{"id":61363,"date":"2012-09-26T21:58:55","date_gmt":"2012-09-27T02:58:55","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=61363"},"modified":"2012-09-26T21:58:55","modified_gmt":"2012-09-27T02:58:55","slug":"holandia-na-rowni-eutanazyjnej-prof-gerard-j-m-van-den-aardweg","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=61363","title":{"rendered":"Holandia na r\u00f3wni eutanazyjnej – prof. Gerard J.M. van den Aardweg<\/em>"},"content":{"rendered":"

Pomimo wyra\u017anie chrze\u015bcija\u0144skiego charakteru historii Holandii, zar\u00f3wno w nurcie protestanckim, jak i katolickim, eutanazja praktykowana jest ju\u017c w tym kraju powszechnie. Co wi\u0119cej, Holandia by\u0142a pierwszym krajem na \u015bwiecie, kt\u00f3ry da\u0142 eutanazji oparcie w systemie prawnym (oficjalnie w roku 2002, lecz faktycznie ju\u017c w 1992, kiedy to stosowne ustawy uchwalono w izbie ni\u017cszej parlamentu – Izbie Reprezentant\u00f3w). Stosowanie eutanazji w przypadkach pacjent\u00f3w nieuleczalnie chorych, cierpi\u0105cych z powodu b\u00f3lu okre\u015blanego jako „niezno\u015bny”, zosta\u0142o nieoficjalnie dopuszczone wyrokiem S\u0105du Najwy\u017cszego ju\u017c w 1984 roku. Ustawa o eutanazji jest typowym przyk\u0142adem sofizmatu – m\u00f3wi\u0105c wprost: hipokryzji – chocia\u017c eutanazja i samob\u00f3jstwo wspomagane (z udzia\u0142em personelu medycznego) pozostaj\u0105 formalnie zakazane, to jednak nie podlegaj\u0105 karze, je\u015bli post\u0119powanie lekarza jest zgodne z pewnymi niejasnymi i subiektywnymi kryteriami i je\u015bli za po\u015brednictwem lekarza s\u0105dowego zawiadomi o tym fakcie prokuratora rejonowego. Jasne jak s\u0142o\u0144ce jest, \u017ce takie prawo oznacza\u0142o kapitulacj\u0119 wobec wieloletniej, nielegalnej praktyki, kt\u00f3rej \u00f3wczesne polityczne elity nie mia\u0142y odwagi ani ch\u0119ci powstrzyma\u0107. Jeszcze czterdzie\u015bci lat wcze\u015bniej taka ustawa nie mia\u0142aby najmniejszych szans i zszokowa\u0142aby wi\u0119kszo\u015b\u0107 Holendr\u00f3w, w tym polityk\u00f3w. Wspomniana ustawa odzwierciedla rewolucyjne zmiany, jakie zasz\u0142y w powszechnym podej\u015bciu do eutanazji, przyj\u0119ciu jej jako sposobu post\u0119powania z ludzkim \u017cyciem, gdy zostanie obarczone cierpieniem lub u\u0142omno\u015bciami. Taki jest zgni\u0142y owoc mentalno\u015bci eutanazyjnej rozpowszechnionej przede wszystkim w\u015br\u00f3d lekarzy, prawnik\u00f3w, polityk\u00f3w, a tak\u017ce rosn\u0105cej cz\u0119\u015bci spo\u0142ecze\u0144stwa.<\/p>\r\n

