{"id":61777,"date":"2012-10-08T21:09:32","date_gmt":"2012-10-09T01:09:32","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=61777"},"modified":"2012-10-08T21:09:32","modified_gmt":"2012-10-09T02:09:32","slug":"","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=61777","title":{"rendered":"Siepacze KBW na cokole"},"content":{"rendered":"

Relikt g\u0142\u0119bokiej komuny – pomnik \u017co\u0142nierzy zsowietyzowanego KBW, kt\u00f3rzy zgin\u0119li w starciu z oddzia\u0142ami mjr. Zygmunta Szendzielarza „\u0141upaszki”, straszy do dzi\u015b w Lipowej Tucholskiej. Gmina umie\u015bci\u0142a go w ewidencji miejsc pami\u0119ci narodowej<\/strong><\/p>\r\n

„W tym miejscu dnia 20 lipca 1946 r. zgin\u0119li bohatersk\u0105 \u015bmierci\u0105 walcz\u0105c z reakcyjnym podziemiem o utrwalanie w\u0142adzy ludowej \u017co\u0142nierze KBW” – taka inskrypcja znajduje si\u0119 na monumencie w Lipowej Tucholskiej, po\u015bwi\u0119conym dw\u00f3m funkcjonariuszom Korpusu Bezpiecze\u0144stwa Wewn\u0119trznego, kt\u00f3rzy zgin\u0119li w potyczce z oddzia\u0142ami mjr. Zygmunta Szendzielarza „\u0141upaszki”.<\/p>\r\n

Historycy zwracaj\u0105 uwag\u0119 na szczeg\u00f3lny niepodleg\u0142o\u015bciowy kontekst tego starcia. – Zdarzenie, do jakiego dosz\u0142o 20 lipca 1946 r. w okolicach stacji kolejowej Lipowa, zwi\u0105zane by\u0142o z dzia\u0142alno\u015bci\u0105 V Brygady Wile\u0144skiej AK odtworzonej przez mjr. Zygmunta Szendzielarza „\u0141upaszk\u0119” w kwietniu 1946 r. w Borach Tucholskich. Historia jest zwi\u0105zana z postaci\u0105 \u0142\u0105czniczki Danuty Siedzik\u00f3wny „Inki”, kt\u00f3ra trzy dni wcze\u015bniej wyruszy\u0142a do Gda\u0144ska nawi\u0105za\u0107 kontakt z dow\u00f3dztwem eksterytorialnego Okr\u0119gu Wile\u0144skiego AK. Tam te\u017c w jednym z „kot\u0142\u00f3w” za\u0142o\u017conych przez resort bezpiecze\u0144stwa zosta\u0142a aresztowana – opowiada Tomasz \u0141abuszewski, naczelnik Oddzia\u0142owego Biura Edukacji Publicznej IPN w Warszawie.<\/p>\r\n

20 lipca 1946 r. na stacji kolejowej Lipowa um\u00f3wiony by\u0142 powr\u00f3t „Inki”. – St\u0105d te\u017c 5. szwadron V Brygady Wile\u0144skiej od wczesnych godzin rannych oczekiwa\u0142 tam na przyjazd poci\u0105gu z Tr\u00f3jmiasta. Termin ten by\u0142 znany resortowi bezpiecze\u0144stwa. Nie wiedziano tylko, na jakiej stacji ma nast\u0105pi\u0107 \u00f3w kontakt. W zwi\u0105zku z tym si\u0142y resortu bezpiecze\u0144stwa zosta\u0142y rozdzielone, obstawiono wszystkie stacje, kt\u00f3re na tym terenie w\u00f3wczas si\u0119 znajdowa\u0142y. To spowodowa\u0142o, \u017ce grupa, kt\u00f3ra spenetrowa\u0142a rejon stacji Lipowa, liczy\u0142a tylko 11 \u017co\u0142nierzy 2. samodzielnego batalionu operacyjnego KBW. Dowodzi\u0142 nimi chor\u0105\u017cy Tomasz S\u0105tkiewicz, dow\u00f3dca KBW ca\u0142ego powiatu tucholskiego. Podczas rozpoznania pope\u0142ni\u0142 kardynalny b\u0142\u0105d. Kiedy jego zwiad odkry\u0142 w lesie przylegaj\u0105cym bezpo\u015brednio do stacji ma\u0142\u0105 grup\u0119 umundurowanych \u017co\u0142nierzy, uzna\u0142, \u017ce na spotkanie z \u0142\u0105cznikiem z Tr\u00f3jmiasta wyszed\u0142 kilkuosobowy patrol. Dlatego chor\u0105\u017cy zdecydowa\u0142 si\u0119 na atak – wyja\u015bnia \u0141abuszewski.<\/p>\r\n

