{"id":61290,"date":"2012-09-25T20:16:13","date_gmt":"2012-09-26T01:16:13","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=61290"},"modified":"2012-09-25T20:16:13","modified_gmt":"2012-09-26T01:16:13","slug":"o-klientach-systemu-iii-rp-prof-andrzej-zybertowicz","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=61290","title":{"rendered":"O klientach systemu III RP – prof. Andrzej Zybertowicz<\/em>"},"content":{"rendered":"

Wygl\u0105da na to, \u017ce system III RP, system wielopi\u0119trowego klientelizmu, ju\u017c wychowa\u0142 swoich wiernych, potulnych klient\u00f3w. Nie tak ma\u0142o jest student\u00f3w wypraszaj\u0105cych, wymuszaj\u0105cych zaliczenia od – niekiedy ma\u0142o asertywnych – nauczycieli akademickich. Tego typu ludziom, moim studentkom i studentom – je\u015bli si\u0119 nie zmieni\u0105 – pozostanie us\u0142u\u017cno\u015b\u0107 wobec zwierzchno\u015bci. Taka w\u0142a\u015bnie, jak\u0105 zaprezentowa\u0142 prezes S\u0105du Okr\u0119gowego w Gda\u0144sku, s\u0119dzia Ryszard Milewski.<\/strong>

Chcia\u0142bym, aby dzisiaj nie by\u0142o nic o Tusku. Czy si\u0119 uda? Spr\u00f3bujmy.

We wrze\u015bniu na uczelniach wy\u017cszych s\u0105 poprawki. S\u0105 one tylko u tych prowadz\u0105cych zaj\u0119cia, kt\u00f3rzy nie szanuj\u0105 swojego i student\u00f3w czasu. Najdogodniej przecie\u017c – i dla nauczycieli, i dla student\u00f3w – jest wystawi\u0107 pozytywne oceny przed wakacjami i wszystko mie\u0107 z g\u0142owy. No, ale nie ka\u017cdy tak ma.

Kto to protestanci<\/strong>

Najpierw prowadzi\u0142em ustn\u0105 poprawk\u0119 z przedmiotu \u201eTeorie zmian spo\u0142ecznych\u201d. By\u0142o z 10 os\u00f3b. Tkni\u0119ty (bo przecie\u017c nie natchniony) przykr\u0105 og\u00f3ln\u0105 niewiedz\u0105 student\u00f3w, jednemu z nich, kt\u00f3ry sam wybra\u0142 dla siebie pierwszy temat do omawiania \u201eEtos protestancki a narodziny kapitalizmu\u201d, z g\u0142upia frant zada\u0142em pytanie: \u201eW kt\u00f3rym roku powsta\u0142 kapitalizm?\u201d. Gdy dwie osoby (ch\u0142opak i dziewczyna) poch\u0142on\u0105\u0142 powa\u017cny, milcz\u0105cy namys\u0142, doda\u0142em: \u201eWystarczy mi rok, nie trzeba podawa\u0107 daty dziennej\u201d.

Potem powt\u00f3rzy\u0142em to pytanie kolejnej dw\u00f3jce student\u00f3w. Nikt nie powiedzia\u0142 tak: \u201ePanie profesorze, to pytanie jest niew\u0142a\u015bciwie sformu\u0142owane. Kapitalizm – jako jedna z form organizacji \u0142adu gospodarczego i spo\u0142ecznego – powsta\u0142 w d\u0142ugim procesie spontanicznej ewolucji i m\u00f3wienie o jakim\u015b konkretnym roku jego powstania to nieporozumienie\u201d.

No, ale \u017ceby co\u015b takiego powiedzie\u0107, to trzeba pewne rzeczy ROZUMIE\u00c4\u2020 – a nie jedynie mie\u0107 je wykute. Wykute, by nie by\u0142o niejasno\u015bci, z notatek, a nie z lektur – wypyta\u0142em si\u0119 o to szczeg\u00f3\u0142owo. A w dodatku trzeba chocia\u017c odrobin\u0119 ufa\u0107 swojemu intelektowi. (Aha, kto to ci protestanci, te\u017c nie wiedzieli).

Powiecie, i\u017c to jednostkowy przypadek – podobnie jak niekt\u00f3rzy m\u00f3wi\u0105 o uprzejmym dla w\u0142adzy panu prezesie s\u0105du z Gda\u0144ska Ryszardzie Milewskim? No to czytajcie dalej.

