{"id":61053,"date":"2012-09-19T21:43:55","date_gmt":"2012-09-20T02:43:55","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=61053"},"modified":"2012-09-20T06:22:22","modified_gmt":"2012-09-20T11:22:22","slug":"charlie-hebdo-czyli-wojna-na-rysunki-jerzy-szygiel","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=61053","title":{"rendered":"Charlie Hebdo, czyli wojna na rysunki – Jerzy Szygiel<\/em>"},"content":{"rendered":"

Mahomet p\u0142acze, wyciera oczy ku\u0142akami i \u017cali si\u0119 : \u201eCi\u0119\u017cko by\u0107 kochanym przez durni\u00f3w\u201d – rysunek na ok\u0142adce Charlie Hebdo<\/em> z lutego 2006 r. dobrze ilustrowa\u0142 lini\u0119, kt\u00f3r\u0105 francuski tygodnik satyryczny przyj\u0105\u0142 po 11 wrze\u015bnia 2001 r. Wcze\u015bniej, je\u015bli odnosi\u0142 si\u0119 do religii, to wy\u015bmiewa\u0142 raczej katolik\u00f3w, kontynuuj\u0105c francuskie tradycje antyklerykalne. Zanim dokona\u0142 neokonserwatywnego zwrotu, wydawa\u0142 si\u0119 pismem lewicowym – i wiem co m\u00f3wi\u0119, bo na pocz\u0105tku lat 90, zaraz po szkole dziennikarskiej, odby\u0142em w redakcji dwumiesi\u0119czny sta\u017c, ba, opublikowa\u0142em tam nawet kilka tek\u015bcik\u00f3w (nic o religii!).<\/strong><\/p>\r\n

Znam wi\u0119c pe\u0142ne nazwisko Charba, dzi\u015b redaktora naczelnego tygodnika i autora rysunku, kt\u00f3ry wczoraj pojawi\u0142 si\u0119 na ok\u0142adce. W\u00f3wczas by\u0142 zwyk\u0142ym rysownikiem na dole redakcyjnej drabiny, w okularach o szk\u0142ach typu dno butelki. Do dzi\u015b w moim mieszkaniu wisi jego du\u017ca praca, polubili\u015bmy si\u0119. Kto by pomy\u015bla\u0142, \u017ce wiele lat p\u00f3\u017aniej w sprawie Charba b\u0119dzie wypowiada\u0142 si\u0119 Bia\u0142y Dom, jak to si\u0119 wczoraj zdarzy\u0142o. Rzecznik Obamy Jay Carney wykonywa\u0142 \u0107wiczenie retoryczne mi\u0119dzy \u015bwieczk\u0105 a ogarkiem. Rytualnie zadeklarowa\u0142 przywi\u0105zanie swego kraju do zasady wolno\u015bci wypowiedzi, ale i zadawa\u0142 retoryczne pytanie po co francuskie pismo publikuje \u201etakie rzeczy\u201d w aktualnym kontek\u015bcie.<\/p>\r\n

Rysunek Charba wygl\u0105da tak:<\/p>\r\n

\"\"<\/a><\/p>\r\n

Chodzi o podw\u00f3jn\u0105 aluzj\u0119 kinematograficzn\u0105 – do francuskiego filmu \u201eNietykalni\u201d i do bodaj s\u0142ynniejszej dzi\u015b, ameryka\u0144sko-izraelskiej \u201eNiewinno\u015bci muzu\u0142man\u00f3w\u201d, st\u0105d, pr\u00f3cz muzu\u0142manina-kaleki obecno\u015b\u0107 \u017cyda, kt\u00f3ry pcha ten w\u00f3zek (obaj m\u00f3wi\u0105 \u201eNie ma si\u0119 z czego \u015bmia\u0107\u201d). Mo\u017ce i Charb chcia\u0142 r\u00f3wno potraktowa\u0107 obie postaci (co jest obiektem \u017cywej dyskusji) , ale problem w tym, \u017ce w \u015brodku numeru inne rysunki redakcyjne wzi\u0119\u0142y na cel wy\u0142\u0105cznie Mahometa (np. go\u0142y szuka potwierdzenia pi\u0119kna swoich po\u015bladk\u00f3w), raczej bezdyskusyjnie na poziomie dowcip\u00f3w jak z pocz\u0105tku tego tekstu.<\/p>\r\n

Oskar\u017cenie redakcji o brak inteligencji nie przeszkadza w prawdziwym sukcesie komercyjnym: ca\u0142y nak\u0142ad rozszed\u0142 si\u0119 w ci\u0105gu kilku godzin. Le Parisien<\/em> zaobserwowa\u0142 pewne zjawisko w p\u00f3\u0142nocnych dzielnicach Pary\u017ca – pojedynczy muzu\u0142manie, albo ca\u0142ymi rodzinami, wykupywali ca\u0142e lub du\u017ce cz\u0119\u015bci dostaw pisma do kiosk\u00f3w, by je \u201ewyrzuci\u0107 na \u015bmietnik\u201d. Dlaczego? \u201eCzujemy si\u0119 zawstydzeni i dotkni\u0119ci\u201d – wyja\u015bniali. A wiedzieli co si\u0119 szykuje, bo redakcja od poniedzia\u0142ku tr\u0105bi\u0142a co zamierza zrobi\u0107. Oczywi\u015bcie muzu\u0142manie nie wykupili ca\u0142ego nak\u0142adu, jest ich we Francji nieca\u0142e 6%, ale nawet gdyby by\u0142o inaczej redakcja og\u0142osi\u0142a, \u017ce jutro ponownie wydrukuje to samo wydanie, w jeszcze wi\u0119kszym nak\u0142adzie. Wydawa\u0107 ten sam tygodnik dwa razy w tygodniu – czy\u017c to nie marzenie ka\u017cdego wydawcy?<\/p>\r\n