Okaza\u0142o si\u0119 jednak, \u017ce w dalszych po\u0142aciach lasu stacjonuje pozosta\u0142a cz\u0119\u015b\u0107 5. szwadronu. W sumie by\u0142o to 16 \u017co\u0142nierzy. To powodowa\u0142o, \u017ce S\u0105tkiewicz by\u0142 z g\u00f3ry skazany na pora\u017ck\u0119, poniewa\u017c jego oddzia\u0142 liczy\u0142 tylko 11 os\u00f3b. Dosz\u0142o do starcia, w wyniku kt\u00f3rego jego podgrupa operacyjna zosta\u0142a rozbita.<\/p>\r\n

W walce zosta\u0142o rannych dw\u00f3ch kluczowych dla 5. szwadronu \u017co\u0142nierzy: sam dow\u00f3dca sier\u017cant Olgierd Christa ps. „Leszek” – postrzelony w p\u0142uco, i dow\u00f3dca 1. dru\u017cyny Henryk Urbanowicz „Zabawa”. Charakterystyczne dla tego starcia by\u0142o to, \u017ce po raz pierwszy w dzia\u0142alno\u015bci V Brygady dosz\u0142o do dobicia rannych \u017co\u0142nierzy wrogiej formacji. – Chodzi o chor. S\u0105tkiewicza i kaprala J\u00f3zefa Niemir\u0119. Istnieje informacja, \u017ce ten ostatni ju\u017c jako ranny zdo\u0142a\u0142 strzeli\u0107 do zbli\u017caj\u0105cych si\u0119 \u017co\u0142nierzy wile\u0144skich. Spowodowa\u0142o to prawdopodobnie tak\u0105, a nie inn\u0105 reakcj\u0119, poniewa\u017c wcze\u015bniej podobne sytuacje si\u0119 nie zdarza\u0142y. Dw\u00f3ch innych \u017co\u0142nierzy KBW wzi\u0119tych w\u00f3wczas do niewoli, zosta\u0142o rozmundurowanych i puszczonych wolno – dodaje.<\/p>\r\n

Ich miejsce jest na cmentarzu<\/h3>\r\n

Historycy IPN zwracaj\u0105 uwag\u0119, \u017ce upami\u0119tnienia funkcjonariuszy komunistycznego aparatu represji powinny by\u0107 usuwane. \u0141abuszewski zastrzega, \u017ce nie zna tre\u015bci pomnika w Lipowej Tucholskiej upami\u0119tniaj\u0105cego zabitych \u017co\u0142nierzy KBW. – Powiem otwarcie, \u017ce ich miejsce jest na cmentarzu. Natomiast to, \u017ce byli \u017co\u0142nierzami KBW, sytuuje ich w gronie formacji, kt\u00f3re nie zosta\u0142y – a powinny by\u0107 – uznane za organizacje o charakterze przest\u0119pczym. Mieszcz\u0105 si\u0119 one w definicji organ\u00f3w bezpiecze\u0144stwa publicznego zawartej w ustawie o IPN. Zajmowa\u0142y si\u0119 one przede wszystkim represjonowaniem obywateli polskich i to samo w sobie jest ju\u017c wystarczaj\u0105cym powodem, by takie upami\u0119tnienie zosta\u0142o usuni\u0119te – zaznacza.<\/p>\r\n

Jak wskazuje dr Wojciech Muszy\u0144ski, historyk IPN, KBW by\u0142 politycznym wojskiem, organizowanym przez komunist\u00f3w i wzorowanym na NKWD. – W sk\u0142ad tej formacji wchodzili wy\u0142\u0105cznie ludzie przeznaczeni do dzia\u0142a\u0144 wymierzonych w polskie podziemie niepodleg\u0142o\u015bciowe. KBW mia\u0142 stanowi\u0107 tak\u017ce si\u0142\u0119, kt\u00f3rej zadaniem by\u0142o odstraszanie spo\u0142ecze\u0144stwa przed podejmowaniem protest\u00f3w. Przyjmowano tam specjalnie dobranych ludzi, nie ze zwyk\u0142ego poboru. To mia\u0142y by\u0107 osoby ju\u017c sprawdzone, gotowe wykona\u0107 ka\u017cdy rozkaz partii – zauwa\u017ca Muszy\u0144ski. Historyk nie ma w\u0105tpliwo\u015bci, \u017ce monument powinien zosta\u0107 zlikwidowany. – To nie by\u0142o wojsko polskie. KBW u\u017cywa\u0142 polskich mundur\u00f3w, wzorowanych na kroju przedwojennym. Mieli st\u00f3jkowe ko\u0142nierze, niebieskie naszywki z bia\u0142ym szlaczkiem, jak nasza piechota przed II wojn\u0105 \u015bwiatow\u0105. S\u0142u\u017cy\u0142o to maskowaniu faktu, \u017ce by\u0142a to formacja, kt\u00f3ra dzia\u0142a\u0142a wy\u0142\u0105cznie w interesie Moskwy – dodaje.<\/p>\r\n

