Starszy m\u0119\u017cczyzna zaczepiony na ulicy przez dziennikarza nie chce rozmawia\u0107 o egzekucji szefa Kedywu AK, genera\u0142a Augusta Emila Fieldorfa „Nila” – tej, kt\u00f3r\u0105 osobi\u015bcie nadzorowa\u0142. A przecie\u017c bolszewicki prokurator Witold Gatner doskonale pami\u0119ta dzie\u0144 24 lutego 1953 r., gdy stoj\u0105c po po\u0142udniu obok naczelnika wi\u0119zienia, lekarza, stra\u017cnika i kata, odczytywa\u0142 „Nilowi” wyrok. Przes\u0142uchiwany w 1992 r., zezna\u0142: „Czu\u0142em, \u017ce trz\u0119s\u0105 mi si\u0119 nogi – powiedzia\u0142. – Skazany patrzy\u0142 mi ca\u0142y czas w oczy. Sta\u0142 wyprostowany. Nikt go nie podtrzymywa\u0142. (…) W\u00f3wczas powiedzia\u0142em: „Zarz\u0105dzam wykonanie wyroku”. Kat i jeden ze stra\u017cnik\u00f3w zbli\u017cyli si\u0119. Postaw\u0119 skazanego okre\u015bli\u0142bym jako godn\u0105” – doda\u0142 Gatner, cho\u0107 jest ostatni\u0105 osob\u0105 maj\u0105c\u0105 prawo ocenia\u0107 „Nila”.<\/p>\r\n
Do niedawna Gatner by\u0142 – jak podaje historyk Tadeusz P\u0142u\u017ca\u0144ski – szefem zespo\u0142u radc\u00f3w prawnych du\u017cej firmy Agros, producenta d\u017cem\u00f3w, sok\u00f3w i zup.<\/p>\r\n
Wiemy, \u017ce takich jak Gatner \u017cy\u0142o po 1989 r. wielu – nieos\u0105dzonych zbrodniarzy: \u015bledczych, prokurator\u00f3w i s\u0119dzi\u00f3w, kt\u00f3rzy w latach 40. i 50. wysy\u0142ali na \u015bmier\u0107 \u017co\u0142nierzy Polskiego Pa\u0144stwa Podziemnego, r\u00f3wnie\u017c tych najs\u0142ynniejszych: genera\u0142a Augusta Emila Fieldorfa i rotmistrza Witolda Pileckiego.<\/p>\r\n
Staruszkowie z krwi\u0105 na r\u0119kach<\/strong><\/p>\r\n \u0179aden z morderc\u00f3w Fieldorfa „Nila” nie poni\u00f3s\u0142 odpowiedzialno\u015bci karnej. Do niedawna \u017cy\u0142 i mieszka\u0142 w Warszawie \u015bledczy Kazimierz G\u00f3rski, kt\u00f3ry przez p\u00f3\u0142 roku przes\u0142uchiwa\u0142 aresztowanego Fieldorfa „Nila”, a nast\u0119pnie przygotowa\u0142 akt oskar\u017cenia. Nigdy nie us\u0142ysza\u0142 zarzut\u00f3w.<\/p>\r\n W grudniu 2005 r. zmar\u0142a prokurator Alicja Graff. Z\u0142o\u017cy\u0142a sw\u00f3j podpis pod pismem do naczelnika wi\u0119zienia na Rakowieckiej z nakazem wykonania wyroku na „Nilu” z terminem 24 lutego 1953 roku.<\/p>\r\n Nadzorowa\u0142a tak\u017ce spraw\u0119 aresztowanego przez bezpiek\u0119 przedwojennego pi\u0142sudczyka, pu\u0142kownika Wac\u0142awa Kostka-Biernackiego, skazanego na \u015bmier\u0107. Do\u017cy\u0142a swoich dni w spokoju na warszawskim Mokotowie.