Rewolucja lat 60.<\/h3>\r\n

Jak wi\u0119c dokona\u0142a si\u0119 ta rewolucyjna zmiana? Chcia\u0142bym t\u0119 kwesti\u0119 rozwin\u0105\u0107, poniewa\u017c mo\u017cna dostrzec pewne podobie\u0144stwo w sytuacji Holandii po II wojnie \u015bwiatowej i Polski po upadku \u017celaznej kurtyny. Ot\u00f3\u017c nag\u0142e znalezienie si\u0119 w zupe\u0142nie nowej rzeczywisto\u015bci przyt\u0142oczy\u0142o katolicyzm w Holandii, podobnie jak katolicyzm w Polsce po roku 1989. Silne wi\u0119zi i sprawna organizacja katolickiej cz\u0119\u015bci ludno\u015bci (katolicy stanowili w\u00f3wczas oko\u0142o jednej trzeciej mieszka\u0144c\u00f3w kraju) rozpad\u0142y si\u0119, a zsekularyzowany \u015bwiat zacz\u0105\u0142 zalewa\u0107 j\u0105 ze wszystkich stron. Katolicy trwali przy swojej religii w czasach biedy i represji ze strony nazist\u00f3w, lecz w czasach pokoju i wolno\u015bci zacz\u0119li si\u0119 od niej odwraca\u0107. Obserwacja ta ma kluczowe znaczenie, je\u015bli chce si\u0119 zrozumie\u0107 podstawowe przyczyny wzrostu popularno\u015bci eutanazji w Holandii, a to dlatego, \u017ce eutanazja – podobnie jak aborcja – ma swoje \u017ar\u00f3d\u0142o w porzuceniu przez chrze\u015bcijan swoich przekona\u0144 religijnych i zasad moralnych. Dotyczy to szczeg\u00f3lnie katolik\u00f3w, poniewa\u017c mniejszo\u015b\u0107 katolicka (po wojnie niemal 40 procent ludno\u015bci) by\u0142a zawsze zjednoczona pod zdecydowanym przewodnictwem hierarchii ko\u015bcielnej, nie za\u015b podzielona jak r\u00f3\u017cne wyznania protestanckie (w wi\u0119kszo\u015bci wywodz\u0105ce si\u0119 z kalwinizmu). Na \u017cycie polityczne przek\u0142ada\u0142o si\u0119 to w ten spos\u00f3b, \u017ce partia katolicka cz\u0119sto zdobywa\u0142a wi\u0119kszo\u015b\u0107 g\u0142os\u00f3w, a tu\u017c za ni\u0105 plasowali si\u0119 niechrze\u015bcija\u0144scy socjali\u015bci (czasami na odwr\u00f3t). Jednak w ci\u0105gu kilku dziesi\u0119cioleci od zako\u0144czenia wojny holenderscy katolicy zsekularyzowali si\u0119 prawie ca\u0142kowicie, w \u015blad za protestantami. Op\u00f3r, kt\u00f3ry do tej pory stawiali \u015bwiecko-humanistycznej etyce w kwestiach p\u0142ciowo\u015bci, ma\u0142\u017ce\u0144stwa i \u017cycia ludzkiego, w najlepszym przypadku os\u0142ab\u0142 i straci\u0142 na zdecydowaniu, a wkr\u00f3tce zanik\u0142 zupe\u0142nie.<\/p>\r\n

Usankcjonowanie zab\u00f3jstwa<\/h3>\r\n

Praktykowanie eutanazji rozpowszechni\u0142o si\u0119 najpierw w\u015br\u00f3d niechrze\u015bcijan, libera\u0142\u00f3w, socjalist\u00f3w i agnostyk\u00f3w. Publiczna debata na ten temat rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 we wczesnych latach 70., kiedy to nasili\u0142a si\u0119 korzystna dla niej propaganda, a aborcja – chocia\u017c teoretycznie nadal nielegalna – zosta\u0142a w praktyce dopuszczona (legalizacja nast\u0105pi\u0142a niebawem). Taktyka przyj\u0119ta przez media by\u0142a taka jak w przypadku aborcji, czyli skupienie si\u0119 na kilku dramatycznych przypadkach, kt\u00f3re mia\u0142y ujawni\u0107 „bezduszno\u015b\u0107” karania wsp\u00f3\u0142czuj\u0105cych ludzi, kt\u00f3rzy podj\u0119li si\u0119 wybawienia cierpi\u0105cych pacjent\u00f3w z ich niedoli.<\/p>\r\n

Kamieniem milowym okaza\u0142 si\u0119 proces lekarki, kt\u00f3ra zabi\u0142a swoj\u0105 chor\u0105 matk\u0119 w 1972 roku. Nie zosta\u0142a za to ukarana, co stanowi\u0142o nieomylny znak, \u017ce od tego momentu wiatr b\u0119dzie wia\u0142 z przeciwnego kierunku, a poniewa\u017c elity polityczne i spo\u0142eczne zaakceptowa\u0142y stosowanie aborcji i zmierza\u0142y do jej prawnego „uregulowania”, to sprzeciw wobec eutanazji mo\u017ce okaza\u0107 si\u0119 walk\u0105 z wiatrakami.<\/p>\r\n