Raport z TuskoKraju bis<\/strong>

W \u201eGazecie Polskiej\u201d z 4 lipca 2012 r. opublikowa\u0142em \u201eRaport z TuskoKraju\u201d. Zaprezentowa\u0142em tam fragmenty \u017cenuj\u0105cych wypowiedzi student\u00f3w I roku socjologii zawartych w ich pracach pisemnych egzaminu z przedmiotu \u201ePolska dla pocz\u0105tkuj\u0105cych: jak rozumie\u0107 sw\u00f3j kraj w warunkach transformacyjnego wstrz\u0105su\u201d. Kilka dni temu 17 os\u00f3b pisa\u0142o z tego przedmiotu poprawk\u0119. Przes\u0142a\u0142em im link do tekstu z \u201eGP\u201d i poprosi\u0142em o jego przeczytanie. Przed samym egzaminem twierdzili, \u017ce tak uczynili.

Studenci wcze\u015bniej (jeszcze przed pierwszym podej\u015bciem) otrzymali wykaz kilkudziesi\u0119ciu temat\u00f3w obowi\u0105zuj\u0105cych na egzaminie; tematy te zosta\u0142y wcze\u015bniej om\u00f3wione przeze mnie na trwaj\u0105cych przez jeden semestr wyk\u0142adach. Na egzaminie z sze\u015bciu temat\u00f3w podanych przeze mnie mieli wybra\u0107 trzy i je om\u00f3wi\u0107. Mieli wi\u0119cej czasu ni\u017c potrzeba – tylko jedna osoba siedzia\u0142a do ko\u0144ca; wi\u0119kszo\u015b\u0107 wysz\u0142a znacznie wcze\u015bniej przed up\u0142ywem 80–minutowego terminu.

Poprawk\u0119 pisa\u0142o 17 os\u00f3b; wystawi\u0142em tylko 3 oceny niedostateczne; czterem osobom da\u0142em trzy z plusem; reszcie tr\u00f3je. Poni\u017cej dok\u0142adne cytaty z prac siedmiu os\u00f3b; uwaga: interpunkcja oryginalna.

Materia\u0142 \u017ar\u00f3d\u0142owy<\/strong>

Zadanie: Do wskazanych 3 dat z dziej\u00f3w Polski dodaj inne trzy daty, samodzielnie wybrane z dostarczonej listy (z r\u00f3\u017cnych epok) i wska\u017c, na czym polega znaczenie wydarze\u0144, kt\u00f3re wtedy mia\u0142y miejsce.
\u201e966 – chrzest Polski
1025 – najazd Konrada Wielkiego

Znaczenie tych wydarze\u0144 polega na tym, \u017ce ka\u017cda data ma przypisany jaki\u015b cel, wa\u017cny aspekt w danych<\/a> czasach. Zaczynaj\u0105c od daty 966 r. w kt\u00f3rym odby\u0142 si\u0119 chrzest Polski (a jest to najwa\u017cniejsze w dziejach Polski) zaczynamy nowy etap w kraju, wiadomo chrzest przyjmuje si\u0119 tylko raz tak wi\u0119c Polska r\u00f3wnie\u017c ochrzczona zosta\u0142a raz.

W kolejnych latach tocz\u0105 si\u0119 r\u00f3\u017cne dzieje, wydarzenia historyczne, wa\u017cne, wa\u017cniejsze, kt\u00f3re powinny utkwi\u0107 w pami\u0119ci<\/a> ka\u017cdego polaka [tak, z ma\u0142ej litery]. Powstaj\u0105 r\u00f3\u017cnego rodzaju komitety, tworz\u0105 si\u0119 partie polityczne, do pa\u0144stwa dochodzi w\u0142adza, wcze\u015bniej kr\u00f3l dzi\u015b w\u0142adz\u0119 nad pa\u0144stwem sprawuje prezydent\u201d.

Zadanie: Ustr\u00f3j zapisany w aktach prawnych a ustr\u00f3j realny.

\u201eMimo prawa panuj\u0105cego ka\u017cdy z obywateli posiada woln\u0105 wol\u0119 oraz podstawow\u0105 wiedz\u0119 na temat zakazanych post\u0119powa\u0144 w swoim kraju. Ka\u017cdy z cz\u0142onk\u00f3w narodu posiada r\u00f3wnie\u017c \u015bwiadomo\u015b\u0107, \u017ce ka\u017cde jego czyny wi\u0105\u017c\u0105 si\u0119 z odpowiedzialno\u015bci\u0105 i konsekwencjami. Mimo to nie zawsze prawo jest przestrzegane. Ustr\u00f3j realny s\u0105 to post\u0119powania jakie nar\u00f3d robi, pomimo obowi\u0105zuj\u0105cego prawa\u201d.

\u201eUstr\u00f3j zapisany w aktach prawnych a ustr\u00f3j realny polega na tym, \u017ce ustr\u00f3j kt\u00f3ry zapisany jest w aktach prawnych podlega pewnej kontroli, tzn. spe\u0142nia nad nim funkcj\u0119<\/a> pewien akt prawny, gdy co\u015b si\u0119 zmienia nie musi to by\u0107 zaakceptowane przez pewne instytucje kt\u00f3re sprawuj\u0105 nad nim w\u0142adz\u0119. Je\u017celi chodzi o ustr\u00f3j realny tutaj w\u0142adz\u0119 spe\u0142niamy sami, tzn. nie do ko\u0144ca sami, nie decydujemy o wszystkim, ale ustr\u00f3j ten nie podlega nikomu z \u201ewy\u017cszych sfer\u201d.