<\/p>\r\n Jej m\u0105\u017c, Kazimierz Graff, oskar\u017ca\u0142 m.in. dow\u00f3dc\u0119 Konspiracyjnego Wojska Polskiego kapitana Stanis\u0142awa Sojczy\u0144skiego „Warszyca” rozstrzelanego 19 lutego 1947 roku oraz dwunastu \u017co\u0142nierzy AK skazanych na \u015bmier\u0107 w ci\u0105gu trzydniowego procesu przez s\u0105d w Siedlcach. Ta zbrodnia pozosta\u0142a bezkarna. Ostatecznie Graffa uda\u0142o si\u0119 oskar\u017cy\u0107 w 2007 r. o b\u0142\u0105d proceduralny: sprzeczne z prawem PRL aresztowanie Stanis\u0142awa Figurskiego, dzia\u0142acza podziemia niepodleg\u0142o\u015bciowego, ale po roku Wojskowy S\u0105d Okr\u0119gowy w Warszawie umorzy\u0142 post\u0119powanie ze wzgl\u0119du na „brak znamion czynu zabronionego”. Decyzja zosta\u0142a podtrzymana przez S\u0105d Najwy\u017cszy. Graff zmar\u0142 w kwietniu tego roku.<\/p>\r\n Wyrok \u015bmierci na genera\u0142a Fieldorfa wyda\u0142a s\u0119dzia s\u0105du wojew\u00f3dzkiego Maria Gurowska vel G\u00f3rowska. Przedwojenna komunistka napisa\u0142a w 1952 r., gdy rodzina „Nila” poprosi\u0142a Bieruta o u\u0142askawienie: „Skazany Fieldorf na \u0142ask\u0119 nie zas\u0142uguje. (…) Zdaniem s\u0105du nie istnieje mo\u017cliwo\u015b\u0107 resocjalizacji skazanego”.<\/p>\r\n Kiedy na ni\u0105 przysz\u0142a pora i stan\u0119\u0142a w grudniu 1997 r. przed s\u0105dem w Warszawie, nadal twierdzi\u0142a, \u017ce Fieldorf zas\u0142ugiwa\u0142 na powieszenie, insynuowa\u0142a, \u017ce jako komendant Kedywu podpisywa\u0142 rozkazy mordowania bezbronnych ludzi. Pojawi\u0142a si\u0119 na pierwszej rozprawie, kolejne wezwania ignorowa\u0142a przez dziewi\u0119\u0107 miesi\u0119cy, do \u015bmierci w sierpniu 1998 roku.<\/p>\r\n Beniamin Wajsblech, wiceprokurator Generalnej Prokuratury PRL, po agresji Sowiet\u00f3w na Polsk\u0119 zosta\u0142 prokuratorem bolszewickim we Lwowie. Po wojnie oskar\u017ca\u0142 w procesach politycznych, \u017c\u0105da\u0142 kary \u015bmierci m.in. dla „Nila”. Zwolniony z prokuratury po pa\u017adziernikowej odwil\u017cy, pracowa\u0142 jako radca prawny. Zmar\u0142 przez nikogo nie niepokojony w 1991 roku.<\/p>\r\n „Grup\u0119 szpiegowsk\u0105” rotmistrza Witolda Pileckiego oskar\u017ca\u0142 prokurator Czes\u0142aw \u0141api\u0144ski, domagaj\u0105c si\u0119 kary \u015bmierci dla „ochotnika do Auschwitz”. Pilecki zosta\u0142 stracony 25 maja 1948 r. w wi\u0119zieniu mokotowskim w Warszawie, a \u0141api\u0144ski przeszed\u0142 za rz\u0105d\u00f3w Gomu\u0142ki do adwokatury. W 2004 r., gdy zeznawa\u0142 jako oskar\u017cony o mord s\u0105dowy, swoj\u0105 energi\u0119 skupi\u0142 na atakowaniu IPN i \u017c\u0105daniu likwidacji tej instytucji. Nie do\u017cy\u0142 wyroku.