Tak jak w ka\u017cdym innym miejscu na \u015bwiecie ust\u0119pstwa na rzecz aborcji prowadzi\u0142y do ust\u0119pstw na rzecz eutanazji, poniewa\u017c tolerowanie zabijania jednej kategorii ludzi (nienarodzonych) oznacza obalenie zasady nienaruszalno\u015bci i \u015bwi\u0119to\u015bci ludzkiego \u017cycia. Grunt pod historyczne zerwanie z V przykazaniem Bo\u017cym zosta\u0142 przygotowany przez rewolucyjn\u0105 zmian\u0119 opinii publicznej i stylu \u017cycia, jaka dokona\u0142a si\u0119 w latach 60. By\u0142a to rewolucja moralna i religijna, w kt\u00f3rej zasadnicz\u0105 rol\u0119 odegra\u0142y dwa wzajemnie wzmacniaj\u0105ce si\u0119 czynniki: fala ze\u015bwiecczenia w Ko\u015bcio\u0142ach chrze\u015bcija\u0144skich (modernizm w Ko\u015bciele katolickim) oraz wynalezienie i natychmiastowa popularyzacja antykoncepcji hormonalnej (tzw. pigu\u0142ka, 1962 rok).<\/p>\r\n

Do tej pory rodziny katolickie by\u0142y tradycyjnie wielodzietne, jednak w tym czasie wi\u0119kszo\u015b\u0107 m\u0142odych katolickich par zacz\u0119\u0142a ogranicza\u0107 liczb\u0119 posiadanego potomstwa, tak wi\u0119c gdy Papie\u017c Pawe\u0142 VI pot\u0119pi\u0142 w 1968 roku stosowanie antykoncepcji, by\u0142o ju\u017c w zasadzie za p\u00f3\u017ano. Nowa tendencja okaza\u0142a si\u0119 nieodwracalna, r\u00f3wnie\u017c z powodu zaniedbanej przez biskup\u00f3w i ksi\u0119\u017cy promocji encykliki „Humanae vitae”, kt\u00f3r\u0105 czasami pod wp\u0142ywem szerz\u0105cego si\u0119 we w\u0142asnych szeregach wojuj\u0105cego modernizmu otwarcie krytykowali.<\/p>\r\n

Zachowania antykoncepcyjne odcisn\u0119\u0142y ogromne psychologiczne i duchowe pi\u0119tno, tak na \u017cyciu konkretnych par, jak i ca\u0142ego spo\u0142ecze\u0144stwa; os\u0142abi\u0142y motywacje idealistyczne, a wzmocni\u0142y materialistyczny spos\u00f3b \u017cycia w okresie i tak szybko rosn\u0105cej zamo\u017cno\u015bci spo\u0142ecze\u0144stwa; os\u0142abi\u0142y szacunek i podziw dla \u015bwi\u0119tego charakteru prokreacji oraz dla faktu, \u017ce p\u0142ciowo\u015b\u0107 i \u017cycie ma\u0142\u017ce\u0144skie podlegaj\u0105 prawu wy\u017cszemu ni\u017c ludzkie. W \u017cyciu ma\u0142\u017ce\u0144skim przestano kierowa\u0107 si\u0119 nauczaniem Ko\u015bcio\u0142a czy wol\u0105 Bo\u017c\u0105, ale automotywacj\u0105. Mentalno\u015b\u0107 antykoncepcyjna poci\u0105gn\u0119\u0142a za sob\u0105 stopniowe obni\u017canie progu wra\u017cliwo\u015bci a\u017c do zaakceptowania aborcji, poniewa\u017c faworyzowa\u0142a czysto biologiczne spojrzenie na pocz\u0105tek ludzkiego \u017cycia i przyzwyczaja\u0142a do post\u0119powania z nim wed\u0142ug w\u0142asnego uznania. Co wi\u0119cej, upowszechnienie antykoncepcji automatycznie wywo\u0142a\u0142o wzmo\u017cony nacisk na legalizacj\u0119 aborcji jako \u015brodka wspomagaj\u0105cego nieskuteczne dzia\u0142ania antykoncepcyjne. W ten oto spos\u00f3b zachowania antykoncepcyjne utorowa\u0142y drog\u0119 dla aborcji, za\u015b aborcja dla eutanazji.<\/p>\r\n

