<\/a><\/cite>\r\n\r\n\r\nO tym, \u017ce IPN chce ustali\u0107 losy podpu\u0142kownika J\u00f3zefa \u015awiat\u0142y i sprawdzi\u0107, czy rzeczywi\u015bcie nie \u017cyje, serwis tvp.info informowa\u0142 jako pierwszy w styczniu tego roku.
\r\n
\r\n – Wniosek jest ju\u017c przet\u0142umaczony i w ci\u0105gu kilku najbli\u017cszych dni zostanie przes\u0142any stronie ameryka\u0144skiej. To normalna procedura na podstawie umowy mi\u0119dzy Polsk\u0105 a USA o wzajemnej pomocy w sprawach karnych – <\/em>t\u0142umaczy Anna Wi\u015bniewska, zast\u0119pca dyrektora Biura Obrotu Prawnego z Zagranic\u0105 Prokuratury Krajowej.
\r\n
\r\n Przed kilkoma tygodniami wniosek o pomoc prawn\u0105 przes\u0142ali do ministerstwa sprawiedliwo\u015bci prokuratorzy z Oddzia\u0142owej Komisji \u015acigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu w Katowicach (pion \u015bledczy IPN).
\r\n
\r\n – W naszym wniosku zwracamy si\u0119 do strony ameryka\u0144skiej o ustalenie, czy J\u00f3zef \u015awiat\u0142o \u017cyje, a w razie potwierdzenia tego faktu o potwierdzenie jego ostatniego miejsca zamieszkania na terenie USA. Chcemy tak\u017ce wiedzie\u0107, czy po ucieczce z Polski zmienia\u0142 on dane personalne. W przypadku informacji o \u015bmierci prosimy o nades\u0142anie odpisu aktu zgony oraz dokument\u00f3w dotycz\u0105cych okoliczno\u015bci \u015bmierci –<\/em> m\u00f3wi prok. Marzena Folga z pionu \u015bledczego katowickiego IPN. – Ustalenie tych informacji jest niezb\u0119dne dla potrzeb naszego \u015bledztwa<\/em>. – dodaje prok. Folga.
\r\n
\r\n IPN podejrzewa, \u017ce dane personalne \u015awiat\u0142y mog\u0142y zosta\u0107 zmienione, poniewa\u017c oficer bezpieki zosta\u0142 obj\u0119ty specjalnym programem ochrony uciekinier\u00f3w z kraj\u00f3w komunistycznych.
\r\n
\r\n Wed\u0142ug historyk\u00f3w \u015awiat\u0142o m\u00f3g\u0142 zgin\u0105\u0107 w latach 60 lub 70 w tajemniczym wypadku drogowym. Nie ma jednak \u017cadnych wiarygodnych informacji na ten temat.
\r\n
\r\n – Nie wiemy jakie by\u0142y losy \u015awiat\u0142y w USA po pierwszym okresie aktywno\u015bci w Radiu Wolna Europa. Nie znamy ani jego nowego nazwiska, ani adres\u00f3w pod jakim przebywa\u0142. Zupe\u0142nie znikn\u0105\u0142. Podobno zmieniono mu to\u017csamo\u015b\u0107 i przeszed\u0142 operacj\u0119 plastyczn\u0105 – <\/em>m\u00f3wi prof. Andrzej Paczkowski, autor ksi\u0105\u017cki \u201eTrzy twarze J\u00f3zefa \u015awiat\u0142y\u201d, pierwszej tak obszernej publikacji na temat uciekiniera.
\r\n
\r\n Wed\u0142ug prof. Paczkowskiego, \u015awiat\u0142o odegra\u0142 wa\u017cn\u0105 rol\u0119 w skr\u00f3ceniu w Polsce mrok\u00f3w Stalinizmu. – Uwa\u017cam, \u017ce by\u0142 to niew\u0105tpliwie ideologicznie umotywowany przest\u0119pca polityczny. By\u0142 wa\u017cnym elementem tej maszyny zbrodni. Jednak jego ucieczka i p\u00f3\u017aniejsze audycje w RWE przyczyni\u0142y si\u0119 do zmian w Polsce. By\u0107 mo\u017ce, gdyby nie jego audycje, zmiany by\u0142yby op\u00f3\u017anione o wiele lat. Niestety \u015awiat\u0142o nigdy nie wyrazi\u0142 \u017calu za to co robi\u0142 i stara\u0142 si\u0119 zminimalizowa\u0107 sw\u00f3j udzia\u0142 w tych wszystkich dramatycznych wydarzeniach – <\/em>dodaje prof. Paczkowski.