<\/p>\r\n Honory i ordery<\/strong><\/p>\r\n Kaci odchodzili z tego \u015bwiata w spokoju, niekt\u00f3rzy nawet doczekali nagr\u00f3d. Prezydent Aleksander Kwa\u015bniewski musia\u0142 zna\u0107 histori\u0119 Stanis\u0142awa Supruniuka, kiedy odznacza\u0142 by\u0142ego szefa Urz\u0119d\u00f3w Bezpiecze\u0144stwa w Nisku, Kro\u015bnie i Gdyni w 1999 r. Krzy\u017cem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski. Supruniuk nieludzko zn\u0119ca\u0142 si\u0119 nad przes\u0142uchiwanymi; w 1944 r. aresztowa\u0142 i wyda\u0142 NKWD zamordowanego p\u00f3\u017aniej przez Sowiet\u00f3w szefa Kedywu Okr\u0119gu AK Nisko-Stalowa Wola Tadeusza Soch\u0119. Gdy kilkana\u015bcie miesi\u0119cy p\u00f3\u017aniej z jego rozkazu ubecy zamordowali ci\u0119\u017carn\u0105 Janin\u0119 Oleszkiewicz, \u017con\u0119 dow\u00f3dcy zgrupowania NZW Franciszka Przysi\u0119\u017cniaka, podziemie niepodleg\u0142o\u015bciowe wyda\u0142o na niego wyrok \u015bmierci – dwa razy uszed\u0142 z \u017cyciem. Wprost z resortu trafi\u0142 do komunistycznej dyplomacji: przez 32 lata pracowa\u0142 na plac\u00f3wkach PRL w Berlinie, Pradze oraz Sztokholmie. Proces przeciwko niemu zosta\u0142 umorzony w 2011 r., z chwil\u0105 \u015bmierci zbrodniarza, kt\u00f3ry zd\u0105\u017cy\u0142 jeszcze odebra\u0107 od Stowarzyszenia \u017byd\u00f3w Kombatant\u00f3w i Poszkodowanych w II Wojnie \u015awiatowej izraelski Honorowy Medal Pami\u0105tkowy.<\/p>\r\n Szczeg\u00f3lnie bulwersowa\u0142y opini\u0119 publiczn\u0105 dwie sprawy – obie ze wzgl\u0119du na rodzinne powi\u0105zania zbrodniarzy oraz ochron\u0119, jak\u0105 uzyskali od w\u0142adz brytyjskich i szwedzkich. Wok\u00f3\u0142 Heleny Woli\u0144skiej-Brus i Stefana Michnika rozp\u0119ta\u0142y si\u0119 skandale.<\/p>\r\n Europejczycy pod ochron\u0105<\/strong><\/p>\r\n Woli\u0144ska, \u017cona ekonomisty W\u0142odzimierza Brusa, w latach 40. i 50. chwalcy Bieruta i Minca, po 1956 r. rewizjonisty, a wreszcie profesora Oxfordu, nale\u017ca\u0142a jako prokurator Naczelnej Prokuratury Wojskowej w latach 1945-1955 do komunistycznej elity. Podpisa\u0142a nakaz aresztowania „Nila” i nadzorowa\u0142a ca\u0142e \u015bledztwo, fabrykuj\u0105c dowody, kt\u00f3re pos\u0142u\u017cy\u0142y do wydania wyroku \u015bmierci. Na pocz\u0105tku lat 70. wyjecha\u0142a z m\u0119\u017cem do Anglii. Wniosek polskich w\u0142adz o jej ekstradycj\u0119 zosta\u0142 przez Brytyjczyk\u00f3w odrzucony w 2006 r., poniewa\u017c w Polsce – jak stwierdzono w uzasadnieniu – pad\u0142a ofiar\u0105 prze\u015bladowa\u0144 antysemickich, a w chwili wyjazdu w\u0142adze PRL wyda\u0142y jej tzw. dokument podr\u00f3\u017cny, stwierdzaj\u0105cy, \u017ce nie jest obywatelk\u0105 polsk\u0105. Sama Woli\u0144ska oskar\u017cona stwierdzi\u0142a, \u017ce przedstawione jej zarzuty maj\u0105 charakter polityczny i antysemicki, za\u015b w Polsce nie mo\u017ce oczekiwa\u0107 sprawiedliwego s\u0105du. Zmar\u0142a w 2008 r. w Oxfordzie.