Druga reformacja w Ko\u015bciele katolickim<\/h3>\r\n

Nale\u017cy jednak w\u0105tpi\u0107, czy eutanazja (lub aborcja czy te\u017c „ma\u0142\u017ce\u0144stwa” homoseksualne) zala\u0142yby Holandi\u0119 tak, jak to mia\u0142oby miejsce, gdyby katolicyzm nie zosta\u0142 uprzednio zara\u017cony wirusem teologicznego modernizmu, \u015bwiecko-humanistycznego ruchu przebranego w chrze\u015bcija\u0144skie poj\u0119cia i frazeologi\u0119, lub jak kto woli, odmian\u0105 liberalnego protestantyzmu (ostatecznie jednak wychodzi na to samo). Podobnie jak ruch protestancki w XVI wieku, tak i katolicki modernizm by\u0142 bardzo wojuj\u0105cy. Ponadto znajdowa\u0142 poparcie w\u015br\u00f3d wi\u0119kszo\u015bci teolog\u00f3w i katolickich intelektualist\u00f3w. Ci z kolei ch\u0119tnie przyjmowali \u00f3w „o\u015bwiecony” i „post\u0119powy” katolicyzm modernistyczny wraz z charakterystyczn\u0105 dla niego wrogo\u015bci\u0105 do w\u0142adzy ko\u015bcielnej i „Rzymu”. Modernizm zaw\u0142adn\u0105\u0142 te\u017c seminariami i ko\u015bcieln\u0105 biurokracj\u0105. Kilku biskup\u00f3w pod\u0105\u017cy\u0142o za liberalnymi teologami, a wi\u0119kszo\u015b\u0107 z pozosta\u0142ych zareagowa\u0142a raczej defensywnie i zbyt pob\u0142a\u017cliwie.<\/p>\r\n

Biskupi, z nielicznymi wyj\u0105tkami, kompletnie zaniedbali pouczanie podleg\u0142ego im duchowie\u0144stwa i wiernych. Nie trzeba by\u0142o d\u0142ugo czeka\u0107, aby „duch czas\u00f3w”, \u015bwiecki humanizm, przenikn\u0105\u0142 ca\u0142\u0105 katolick\u0105 struktur\u0119 spo\u0142eczn\u0105. W ci\u0105gu niespe\u0142na dwudziestu lat pr\u0119\u017cna niegdy\u015b prasa katolicka zupe\u0142nie wymar\u0142a, katolickie radio i telewizja ze\u015bwiecczy\u0142y si\u0119, a katolicka edukacja na poziomie podstawowym i ponadpodstawowym zosta\u0142a zniszczona. Usuni\u0119to katechizm dla dzieci, do tego czasu g\u0142\u00f3wn\u0105 pomoc w nauczaniu religii, i nie zast\u0105piono go \u017cadn\u0105 warto\u015bciow\u0105 pozycj\u0105, co poci\u0105gn\u0119\u0142o za sob\u0105 powszechn\u0105 nieznajomo\u015b\u0107 katolickich dogmat\u00f3w i doktryny moralnej.<\/p>\r\n

Wskutek powy\u017cszych dzia\u0142a\u0144 spos\u00f3b \u017cycia katolik\u00f3w przesta\u0142 si\u0119 czymkolwiek r\u00f3\u017cni\u0107 od sposobu \u017cycia liberalnych protestant\u00f3w czy humanist\u00f3w. W latach 80. katolicy wierni Ko\u015bcio\u0142owi przestali by\u0107 znacz\u0105cym czynnikiem w \u017cyciu spo\u0142ecznym i politycznym. „Katoliccy” politycy ze\u015bwiecczyli si\u0119; \u017caden z nich nie opowiada\u0142 si\u0119 ju\u017c zdecydowanie za \u017cyciem, \u017caden z nich nie pozostawa\u0142 lojalny wobec moralnego nauczania Ko\u015bcio\u0142a i jego Magisterium.<\/p>\r\n

Eutanazja w Holandii: gar\u015b\u0107 statystyk<\/h3>\r\n

Tak samo jak w przypadku aborcji ustawa o eutanazji zosta\u0142a wprowadzona po tym, jak zbyt d\u0142ugo tolerowano jej nielegalne praktykowanie, a lekarze, prawnicy i coraz wi\u0119ksza cz\u0119\u015b\u0107 spo\u0142ecze\u0144stwa i zaprzestali oporu wobec liberalizacji prawa. Z drugiej strony, jako \u017ce prawo ma r\u00f3wnie\u017c walor instrukta\u017cowy, legalizacja eutanazji (1992 rok) z pewno\u015bci\u0105 przyczyni\u0142a si\u0119 do jej \u0142agodniejszego oceniania i upowszechnienia.<\/p>\r\n