\r\n
\r\n Katowicki IPN prowadzi \u015bledztwo dotycz\u0105ce dzia\u0142a\u0144 J\u00f3zefa \u015awiat\u0142y jako urz\u0119dnika Ministerstwa Bezpiecze\u0144stwa Publicznego. Dotyczy ono aresztowa\u0144 \u017co\u0142nierzy Armii Krajowej lub ludzi zwi\u0105zanych z AK.
\r\n
\r\n Z ustale\u0144 IPN wynika, \u017ce \u015awiat\u0142o m\u00f3g\u0142 by\u0107 zamieszany w aresztowanie w latach 1944-45 ok. 150 cz\u0142onk\u00f3w AK zwi\u0105zanych z pismem Alarm. Ok. 100 z tych os\u00f3b mia\u0142o zosta\u0107 wywiezionych do \u0142agr\u00f3w na terenie ZSRR. J\u00f3zefa \u015awiat\u0142\u0119 obci\u0105\u017ca tak\u017ce akcja bezpieki ze stycznia 1945 r. kiedy to zatrzymano J\u00f3zefa Lipk\u0119 i jego syna J\u00f3zefa Henryka Lipk\u0119, \u017co\u0142nierzy AK i przekazano ich NKWD. Sowieccy oprawcy po brutalnym \u015bledztwie wys\u0142ali ich do \u0142agru w Workucie.
\r\n
\r\n J\u00f3zef \u015awiat\u0142o zyska\u0142 s\u0142aw\u0119 gdy dnia, 5 grudnia 1953, podczas podr\u00f3\u017cy s\u0142u\u017cbowej do Berlina Wschodniego uciek\u0142 na Zach\u00f3d. Szybko zosta\u0142 przechwycony przez ameryka\u0144ski wywiad i ewakuowany do USA. Na pro\u015bb\u0119 Amerykan\u00f3w w 1954 r. zacz\u0105\u0142 wyst\u0119powa\u0107 w specjalnych audycjach Radia Wolna Europa pt. \u201eZa kulisami partii i bezpieki\u201d. Demaskowa\u0142 prace bezpieki i pokazywa\u0142 luksusowe \u017cycie partyjnych bonz\u00f3w.
\r\n
\r\n Fakt ucieczki J\u00f3zefa \u015awiat\u0142y ujawniono w Polsce dopiero 25 pa\u017adziernika 1954 r. Miesi\u0105c wcze\u015bniej uciekinier wzi\u0105\u0142 udzia\u0142 w konferencji prasowej zast\u0119pcy prokuratora generalnego Stan\u00f3w Zjednoczonych, kt\u00f3ry og\u0142osi\u0142, \u017ce rz\u0105d ameryka\u0144ski przyzna\u0142 \u015awiatle prawo do azylu.
\r\n
\r\n Rafa\u0142 Pasztela\u0144ski<\/strong><\/em>\r\n\r\n<\/div>\r\n
Za:
Serwis Informacyjny TVP<\/a>
\r\n „Wniosek o pomoc w ustaleniu los\u00f3w \u015awiat\u0142y trafi do USA”<\/div>\r\n\r\n
","protected":false},"excerpt":{"rendered":"W ci\u0105gu kilku dni do USA trafi wniosek \u015bledczych z katowickiego pionu \u015bledczego IPN o pomoc w ustaleniu los\u00f3w podpu\u0142kownika J\u00f3zefa \u015awiat\u0142o, os\u0142awionego wiceszefa Departamentu X Ministerstwa Bezpiecze\u0144stwa Publicznego, kt\u00f3ry w 1953 uciek\u0142 z Polski na Zach\u00f3d – dowiedzia\u0142 si\u0119 serwis tvp.info. Prokuratorzy chc\u0105 uzyska\u0107 od ameryka\u0144skiego departamentu sprawiedliwo\u015bci informacj\u0119 czy \u015awiat\u0142o \u017cyje, a je\u017celi […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[8],"tags":[36],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6143"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=6143"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6143\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=6143"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=6143"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=6143"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}