie, zwr\u00f3ci\u0142 si\u0119 do mnie biskup W\u0142adys\u0142aw Mizio\u0142ek, w\u00f3wczas przewodnicz\u0105cy Komisji Duszpasterstwa Konferencji Episkopatu Polski, z pro\u015bb\u0105, bym zapozna\u0142 si\u0119 z materia\u0142ami przeciw i za Ruchem \u015awiat\u0142o-\u0179ycie i wyrazi\u0142 swoj\u0105 opini\u0119, poniewa\u017c w dniu nast\u0119pnym na zebraniu Konferencji Episkopatu Polski mia\u0142a odby\u0107 si\u0119 na ten temat dyskusja. By\u0142y nawet g\u0142osy, \u017ce trzeba zakaza\u0107 tej formy duszpasterstwa. Argumentem podstawowym by\u0142o przekonanie, i\u017c metoda oazowa jest baptystyczna w swojej zasadniczej osnowie, co grozi zacieraniem r\u00f3\u017cnic, a nawet odej\u015bciem od Ko\u015bcio\u0142a uczestnik\u00f3w oaz. Ja opowiedzia\u0142em si\u0119 za oazami, bo nie w metodzie, lecz w tre\u015bci jest problem. Pomog\u0142em w ten spos\u00f3b biskupowi Mizio\u0142kowi, kt\u00f3ry by\u0142 za oazami, ale wsparcie bezstronnego g\u0142osu mu si\u0119 przyda\u0142o i Ruch \u015awiat\u0142o-\u0179ycie otrzyma\u0142 wtedy aprobat\u0119 Konferencji Episkopatu oraz biskupiego opiekuna. W opracowywanych potem programach bardziej podkre\u015blano katolickie elementy24<\/a>.<\/p>\r\n<\/blockquote>\r\n

Niestety, ksi\u0105dz biskup najwyra\u017aniej przeoczy\u0142 to, \u017ce baptystyczna w swej zasadniczej osnowie by\u0142a nie tylko \u201emetoda oazowa\u201d, ale tak\u017ce oazowe tre\u015bci formacyjne… Aby to udokumentowa\u0107, warto si\u0119gn\u0105\u0107 do opinii protestant\u00f3w na temat dokonanych przez nich \u201eprzeszczep\u00f3w\u201d, czyli wk\u0142adu w formacj\u0119 ruchu oazowego. Oto apologia ks. Blachnickiego wyra\u017cona na \u0142amach protestanckiego pisma \u201eJednota\u201d:<\/p>\r\n

\r\n

Zafascynowanie ks. Blachnickiego elementami protestantyzmu opiera\u0142o si\u0119 na odkryciu, a tak\u017ce g\u0142\u0119bokim prze\u017cyciu eksponowanych przez niekt\u00f3re nurty protestanckie prawd i postaw dotycz\u0105cych przyswojenia owoc\u00f3w odkupienia. Prowadzi\u0142o go to do konstatacji: protestanci (…) przechowali w swojej tradycji wiele element\u00f3w, kt\u00f3re my\u015bmy gdzie\u015b zgubili. Elementy doktryny protestanckiej przesta\u0142y by\u0107 widziane jako rzeczywisto\u015b\u0107 zewn\u0119trzna, obca, lecz jako skarby tak samo drogie i potrzebne katolikom, jak i protestantom.<\/p>\r\n

W\u015br\u00f3d wch\u0142anianych przez oazy kategorii z zakresu nauki i praktyki protestanckiej, wywodz\u0105cych si\u0119 g\u0142\u00f3wnie z tradycji reformowanej, a konkretnie postpuryta\u0144skiej, wskaza\u0107 mo\u017cna przede wszystkim:<\/p>\r\n