{"id":61263,"date":"2012-09-25T19:35:20","date_gmt":"2012-09-26T00:35:20","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=61263"},"modified":"2012-09-25T19:35:20","modified_gmt":"2012-09-26T00:35:20","slug":"antylupkowe-lobby-prof-mariusz-orion-jedrysek","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=61263","title":{"rendered":"Anty\u0142upkowe lobby – prof. Mariusz-Orion J\u0119drysek<\/em>"},"content":{"rendered":"

Raport dotycz\u0105cy \u015brodowiskowych aspekt\u00f3w poszukiwa\u0144 i eksploatacji gazu w \u0142upkach, opublikowany 7 wrze\u015bnia, zosta\u0142 wykonany na zam\u00f3wienie Komisji Europejskiej ds. \u015arodowiska. Jak nale\u017ca\u0142o si\u0119 spodziewa\u0107, jest on niekorzystny dla eksploatacji gazu z \u0142upk\u00f3w, jego autorzy chc\u0105 bowiem, aby Komisja dokona\u0142a strategicznego przegl\u0105du potencjalnego ryzyka i rozwa\u017cy\u0142a m.in. ograniczenie lub zakazanie rozwoju projekt\u00f3w \u0142upkowych na obszarach o du\u017cej wra\u017cliwo\u015bci lub warto\u015bci pod wzgl\u0119dem bior\u00f3\u017cnorodno\u015bci, zasob\u00f3w wodnych.<\/p>\r\n

Gdyby nie dotyczy\u0142o to szczeg\u00f3lnie Polski, bo w\u0142a\u015bnie u nas wyst\u0119puje gaz i najbardziej warto\u015bciowe ekosystemy o wielkiej bior\u00f3\u017cnorodno\u015bci, to raport ten powinien by\u0107 zignorowany. Ale ten niby-raport jest skrojony w zasadzie tylko dla Polski. Nie ma w nim twardych dowod\u00f3w, jasnych zwi\u0105zk\u00f3w przyczynowo-skutkowych. Nie pokazano, nie m\u00f3wi\u0105c o udowodnieniu, \u017ce szczelinowanie na g\u0142\u0119boko\u015bci 4 km (gdzie wyst\u0119puj\u0105ce naturalnie solanki s\u0105 tak truj\u0105ce, \u017ce nikt nie wypi\u0142by szklanki takiej cieczy) prowadzi do istotnie negatywnych skutk\u00f3w, \u017ce ha\u0142as jest wi\u0119kszy i zagra\u017caj\u0105cy bardziej ni\u017c ten wyst\u0119puj\u0105cy na co dzie\u0144 na drodze powiatowej, \u017ce zapylenie powietrza ro\u015bnie istotnie powy\u017cej b\u0142\u0119du pomiaru t\u0142a, itd. Aby to zrobi\u0107, autorzy raportu musieliby to udokumentowa\u0107, udowodni\u0107, da\u0107 mocne przes\u0142anki, wskaza\u0107 logiczny tok my\u015blenia poparty szczeg\u00f3lnie wiedz\u0105 geologiczn\u0105.<\/p>\r\n

B\u00f3j o Syberi\u0119<\/h3>\r\n

Analizuj\u0105c sytuacj\u0119 poszukiwa\u0144 gazu w \u0142upkach na \u015bwiecie wysun\u0105\u0142em jaki\u015b czas temu tez\u0119, \u017ce \u017cadnej globalnej firmie czy \u017cadnemu du\u017cemu krajowi, w tym USA, nie zale\u017cy na eksploatacji gazu z \u0142upk\u00f3w w Polsce. Pisa\u0142em szerzej na ten temat w Asian Bussines Review (www.jedrysek.eu) kilka miesi\u0119cy temu. W Polsce jest du\u017co gazu, ale w innych pa\u0144stwach, jak Chiny czy Rosja, zasoby gazu w \u0142upkach mog\u0105 by\u0107 nawet kilkana\u015bcie razy wi\u0119ksze. Dla por\u00f3wnania – z\u0142o\u017ca ropy w \u0142upkach w zachodniej Syberii oceniane s\u0105 na 80 razy wi\u0119ksze ni\u017c z\u0142o\u017ca formacji Bakken w USA i Kanadzie.<\/p>\r\n

