{"id":61830,"date":"2012-10-10T21:46:52","date_gmt":"2012-10-11T01:46:52","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=61830"},"modified":"2012-10-10T21:46:52","modified_gmt":"2012-10-11T02:46:52","slug":"","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=61830","title":{"rendered":"Czy prokuratura zna notes Kopacz?"},"content":{"rendered":"

Z Antonim Wola\u0144skim, bratem ciotecznym Teresy Walewskiej-Przyja\u0142kowskiej, wiceprezes Fundacji Golgota Wschodu, rozmawia Marta Ziarnik<\/strong><\/p>\r\n

Andrzej Seremet obci\u0105\u017cy\u0142 odpowiedzialno\u015bci\u0105 za zamian\u0119 cia\u0142 ofiar katastrofy smole\u0144skiej – pani Teresy Walewskiej-Przyja\u0142kowskiej i Anny Walentynowicz – rodziny. „Przyczyn\u0105 pierwotnej nieprawid\u0142owej identyfikacji wspomnianych dw\u00f3ch cia\u0142 ofiar katastrofy by\u0142o nietrafne ich rozpoznanie przez cz\u0142onk\u00f3w rodzin” – m\u00f3wi\u0142 w Sejmie prokurator generalny.<\/strong><\/p>\r\n

– Na pewno nie mo\u017ce by\u0107 mowy o pomy\u0142ce z naszej strony, ani ze strony pan\u00f3w Walentynowicz\u00f3w. Nie godz\u0119 si\u0119 na to, \u017ceby m\u00f3wiono, \u017ce to rodziny pope\u0142ni\u0142y b\u0142\u0105d podczas identyfikacji. Ja, jako tzw. niewierny Tomasz, zawsze mam w\u0105tpliwo\u015bci. I zawsze patrz\u0119 na to, czy przypadkiem nie pope\u0142ni\u0142em jakiego\u015b, nawet najdrobniejszego b\u0142\u0119du. Dlatego zawsze wszystko dok\u0142adnie sprawdzam. I dlatego, cho\u0107 byli\u015bmy – bo na identyfikacj\u0119 polecia\u0142em razem z kuzynk\u0105 Agnieszk\u0105 Surmack\u0105 i jej bratem Jerzym Wojtczakiem – na 99 proc. pewni podczas identyfikowania Teresy, to jeszcze poprosili\u015bmy pani\u0105 Ew\u0119 Kopacz o przeprowadzenie dodatkowego badania DNA.<\/p>\r\n

Dlaczego?<\/strong><\/p>\r\n

– Bo rozpoznawali\u015bmy Teres\u0119 Walewsk\u0105-Przyja\u0142kowsk\u0105 po znakach szczeg\u00f3lnych, w tym m.in. po w\u0142osach i zniekszta\u0142ceniach palc\u00f3w st\u00f3p, gdy\u017c zosta\u0142o nam pokazane cia\u0142o kobiety bez twarzy. Halluksy, czyli owe zniekszta\u0142cenia palc\u00f3w st\u00f3p, o kt\u00f3rych wspomnia\u0142em, jednak nie s\u0105 stuprocentowym wyznacznikiem i powiedzieli\u015bmy, \u017ce jeste\u015bmy w 99 proc. pewni, \u017ce to Teresa. Stwierdzili\u015bmy, \u017ce na wszelki wypadek trzeba przeprowadzi\u0107 badania genetyczne, \u017ceby by\u0107 pewnym na 100 procent. Wi\u0119c zg\u0142osili\u015bmy tak\u0105 w\u0105tpliwo\u015b\u0107 i pro\u015bb\u0119 pani minister Ewie Kopacz.<\/p>\r\n

Kiedy to by\u0142o?<\/strong><\/p>\r\n

– W nocy z wtorku na \u015brod\u0119, czyli z 13 na 14 kwietnia. M\u00f3wi\u0105c precyzyjniej, by\u0142a to ju\u017c \u015broda, bo by\u0142o po p\u00f3\u0142nocy.<\/p>\r\n

