{"id":61162,"date":"2012-09-23T21:46:31","date_gmt":"2012-09-24T02:46:31","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=61162"},"modified":"2012-09-24T06:43:17","modified_gmt":"2012-09-24T11:43:17","slug":"potepienie-modernizmu-list-pasterski-kard-dezydery-mercier","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=61162","title":{"rendered":"Pot\u0119pienie modernizmu (list pasterski) – Kard. Dezydery Mercier<\/em>"},"content":{"rendered":"

Kardyna\u0142 Dezydery Felician Franciszek J\u00f3zef Mercier (<\/strong>1851-1926) by\u0142 pi\u0105tym z siedmiorga dzieci Paw\u0142a Leona i Anny Marii Barbe-Croquet. Po przyj\u0119ciu w 1874 roku \u015bwi\u0119ce\u0144 kap\u0142a\u0144skich kontynuowa\u0142 studia na Katolickim Uniwersytecie w Lowanium, gdzie obroni\u0142 licencjat z teologii (w tej dziedzinie jest to stopie\u0144 wy\u017cszy ni\u017c magisterium) oraz doktorat z psychologii. W latach 1877-1882 zarz\u0105dza\u0142 i wyk\u0142ada\u0142 filozofi\u0119 w ni\u017cszym seminarium duchownym w Mechelen, nast\u0119pnie psychologi\u0119 w swej Alma Mater, gdzie kierowa\u0142 r\u00f3wnie\u017c Wy\u017cszym Instytutem Teologii. W latach 1892-1906 by\u0142 regensem seminarium w Mechelen. W tym czasie zasiada\u0142 w kapitule katedralnej i by\u0142 redaktorem magazynu teologicznego Revue N\u00c3\u00a9oscolastique<\/em>.\u00a0<\/p>\r\n

W 1906 r. zosta\u0142 mianowany przez papie\u017ca \u015bw. Piusa X ordynariuszem Mechelen, a rok p\u00f3\u017aniej kreowany kardyna\u0142em. W czasie I wojny \u015bwiatowej nie opu\u015bci\u0142 Belgii. Po wojnie zainicjowa\u0142 dzia\u0142alno\u015b\u0107 Mi\u0119dzynarodowej Unii Bada\u0144 Spo\u0142ecznych oraz uzyska\u0142 od papie\u017ca Benedykta XV* pozwolenie na zorganizowanie – z inicjatywy o. Ferdynanda Portala CM i Karola Longleya Wooda, Lorda Halifax, wp\u0142ywowego anglokatolika – nieformalnych rozm\u00f3w, kt\u00f3rych uczestnicy mieli om\u00f3wi\u0107 kwesti\u0119 najwa\u017cniejszych przeszk\u00f3d utrudniaj\u0105cych nawi\u0105zanie komunii pomi\u0119dzy \u201eKo\u015bcio\u0142em Anglii\u201d a Ko\u015bcio\u0142em Powszechnym. Spotkaniom tym, ograniczonym jedynie do dyskusji, kres po\u0142o\u017cy\u0142a \u015bmier\u0107 kardyna\u0142a w 1926 roku.\u00a0<\/p>\r\n

W zwi\u0105zku z t\u0105 inicjatyw\u0105 wok\u00f3\u0142 osoby kardyna\u0142a Merciera naros\u0142o wiele legend, a moderni\u015bci i \u201eekumeni\u015bci\u201d cz\u0119sto przedstawiaj\u0105 go jako jednego z ojc\u00f3w wsp\u00f3\u0142cze\u015bnie i fa\u0142szywie rozumianego ekumenizmu. O tym, \u017ce by\u0142o inaczej znakomicie \u015bwiadczy poni\u017cszy list, wystosowany do wiernych z okazji wydania przez papie\u017ca \u015bw. Piusa X encykliki Pascendi<\/em> i Syllabusa<\/em>. List dowodzi nie tylko rzeczywistych pogl\u0105d\u00f3w kardyna\u0142a, ale r\u00f3wnie\u017c tego, jak bardzo nieuprawnione s\u0105 pr\u00f3by powo\u0142ywania si\u0119 zwolennik\u00f3w p\u00f3\u017aniejszych \u201ereform\u201d na to, i\u017c w czasach pontyfikat\u00f3w poprzedzaj\u0105cych II Sob\u00f3r Watyka\u0144ski mo\u017cna by\u0142o obserwowa\u0107 jak\u0105kolwiek tendencj\u0119 w tym kierunku, kt\u00f3ra usprawiedliwia\u0142aby twierdzenie, \u017ce najwa\u017cniejsze soborowe zmiany stanowi\u0105 doktrynalny rozw\u00f3j, a nie zupe\u0142n\u0105 nowo\u015b\u0107 i zerwanie z poprzednim nauczaniem.\u00a0<\/p>\r\n

—***—\u00a0<\/strong><\/p>\r\n

Pot\u0119pienie modernizmu<\/h2>\r\n

Umi\u0142owani Bracia!<\/p>\r\n

Trzeciego lipca 1907 r. Ojciec \u015awi\u0119ty przygotowa\u0142 list\u0119 b\u0142\u0119d\u00f3w, kt\u00f3re p\u00f3\u017aniej zosta\u0142y zebrane pod nazw\u0105 modernizmu i pot\u0119pione.<\/p>\r\n

Nast\u0119pnie papie\u017c skierowa\u0142 8 wrze\u015bnia do katolickiego \u015bwiata encyklik\u0119 – niezwykle wyczerpuj\u0105c\u0105, pisan\u0105 z moc\u0105 i bardzo jasno – w kt\u00f3rej przedstawi\u0142 powody pot\u0119pienia modernizmu. Dzi\u0119ki Bogu te b\u0142\u0119dy, kt\u00f3re dot\u0105d zaatakowa\u0142y Francj\u0119 i Itali\u0119, przyci\u0105gaj\u0105 niewielu zwolennik\u00f3w w Belgii. Zostali\u015bcie [przed nimi] uchronieni dzi\u0119ki czujno\u015bci waszych pasterzy, dzi\u0119ki duchowi naukowej bezstronno\u015bci i chrze\u015bcija\u0144skiego pos\u0142usze\u0144stwa, kt\u00f3ry o\u017cywia przedstawicieli szkolnictwa wy\u017cszego w waszym kraju. Niemniej jednak, umi\u0142owani bracia, uwa\u017cam za sw\u00f3j duszpasterski obowi\u0105zek powiadomi\u0107 was i pouczy\u0107 odno\u015bnie do tej papieskiej encykliki, kt\u00f3ra odt\u0105d w historii ko\u015bcielnej znana b\u0119dzie dzi\u0119ki rozpoczynaj\u0105cym j\u0105 \u0142aci\u0144skim s\u0142owom jako Pascendi Dominici gregis lub kr\u00f3cej Pascendi.<\/p>\r\n