Dzi\u015b gaz na \u015bwiecie jest i b\u0119dzie coraz ta\u0144szy – st\u0105d umowa z Rosj\u0105 podpisana przez rz\u0105d Donalda Tuska na import tak drogiego gazu to \u015bwiatowe kuriozum, to jakby rzut na ta\u015bm\u0119, aby uzale\u017cni\u0107 i zap\u0142aci\u0107 jak najwi\u0119cej, bo p\u00f3\u017aniej b\u0119dziemy musieli wyda\u0107 mniej albo wcale, gdy\u017c b\u0119dziemy mieli sw\u00f3j gaz. Syberyjskie zasoby ropy w \u0142upkach s\u0105 podobnej wielko\u015bci co w Arabii Saudyjskiej czy w Wenezueli, gdzie surowiec ten stanowi o mi\u0119dzynarodowej sile tych kraj\u00f3w – to zrobi\u0142o 300 miliard\u00f3w bary\u0142ek ropy. Z\u0142o\u017ca arktyczne (Morze Karskie, okolice bieguna p\u00f3\u0142nocnego) s\u0105 wa\u017cne i perspektywiczne, ale nie teraz – obecnie chodzi o rop\u0119 i gaz z \u0142upk\u00f3w na Syberii.<\/p>\r\n

Jak wielokrotnie i od lat powtarzam – \u015bwiat nie ma problemu z ograniczeniem ilo\u015bci gazu – jest problem z nadprodukcj\u0105 gazu i spadaj\u0105c\u0105 cen\u0105, ropa jest teraz znacznie bardziej w cenie ni\u017c gaz i to ona finansuje poszukiwania i eksploatacj\u0119 gazu w \u0142upkach. Gaz stanie si\u0119 z czasem produktem ubocznym, kopalin\u0105 towarzysz\u0105c\u0105. Rzecz jasna decyduj\u0105ce s\u0105 jednak motywy polityczne, skoro nie widzimy tego na naszych rachunkach za gaz.<\/p>\r\n

Strategia zniech\u0119cania<\/h3>\r\n

Dlatego Polska, maj\u0105c tak nieudolny rz\u0105d, nie znajduje sojusznik\u00f3w broni\u0105cych gazu z \u0142upk\u00f3w. Mieli\u015bmy szanse w latach 2006-2007, gdy w poszukiwaniu gazu w \u0142upkach byli\u015bmy drudzy na \u015bwiecie po USA i Kanadzie. W Rosji, gdzie obecnie inwestuj\u0105 wielkie zachodnie firmy naftowe, w tym najwi\u0119ksza z nich Exxon Mobil, a tak\u017ce Statoil, ENI (ta pewnie zrezygnuje z poszukiwa\u0144 w Polsce, ale koncesji formalnie nie odda), robi si\u0119 g\u0119sto. Idzie o przeogromne zachodniosyberyjskie z\u0142o\u017ca ropy, a tak\u017ce gazu w \u0142upkach. Exxon Mobil zarzuci\u0142 poszukiwania w Polsce nie tylko dlatego, \u017ce Rosja przedstawi\u0142a mu korzystniejsz\u0105 ofert\u0119, ale g\u0142\u00f3wnie przez splot fatalnych posuni\u0119\u0107 rz\u0105du Donalda Tuska z nim samym na czele. Kto wytrzyma ci\u0105g\u0142y wzrost ryzyka inwestycyjnego powoduj\u0105cy wzrost koszt\u00f3w w tempie podobnym do wzrostu dziury bud\u017cetowej, brak uregulowa\u0144, i to 6 lat po udzieleniu pierwszych koncesji (gdy by\u0142y niemal gotowe w 2007 roku), straszenie przez premiera nieznanymi obci\u0105\u017ceniami, atmosfer\u0119 podejrze\u0144 o korupcj\u0119 przy koncesjonowaniu, gr\u0119 polityczn\u0105 i PR-ow\u0105 rz\u0105du wok\u00f3\u0142 gazu itd. To wszystko zniech\u0119ca najbardziej po\u017c\u0105dane firmy. Rzecz jasna omawiany raport pogarsza atmosfer\u0119 wok\u00f3\u0142 poszukiwa\u0144 gazu w \u0142upkach, ale nie ma kluczowego znaczenia dla firm. Zasadnicze znaczenie ma miernota rz\u0105dzenia. Rz\u0105d pr\u00f3buje wykorzysta\u0107 raport jako zas\u0142on\u0119 dymn\u0105 tego, co popsu\u0142. A popsu\u0142 wiele. Ostatnio wiceminister \u015brodowiska powiedzia\u0142, \u017ce to nie ocena merytoryczna bierze g\u00f3r\u0119 w tym raporcie, a ocena polityczna. A dlaczego nie s\u0142ycha\u0107 by\u0142o g\u0142osu ministerstwa gdy niszczono wszystko, co by\u0142o do zniszczenia? Rz\u0105d Donalda Tuska, kt\u00f3ry zepsu\u0142 wi\u0119cej, ni\u017c mog\u0142o sobie zamarzy\u0107 jakiekolwiek anty\u0142upkowe lobby, mia\u0142by teraz obroni\u0107 polski gaz z \u0142upk\u00f3w? W maju br. zorganizowa\u0142em w Sejmie RP konferencj\u0119 informacyjn\u0105 dla w\u00f3jt\u00f3w, geolog\u00f3w powiatowych i starost\u00f3w gmin i powiat\u00f3w obj\u0119tych koncesjami na gaz w \u0142upkach – wed\u0142ug ich informacji by\u0142a to pierwsza tego typu akcja w Polsce. Jak wi\u0119c ci ludzie wydali opini\u0119 dotycz\u0105c\u0105 udzielania koncesji? A gdzie program wsparcia geologii powiatowej i reforma administracji geologicznej rozpocz\u0119te w 2006 roku?<\/p>\r\n