<\/p>\r\n Historia Stefana Michnika, jednego z najbardziej znanych \u017cyj\u0105cych zbrodniarzy stalinowskich i tajnego wsp\u00f3\u0142pracownika Informacji Wojskowej, sta\u0142a si\u0119 g\u0142o\u015bna tak\u017ce i z tego powodu, \u017ce jest przyrodnim bratem Adama Michnika. W latach 1951-1953 jako s\u0119dzia Wojskowego S\u0105du Rejonowego w Warszawie wydawa\u0142 wyroki w procesach oficer\u00f3w Wojska Polskiego i skazywa\u0142 na \u015bmier\u0107 \u017co\u0142nierzy podziemia: m.in. major\u00f3w Zefiryna Machall\u0119 oraz Karola S\u0119ka, oficera Narodowych Si\u0142 Zbrojnych, a tak\u017ce cichociemnego rotmistrza Andrzeja Czaykowskiego, w kt\u00f3rego egzekucji uczestniczy\u0142.<\/p>\r\n W 1969 r. wyjecha\u0142 do Szwecji, gdzie mieszka do dzi\u015b. Prawie trzy lata temu Wojskowy S\u0105d Garnizonowy w Warszawie wyda\u0142 na wniosek pionu \u015bledczego IPN nakaz aresztowania, na podstawie kt\u00f3rego w pa\u017adzierniku wystawiono europejski nakaz aresztowania. 18 listopada 2010 r. s\u0105d w Uppsali odm\u00f3wi\u0142 wydania Stefana Michnika do Polski, bo czyny umieszczone w ENA uleg\u0142y, w \u015bwietle szwedzkiego prawa, przedawnieniu. Najdotkliwsz\u0105 przykro\u015bci\u0105, jaka go spotka\u0142a, by\u0142a g\u0142o\u015bna pikieta polonijnych demonstrant\u00f3w pod domem. Michnik nie boi si\u0119 kary. „Jestem Szwedem” – powiada.<\/p>\r\n Nietykalni, bo wsp\u00f3\u0142winni<\/strong><\/p>\r\n Kto gwarantowa\u0142 katom bezpiecze\u0144stwo i dostatni\u0105 staro\u015b\u0107? Z wielu opublikowanych w ostatnich latach dokument\u00f3w wynika, \u017ce „okr\u0105g\u0142e sto\u0142y\u00b4\u00b4, do kt\u00f3rych komuni\u015bci bloku wschodniego zaprosili na prze\u0142omie lat 80. i 90. starannie wybranych przedstawicieli „konstruktywnej” opozycji, zwo\u0142ano na polecenie Sowiet\u00f3w – tych bardziej „liberalnych”, bo rozumiej\u0105cych, \u017ce system nie wytrzyma kolejnego kryzysu. W rozmowach rz\u0105dz\u0105cy oddali niekt\u00f3re sfery \u017cycia pod kontrol\u0119 swoich niedawnych przeciwnik\u00f3w, otrzymuj\u0105c w zamian wszystko, czego chcieli, w tym r\u00f3wnie\u017c gwarancje nietykalno\u015bci. Nie tylko dla siebie, ale i dla bardzo szerokiego kr\u0119gu ludzi wsp\u00f3\u0142tworz\u0105cych w Polsce komunizm od 1944 roku. Nie postawiono przecie\u017c przed s\u0105dem ani Kiszczaka, ani Jaruzelskiego, chocia\u017c obaj byli agentami Moskwy w PRL i obaj mieli sw\u00f3j udzia\u0142 w zbrodniach komunistycznych – dlaczego zatem sprawiedliwo\u015b\u0107 mia\u0142aby dosi\u0119gn\u0105\u0107 ludzi ni\u017cszej rangi? Prezydentem III RP zosta\u0142 agent Informacji Wojskowej „Wolski”, a ministrem spraw wewn\u0119trznych funkcjonariusz tej samej formacji, b\u0119d\u0105cej peerelowsk\u0105 kontynuacj\u0105 sowieckiego wywiadu wojskowego Smiersz. Kiszczak tu\u017c po wojnie zajmowa\u0142 si\u0119 na plac\u00f3wce w Londynie rozpracowywaniem polskich oficer\u00f3w, kt\u00f3rzy