Poniewa\u017c Ojciec \u015awi\u0119ty kieruje sw\u00f3j list do ka\u017cdego Ko\u015bcio\u0142a partykularnego, to znaczy do biskup\u00f3w, kap\u0142an\u00f3w i katolickiego laikatu, jego zamys\u0142em jest, by ka\u017cdy z osobna wyci\u0105gn\u0105\u0142 z niej korzy\u015b\u0107. Ponadto znaczenie tego dokumentu nadaje mu warto\u015b\u0107 historyczn\u0105 – st\u0105d ci, kt\u00f3rym Ko\u015bci\u00f3\u0142, nasza Matka, le\u017cy na sercach, powinni by\u0107 zorientowani co do jego znaczenia, cho\u0107by tylko w najistotniejszych sprawach. Dobrze wiadomo, \u017ce od chwili, gdy tylko papie\u017c przem\u00f3wi\u0142 – a raczej zanim jeszcze to zrobi\u0142, a agencje telegraficzne zapowiedzia\u0142y, \u017ce przem\u00f3wi – ateistyczna prasa zacz\u0119\u0142a rzecz przeinacza\u0107, a gazety i czasopisma wrogie Ko\u015bcio\u0142owi w naszym kraju nie tylko nie opublikowa\u0142y tekstu, nie tylko dok\u0142adnie i uczciwie nie przedstawi\u0142y og\u00f3lnej tre\u015bci encykliki, ale z zapa\u0142em, wsp\u00f3lnie i zgodnie wyja\u015bnia\u0142y swoje stanowisko, spiera\u0142y si\u0119 o s\u0142owo \u201emodernizm\u201d czyni\u0105c wysi\u0142ki, aby przekona\u0107 swych zaufanych czytelnik\u00f3w, \u017ce papie\u017c pot\u0119pia nowoczesn\u0105 my\u015bl, kt\u00f3ra w ich dwuznacznym j\u0119zyku oznacza wsp\u00f3\u0142czesn\u0105 nauk\u0119 oraz metody, kt\u00f3rymi ona si\u0119 pos\u0142uguje.\u00a0<\/p>\r\n

To obra\u017aliwe i b\u0142\u0119dne wyobra\u017cenie dotycz\u0105ce papie\u017ca i jego wiernych zwolennik\u00f3w by\u0107 mo\u017ce zyska\u0142o uznanie niekt\u00f3rych z was. Dlatego jest naszym szczerym pragnieniem rozwia\u0107 je wyja\u015bniaj\u0105c czym jest modernizm, a tym samym, jakie by\u0142y powody, kt\u00f3re doprowadzi\u0142y do pot\u0119pienia go przez najwy\u017csz\u0105 w\u0142adz\u0119 w Ko\u015bciele.\u00a0<\/p>\r\n

Jaka jest podstawowa idea modernizmu?\u00a0<\/strong><\/p>\r\n

Modernizm nie jest nowoczesnym wyrazem nauki, a zatem jego pot\u0119pienie nie oznacza pot\u0119pienia nauki, z kt\u00f3rej jeste\u015bmy tak dumni, ani nie jest wyrazem dezaprobaty wobec jej metod, kt\u00f3re zachowuj\u0105 wszyscy katoliccy naukowcy i szczyc\u0105 si\u0119, mog\u0105c wed\u0142ug nich naucza\u0107 i post\u0119powa\u0107.\u00a0<\/p>\r\n

Modernizm w istocie polega na twierdzeniu, \u017ce dusza religijna musi czerpa\u0107 z siebie, z niczego poza sob\u0105, przedmiot i podstaw\u0119 swej wiary. Odrzuca on wszelkie objawienie narzucone sumieniu, a tym samym, jako konieczna konsekwencja, staje si\u0119 zaprzeczeniem doktrynalnego autorytetu Ko\u015bcio\u0142a za\u0142o\u017conego przez Jezusa Chrystusa. Ponadto zaprzecza, by hierarchia ustanowiona przez Boga mia\u0142a prawo do rz\u0105dzenia chrze\u015bcija\u0144skim spo\u0142ecze\u0144stwem.<\/p>\r\n

Aby lepiej zrozumie\u0107 znaczenie tego podstawowego b\u0142\u0119du, przypomnijmy nauczanie katolickiego katechizmu dotycz\u0105ce natury i misji Ko\u015bcio\u0142a.<\/p>\r\n

Chrystus nie ukaza\u0142 si\u0119 \u015bwiatu jako przyw\u00f3dca ruchu filozoficznego, niepewny swej w\u0142asnej nauki! Nie pozostawi\u0142 mo\u017cliwego do zmiany systemu pogl\u0105d\u00f3w, nad kt\u00f3rym Jego uczniowie mogliby debatowa\u0107. Wr\u0119cz przeciwnie! Umocniony sw\u0105 Bosk\u0105 m\u0105dro\u015bci\u0105 i suwerenn\u0105 w\u0142adz\u0105, og\u0142osi\u0142 i na\u0142o\u017cy\u0142 na ludzi objawione s\u0142owo, kt\u00f3re zapewnia zbawienie wieczne, oraz wskaza\u0142 im wy\u0142\u0105czny spos\u00f3b jego osi\u0105gni\u0119cia. Og\u0142osi\u0142 dla nich kodeks moralny, daj\u0105c im niezawodn\u0105 pomoc, bez kt\u00f3rej niemo\u017cliwe jest zachowanie tych przykaza\u0144 w praktyce. \u0141aska i sakramenty, kt\u00f3re jej nam udzielaj\u0105 lub j\u0105 nam przywracaj\u0105, gdy po popadni\u0119ciu w grzech zn\u00f3w j\u0105 odnajdujemy dzi\u0119ki pokucie, tworz\u0105 razem t\u0119 pomoc, t\u0119 ekonomi\u0119 zbawienia. Chrystus ustanowi\u0142 Ko\u015bci\u00f3\u0142, a poniewa\u017c mia\u0142 przebywa\u0107 tu na ziemi zaledwie kilka lat, powierzy\u0142 sw\u0105 moc Aposto\u0142om, a po nich ich nast\u0119pcom, papie\u017com i biskupom. Episkopat w jedno\u015bci z Ojcem \u015awi\u0119tym, przyj\u0105\u0142 w\u00f3wczas i sam tylko wykonuje prawo oficjalnego g\u0142oszenia i wyja\u015bniania nauki objawionej przez Chrystusa – i to on [episkopat] i sam papie\u017c jest uprawniony do pot\u0119piania b\u0142\u0119d\u00f3w, kt\u00f3re s\u0105 niezgodne z jego nauczaniem.\u00a0<\/p>\r\n

Chrze\u015bcijanin to ten, kto ufa w\u0142adzy Ko\u015bcio\u0142a i szczerze przyjmuje nauk\u0119 podan\u0105 mu do wierzenia przez Ko\u015bci\u00f3\u0142. Ten, kto odrzuca lub kwestionuje jego autorytet i w konsekwencji odrzuca jedn\u0105 lub wi\u0119cej prawd, w kt\u00f3re jest zobowi\u0105zany wierzy\u0107, sam wy\u0142\u0105cza si\u0119 z owczarni Chrystusowej.<\/p>\r\n