Minister skarbu zapowiada, \u017ce za trzy lata ruszy przemys\u0142owe wydobycie. W\u0105tpi\u0119, chyba \u017ce na mikroskal\u0119. A je\u015bli tak, to dlaczego rz\u0105d m\u00f3wi o zakupie elektrowni j\u0105drowych? Dlaczego Waldemar Pawlak podpisa\u0142 tak fataln\u0105 umow\u0119 zobowi\u0105zuj\u0105c\u0105 nas na dziesi\u0119ciolecia do zakupu z Rosji ogromnych ilo\u015bci najdro\u017cszego gazu w Europie bez praw do reeksportu? Dlaczego premier Tusk podpisa\u0142 pakiet klimatyczno-energetyczny i niszczy energetyk\u0119 opart\u0105 na w\u0119glu? Dlaczego rozwi\u0105za\u0142 organy doradczo-kontrolne zajmuj\u0105ce si\u0119 surowcami i ochron\u0105 \u015brodowiska, technologiami na gaz w \u0142upkach, rozwojem polskiego know-how, zaniecha\u0142 prawnych i organizacyjnych rozwi\u0105za\u0144, nie robi\u0105c w to miejsce niczego efektywnego? Dlaczego nie chce dopu\u015bci\u0107 do powo\u0142ania organ\u00f3w eksperckich, np. Polskiej S\u0142u\u017cby Geologicznej (PSG) Sejmowej Komisji Surowc\u00f3w i Energii? Ostatnie wprowadzenie dyscypliny g\u0142osowania, przywo\u0142anie do porz\u0105dku PSL i utr\u0105cenie projektu ustawy o powo\u0142aniu PSG dowodzi niekompetencji albo z\u0142ych intencji. Gdyby rz\u0105d Tuska nie usun\u0105\u0142 proponowanych przeze mnie rozwi\u0105za\u0144, ju\u017c dzi\u015b mogliby\u015bmy rozpocz\u0105\u0107 wydobycie gazu z \u0142upk\u00f3w, a nie – jak dobrze p\u00f3jdzie – dopiero w 2015 roku. Ten rz\u0105d tylko obiecuje, planuje, manipuluj\u0105c wyborcami.<\/p>\r\n