Rz\u0105d holenderski systematycznie pomniejsza\u0142 znaczenie wspomnianego zjawiska, aby unikn\u0105\u0107 wra\u017cenia, \u017ce jego „post\u0119powa” polityka nakierowana rzekomo na skuteczniejsz\u0105 kontrol\u0119 w rzeczywisto\u015bci przynosi\u0142a dok\u0142adnie odwrotny skutek. Autorzy raport\u00f3w przygotowanych na zlecenie rz\u0105du (w latach 1991, 1996, 2003, 2007) skutecznie tuszowali problem rosn\u0105cej liczby przypadk\u00f3w eutanazji. Jednak po dok\u0142adniejszym przyjrzeniu si\u0119 danym, kt\u00f3re zebrali, taki wzrost okaza\u0142 si\u0119 ewidentny, tak ewidentny jak dla ka\u017cdego, kto nie odwraca wzroku od otaczaj\u0105cego nas problemu ludzkiej \u015bmierci. Holandia ju\u017c od ponad dwudziestu lat stacza si\u0119 po eutanazyjnej r\u00f3wni pochy\u0142ej i to z coraz wi\u0119ksz\u0105 pr\u0119dko\u015bci\u0105.<\/p>\r\n

W 1990 roku zgony wskutek eutanazji bezpo\u015bredniej na pro\u015bb\u0119 pacjenta wywo\u0142anej \u015bmiertelnym zastrzykiem lub chemicznie oraz samob\u00f3jstwa wspomagane przez lekarza stanowi\u0142y 4 procent spo\u015br\u00f3d wszystkich zgon\u00f3w w obecno\u015bci lekarza (tj. trzech czwartych og\u00f3lnej liczby zgon\u00f3w wynosz\u0105cej w tym roku 129 000). W jednym procencie zgon\u00f3w w obecno\u015bci lekarza eutanazja by\u0142a stosowana nawet mimo braku pro\u015bby ze strony pacjenta, za to przy naciskach ze strony rodziny lub z w\u0142asnej inicjatywy lekarza, a przynajmniej na jego odpowiedzialno\u015b\u0107. Odkrycie to pokazuje, \u017ce eutanazja dobrowolna poci\u0105ga za sob\u0105 eutanazj\u0119 przymusow\u0105: obie wynikaj\u0105 z tego samego sposobu my\u015blenia. Powy\u017cszy wniosek znajduje potwierdzenie w statystykach opisuj\u0105cych inne rodzaje eutanazji, takie jak podawanie zawy\u017conych dawek lek\u00f3w przeciwb\u00f3lowych lub przeciwobjawowych z wyra\u017anym zamiarem wywo\u0142ania lub przyspieszenia \u015bmierci i zaprzestanie lub nierozpocz\u0119cie rozs\u0105dnej, „proporcjonalnej” opieki przed\u0142u\u017caj\u0105cej \u017cycie z takim samym wyra\u017anym zamiarem przyspieszenia \u015bmierci. Oko\u0142o dw\u00f3ch trzecich zgon\u00f3w w tych dw\u00f3ch kategoriach zosta\u0142o przyspieszonych bez wiedzy pacjenta; \u0142\u0105cznie stanowi to blisko 10 procent wszystkich zgon\u00f3w w obecno\u015bci lekarza w 1990 roku. S\u0105 to mniej widoczne formy eutanazji, ale jednak eutanazji, czyli procedury skutkuj\u0105cej \u015bmierci\u0105 pacjenta, zanim nadejdzie pora jego naturalnej \u015bmierci. W raportach sponsorowanych przez rz\u0105d nie s\u0105 one nazywane eutanazj\u0105, lecz ukrywaj\u0105 si\u0119 pod zwodniczym has\u0142em „zwyk\u0142ej praktyki medycznej”.<\/p>\r\n

Zsumowanie wszystkich przypadk\u00f3w eutanazji lekarskiej w 1991 roku daje co najmniej 15 procent wszystkich zgon\u00f3w z udzia\u0142em lekarza, a w wi\u0119kszo\u015bci z nich lekarz wcale nie przeprowadza\u0142 jej zgodnie z pro\u015bb\u0105 lub wol\u0105 pacjenta.<\/p>\r\n