Ko\u015bci\u00f3\u0142 i moderni\u015bci<\/strong><\/p>\r\n

Ekskomunika og\u0142oszona przez papie\u017ca przeciwko zatwardzia\u0142ym modernistom, a kt\u00f3r\u0105 [jej] przeciwnicy charakteryzuj\u0105 jako akt despotyzmu, jest prosta, naturalna, i postrzegamy j\u0105 jedynie jako kwesti\u0119 wierno\u015bci. Czy wierzysz w bosk\u0105 w\u0142adz\u0119 Ko\u015bcio\u0142a? Czy publicznie i w sercu zgadzasz si\u0119 z tym, co Ko\u015bci\u00f3\u0142 nakazuje w imi\u0119 Chrystusa? Czy godzisz si\u0119 by\u0107 mu pos\u0142usznym? Je\u015bli tak, Ko\u015bci\u00f3\u0142 ofiarowuje Ci swoje sakramenty i zobowi\u0105zuje si\u0119 do bezpiecznego przeprowadzenia Ci\u0119 do przystani zbawienia. Je\u015bli nie, w\u00f3wczas z rozmys\u0142em zrywasz wi\u0119\u017a, kt\u00f3ra ci\u0119 \u0142\u0105czy z Ko\u015bcio\u0142em i kt\u00f3ra zosta\u0142a u\u015bwi\u0119cona \u0142ask\u0105. Przed Bogiem i swoim sumieniem ju\u017c nie nale\u017cysz do Ko\u015bcio\u0142a – nie pozostawaj d\u0142u\u017cej w uporczywej hipokryzji fa\u0142szywego cz\u0142onka jego owczarni. Nie mo\u017cesz uczciwie podawa\u0107 si\u0119 za jednego z jego syn\u00f3w, a skoro Ko\u015bci\u00f3\u0142 nie mo\u017ce bra\u0107 udzia\u0142u w hipokryzji i \u015bwi\u0119tokradztwie, ka\u017ce ci – je\u015bli go do tego zmusisz – opu\u015bci\u0107 swe szeregi. Oczywi\u015bcie, odrzuci ci\u0119 tylko na tak d\u0142ugo, jak sam tego b\u0119dziesz chcia\u0142. W dniu, w kt\u00f3rym po\u017ca\u0142ujesz b\u0142\u0105kania si\u0119 z dala od owczarni i powr\u00f3cisz, by lojalnie uzna\u0107 jego w\u0142adz\u0119, Ko\u015bci\u00f3\u0142 przyjmie ci\u0119 z \u0142agodno\u015bci\u0105 i potraktuje tak samo, jak ojciec syna marnotrawnego, kt\u00f3ry czule powita\u0142 swe skruszone dziecko. Taka w\u0142a\u015bnie jest natura Ko\u015bcio\u0142a. Episkopat katolicki, kt\u00f3rego g\u0142ow\u0105 jest papie\u017c, jest spadkobierc\u0105 Kolegium Apostolskiego i naucza wiernych prawdziwego chrze\u015bcija\u0144skiego objawienia.<\/p>\r\n

I podobnie jak \u017cycie ca\u0142ego organizmu skupia si\u0119 wok\u00f3\u0142 g\u0142owy, kt\u00f3ra kieruje jego dzia\u0142aniami i koordynuje wszystkie jego ruchy, tak samo papie\u017c zapewnia jedno\u015b\u0107 Ko\u015bcio\u0142owi nauczaj\u0105cemu; i za ka\u017cdym razem, gdy kto\u015b z wiernych, nawet biskup, g\u0142osi co\u015b przeciwnego \u015bwi\u0119tej nauce, Ojciec \u015awi\u0119ty rozstrzyga rzecz z najwy\u017csz\u0105 w\u0142adz\u0105, a od [decyzji] tej w\u0142adzy nie ma odwo\u0142ania.<\/p>\r\n

W ko\u0144cu ca\u0142a kwestia sprowadza si\u0119 do tego, by chrze\u015bcijanin, ilekro\u0107 ma w\u0105tpliwo\u015bci, zada\u0142 sobie te dwa pytania: W co teraz musz\u0119 wierzy\u0107? Dlaczego musz\u0119 w to wierzy\u0107? A odpowied\u017a jest taka – wierz\u0119 w to, czego nauczaj\u0105 biskupi katoliccy pozostaj\u0105cy w jedno\u015bci z papie\u017cem; jestem zmuszony w to uwierzy\u0107, poniewa\u017c episkopat w jedno\u015bci z papie\u017cem stanowi organ, kt\u00f3ry przekazuje wiernym objawion\u0105 nauk\u0119 Jezusa Chrystusa. Pozw\u00f3lcie mi doda\u0107 na marginesie, \u017ce organ ten nie jest niczym innym ni\u017c tradycj\u0105, kt\u00f3r\u0105 wierz\u0105cy chrze\u015bcijanin musi wiernie przyj\u0105\u0107 i przestrzega\u0107. Zatem pot\u0119piony przez papie\u017ca modernizm jest zaprzeczeniem nauki Ko\u015bcio\u0142a – tej prostej prawdy, kt\u00f3rej nauczy\u0142e\u015b si\u0119 jako dziecko przygotowuj\u0105ce si\u0119 do pierwszej Komunii \u015bw.\u00a0<\/p>\r\n

Zwi\u0105zki modernizmu z protestantyzmem<\/strong><\/p>\r\n

Rodz\u0105ce si\u0119 idee doktryn modernistycznych ujrza\u0142y pierwsze promienie s\u0142o\u0144ca w protestanckich Niemczech. Jednak idee te bardzo szybko przyj\u0119\u0142y si\u0119 w Anglii, a kilka ich odmian przenikn\u0119\u0142o do Stan\u00f3w Zjednoczonych. Duch modernizmu pojawi\u0142 si\u0119 w krajach katolickich za spraw\u0105 pism pewnych autor\u00f3w niepomnych tradycji Ko\u015bcio\u0142a i ogromem swoich b\u0142\u0119d\u00f3w wstrz\u0105sn\u0105\u0142 lojalnymi sumieniami, kt\u00f3re wiernie trwa\u0142y przy swoich przyrzeczeniach chrzcielnych. Obecno\u015b\u0107 tego ducha zaznaczy\u0142a si\u0119 w ca\u0142ej Francji, skutki zarazy odczu\u0142a Italia i zainfekowali si\u0119 nim niekt\u00f3rzy katolicy w Anglii i Niemczech. Belgia, szcz\u0119\u015bliwie, jest jednym z tych kraj\u00f3w katolickich, kt\u00f3re najskuteczniej opar\u0142y si\u0119 jego szkodliwym wp\u0142ywom.<\/p>\r\n

Trzeba wam wiedzie\u0107, \u017ce czynimy rozr\u00f3\u017cnienie pomi\u0119dzy modernistycznymi teoriami a duchem, kt\u00f3ry je o\u017cywia. Teorie rozpowszechniane w pismach filozoficznych, teologicznych, egzegetycznych i apologetycznych zosta\u0142y znakomicie usystematyzowane w encyklice Pascendi. A poniewa\u017c mieli\u015bcie przywilej, by unikn\u0105\u0107 ich wp\u0142yw\u00f3w, nie jest rzecz\u0105 konieczn\u0105 dowodzi\u0107 wam, \u017ce teorie te s\u0105 ca\u0142kowicie sprzeczne z wiar\u0105 i zdrow\u0105 filozofi\u0105.\u00a0<\/p>\r\n

Jednak jeszcze bardziej obawiam si\u0119 zagro\u017cenia, jakie dla waszych dusz stanowi modernizm wynikaj\u0105cy z protestantyzmu.<\/p>\r\n