Hanna Kwiatkowska z Urz\u0119du Gminy \u015aliwice nie jest w stanie stwierdzi\u0107, czy pomnik w Lipowej Tucholskiej jest mogi\u0142\u0105. Wskazuje, \u017ce gmina ju\u017c rok temu zwr\u00f3ci\u0142a si\u0119 w tej sprawie do Kujawsko-Pomorskiego Urz\u0119du Wojew\u00f3dzkiego w Bydgoszczy. – Na tablicy jest nast\u0119puj\u0105cy napis: „W tym miejscu dnia 20 lipca1946 r. zgin\u0119li bohatersk\u0105 \u015bmierci\u0105 walcz\u0105c z reakcyjnym podziemiem o utrwalanie w\u0142adzy ludowej \u017co\u0142nierze KBW”. Ta sprawa jest obecnie na szczeblu Wojew\u00f3dzkiego Komitetu Ochrony Pami\u0119ci Walk i M\u0119cze\u0144stwa. Czekamy na stanowisko wy\u017cszych instancji, poniewa\u017c do tej pory ten pomnik jest w gminnej ewidencji miejsc pami\u0119ci narodowej – twierdzi Kwiatkowska.<\/p>\r\n

– Je\u017celi mamy wreszcie mo\u017cliwo\u015b\u0107 pozbycia si\u0119 tego pomnika Braterstwa Broni z \u017co\u0142nierzami sowieckimi, tzw. Czterech \u015bpi\u0105cych na Pradze, a w\u0142adze Warszawy nie chc\u0105 tego zrobi\u0107, to nic ju\u017c mnie nie zdziwi – m\u00f3wi pose\u0142 Zbigniew Girzy\u0144ski (PiS). Na szybsz\u0105 likwidacj\u0119 komunistycznych monument\u00f3w mo\u017ce wp\u0142yn\u0105\u0107 przyj\u0119cie poselskiego projektu ustawy o usuni\u0119ciu symboli komunizmu z \u017cycia publicznego. – Samorz\u0105dy by\u0142yby zobligowane, \u017ceby przyjrze\u0107 si\u0119 takim sprawom, a w razie w\u0105tpliwo\u015bci skonsultowa\u0107 rzecz z IPN. Projekt zosta\u0142 skierowany przez marsza\u0142ek Sejmu Ew\u0119 Kopacz do w\u0142a\u015bciwych komisji sejmowych, m.in. Samorz\u0105du Terytorialnego i Polityki Regionalnej. Nie wiadomo, kiedy rozpocznie si\u0119 ich procedowanie. Jako reprezentant wnioskodawc\u00f3w – pos\u0142\u00f3w PiS, nie doczeka\u0142em si\u0119 informacji, \u017cebym si\u0119 stawi\u0142 na posiedzenie komisji w zwi\u0105zku z pierwszym czytaniem – konkluduje Girzy\u0144ski.<\/p>\r\n

Jacek Dytkowski<\/em><\/strong><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Relikt g\u0142\u0119bokiej komuny – pomnik \u017co\u0142nierzy zsowietyzowanego KBW, kt\u00f3rzy zgin\u0119li w starciu z oddzia\u0142ami mjr. Zygmunta Szendzielarza „\u0141upaszki”, straszy do dzi\u015b w Lipowej Tucholskiej. Gmina umie\u015bci\u0142a go w ewidencji miejsc pami\u0119ci narodowej „W tym miejscu dnia 20 lipca 1946 r. zgin\u0119li bohatersk\u0105 \u015bmierci\u0105 walcz\u0105c z reakcyjnym podziemiem o utrwalanie w\u0142adzy ludowej \u017co\u0142nierze KBW” – taka […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[9],"tags":[66,81],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/61777"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=61777"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/61777\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=61777"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=61777"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=61777"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}