Zadanie: Orze\u0142 a p\u0142acenie podatk\u00f3w<\/strong>

\u201eDzi\u0119ki podatkom mo\u017cemy, bezp\u0142atnie kszta\u0142ci\u0107 dzieci i m\u0142odzie\u017c. Dzi\u0119ki, kt\u00f3rym w przysz\u0142o\u015bci mo\u017cemy przeprowadzi\u0107 na wysokim poziomie rozmowy mi\u0119dzynarodowe, kt\u00f3re poprawi\u0105 sytuacj\u0119 mi\u0119dzynarodow\u0105 Polski. Nie p\u0142acenie podatk\u00f3w jest karalne. Orze\u0142 jest wi\u0119c symbolem narodu wi\u0119c aby r\u00f3s\u0142 w si\u0142\u0119 nale\u017cy przyczyni\u0107 si\u0119 do poprawienia relacji mi\u0119dzynarodowych oraz wzrostu PKB\u201d.

\u201eP\u0142acenie podatk\u00f3w jest obowi\u0105zkiem dla ka\u017cdego obywatela pa\u0144stwa demokratycznego. Od p\u0142acenia ich uchylaj\u0105 si\u0119 osoby, kt\u00f3re chc\u0105 si\u0119 poczu\u0107 bezkarne. Z podatk\u00f3w p\u0142aconych pa\u0144stwu sponsorowane s\u0105 dobra publiczne, z kt\u00f3rych korzysta\u0107 mo\u017ce ka\u017cdy obywatel\u201d.

\u201ePodatk\u00f3w nie p\u0142ac\u0105 ci, kt\u00f3rzy chc\u0105 si\u0119 czu\u0107 bezkarni\u201d.

\u201eOrze\u0142 niemiecki jest wi\u0119kszy od Polskiego, poniewa\u017c pa\u0144stwo jest dobrze zarz\u0105dzane\u201d. Tu podam kontekst tej wypowiedzi – podczas jednego z wyk\u0142ad\u00f3w wy\u015bwietli\u0142em zdj\u0119cie z obrad Bundestagu, pokazuj\u0105ce kanclerz Angel\u0119 Merkel przemawiaj\u0105c\u0105 pod ogromnym or\u0142em. Pyta\u0142em: jak s\u0105dzicie, dlaczego ten orze\u0142 jest taki du\u017cy?

Pierwsze wnioski z materia\u0142u<\/strong>

Co wida\u0107 od razu: \u017cenuj\u0105ca polszczyzna; nie tylko ra\u017c\u0105ca niewiedza historyczna i spo\u0142eczna, ale i przedziwna, swoista \u201ewiedza\u201d o \u015bwiecie; zaskakuj\u0105ca logika. Dalej widzimy mechaniczne uczenie si\u0119 z czyich\u015b notatek. Egzamin by\u0142 na du\u017cej sali, a student\u00f3w rozsadzi\u0142em tak, \u017ce nie mieli \u017cadnej mo\u017cliwo\u015bci kontaktu ze sob\u0105, trzykrotne powt\u00f3rzenie tego samego wpisu o ch\u0119ci bezkarno\u015bci zwi\u0105zanej z niep\u0142aceniem podatk\u00f3w wskazuje zatem, i\u017c bezmy\u015blnie uczyli si\u0119 z czyich\u015b – tak\u017ce bezmy\u015blnych – notatek.

Czy\u017c zapis \u015bwiadomo\u015bci, jaki wy\u0142ania si\u0119 z tych wypowiedzi, nie pokazuje, jak\u017ce wspania\u0142e mentalne mi\u0119cho armatnie dla propagandyst\u00f3w, reklamodawc\u00f3w, kreator\u00f3w ta\u0144c\u00f3w z gwiazdami prezentuje pewna (akademicka!) cz\u0119\u015b\u0107 m\u0142odego pokolenia?

Mam wra\u017cenie, i\u017c m\u00f3zgi tej m\u0142odzie\u017cy nie s\u0105 w jakim\u015b istotnie mniejszym stopniu u\u017cywane ni\u017c m\u00f3zgi mojego pokolenia. Oni raczej wch\u0142aniaj\u0105 jakie\u015b inne strumienie informacji. Na co zu\u017cywaj\u0105 sw\u00f3j czas? Gry komputerowe? Klubowanie? Facebooczenie? Ogl\u0105danie telewizji? Nie wiem. Nie jestem w stanie wiedzie\u0107 wszystkiego.