Wiecie, na czym polega protestantyzm. Luter kwestionowa\u0142 prawo Ko\u015bcio\u0142a do autorytatywnego nauczania \u015bwiata chrze\u015bcija\u0144skiego o objawieniu Jezusa Chrystusa. Chrze\u015bcijanin – twierdzi\u0142 – jest samowystarczalny w swych wierzeniach. Luter wywodzi\u0142 elementy swojej wiary z Pisma \u015bw., kt\u00f3re ka\u017cdy cz\u0142owiek [wed\u0142ug niego] mo\u017ce obja\u015bnia\u0107 bezpo\u015brednio pod natchnieniem Ducha \u015awi\u0119tego. Nie dopuszcza\u0142 on istnienia w Ko\u015bciele w\u0142adzy zorganizowanej hierarchicznie, kt\u00f3ra wiernie przekazuje \u015bwiatu nauk\u0119 objawion\u0105 i ma prawo do obja\u015bniania oraz strze\u017cenia tej nauki w ca\u0142ej jej pe\u0142ni.<\/p>\r\n

Jest to zasadniczy punkt sporu mi\u0119dzy katolicyzmem a protestantyzmem. Katolik twierdzi, \u017ce wiara chrze\u015bcija\u0144ska jest przekazywana wiernym przez ustanowiony w tym celu urz\u0105d, kt\u00f3rym jest katolicki episkopat, i \u017ce ta wiara opiera si\u0119 na akceptacji w\u0142adzy owego urz\u0119du. Protestant, wr\u0119cz przeciwnie, twierdzi, \u017ce jest to sprawa wy\u0142\u0105cznie w\u0142asnego os\u0105du opartego o [samodzieln\u0105] interpretacj\u0119 Biblii. \u201eKo\u015bci\u00f3\u0142\u201d protestancki z konieczno\u015bci jest niewidzialny, gdy\u017c zale\u017cy od domniemanej zgody indywidualnych sumie\u0144 co do znaczenia Pisma \u015bw. Tak uj\u0119ty protestantyzm zosta\u0142 pot\u0119piony przez Sob\u00f3r Trydencki w XVI wieku i nie ma cz\u0142owieka, kt\u00f3ry \u015bmia\u0142by nazywa\u0107 si\u0119 protestantem i jednocze\u015bnie uwa\u017ca\u0107 si\u0119 za katolika.\u00a0<\/p>\r\n

Lecz duch protestantyzmu wkrad\u0142 si\u0119 tu i \u00f3wdzie do \u015brodowisk katolickich, owocuj\u0105c koncepcjami, w kt\u00f3rych mo\u017cemy odnale\u017a\u0107 mieszank\u0119 szczerej pobo\u017cno\u015bci – religijnych sk\u0142onno\u015bci katolickiej duszy – oraz intelektualnych b\u0142\u0119d\u00f3w protestantyzmu. Fryderyk Paulsen, profesor Racjonalistycznego Uniwersytetu Protestanckiego w Berlinie, m\u00f3wi\u0105c o encyklice <\/em>Pascendi<\/em>, przyznaje, \u017ce zachodzi tu dziwna okoliczno\u015b\u0107. \u201eWydaje si\u0119 – m\u00f3wi – \u017ce wszystkie teorie pot\u0119pione przez [t\u0119] encyklik\u0119 maj\u0105 niemieckie pochodzenie, a przecie\u017c nie ma prawie \u017cadnego teologa w Niemczech, kt\u00f3ry broni\u0142by modernizmu na swym w\u0142asnym wydziale teologii\u201d.<\/p>\r\n

To bardzo znacz\u0105ce. Ale \u015blady ducha protestantyzmu w niemieckich o\u015brodkach uniwersyteckich pochodz\u0105 z czas\u00f3w dawniejszych ni\u017c dzisiejsze.<\/p>\r\n

Gdy w 1869 r. Pius IX zwo\u0142a\u0142 sob\u00f3r, wielce uczony i dobrze znany katolicki profesor uniwersytetu w Monachium, [Jan] D\u00f6llinger, kt\u00f3ry p\u00f3\u017aniej publicznie porzuci\u0142 wiar\u0119, pisz\u0105c a propos roli biskup\u00f3w na soborach, stwierdza\u0142: \u201eBiskupi musz\u0105 by\u0107 obecni na soborze, aby \u015bwiadczy\u0107 o wierze swoich diecezji, a definicje tam uchwalane musz\u0105 by\u0107 wyrazem ich wsp\u00f3lnych przekona\u0144\u201d. Tutaj macie, umi\u0142owani bracia, zgod\u0119 indywidualnego sumienia zast\u0105pion\u0105 wskazaniami w\u0142adzy.\u00a0<\/p>\r\n

Duch modernizmu w pismach ks. Tyrrella<\/strong><\/p>\r\n

Najinteligentniejszym obserwatorem wsp\u00f3\u0142czesnego ruchu modernistycznego i jego najbardziej wyrazistych tendencji, kt\u00f3ry uchwyci\u0142 jego prawdziwe znaczenie, i kt\u00f3ry jest chyba najg\u0142\u0119biej przepojony jego duchem, jest angielski ksi\u0105dz [Jerzy] Tyrrell. Po\u015br\u00f3d licznych pism opublikowanych przez niego w ostatnich dziesi\u0119ciu latach jest wiele buduj\u0105cych, wiele, za kt\u00f3re jeste\u015bmy ich autorowi g\u0142\u0119boko wdzi\u0119czni. Lecz cz\u0119sto w duchu, kt\u00f3ry o\u017cywia te dzie\u0142a, odnajdujemy podstawowy b\u0142\u0105d D\u00f6llingera, czyli rzeczywist\u0105 zasad\u0119 protestantyzmu.<\/p>\r\n

Nie jest to jednak zaskakuj\u0105ce, poniewa\u017c ks. Tyrrell jest konwertyt\u0105 i kszta\u0142ci\u0142 si\u0119, b\u0119d\u0105c pod wp\u0142ywem protestant\u00f3w.\u00a0<\/p>\r\n

Tyrrell, kt\u00f3ry skupia\u0142 si\u0119 tylko na wewn\u0119trznym funkcjonowaniu sumienia, niepomny tradycji dogmatycznych i historii Ko\u015bcio\u0142a, zabiegaj\u0105cy przede wszystkim o to, by utrzyma\u0107 w \u0142onie Ko\u015bcio\u0142a tych naszych wsp\u00f3\u0142czesnych, kt\u00f3rych wprawia w zak\u0142opotanie g\u0142o\u015bna krytyka wyra\u017cana przez niewierz\u0105cych (tych niewierz\u0105cych, kt\u00f3rzy czasami w imi\u0119 nauk przyrodniczych, czasem w imi\u0119 krytyki historycznej, usi\u0142uj\u0105 narzuci\u0107 filozoficzne uprzedzenia i przesadnie krytyczne domniemania jako wnioski wyci\u0105gane z nauki w sprzeczno\u015bci z nasz\u0105 wiar\u0105), powt\u00f3rzy\u0142, po czterdziestoletniej przerwie, atak analogiczny do tego, kt\u00f3rego dokona\u0142 odst\u0119pca D\u00f6llinger.<\/p>\r\n