Drugi raport przygotowany w 1995 roku, a wi\u0119c ju\u017c po wej\u015bciu w \u017cycie ustawy z 1995 roku, kt\u00f3ra mia\u0142a ukr\u00f3ci\u0107 praktyki eutanazyjne, donosi, \u017ce wzros\u0142a liczba eutanazji bezpo\u015brednich, jak i innych procedur przyspieszaj\u0105cych \u015bmier\u0107. Najwi\u0119kszy wzrost odnotowano w kategorii „przerwanie lub niepodj\u0119cie leczenia\/opieki przed\u0142u\u017caj\u0105cej \u017cycie” (zaliczaj\u0105c do niej podawanie p\u0142yn\u00f3w i od\u017cywianie, co nie jest przecie\u017c w\u0142a\u015bciwym leczeniem, lecz normaln\u0105 opiek\u0105). R\u00f3wnie uderzaj\u0105cy by\u0142 wzrost odsetka zgon\u00f3w wskutek podj\u0119cia przez lekarza dzia\u0142a\u0144 bez wiedzy lub zgody pacjenta, jednak raport zosta\u0142 tak sformu\u0142owany, \u017ce czytelnicy zupe\u0142nie nie odczuli dramatyzmu sytuacji. Twarde fakty nie przeszkadza\u0142y katolickiemu ministrowi sprawiedliwo\u015bci, kt\u00f3ry razem ze swoim socjalistycznym koleg\u0105 przygotowywa\u0142 projekt ustawy z 1992 roku, wyg\u0142asza\u0107 uspokajaj\u0105cych przem\u00f3wie\u0144. Chwali\u0142 si\u0119 w nich, \u017ce pod rz\u0105dami nowej ustawy eutanazja niepoprzedzona pro\u015bb\u0105 pacjenta b\u0119dzie „prawie zawsze prowadzi\u0142a do wszcz\u0119cia post\u0119powania karnego”. Jednak zgodnie z danymi zawartymi w raporcie z 1995 roku 30 procent przypadk\u00f3w bezpo\u015bredniej eutanazji bez pro\u015bby pacjenta w og\u00f3le nie by\u0142o zg\u0142aszanych i nale\u017cy w\u0105tpi\u0107, czy chocia\u017c jeden z tych lekarzy zosta\u0142 poci\u0105gni\u0119ty do odpowiedzialno\u015bci. Nie m\u00f3wi\u0105c ju\u017c o tysi\u0105cach \u015bmiertelnych procedur przeprowadzonych w spos\u00f3b mniej bezpo\u015bredni. Po raz kolejny u\u017cyto terminu „eutanazja” wy\u0142\u0105cznie do eutanazji bezpo\u015bredniej, i t\u0105 s\u0142own\u0105 manipulacj\u0105 oszcz\u0119dzono sobie sporo pracy i k\u0142opot\u00f3w.<\/p>\r\n

Ten sam minister publicznie twierdzi\u0142, \u017ce nowe prawo zak\u0142ada\u0142o przygotowanie lekarzy do rzetelnego zg\u0142aszania w\u0142adzom przypadk\u00f3w eutanazji, zgodnie z zaleceniami. Spe\u0142nienie tego warunku mia\u0142o chroni\u0107 lekarzy przed odpowiedzialno\u015bci\u0105 karn\u0105. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 lekarzy przyj\u0119\u0142a jednak inne za\u0142o\u017cenia – w 1995 r. ponad 50 procent przeprowadzonych eutanazji w og\u00f3le nie zosta\u0142o zg\u0142oszonych, a odsetek lekarzy zaniedbuj\u0105cych ten obowi\u0105zek – jakkolwiek notuj\u0105cy niewielki spadek – pozosta\u0142 wysoki. Jednak wi\u0119kszo\u015b\u0107 przypadk\u00f3w eutanazji (celowe przedawkowanie lekarstw, zaprzestanie terapii przed\u0142u\u017caj\u0105cej \u017cycie) nie wymaga\u0142a zg\u0142aszania, poniewa\u017c by\u0142y uznawane za zwyk\u0142\u0105 praktyk\u0119 medyczn\u0105. Skutek za\u015b by\u0142 taki, \u017ce nowe prawo dobrze chroni\u0142o lekarzy i praktyki eutanazyjne, a nie pacjent\u00f3w, kt\u00f3rzy wcale ich nie chcieli.<\/p>\r\n