Jak na to zareagowa\u0142a \u00f3wczesna minister zdrowia?<\/strong><\/p>\r\n

– Przyj\u0119\u0142a to do wiadomo\u015bci, zapisa\u0142a sobie i na tym sko\u0144czy\u0142a si\u0119 nasza rozmowa z pani\u0105 Kopacz.<\/p>\r\n

Byli Pa\u0144stwo pewni, \u017ce to badanie b\u0119dzie wykonane?<\/strong><\/p>\r\n

– Tak. Nasza ewentualna w\u0105tpliwo\u015b\u0107 zosta\u0142a rozwiana kilka godzin p\u00f3\u017aniej, tu\u017c przed naszym powrotem do Polski.<\/p>\r\n

To znaczy?<\/strong><\/p>\r\n

– Rano, gdy by\u0142em jeszcze w pokoju hotelowym, otrzyma\u0142em telefon od jednego z polskich urz\u0119dnik\u00f3w, \u017ce wszystko jest w porz\u0105dku. I \u017ce dokumenty s\u0105 ju\u017c gotowe.<\/p>\r\n

Jak d\u0142ugo szukali Pa\u0144stwo swojej krewnej?<\/strong><\/p>\r\n

– Wszystko zaj\u0119\u0142o nam w sumie prawie trzy dni. Do Rosji przyjechali\u015bmy w poniedzia\u0142ek wieczorem, bo cho\u0107 mieli\u015bmy wylecie\u0107 z Warszawy oko\u0142o godziny 8.00 rano, to wystartowali\u015bmy dopiero ko\u0142o godziny 15.00. Do hotelu te\u017c dotarli\u015bmy bardzo p\u00f3\u017ano, bo z lotniska Moskwa-Domodiedowo te\u017c by\u0142 kawa\u0142 drogi. I poniewa\u017c by\u0142a ju\u017c grupa ludzi, kt\u00f3rzy przylecieli dzie\u0144 wcze\u015bniej na rozpoznanie swoich bliskich, najpierw z nimi by\u0142a odprawa, a dopiero p\u00f3\u017aniej z nami. I podczas odprawy powiedziano nam, co b\u0119dzie si\u0119 dzia\u0142o nast\u0119pnego dnia, o kt\u00f3rej zbi\u00f3rka itd. We wtorek rano pojechali\u015bmy do tego instytutu, gdzie odbywa\u0142y si\u0119 rozpoznania. Rozpoznawanie cia\u0142 w naszym wypadku trwa\u0142o oko\u0142o 8 godzin. Na pocz\u0105tek zostali\u015bmy przepytani na okoliczno\u015b\u0107 tego, kim jeste\u015bmy i jaki stosunek \u0142\u0105czy\u0142 nas z ofiar\u0105, jak nasza krewna wygl\u0105da\u0142a, w co by\u0142a ubrana i jakie znaki szczeg\u00f3lne posiada\u0142a itp. Kiedy ju\u017c to wszystko dope\u0142nili\u015bmy, ko\u0142o po\u0142udnia pokazano nam pierwsze cia\u0142o. Od razu, w ci\u0105gu nie wi\u0119cej ni\u017c pi\u0119ciu sekund, rozpoznali\u015bmy pani\u0105 Ann\u0119 Walentynowicz. Zar\u00f3wno ja, jak te\u017c Agnieszka i Jerzy nie mieli\u015bmy \u017cadnych w\u0105tpliwo\u015bci, \u017ce to nie jest Teresa, tylko pani Walentynowicz. I na tym si\u0119 sko\u0144czy\u0142o rozpoznawanie tego cia\u0142a. Przy czym akurat tutaj powiedzieli\u015bmy wi\u0119cej ni\u017c przy kolejnych rozpoznaniach, bo dw\u00f3ch os\u00f3b, kt\u00f3re nam nast\u0119pnie pokazywano, nie znali\u015bmy. Wtedy nast\u0105pi\u0142a d\u0142u\u017csza przerwa, podczas kt\u00f3rej nic si\u0119 nie dzia\u0142o. W pewnym momencie postanowili\u015bmy jeszcze raz przejrze\u0107 le\u017c\u0105ce na jakim\u015b stole wydrukowane z komputera zdj\u0119cia przedmiot\u00f3w znalezionych na miejscu katastrofy. Zacz\u0119li\u015bmy je przegl\u0105da\u0107 i \u017cadnych charakterystycznych przedmiot\u00f3w, kt\u00f3re nale\u017ca\u0142y do Teresy, nie by\u0142o na zdj\u0119ciach (na marginesie dodam, \u017ce te rzeczy znalaz\u0142y si\u0119 dopiero p\u00f3\u017aniej i rozpoznali\u015bmy je ju\u017c w Mi\u0144sku Mazowieckim, po czym po kilku dniach zosta\u0142y mi przekazane wraz z protoko\u0142em). Zwr\u00f3cili\u015bmy jednak uwag\u0119 na zdj\u0119cie obr\u0105czki, gdy\u017c Teresa nosi\u0142a dwie – jedn\u0105 po rodzicach, a drug\u0105 po swoim ma\u0142\u017ce\u0144stwie. A poniewa\u017c w tamtym czasie obr\u0105czki by\u0142y raczej znormalizowane i wszystkie wygl\u0105da\u0142y tak samo, istnia\u0142o prawdopodobie\u0144stwo, \u017ce mog\u0142a nale\u017ce\u0107 do Teresy. Obr\u0105czka by\u0142a oznaczona numerem N95.<\/p>\r\n