Objawienie – m\u00f3wi on – nie jest doktrynalnym depozytem powierzonym Ko\u015bcio\u0142owi nauczaj\u0105cemu, od kt\u00f3rego wierny otrzymuje autentyczny wyk\u0142ad w czasach, gdy taka autorytatywna deklaracja jest potrzebna. Jest to zbiorowe \u017cycie pobo\u017cnych dusz, czy raczej ka\u017cdego cz\u0142owieka dobrej woli, kt\u00f3ry aspiruje do idea\u0142u przewy\u017cszaj\u0105cego materialne ambicje egotyka. Chrze\u015bcija\u0144scy \u015bwi\u0119ci s\u0105 elit\u0105 tej niewidzialnej spo\u0142eczno\u015bci, tej wsp\u00f3lnoty \u015bwi\u0119tych. Podczas gdy \u017cycie religijne toczy si\u0119 niezmiennym torem w g\u0142\u0119bi chrze\u015bcija\u0144skiego sumienia, pogl\u0105dy \u201eteologiczne\u201d powstaj\u0105 w intelekcie, wyra\u017caj\u0105 si\u0119 w formu\u0142ach dyktowanych potrzebami chwili – aczkolwiek mniej zgodnych z rzeczywisto\u015bci\u0105 \u017cywej wiary – i stosownie do tego s\u0105 dogmatycznie definiowane. Autorytet Ko\u015bcio\u0142a katolickiego wyja\u015bnia \u017cycie wewn\u0119trzne wiernych, niejako podsumowuje skutki dzia\u0142ania sumienia uniwersalnego i og\u0142asza to w formie dogmatu. Ale prawdziwe wewn\u0119trzne \u017cycie religijne pozostaje najwy\u017cszym przewodnikiem w sprawach wiary i dogmat\u00f3w.<\/p>\r\n

Ponadto si\u0142a podlegaj\u0105ca tysi\u0105cu waha\u0144 inteligencji zmienia kodeks wiary. Z kolei dogmaty Ko\u015bcio\u0142a zmieniaj\u0105 sw\u00f3j sens, je\u015bli ju\u017c niekoniecznie sformu\u0142owanie, wed\u0142ug [gust\u00f3w] kolejnych pokole\u0144, do kt\u00f3rych Ko\u015bci\u00f3\u0142 przemawia. Mimo to Ko\u015bci\u00f3\u0142 katolicki pozostaje jeden i jest wierny swemu Za\u0142o\u017cycielowi, od czas\u00f3w bowiem Chrystusa ten sam duch religii i \u015bwi\u0119to\u015bci o\u017cywia kolejne pokolenia chrze\u015bcija\u0144skiego \u015bwiata i wszystkie one spotykaj\u0105 si\u0119 na wsp\u00f3lnym gruncie, kt\u00f3ry przede wszystkim jest uczuciem synowskiego oddania naszemu Ojcu w niebie, mi\u0142o\u015bci do cz\u0142owieka i powszechnego braterstwa.<\/p>\r\n

Przyczyny rozwoju modernizmu<\/strong><\/p>\r\n

Taka, umi\u0142owani bracia, jest istota modernizmu.<\/p>\r\n

Wiod\u0105ca idea tego systemu uleg\u0142a przemo\u017cnemu wp\u0142ywowi filozofii Kanta, kt\u00f3ry sam by\u0142 protestantem i autorem szczeg\u00f3lnej teorii, w my\u015bl kt\u00f3rej powszechne prze\u015bwiadczenie nauki stoi w opozycji do wy\u0142\u0105cznie osobistego prze\u015bwiadczenia w kwestiach religii. Bez w\u0105tpienia by\u0142o to zach\u0142y\u015bni\u0119cie si\u0119, tak powszechne, jak nieprzemy\u015blane, kt\u00f3re kusi tak wiele znakomitych umys\u0142\u00f3w do wykorzystywania w historii – zw\u0142aszcza historii Pisma \u015bw. i naszych dogmat\u00f3w – arbitralnej i apriorycznej hipotezy ewolucji, kt\u00f3ra, daleka od tego, by mog\u0142a stanowi\u0107 og\u00f3lne prawo w dziedzinie ludzkiego rozumowania, nie zosta\u0142a nawet udowodniona w tak ograniczonym zakresie, jak powstawanie gatunk\u00f3w zwierz\u0119cych i ro\u015blinnych. Sama w sobie idea ta, kt\u00f3ra pocz\u0105tkowo zainspirowa\u0142a wielu p\u0142odnych mistrz\u00f3w katolickiej szko\u0142y apologetycznej i kt\u00f3ra p\u00f3\u017aniej pogr\u0105\u017cy\u0142a ich w modernizmie, to w gruncie rzeczy nic innego jak protestancki indywidualizm wkraczaj\u0105cy w miejsce katolickiej koncepcji Urz\u0119du Nauczycielskiego ustanowionego przez Jezusa Chrystusa i obarczonego misj\u0105 pouczania nas, w co mamy obowi\u0105zek wierzy\u0107 pod gro\u017ab\u0105 wiecznego pot\u0119pienia.\u00a0<\/p>\r\n

Ten duch obecny jest wsz\u0119dzie i bez w\u0105tpienia z tego powodu papie\u017c, pod szczeg\u00f3lnym natchnieniem Bo\u017cej Opatrzno\u015bci, kieruje do ca\u0142ego \u015bwiata encyklik\u0119, kt\u00f3rej doktrynalna tre\u015b\u0107 dotyczy, jak si\u0119 wydaje, zaledwie u\u0142amka populacji katolickiej we Francji, Anglii i Italii.<\/p>\r\n

Teorie pot\u0119pione w tej encyklice przerazi\u0142y wiernych chrze\u015bcijan przez samo ich og\u0142oszenie. Ale w modernistycznych tendencjach musi by\u0107 co\u015b kusz\u0105cego, co zdaje si\u0119 uwodzi\u0107 nawet ludzi o umys\u0142ach uczciwych i oddanych wierze otrzymanej wraz z chrztem. Sk\u0105d pochodzi i na czym polega ten urok, kt\u00f3ry czyni modernizm tak atrakcyjnym dla m\u0142odzie\u017cy? Widzimy tego dwa g\u0142\u00f3wne powody – s\u0105 nimi dwa b\u0142\u0119dy, z kt\u00f3rymi mam nadziej\u0119 rozprawi\u0107 si\u0119 z drugiej cz\u0119\u015bci mego listu pasterskiego.\u00a0<\/p>\r\n

Koniec cz. 1\u00a0<\/em><\/p>\r\n

Rzekomy antagonizm mi\u0119dzy post\u0119pem a Ko\u015bcio\u0142em<\/strong><\/p>\r\n

Ateistyczna prasa og\u0142asza \u015bwiatu, \u017ce papie\u017c, pot\u0119piaj\u0105c modernizm, stawia si\u0119 w opozycji do post\u0119pu i odmawia katolikom prawa do p\u00f3j\u015bcia z duchem czasu. Niekt\u00f3rzy katolicy nierozwa\u017cnie dali si\u0119 zwie\u015b\u0107 temu k\u0142amstwu, wiele prawomy\u015blnych i szczerych dusz dot\u0105d wiernych Ko\u015bcio\u0142owi chwieje si\u0119, ulega zniech\u0119ceniu i bez powodu my\u015bli, \u017ce nie mo\u017ce okazywa\u0107 pos\u0142uchu swemu chrze\u015bcija\u0144skiemu sumieniu i jednocze\u015bnie s\u0142u\u017cy\u0107 sprawie post\u0119pu naukowego.<\/p>\r\n