Zam\u0119t z koncesjami<\/h3>\r\n

Rz\u0105d w latach 2009-2011 sprzeda\u0142, ze szkod\u0105 dla Polak\u00f3w, oko\u0142o dw\u00f3ch trzecich koncesji obcemu kapita\u0142owi, tanio i bez jakiejkolwiek kontroli zmian w\u0142a\u015bcicielskich. Szacuj\u0119, \u017ce jedna koncesja mo\u017ce by\u0107 warta od blisko 350 mln do ponad 20 mld z\u0142 (w USA za 1 akr, czyli 0,004 km2, p\u0142aci si\u0119 25 tys. USD – nasze koncesje maj\u0105 1200 km2). Jasne – nie wsz\u0119dzie jest sweet spot (skupisko, wyj\u0105tkowo silna produkcja z otwor\u00f3w), raczej ma\u0142o gdzie, ale te\u017c gaz dla Polski jest siedem razy dro\u017cszy ni\u017c w USA, wi\u0119c koncesje musz\u0105 by\u0107 dro\u017csze. Mog\u0119 nie mie\u0107 racji, ale to powinien zweryfikowa\u0107 specjalistyczny organ pa\u0144stwa, taki jak PSG. Tymczasem rz\u0105d wzi\u0105\u0142 40 mln za 111 koncesji. Tak nale\u017ca\u0142o zrobi\u0107 przy pierwszych koncesjach, bo czas pracowa\u0142 dla nas, a i tak powetowaliby\u015bmy to sobie na nast\u0119pnych – poszukiwania by\u0142yby szybkie, na koszt i ryzyko obcego kapita\u0142u.<\/p>\r\n

Pozostaje mie\u0107 nadziej\u0119, \u017ce kiedy Najwy\u017csza Izba Kontroli opublikuje za p\u00f3\u0142 roku wyniki kontroli, mi\u0119dzy innymi na wniosek kierowanego przeze mnie Parlamentarnego Zespo\u0142u Surowc\u00f3w i Energii, dotycz\u0105cej gazu w \u0142upkach, sprawa nieco si\u0119 wyja\u015bni. Kontrola NIK nie zniech\u0119ci jednak Komisji Europejskiej do przygotowania prawa anty\u0142upkowego – nie zdziwi\u0142bym si\u0119, gdyby ju\u017c by\u0142o pisane, i to nie w Brukseli, i nie za pieni\u0105dze unijne. Sarkastycznie mo\u017cna skomentowa\u0107: no, chyba \u017ce kto\u015b bierze pieni\u0105dze dwa razy.<\/p>\r\n

Bu\u0142garia pod presj\u0105<\/h3>\r\n

Mam prawo s\u0105dzi\u0107, \u017ce dzia\u0142a wcze\u015bniej sprawdzony lobbing gospodarczo-polityczny. Wystarczy przypomnie\u0107 sobie, co sta\u0142o si\u0119 w Bu\u0142garii. Najpierw wydano koncesje dla firmy Chevron, a potem pojawi\u0142y si\u0119 nagle zorganizowane protesty i Bu\u0142garia cofn\u0119\u0142a koncesj\u0119 Chevronowi, rekompensuj\u0105c mu straty! M\u00f3wi si\u0119, \u017ce to Rosja doprowadzi\u0142a do zdymisjonowania ministra gospodarki Trajczo Trajkowa, motoru wydobycia gazu z \u0142upk\u00f3w w Bu\u0142garii. Nie wiemy, czy rz\u0105d Tuska \u015bledzi t\u0119 spraw\u0119 i wyci\u0105ga wnioski, ale wed\u0142ug pojawiaj\u0105cych si\u0119 informacji szefem oddzia\u0142u Chevron w Polsce zosta\u0142a osoba z do\u015bwiadczeniem z Turkmenistanu, a doradc\u0105 zarz\u0105du Exxon Mobil do spraw gazu w \u0142upkach jest by\u0142y ambasador USA w tym kraju. Rosja zr\u0119cznie kontroluje, to co dzieje si\u0119 ze z\u0142o\u017cami w Turkmenistanie, nie w\u0105tpi\u0119, \u017ce mia\u0142a dobre kontakty z rezyduj\u0105cymi tam specjalistami z USA. Zreszt\u0105 Rosja nawet handluje turkme\u0144skim gazem, zarabiaj\u0105c krocie.<\/p>\r\n