To by\u0142 numer przypisany do danej osoby, przy kt\u00f3rej znaleziono przedmiot?<\/strong><\/p>\r\n

– Dok\u0142adnie. Dlatego poprosili\u015bmy o okazanie nam cia\u0142a N95.<\/p>\r\n

I to by\u0142a pani Teresa?<\/strong><\/p>\r\n

– Przywieziono nam cia\u0142o, kt\u00f3re by\u0142o bez twarzy. I jak ju\u017c m\u00f3wi\u0142em, w\u0142osy nam si\u0119 zgadza\u0142y, podobnie bardzo charakterystyczne halluksy. Ca\u0142e cia\u0142o by\u0142o jednak przykryte czym\u015b ciemnym i nie \u017c\u0105dali\u015bmy jego obna\u017cenia, dlatego powiedzieli\u015bmy, \u017ce na 99 proc. to jest Teresa.<\/p>\r\n

I co si\u0119 w\u00f3wczas dzia\u0142o?<\/strong><\/p>\r\n

– Nasze rozpoznanie zosta\u0142o opisane. P\u00f3\u017aniej przyszed\u0142 kapelan – a to by\u0142o ju\u017c dosy\u0107 p\u00f3\u017ano, gdy\u017c byli\u015bmy ju\u017c chyba ostatnimi, kt\u00f3rzy przeprowadzali identyfikacj\u0119 tego dnia – odm\u00f3wili\u015bmy wi\u0119c kr\u00f3tk\u0105 modlitw\u0119 nad cia\u0142em. Nast\u0119pnie uda\u0142em si\u0119 na pobranie krwi celem por\u00f3wnania genetycznego – ostatecznie jednak od tego odst\u0105piono. W tym samym czasie Agnieszka i Jurek wybrali przyodzianie dla Teresy, po czym jej cia\u0142o zosta\u0142o przewiezione do innego pomieszczenia, gdzie mieli j\u0105 w\u0142o\u017cy\u0107 do trumny. I na tym si\u0119 ta identyfikacja sko\u0144czy\u0142a, i wi\u0119cej nam nie pokazano cia\u0142a. Nie byli\u015bmy przy wk\u0142adaniu Teresy do trumny.<\/p>\r\n

P\u00f3\u017aniej kto\u015b z prokurator\u00f3w spotka\u0142 si\u0119 z Pa\u0144stwem?<\/strong><\/p>\r\n