Uog\u00f3lniam<\/strong>

Mamy do czynienia ze spor\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 m\u0142odego pokolenia, kt\u00f3re nie ma woli wiedzy. Kt\u00f3re nie potrzebuje autonomii intelektualnej. Kt\u00f3re – najwyra\u017aniej – to nie z posiadaniem wiedzy i jej pog\u0142\u0119bianiem wi\u0105\u017ce poczucie w\u0142asnej warto\u015bci.

Co trzeba wiedzie\u0107, aby by\u0107 zdolnym do autonomii, cz\u0119\u015bciowej chocia\u017cby, intelektualnej? Nie wystarczy ambicja, nie wystarczy wiara w samego siebie. Potrzebne jest tak\u017ce minimum, pewne niema\u0142e, jednak minimum, wiedzy o \u015bwiecie – o historii i wsp\u00f3\u0142czesno\u015bci. Bo wsp\u00f3\u0142czesno\u015b\u0107 sk\u0142ada si\u0119 z historii wielkiej i historyjek o nas samych.

Perspektywa<\/strong>

Wygl\u0105da na to, \u017ce system III RP, system wielopi\u0119trowego klientelizmu, ju\u017c wychowa\u0142 swoich wiernych, potulnych klient\u00f3w. Nie tak ma\u0142o jest student\u00f3w wypraszaj\u0105cych, wymuszaj\u0105cych zaliczenia od – niekiedy ma\u0142o asertywnych – nauczycieli akademickich. Czy zauwa\u017caj\u0105, \u017ce cen\u0105 ich instytucjonalnego sukcesu – przej\u015bcia na kolejny rok – jest autoponi\u017canie?

Tego typu ludziom, moim studentkom i studentom, moim wsp\u00f3\u0142rodakom – je\u015bli si\u0119 nie zmieni\u0105 – pozostanie us\u0142u\u017cno\u015b\u0107. \u201eObrzydliwa us\u0142u\u017cno\u015b\u0107\u201d (jak zauwa\u017cy\u0142 pewien adwokat) wobec zwierzchno\u015bci – taka w\u0142a\u015bnie, jak\u0105 zaprezentowa\u0142 prezes S\u0105du Okr\u0119gowego w Gda\u0144sku, m\u00f3j wsp\u00f3\u0142obywatel, s\u0119dzia Ryszard Milewski.

Obywatel-nieuk przez us\u0142u\u017cno\u015b\u0107, przez sprowadzenie siebie do roli osoby u\u017cytecznej dla jakiej\u015b sitwy – tr\u00f3jmiejskiej czy innej – przez podczepienie si\u0119 do jakiego\u015b uk\u0142adu b\u0119dzie budowa\u0142 swoj\u0105 \u017cyciow\u0105 pomy\u015blno\u015b\u0107. Niewa\u017cne, czy b\u0119dzie to us\u0142u\u017cno\u015b\u0107 korporacyjna czy biurokratyczna, czy te\u017c wobec np. \u015brodowiska tajnych s\u0142u\u017cb. Wa\u017cne, \u017ce b\u0119dzie to mentalno\u015b\u0107 postkolonialna wyniesiona tak\u017ce z uczelni.

A wszystko to, co powy\u017cej napisa\u0142em, z premierem Donaldem Tuskiem nie ma \u017cadnego zwi\u0105zku.

PS A dlaczego wystawi\u0142em tylko trzy oceny niedostateczne? A jak s\u0105dzicie, Pa\u0144stwo, dlaczego?<\/p>\r\n

Andrzej Zybertowicz<\/em><\/strong>
<\/em><\/p>\r\n

Autor jest profesorem UMK, gdzie kieruje Podyplomowym Studium Socjologii Bezpiecze\u0144stwa Wewn\u0119trznego (www.bezpieczenstwo.umk.pl<\/a>)<\/em><\/p>\r\n

\u0179r\u00f3d\u0142o: Gazeta Polska<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Wygl\u0105da na to, \u017ce system III RP, system wielopi\u0119trowego klientelizmu, ju\u017c wychowa\u0142 swoich wiernych, potulnych klient\u00f3w. Nie tak ma\u0142o jest student\u00f3w wypraszaj\u0105cych, wymuszaj\u0105cych zaliczenia od – niekiedy ma\u0142o asertywnych – nauczycieli akademickich. Tego typu ludziom, moim studentkom i studentom – je\u015bli si\u0119 nie zmieni\u0105 – pozostanie us\u0142u\u017cno\u015b\u0107 wobec zwierzchno\u015bci. Taka w\u0142a\u015bnie, jak\u0105 zaprezentowa\u0142 prezes S\u0105du […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[9],"tags":[92],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/61290"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=61290"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/61290\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=61290"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=61290"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=61290"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}