Czy grozi nam wi\u0119c \u015bcie\u017cka Turkmenistanu, skoro sprawdzeni tam ludzie maj\u0105 potencja\u0142, aby skutecznie pr\u00f3bowa\u0107 wprowadzi\u0107 sprawdzone metody i dokona\u0107 tego, co zrobiono z gazem w\u0142a\u015bnie w tym kraju? Co ciekawe, taki mniej wi\u0119cej scenariusz przewidywa\u0142, chyba ze dwa lata temu, Grzegorz Pytel, jeden z najbardziej do\u015bwiadczonych ekspert\u00f3w w zakresie globalnego rynku ropy i gazu, na sta\u0142e mieszkaj\u0105cy w Anglii. Widz\u0105c, co dzieje si\u0119 w Sejmie, oboj\u0119tno\u015b\u0107 pos\u0142\u00f3w PO oraz uleg\u0142o\u015b\u0107 PSL nie znajduj\u0119 argument\u00f3w, aby zaprzeczy\u0107. Oceny wielko\u015bci zasob\u00f3w gazu w \u0142upkach w Polsce s\u0105 skrajne – a przecie\u017c z geologicznego punktu widzenia od milion\u00f3w lat jest go tyle samo. Na wielko\u015b\u0107 szacunk\u00f3w wp\u0142ywaj\u0105 za\u0142o\u017cenia, jakie przyj\u0119to w zakresie efektywno\u015bci technologii wydobycia oraz znane lub przyj\u0119te parametry geologiczne. Wed\u0142ug moich oszacowa\u0144, wydobywalnego gazu mamy oko\u0142o 1,9 bln m3, co poda\u0142em po raz pierwszy publicznie na portalu g\u00f3rniczym NETT na kilka dni przed opublikowaniem raportu przez Pa\u0144stwowy Instytut Geologiczny. Co ciekawe, PIG podaje warto\u015b\u0107 1,92 bln m3 jako wielko\u015b\u0107 maksymaln\u0105, ale jako zasoby najbardziej prawdopodobne wed\u0142ug PIG oscyluj\u0105 w okolicach 0,5 bln m3. Wspomniana kontrola Naczelnej Izby Kontroli obejmuje tak\u017ce zasadno\u015b\u0107 raportu opublikowanego przez PIG.<\/p>\r\n

Zani\u017canie wielko\u015bci wydobywalnych zasob\u00f3w gazu jest w interesie inwestor\u00f3w, kt\u00f3rzy dostaj\u0105 mocny argument do walki o niskie opodatkowanie wydobycia gazu w przysz\u0142o\u015bci – skoro bowiem gazu jest ma\u0142o, to jego wydobycie na jednostk\u0119 obj\u0119to\u015bci jest wi\u0119ksze, nie mo\u017cna wi\u0119c nak\u0142ada\u0107 podatk\u00f3w. Tak te\u017c traktuj\u0119 ostatni raport S\u0142u\u017cby Geologicznej USA, kt\u00f3ra dba o interesy inwestor\u00f3w z USA, zani\u017caj\u0105c wielko\u015b\u0107 polskich zasob\u00f3w kilkadziesi\u0105t razy.<\/p>\r\n

Prof. Mariusz-Orion J\u0119drysek<\/em><\/strong><\/p>\r\n

Prof. Mariusz-Orion J\u0119drysek, pose\u0142 niezale\u017cny (niezrzeszony), wiceprzewodnicz\u0105cy Parlamentarnego Zespo\u0142u Surowc\u00f3w i Energii, g\u0142\u00f3wny geolog kraju w latach 2005-2007, inicjator poszukiwa\u0144 gazu w \u0142upkach w Polsce.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Raport dotycz\u0105cy \u015brodowiskowych aspekt\u00f3w poszukiwa\u0144 i eksploatacji gazu w \u0142upkach, opublikowany 7 wrze\u015bnia, zosta\u0142 wykonany na zam\u00f3wienie Komisji Europejskiej ds. \u015arodowiska. Jak nale\u017ca\u0142o si\u0119 spodziewa\u0107, jest on niekorzystny dla eksploatacji gazu z \u0142upk\u00f3w, jego autorzy chc\u0105 bowiem, aby Komisja dokona\u0142a strategicznego przegl\u0105du potencjalnego ryzyka i rozwa\u017cy\u0142a m.in. ograniczenie lub zakazanie rozwoju projekt\u00f3w \u0142upkowych na obszarach […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[9],"tags":[89,23,92],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/61263"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=61263"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/61263\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=61263"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=61263"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=61263"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}