Wydaje si\u0119 mym oczywistym obowi\u0105zkiem odpowiedzie\u0107 na oszczerstwa wrogiej prasy w przes\u0142aniu skierowanym specjalnie do duchowie\u0144stwa. Jego fragmenty b\u0119dzie ono mog\u0142o wykorzysta\u0107 wed\u0142ug w\u0142asnego uznania dla dobra wiernych. Jednak jest konieczne, aby przekona\u0107 ludzi dobrej woli w Belgii, \u017ce b\u0119d\u0105c z papie\u017cem przeciwko modernizmowi, nie s\u0105 oni mniej na czasie, gdy idzie o wspieranie post\u0119pu i szacunku dla nauki.\u00a0<\/p>\r\n

Dzi\u0119ki Bogu, belgijscy katolicy uszli tym modernistycznym herezjom<\/p>\r\n

Przedstawiciele nauk filozoficznych i teologicznych wyk\u0142adaj\u0105cy na naszym uniwersytecie, przedstawiciele sztuk wyzwolonych oraz seminarzy\u015bci i cz\u0142onkowie zgromadze\u0144 zakonnych jednog\u0142o\u015bnie i spontanicznie podkre\u015blili znaczenie tej deklaracji w dokumencie podpisanym przez ka\u017cdego z nich, w kt\u00f3rym stwierdzaj\u0105, \u017ce papie\u017c sw\u0105 odwa\u017cn\u0105 encyklik\u0105 ocali\u0142 wiar\u0119 i ochroni\u0142 nauk\u0119. I czy\u017c ci sami sygnatariusze nie maj\u0105 prawa dumnie stawi\u0107 czo\u0142a swoim oskar\u017cycielom, czyni\u0105c to w imieniu katolickich instytucji, kt\u00f3re reprezentuj\u0105, i zapyta\u0107 ich: Czy\u017c jest zatem jaka\u015b nauka, kt\u00f3rej \u201d\u2039\u201d\u2039nie s\u0142u\u017cyli\u015bmy i kt\u00f3rej nie b\u0119dziemy s\u0142u\u017cy\u0107, r\u00f3wnie dobrze, je\u015bli nie lepiej, ni\u017c wy? Czy nasi profesorowie boj\u0105 si\u0119 por\u00f3wnania z waszymi? Czy kszta\u0142ceni przez nas uczniowie nie odnosz\u0105 zwyci\u0119stwa zawsze, ilekro\u0107 w ramach publicznej rywalizacji por\u00f3wnuje si\u0119 ich z waszymi [uczniami]? Si\u0142a przekona\u0144 i szczero\u015b\u0107 uczu\u0107 sprawdza si\u0119 przez gotowo\u015b\u0107 do po\u015bwi\u0119cenia. By\u0107 mo\u017ce wiecie jak ofiarni potrafi\u0105 by\u0107 niewierz\u0105cy dla nauki. To prawda, i ciesz\u0119 si\u0119 z tego, ale prosz\u0119 was, nie b\u00f3jcie si\u0119 por\u00f3wnywa\u0107 tego z ogromn\u0105 ofiarno\u015bci\u0105 milion\u00f3w katolickich Belg\u00f3w, z jak\u0105 podchodz\u0105 do wszystkich ga\u0142\u0119zi nauki.<\/p>\r\n

Nieu\u015bwiadomione zespolenie ustroju Ko\u015bcio\u0142a ze wsp\u00f3\u0142czesnymi organizacjami politycznymi<\/strong><\/p>\r\n

Drugi b\u0142\u0105d – b\u0142\u0105d, kt\u00f3ry wykorzystuje ducha modernizmu do zara\u017cania wsp\u00f3\u0142czesnej m\u0142odzie\u017cy, a czasem r\u00f3wnie\u017c do odci\u0105gania mas – jest nie\u015bwiadomym mieszaniem ustroju Ko\u015bcio\u0142a katolickiego z politycznymi organizacjami wsp\u00f3\u0142czesnego spo\u0142ecze\u0144stwa.<\/p>\r\n

W systemie rz\u0105d\u00f3w parlamentarnych ka\u017cdy obywatel ma prawo g\u0142osu w sprawach publicznych. Rewolucyjne teorie rozpowszechniane przez Rousseau i przyj\u0119te w Deklaracji praw cz\u0142owieka w 1789 r. upowszechni\u0142y w\u015br\u00f3d mas mylne wyobra\u017cenie, \u017ce w\u0142adz\u0119 w pa\u0144stwie sprawuje kolektyw, a ka\u017cdy z jego cz\u0142onk\u00f3w kieruje sie indywidualn\u0105 wol\u0105. Przedstawiciele w\u0142adzy s\u0105 wi\u0119c uwa\u017cani za delegat\u00f3w, kt\u00f3rych wy\u0142\u0105czn\u0105 rol\u0105 jest rozumienie i dzia\u0142anie zgodne z pogl\u0105dami i wol\u0105 swoich wyborc\u00f3w. Jest to ta koncepcja w\u0142adzy, kt\u00f3r\u0105 D\u00f6llinger chcia\u0142 stosowa\u0107 wobec biskup\u00f3w zgromadzonych na Soborze Watyka\u0144skim. P\u00f3\u017aniej ks. Tyrrell zastosowa\u0142 j\u0105 do biskup\u00f3w, a tak\u017ce wiernych duchownych czy \u015bwieckich [nale\u017c\u0105cych] do chrze\u015bcija\u0144skiej wsp\u00f3lnoty, twierdz\u0105c, \u017ce biskupom, a nawet najwy\u017cszej w\u0142adzy papie\u017ca przys\u0142uguje prawo do tego jedynie, by odnotowywa\u0107 i g\u0142osi\u0107 jako autentyczn\u0105 nauk\u0119 to, co rozproszeni cz\u0142onkowie rodziny chrze\u015bcija\u0144skiej, wi\u0119cej nawet – wsp\u00f3lnoty zakonne my\u015bl\u0105, kochaj\u0105 i odczuwaj\u0105.\u00a0<\/p>\r\n

Ta analogia jest fa\u0142szywa: spo\u0142ecze\u0144stwo \u015bwieckie,<\/em> zgodnie z prawem naturalnym, tworzy si\u0119 dzi\u0119ki jedno\u015bci i wsp\u00f3\u0142dzia\u0142aniu woli swych cz\u0142onk\u00f3w. Ale nadprzyrodzona spo\u0142eczno\u015b\u0107 Ko\u015bcio\u0142a jest czym\u015b zasadniczo realnym i zewn\u0119trznym i musi by\u0107 przyjmowana przez jego cz\u0142onk\u00f3w, tak, jak zosta\u0142a zorganizowana przez jego Boskiego Za\u0142o\u017cyciela, i wy\u0142\u0105cznie Chrystus ma prawo dyktowa\u0107 nam swoj\u0105 wol\u0119.<\/p>\r\n