walczyli w Polskich Si\u0142ach Zbrojnych na Zachodzie. Podpisa\u0142 m.in. w 1950 r. dokument zawieraj\u0105cy opis przygotowa\u0144 do akcji antysystemowych, zaplanowanych przez grup\u0119 220 oficer\u00f3w, kt\u00f3rzy zamierzali wr\u00f3ci\u0107 po wojnie z zagranicy. „Szkolono ich w akcji sabota\u017cowej, minerstwie, pirotechnice i niszczeniu urz\u0105dze\u0144 kolejowych” – napisa\u0142. Dla przyje\u017cd\u017caj\u0105cych z Zachodu oficer\u00f3w zarzut szpiegostwa oznacza\u0142 w komunistycznej Polsce lata wi\u0119zienia, a bardzo cz\u0119sto kar\u0119 \u015bmierci.<\/p>\r\n U w\u0142adzy w resortach spraw wewn\u0119trznych i obrony narodowej pozostali po 1989 r. ludzie z bardzo d\u0142ug\u0105 przesz\u0142o\u015bci\u0105. Dogaduj\u0105cy si\u0119 z opozycj\u0105 komuni\u015bci zadbali o bezpiecze\u0144stwo wci\u0105\u017c \u017cyj\u0105cych, chocia\u017c odsuni\u0119tych od w\u0142adzy czerwonych zbrodniarzy – pos\u0142u\u017cono si\u0119 star\u0105 zasad\u0105: wsp\u00f3\u0142winni staj\u0105 si\u0119 nietykalni. Rosyjska „krugowaja poruka” (system nieformalnych powi\u0105za\u0144) zapewni\u0142a cich\u0105 amnesti\u0119 mordercom s\u0105dowym.<\/p>\r\n Na ekshumacj\u0119 ofiar komunistycznego terroru na pow\u0105zkowskiej \u0141\u0105czce musieli\u015bmy czeka\u0107 prawie \u0107wier\u0107 wieku w rzekomo wolnej i niepodleg\u0142ej Polsce, jasne bowiem by\u0142o, \u017ce wydobyte tam szcz\u0105tki wo\u0142a\u0107 b\u0119d\u0105 o nazwiska swoich kat\u00f3w – ludzi, kt\u00f3rych III Rzeczpospolita w za\u0142o\u017cycielskim prezencie obdarzy\u0142a nietykalno\u015bci\u0105.<\/p>\r\n Anna Zechenter<\/em><\/strong><\/p>\r\n Autorka jest pracownikiem Oddzia\u0142owego Biura Edukacji Publicznej IPN w Krakowie.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Starszy m\u0119\u017cczyzna zaczepiony na ulicy przez dziennikarza nie chce rozmawia\u0107 o egzekucji szefa Kedywu AK, genera\u0142a Augusta Emila Fieldorfa „Nila” – tej, kt\u00f3r\u0105 osobi\u015bcie nadzorowa\u0142. A przecie\u017c bolszewicki prokurator Witold Gatner doskonale pami\u0119ta dzie\u0144 24 lutego 1953 r., gdy stoj\u0105c po po\u0142udniu obok naczelnika wi\u0119zienia, lekarza, stra\u017cnika i kata, odczytywa\u0142 „Nilowi” wyrok. Przes\u0142uchiwany w 1992 […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[9],"tags":[66,197,81],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/61660"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=61660"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/61660\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=61660"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=61660"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=61660"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}