– Tak. Po jakim\u015b czasie odby\u0142o si\u0119 spotkanie z pani\u0105 prokurator z Rosji, podczas kt\u00f3rego chcia\u0142a m.in. rozda\u0107 rzeczy, kt\u00f3re zosta\u0142y znalezione przy zmar\u0142ych. Mnie zosta\u0142a wr\u0119czona ta obr\u0105czka ze zdj\u0119cia, na co zaprotestowa\u0142 pan Walentynowicz, m\u00f3wi\u0105c, \u017ce to jest obr\u0105czka jego mamy. Ta obr\u0105czka by\u0142a bardzo zniszczona i nie da\u0142o si\u0119 za bardzo odczyta\u0107 wyrytej na niej daty \u015blubu. Pom\u0119czyli\u015bmy si\u0119 troch\u0119 z tym, porobili\u015bmy zdj\u0119cia aparatami i nast\u0119pnie powi\u0119kszali\u015bmy miejsce graweru. Wsp\u00f3lnymi wysi\u0142kami uda\u0142o nam si\u0119 jako\u015b odczyta\u0107 dat\u0119 i okaza\u0142o si\u0119, \u017ce by\u0142a tam data \u015blubu pani Anny Walentynowicz. Stwierdzili\u015bmy wi\u0119c, \u017ce trzeba t\u0119 obr\u0105czk\u0119 oficjalnie przekaza\u0107 panu Walentynowiczowi, na co pani prokurator stwierdzi\u0142a, \u017ce nie ma takiej potrzeby i \u017ce to ju\u017c jest nasza sprawa. Upar\u0142em si\u0119 jednak i powiedzia\u0142em, \u017ce trzeba to jako\u015b oficjalnie odnotowa\u0107, wi\u0119c w ko\u0144cu gdzie\u015b to zosta\u0142o odnotowane i podpisane. Chc\u0119 jeszcze dla wyja\u015bnienia podkre\u015bli\u0107, \u017ce ta obr\u0105czka nie by\u0142a dla nas elementem identyfikuj\u0105cym Teres\u0119. By\u0142 to tylko przedmiot i nie m\u00f3g\u0142 by\u0107 podstaw\u0105 ewentualnego wycofania si\u0119 z naszych rozpozna\u0144.<\/p>\r\n

Kiedy dowiedzieli si\u0119 Pa\u0144stwo, \u017ce odb\u0119dzie si\u0119 ekshumacja Pani Teresy?<\/strong><\/p>\r\n

– Pismo z prokuratury otrzyma\u0142em 28 sierpnia. Wcze\u015bniej, chyba 22 sierpnia, zosta\u0142em powiadomiony telefonicznie, \u017ce ekshumacja si\u0119 odb\u0119dzie. Samo za\u015b pismo „o zarz\u0105dzeniu wyj\u0119cia zw\u0142ok z grobu” by\u0142o podpisane 8 sierpnia 2012 r. przez prokuratora pp\u0142k. Roberta Pyr\u0119.<\/p>\r\n

Wiedzia\u0142 Pan, \u017ce r\u00f3wnocze\u015bnie odb\u0119dzie si\u0119 ekshumacja Anny Walentynowicz?<\/strong><\/p>\r\n

– Nie. O ekshumacji pani Walentynowicz dowiedzia\u0142em si\u0119 dopiero 29 sierpnia w prokuraturze.<\/p>\r\n

Jak wi\u0119c Pan zareagowa\u0142 na informacj\u0119 o mo\u017cliwo\u015bci zamiany cia\u0142 obu pa\u0144?<\/strong><\/p>\r\n

– M\u00f3wi\u0105c szczerze, to kiedy dowiedzia\u0142em si\u0119 o podejrzeniu zamiany cia\u0142a Teresy z pani\u0105 Walentynowicz, to pomy\u015bla\u0142em sobie, \u017ce to troch\u0119 bez sensu. \u0179e wszystkiego bym si\u0119 spodziewa\u0142, ale nie czego\u015b takiego. Przecie\u017c pani Walentynowicz by\u0142a \u0142atwo rozpoznawalna. Co innego jakie\u015b cia\u0142o X (mocno uszkodzone) i cia\u0142o Teresy, czyli mojej siostry ciotecznej.<\/p>\r\n

Co, Pana zdaniem, mog\u0142o doprowadzi\u0107 do tej makabrycznej pomy\u0142ki?<\/strong><\/p>\r\n