S\u0142uchaj Syna Bo\u017cego, kt\u00f3ry sta\u0142 si\u0119 cz\u0142owiekiem i kt\u00f3ry da\u0142 swym Aposto\u0142om najwy\u017csze i nieodwo\u0142alne polecenie: \u201eId\u0105c na ca\u0142y \u015bwiat, opowiadajcie Ewangeli\u0119 wszelkiemu stworzeniu\u201d. \u201eKto uwierzy i ochrzci si\u0119, b\u0119dzie zbawiony; a kto nie uwierzy, b\u0119dzie pot\u0119piony\u201d. \u015awi\u0119ty Marek, kt\u00f3ry cytuje te s\u0142owa na ostatniej stronie swej Ewangelii, na koniec pisze: \u201eAle Pan Jezus potem, kiedy do nich przem\u00f3wi\u0142, zosta\u0142 wzi\u0119ty do nieba, i siedzi po prawicy Bo\u017cej. Oni za\u015b wyszed\u0142szy, przepowiadali wsz\u0119dzie, a Pan dopomaga\u0142, i potwierdza\u0142 s\u0142owa przez cuda w \u015blad id\u0105ce\u201d. Od tej chwili biskupi kontynuuj\u0105 misj\u0119 apostolsk\u0105, a wierni musz\u0105 s\u0142ucha\u0107, wierzy\u0107 i stosowa\u0107 si\u0119 do ich nauczania pod gro\u017ab\u0105 wiecznego pot\u0119pienia. \u201eA je\u015bliby i Ko\u015bcio\u0142a nie us\u0142ucha\u0142 – m\u00f3wi nasz Pan – niech ci b\u0119dzie jako poganin i celnik\u201d, kt\u00f3ry podobny jest do cz\u0142owieka niemaj\u0105cego wiary. \u201eZaprawd\u0119 powiadam wam: Cokolwiek zwi\u0105\u017cecie na ziemi, b\u0119dzie zwi\u0105zane i w niebie, a cokolwiek rozwi\u0105\u017cecie na ziemi, b\u0119dzie rozwi\u0105zane i w niebie\u201d.<\/p>\r\n

Chrze\u015bcijanin musi broni\u0107 swej wiary\u00a0<\/strong><\/p>\r\n

Mocno trzymajcie si\u0119, drodzy chrze\u015bcijanie, fundamentu swojej wiary. Zawierzcie swemu biskupowi, kt\u00f3ry sam ma oparcie w Nast\u0119pcy Piotra, biskupie biskup\u00f3w, bezpo\u015brednim przedstawicielu Syna Bo\u017cego, naszego Zbawiciela Jezusa Chrystusa. B\u0105d\u017acie czujni i chro\u0144cie skarb waszej wiary, bez kt\u00f3rej niczego nie zyskacie na wieczno\u015b\u0107.<\/p>\r\n

Doskonalcie swoje religijne wykszta\u0142cenie. To zdumiewaj\u0105ce, \u017ce w miar\u0119 dorastania m\u0142odzie\u017c uwa\u017ca \u201d\u2039\u201d\u2039niemal za rzecz honoru rozwija\u0107 swoje si\u0142y fizyczne, wzbogaca\u0107 zakres swej wiedzy, wzmacnia\u0107 swoj\u0105 zdolno\u015b\u0107 s\u0105dzenia, wzbogaca\u0107 do\u015bwiadczenie, szlifowa\u0107 j\u0119zyk i doskonali\u0107 sw\u00f3j styl, a tak\u017ce zdobywa\u0107 coraz lepsz\u0105 orientacj\u0119 w tym, co si\u0119 dzieje. Cz\u0142owiek troszczy si\u0119 o wysokie kompetencje w swoim zawodzie. Czy jest prawnik, s\u0119dzia, lekarz lub kupiec, kt\u00f3ry by si\u0119 nie zarumieni\u0142, je\u015bli w wieku czterdziestu lat musia\u0142by przyzna\u0107, \u017ce w ci\u0105gu ostatnich lat dwudziestu niczego nie doda\u0142 do zasobu swej wiedzy? Czy\u017c nie jest prawd\u0105, \u017ce gdyby odpyta\u0107 dwudziesto-, trzydziesto- czy czterdziestoletnich katolik\u00f3w, to przyznaliby, \u017ce od czasu swej pierwszej Komunii \u015bw. nie zg\u0142\u0119biali swej wiedzy religijnej, a mo\u017ce nawet zapomnieli to, czego si\u0119 w\u00f3wczas nauczyli?<\/p>\r\n

Rozumiem, dlaczego w tych niespokojnych czasach niewiara dokonuje kolejnych podboj\u00f3w, i ubolewam nad nimi. Lecz wydaje si\u0119 trudne do wyja\u015bnienia to, \u017ce wierz\u0105cy, inteligentny cz\u0142owiek, \u015bwiadomy warto\u015bci tego rzadkiego daru wiary, zadowala si\u0119 ignorancj\u0105 co do tego, w co wierzy, dlaczego wierzy, a tak\u017ce do czego zobowi\u0105za\u0142y go uroczyste przyrzeczenia chrzcielne w stosunku do Boga i bli\u017aniego.\u00a0<\/p>\r\n

Ka\u017cdy wykszta\u0142cony cz\u0142owiek powinien posiada\u0107 katechizm w swojej bibliotece i je\u015bli nie uczy\u0107 si\u0119 go na pami\u0119\u0107, to przynajmniej studiowa\u0107 jego tekst. Jednym z najbardziej polecanych jest katechizm Soboru Trydenckiego, dzie\u0142o zachwycaj\u0105ce sw\u0105 jasno\u015bci\u0105, precyzj\u0105 i metod\u0105, w kt\u00f3rym z rozkazu ojc\u00f3w Soboru Trydenckiego komisja z\u0142o\u017cona z wybitnych teolog\u00f3w stre\u015bci\u0142a istot\u0119 wiary i moralno\u015bci, jak i instytucji chrze\u015bcija\u0144stwa.<\/p>\r\n

Aby szkoli\u0107 si\u0119 w uzasadnianiu swojej wiary, dobrze poinformowany katolik powinien posiada\u0107, obok katechizmu, podr\u0119cznik dogmatycznej nauki Ko\u015bcio\u0142a i g\u0142\u00f3wne papieskie encykliki skierowane do naszego pokolenia – zw\u0142aszcza napisane przez chwalebnej pami\u0119ci Leona XIII oraz Piusa X. Wszyscy katolicy powinni mie\u0107 w swoich domach je\u015bli nie pe\u0142en tekst Biblii, to przynajmniej Nowy Testament, czyli Ewangelie i Dzieje Apostolskie. Nadto powinni oni posiada\u0107 traktaty historii Ko\u015bcio\u0142a oraz apologetyki. Aby jednak o\u017cywia\u0107 i karmi\u0107 swoj\u0105 pobo\u017cno\u015b\u0107, ka\u017cdy chrze\u015bcijanin powinien posiada\u0107 Msza\u0142 rzymski<\/em> i jakie\u015b dzie\u0142o o liturgii, kt\u00f3re obja\u015bni ceremonie Mszy \u015bw. i najwa\u017cniejszych przejaw\u00f3w kultu religijnego w Ko\u015bciele.<\/p>\r\n

O Na\u015bladowaniu Chrystusa<\/em>, M\u00c3\u00a9ditation sur l\u2019Evangile<\/em> (\u2018Rozmy\u015blania o Ewangelii\u2019) Bossueta, a tak\u017ce Filotea \u015bw. Franciszka Salezego oraz dodatkowo kilka \u017cywot\u00f3w \u015bwi\u0119tych ukazuj\u0105cych nam praktyczne zastosowanie nauczania Ewangelii – te lektury tworz\u0105 razem, przy bardzo skromnym wydatku, minimaln\u0105 bibliotek\u0119 religijn\u0105 chrze\u015bcija\u0144skiej rodziny. Ka\u017cda rodzina, nawet bardzo s\u0142abo sytuowana, powinna mie\u0107 kilka pobo\u017cnych ksi\u0105\u017cek.<\/p>\r\n