Kompromis w sprawie eutanazji oznacza kapitulacj\u0119<\/h3>\r\n

Przeciwdzia\u0142aj\u0105c eutanazji, warto wzi\u0105\u0107 pod uwag\u0119 nast\u0119puj\u0105c\u0105 sytuacj\u0119. Minister sprawiedliwo\u015bci usprawiedliwia\u0142 wprowadzenie nowej ustawy pewnemu biskupowi faktem, \u017ce je\u015bli nie podejmie tej inicjatywy, to partie popieraj\u0105ce eutanazj\u0119 wprowadz\u0105 inn\u0105 ustaw\u0119, du\u017co bardziej liberaln\u0105. Tak wi\u0119c on i jego Partia Chrze\u015bcija\u0144sko-Demokratyczna wybrali mniejsze z\u0142o. Taki argument pad\u0142 ju\u017c wcze\u015bniej, w trakcie legalizacji aborcji. Cho\u0107 mo\u017ce brzmie\u0107 przekonuj\u0105co, nie wytrzymuje krytyki w kilku punktach. Podstawowy przekaz wysy\u0142any przy okazji legalizacji eutanazji (lub aborcji) to ten, \u017ce zabijanie cierpi\u0105cych jest zgodne z prawem i moralnie w\u0142a\u015bciwe, je\u015bli tylko uwa\u017ca si\u0119, \u017ce ma si\u0119 ku temu wystarczaj\u0105ce powody. W takim razie „nie zabijaj” (niewinnych) nie jest ju\u017c absolutem moralnym, na kt\u00f3rym przez wieki opiera\u0142 si\u0119 ca\u0142y system prawa cywilnego cywilizacji zachodniej (z wyj\u0105tkiem tyranii nazistowskiej i komunistycznej). Nic wi\u0119c dziwnego, \u017ce skutki takiego prawa s\u0105 zupe\u0142nie odwrotne ni\u017c pobo\u017cne \u017cyczenia jego tw\u00f3rc\u00f3w. Legalne zabijanie jednej kategorii niewinnych ludzi jest pierwszym krokiem na bardzo \u015bliskiej r\u00f3wni pochy\u0142ej. Od tej chwili dyskusja przenios\u0142a si\u0119 z kwestii „Czy zabijanie cierpi\u0105cych i umieraj\u0105cych jest w og\u00f3le dopuszczalne?” na kwesti\u0119 „Kt\u00f3r\u0105 kategori\u0119 chorych i u\u0142omnych mo\u017cna zabija\u0107 i pod jakimi warunkami?”.<\/p>\r\n

Kolejnym logicznym krokiem jest poszerzanie tych kategorii i liberalizacja warunk\u00f3w, je\u015bli nie na papierze, to w praktyce. To w\u0142a\u015bnie nast\u0105pi\u0142o w Holandii po wprowadzeniu ustawy w 1992 roku. Na przyk\u0142ad grupa czo\u0142owych holenderskich pediatr\u00f3w, wspartych przez prokuratora okr\u0119gowego, zaproponowa\u0142a liberaln\u0105 ustaw\u0119 przewiduj\u0105c\u0105 zabijanie lub przynajmniej nieleczenie noworodk\u00f3w obarczonych „powa\u017cnymi defektami”.<\/p>\r\n

Samob\u00f3jstwo wspomagane z udzia\u0142em lekarza w przypadkach os\u00f3b fizycznie zdrowych, lecz znajduj\u0105cych si\u0119 w stanach depresyjnych, na og\u00f3\u0142 nie by\u0142o karane, je\u015bli lekarz przeprowadza\u0142 je „sumiennie”, „z lito\u015bci” i tym podobne. Prawd\u0105 jest, \u017ce podczas g\u0142o\u015bnego procesu lekarz, kt\u00f3ry pom\u00f3g\u0142 pewnemu leciwemu, ale sk\u0105din\u0105d ciesz\u0105cemu si\u0119 dobrym zdrowiem fizycznym i psychicznym by\u0142emu socjalistycznemu senatorowi rozsta\u0107 si\u0119 z \u017cyciem tylko dlatego, \u017ce dla polityka straci\u0142o ono sens, zosta\u0142 formalnie uznany za winnego, jednak kary nigdy mu nie wymierzono (2002 rok). R\u00f3wnie\u017c kilka lat temu minister zdrowia da\u0142 wyraz typowemu sposobowi my\u015blenia o eutanazji i samob\u00f3jstwie, m\u00f3wi\u0105c, \u017ce powinno si\u0119 opracowa\u0107 tabletk\u0119 samob\u00f3jcz\u0105 dla ludzi, kt\u00f3rzy uznaj\u0105, \u017ce „maj\u0105 ju\u017c do\u015b\u0107 \u017cycia”. Kr\u00f3tko m\u00f3wi\u0105c, „prawo do \u015bmierci” i cokolwiek b\u0119dzie si\u0119 pod tym has\u0142em rozumie\u0107, okupione jest „prawem do \u017cycia” wielu ludzi umieraj\u0105cych: w licznych przypadkach to lekarz, a nie pacjent, decyduje o \u017cyciu i \u015bmierci. Pryncypialni oponenci eutanazji stanowi\u0105 ju\u017c niewielk\u0105 i politycznie nieskuteczn\u0105 mniejszo\u015b\u0107 w\u015br\u00f3d mieszka\u0144c\u00f3w kraju, w tym w\u015br\u00f3d wykonuj\u0105cych zawody medyczne i prawnicze.<\/p>\r\n