– Naprawd\u0119 nie wiem. Przedstawione cia\u0142o N95 rozpoznali\u015bmy jako Teres\u0119 Walewsk\u0105-Przyja\u0142kowsk\u0105. Kontakt z cia\u0142em zako\u0144czy\u0142 si\u0119 przy modlitwie z kapelanem, po czy nie mieli\u015bmy z nim wi\u0119cej kontaktu. Nie wiemy te\u017c, co dzia\u0142o si\u0119 z cia\u0142em pani Walentynowicz po jej rozpoznaniu przez nasz\u0105 tr\u00f3jk\u0119 na pocz\u0105tku. Podkre\u015blam, \u017ce po rozpoznaniu nie mieli\u015bmy kontaktu z cia\u0142em. I naprawd\u0119 nie wiem, w kt\u00f3rym momencie nast\u0105pi\u0142a fizyczna zamiana cia\u0142. Jedyne, co mog\u0119 stwierdzi\u0107, to to, \u017ce my z tym nie mogli\u015bmy mie\u0107 nic wsp\u00f3lnego.<\/p>\r\n

Jak dzi\u015b ocenia Pan wsp\u00f3\u0142prac\u0119 z pani\u0105 Kopacz?<\/strong><\/p>\r\n

– Trudno ocenia\u0107 prac\u0119 kogo\u015b, je\u017celi ma si\u0119 z t\u0105 osob\u0105 tylko kontakt incydentalny.<\/p>\r\n

Jakich b\u0142\u0119d\u00f3w dopatrzy\u0142 si\u0119 Pan po stronie Rosji, a jakich po stronie Polski?<\/strong><\/p>\r\n

– Co do s\u0142u\u017cb rosyjskich nie mog\u0119 raczej nic konkretnego powiedzie\u0107. Moja ocena oparta jest jedynie na podstawie bezpo\u015bredniego kontaktu z rosyjskimi prokuratorem, psychologiem i obs\u0142ug\u0105 hotelow\u0105. Przez nich by\u0142em traktowany dobrze. Z innymi s\u0142u\u017cbami nie mieli\u015bmy kontaktu.<\/p>\r\n

Co do b\u0142\u0119d\u00f3w po stronie polskiej mog\u0119 za\u015b powiedzie\u0107, \u017ce w owym czasie nie istnia\u0142a \u017cadna s\u0142u\u017cba kryzysowa. Wszystko by\u0142o jedn\u0105 wielk\u0105 improwizacj\u0105. I dlatego moje zaufanie do s\u0142u\u017cb pa\u0144stwowych znacznie spad\u0142o. Pora\u017caj\u0105ce by\u0142o te\u017c tempo dzia\u0142ania prokuratury. Pierwszy raz przes\u0142uchano mnie w tej sprawie dopiero 14 miesi\u0119cy po katastrofie. Brakuje mi m.in. rozmowy z naszymi prokuratorami po ekshumacji nad zgromadzon\u0105 dokumentacj\u0105, tak aby mo\u017cna by\u0142o jeszcze raz na to wszystko spojrze\u0107 z dystansem i wyja\u015bni\u0107, co, kiedy i dlaczego si\u0119 sta\u0142o. Stwierdzenia pana Seremeta bol\u0105, szczeg\u00f3lnie bez takiej rozmowy.<\/p>\r\n

Dzi\u0119kuj\u0119 za rozmow\u0119.<\/strong><\/p>\r\n

Marta Ziarnik<\/em><\/strong><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Z Antonim Wola\u0144skim, bratem ciotecznym Teresy Walewskiej-Przyja\u0142kowskiej, wiceprezes Fundacji Golgota Wschodu, rozmawia Marta Ziarnik Andrzej Seremet obci\u0105\u017cy\u0142 odpowiedzialno\u015bci\u0105 za zamian\u0119 cia\u0142 ofiar katastrofy smole\u0144skiej – pani Teresy Walewskiej-Przyja\u0142kowskiej i Anny Walentynowicz – rodziny. „Przyczyn\u0105 pierwotnej nieprawid\u0142owej identyfikacji wspomnianych dw\u00f3ch cia\u0142 ofiar katastrofy by\u0142o nietrafne ich rozpoznanie przez cz\u0142onk\u00f3w rodzin” – m\u00f3wi\u0142 w Sejmie prokurator generalny. […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[139],"tags":[137],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/61830"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=61830"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/61830\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=61830"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=61830"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=61830"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}