Czasami spogl\u0105dam do bibliotek przyjaci\u00f3\u0142 robi\u0105cych znaczne kariery w wolnych zawodach i widz\u0119 tam ksi\u0105\u017cki naukowe, powie\u015bci i \u015bwieck\u0105 histori\u0119, ale jak\u017ce cz\u0119sto pr\u00f3\u017cno tam szuka\u0107 jakiejkolwiek literatury religijnej. Czy mo\u017ce zatem zaskakiwa\u0107, \u017ce umys\u0142y tak s\u0142abo wyposa\u017cone daj\u0105 si\u0119 \u0142atwo oszuka\u0107 przez zuchwale sformu\u0142owane zarzuty – s\u0105 wtedy przera\u017cone i zwracaj\u0105 si\u0119 o pomoc ku apologetyce.<\/p>\r\n

Apologetyka bez w\u0105tpienia ma swoje miejsce w Ko\u015bciele i przeciwstawi si\u0119 ka\u017cdemu atakowi. Gdy kto\u015b jest chory, wzywa si\u0119 lekarza, ale higiena znaczy wi\u0119cej ni\u017c lekarz. Studiujcie wybrane wyk\u0142ady i dowody katolickiej prawdy, przejmijcie si\u0119 nauk\u0105 katolick\u0105 i rozmy\u015blajcie o niej, poznawajcie histori\u0119 Ko\u015bcio\u0142a i jego prac\u0119 apostolsk\u0105.<\/p>\r\n

Wezwanie do modlitwy i czujno\u015bci<\/strong><\/p>\r\n

Czuwajcie i m\u00f3dlcie si\u0119! Dzi\u0119ki sp\u00f3jno\u015bci waszego \u017cycia, czysto\u015bci waszych obyczaj\u00f3w i pokornemu uznaniu, \u017ce zale\u017cycie od Boga i potrzebujecie wsparcia jego mi\u0142osiernej Opatrzno\u015bci, wygnajcie egoistyczne pobudki niewiary, a w\u00f3wczas, jak mg\u0142y przed s\u0142o\u0144cem, ust\u0105pi\u0105 w\u0105tpliwo\u015bci rosn\u0105ce w waszych duszach i zaciemniaj\u0105ce horyzont. A je\u015bli czasem jaka\u015b szczeg\u00f3lna w\u0105tpliwo\u015b\u0107 zaniepokoi twoje sumienie, udaj si\u0119 do jakiego\u015b wykszta\u0142conego cz\u0142owieka. Wyja\u015bnienie, kt\u00f3rego ci udzieli, b\u0119dzie dostosowane do twojej mentalno\u015bci i do szczeg\u00f3lnego stanu twej duszy w danej chwili i b\u0119dzie bardziej skuteczne ni\u017c odpowiedzi skierowane do du\u017cej rzeszy s\u0142uchaczy lub czytelnik\u00f3w.<\/p>\r\n

Nikt z nas, umi\u0142owani bracia, dostatecznie nie docenia daru wiary. Cz\u0142owiek jest tak skonstruowany, \u017ce nie zwraca uwagi na to, co sta\u0142o si\u0119 trwa\u0142\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 jego organizmu. Masz wzrok, s\u0142uch, dobre p\u0142uca i zdrowe serca i czy cz\u0119sto dzi\u0119kujesz Bogu za te b\u0142ogos\u0142awie\u0144stwa? Ach! Je\u015bli byliby\u015bcie zagro\u017ceni \u015blepot\u0105, utrat\u0105 s\u0142uchu, gru\u017alic\u0105 lub parali\u017cem, o ile bardziej doceniliby\u015bcie b\u0142ogos\u0142awie\u0144stwa, kt\u00f3re zdaj\u0105 si\u0119 wam bliskie utraty i jak spontaniczna by\u0142by wasza wdzi\u0119czno\u015b\u0107, gdyby\u015bcie odzyskali poczucie bezpiecze\u0144stwa.<\/p>\r\n

Narody protestanckie s\u0105 chore. Od czterech wiek\u00f3w dzia\u0142a w nich zaczyn swobodnej interpretacji [Pisma \u015bw.]. Zobaczcie, z jak pe\u0142nym b\u00f3lu l\u0119kiem religijne dusze s\u0105 rozdzierane na kawa\u0142ki przez tysi\u0105ce sekt – nie s\u0105 w stanie podj\u0105\u0107 decyzji po\u015br\u00f3d tak sprzecznych roszcze\u0144 i twierdze\u0144. I to w\u0142a\u015bnie teraz, gdy pobo\u017cni protestanci s\u0105 atakowani przez liberalizm i miotani w\u0105tpliwo\u015bciami i gdy w rozpaczy zwracaj\u0105 si\u0119 ku w\u0142adzy religijnej, prosz\u0105c o pomoc i wo\u0142aj\u0105c: \u201ePanie! zachowaj nas, giniemy\u201d, moderni\u015bci chcieliby pozby\u0107 si\u0119 G\u0142owy, kt\u00f3rej zazdroszcz\u0105 nam nasi bracia od\u0142\u0105czeni i zach\u0119caj\u0105 nas do powt\u00f3rzenia eksperymentu, kt\u00f3ry, jak to pokazuj\u0105 cztery ostatnie stulecia, okaza\u0142 si\u0119 nieudany.\u00a0<\/p>\r\n

Nie, umi\u0142owani bracia, nie b\u0119dziemy mie\u0107 nic do czynienia z tak bolesnym eksperymentem. Bardziej ni\u017c kiedykolwiek przylgniemy do Wikariusza Chrystusa.<\/p>\r\n

\u201eChc\u0119 wam g\u0142osi\u0107 wielk\u0105 tajemnic\u0119 – powiedzia\u0142 Bossuet – tajemnic\u0119 jedno\u015bci Ko\u015bcio\u0142a\u201d. Wewn\u0105trz zjednoczony przez Ducha \u015awi\u0119tego, pozostaje Ko\u015bci\u00f3\u0142 w jedno\u015bci zewn\u0119trznej i musi pozosta\u0107 zjednoczony przez rz\u0105d, w kt\u00f3rym jest reprezentowana w\u0142adza Chrystusa. Ta unia strze\u017ce jedno\u015bci, a pod piecz\u0119ci\u0105 hierarchii ko\u015bcielnej zostanie zachowana jedno\u015b\u0107 umys\u0142\u00f3w. Jedno\u015b\u0107 wiary chrze\u015bcija\u0144skiej jest bezpieczna tylko w Ko\u015bciele katolickim, a Ko\u015bci\u00f3\u0142 katolicki zachowuje trwa\u0142o\u015b\u0107 tylko dzi\u0119ki Stolicy Piotrowej.\u00a0<\/p>\r\n

Kard. Dezydery Mercier<\/em><\/strong><\/p>\r\n

(t\u0142um. Jakub Pytel)<\/p>\r\n

\r\n

Za:<\/p>\r\n

\r\n