Tak wi\u0119c teoretycznie przepisy „ograniczaj\u0105ce” eutanazj\u0119 mog\u0105 by\u0107 uwa\u017cane za spos\u00f3b na powstrzymanie na jaki\u015b czas swobodnej eutanazji. Niestety, w dzisiejszym \u015bwiecie ta teoria nie ma \u017cadnego prze\u0142o\u017cenia na praktyk\u0119. Przyk\u0142ad Holandii \u015bwiadczy o tym najdobitniej. Tak jak to mia\u0142o miejsce w przypadku ustawy aborcyjnej, tak i teraz zgoda chadek\u00f3w jasno pokaza\u0142a, \u017ce zsekularyzowani chrze\u015bcijanie woleli posady w koalicyjnym rz\u0105dzie ni\u017c d\u0142ugie zmagania o bezwarunkow\u0105 ochron\u0119 ludzkiego \u017cycia. Po tym, jak chadecja ust\u0105pi\u0142a przed liberalizacj\u0105 prawa, pr\u00f3\u017cno szuka\u0107 w jej programie politycznym wyra\u017anych zapowiedzi powstrzymania praktyk eutanazyjnych czy aborcyjnych i kszta\u0142towania spo\u0142ecze\u0144stwa w duchu pro-life. Natomiast libera\u0142owie i socjali\u015bci domagali si\u0119 swobodniejszego dost\u0119pu do eutanazji i aborcji – nie zostali wcale zepchni\u0119ci do defensywy, lecz byli gotowi stoczy\u0107 o to walk\u0119. Dlatego dalszy rozw\u00f3j wypadk\u00f3w m\u00f3g\u0142 prowadzi\u0107 wy\u0142\u0105cznie w jednym kierunku: post\u0119puj\u0105cej liberalizacji prawa. Wniosek, jaki nale\u017cy wyci\u0105gn\u0105\u0107 z tej sytuacji, jest nast\u0119puj\u0105cy: polityczny kompromis w kwestii nienaruszalno\u015bci niewinnego ludzkiego \u017cycia prowadzi do zwyci\u0119stwa kultury \u015bmierci, i to szybciej ni\u017c mogliby sobie wyobrazi\u0107 chrze\u015bcija\u0144scy politycy. Z drugiej strony, gotowo\u015b\u0107 partii chrze\u015bcija\u0144skich do p\u00f3j\u015bcia na kompromis w kwestii ludzkiego \u017cycia \u015bwiadczy o ich post\u0119puj\u0105cej dechrystianizacji.<\/p>\r\n

Prof. Gerard J.M. van den Aardweg<\/em><\/strong><\/p>\r\n

t\u0142um. Piotr Braniecki<\/p>\r\n

Autor jest pisarzem katolickim, psychologiem i psychoterapeut\u0105, mieszka w Holandii.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Pomimo wyra\u017anie chrze\u015bcija\u0144skiego charakteru historii Holandii, zar\u00f3wno w nurcie protestanckim, jak i katolickim, eutanazja praktykowana jest ju\u017c w tym kraju powszechnie. Co wi\u0119cej, Holandia by\u0142a pierwszym krajem na \u015bwiecie, kt\u00f3ry da\u0142 eutanazji oparcie w systemie prawnym (oficjalnie w roku 2002, lecz faktycznie ju\u017c w 1992, kiedy to stosowne ustawy uchwalono w izbie ni\u017cszej parlamentu – […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[9],"tags":[49,280],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/61363"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=61363"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/61363\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=61363"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=61363"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=61363"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}