Ka\u017cdy mo\u017ce si\u0119 poskar\u017cy\u0107<\/strong><\/p>\r\n

Ciekawa by\u0142a reakcja premiera Francji. Jean-Marc Ayrault podobnie jak rzecznik Bia\u0142ego Domu m\u00f3wi\u0142 o nienaruszalno\u015bci wolno\u015bci s\u0142owa, ale, najwyra\u017aniej z\u0142y, podkre\u015bli\u0142, \u017ce ka\u017cdy kto uwa\u017ca, \u017ce prawo zosta\u0142o przekroczone powinien zwr\u00f3ci\u0107 si\u0119 do s\u0105d\u00f3w, kt\u00f3re to bezstronnie rozstrzygn\u0105. Rzeczywi\u015bcie jest ju\u017c kilka skarg stowarzysze\u0144 muzu\u0142ma\u0144skich. Ale sp\u00f3jrzmy na statystyki: od pocz\u0105tku tego stulecia przeciwko redakcji wp\u0142yn\u0119\u0142o ponad 90 pozw\u00f3w od stowarzysze\u0144 katolickich i tylko jeden ze strony muzu\u0142man\u00f3w – wszystkie zosta\u0142y oddalone w imi\u0119 ochrony prawa do krytyki. Raz ukaza\u0142 si\u0119 w Charlie tekst, w kt\u00f3rym znalaz\u0142o si\u0119 zdanie, kt\u00f3re mog\u0142o by\u0107 odczytane jako aluzja antysemicka, lecz w\u00f3wczas kierownictwo redakcji (wtedy jeszcze nie Charb) natychmiast zwolni\u0142o dziennikarza z pracy*.<\/p>\r\n

Wi\u0119kszo\u015b\u0107 manifestacji w \u015bwiecie muzu\u0142ma\u0144skim po umieszczeniu 6 wrze\u015bnia na Youtube<\/em> wielu fragment\u00f3w \u201eNiewinno\u015bci muzu\u0142man\u00f3w\u201d nie przekracza 300 uczestnik\u00f3w i gdyby nie telewizje, pewnie pozosta\u0142yby niezauwa\u017cone. Tym niemniej ich obecno\u015b\u0107 wywo\u0142uje zawsze ten sam mechanizm medialny. Np. portal Gazeta.pl<\/em> informowa\u0142, \u017ce w czasie mikroskopijnego protestu w australijskim Sydney, kto\u015b trzyma\u0142 karton z wypisanym mazakiem wezwaniem do \u015bci\u0119cia autor\u00f3w filmu i jakie to wywo\u0142a\u0142o \u201epowszechne oburzenie\u201d. Bez wzgl\u0119du na kontekst i proporcje, muzu\u0142manie wychodz\u0105 medialnie na dzikich. Takich \u0142atwiej bombardowa\u0107. Ameryka by\u0107 mo\u017ce s\u0142usznie napada na ich kraje, okupacje s\u0105 wprowadzaniem pokoju itd\u2026<\/p>\r\n

Ale wracaj\u0105c do wojen zast\u0119pczych, rysunkowych. We Francji istnieje te\u017c tradycja natychmiastowego pastiszowania znanych obraz\u00f3w [np. patrz tutaj<\/a>]. Pojawi\u0142o si\u0119 ju\u017c w Internecie kilkana\u015bcie trawestacji ok\u0142adki Charlie Hebdo. Nieoczekiwan\u0105 furor\u0119 we frankofo\u0144skiej sieci robi jednak poni\u017cszy rysunek, zdecydowany numer jeden.<\/p>\r\n

\"\"<\/a><\/p>\r\n

Czy mo\u017cna go traktowa\u0107 jako fragment dyskusji o granicach \u201edeptania \u015bwi\u0119to\u015bci\u201d? Autor bierze si\u0119 za co\u015b, co uwa\u017ca za religi\u0119, \u201ereligi\u0119 Holokaustu\u201d, a przy okazji odnosi si\u0119 do aktualno\u015bci, pomruk\u00f3w wojny. \u201eNietykalni 3\u201d szykuj\u0105c bomb\u0119 atomow\u0105 na bombardowanie Iranu deklaruj\u0105 \u201eDu\u017co przecierpieli\u015bmy!\u201d. Oto wi\u0119c w wojenkach rysunkowych wszystko wychodzi na zero, dos\u0142ownie. W wojnach prawdziwych (kt\u00f3re i my prowadzimy) to si\u0119 raczej nie zdarza. Na szcz\u0119cie jeste\u015bmy po stronie silniejszych i wygrywamy. Przegrani mog\u0105 sobie najwy\u017cej pokrzycze\u0107, by\u015bmy mogli spojrze\u0107 na nich z pogard\u0105 i spokojnym sumieniem.<\/p>\r\n

Jerzy Szygiel<\/em><\/strong><\/p>\r\n

Rys. (od g\u00f3ry): Charb, Joelecorbeau<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Mahomet p\u0142acze, wyciera oczy ku\u0142akami i \u017cali si\u0119 : \u201eCi\u0119\u017cko by\u0107 kochanym przez durni\u00f3w\u201d – rysunek na ok\u0142adce Charlie Hebdo z lutego 2006 r. dobrze ilustrowa\u0142 lini\u0119, kt\u00f3r\u0105 francuski tygodnik satyryczny przyj\u0105\u0142 po 11 wrze\u015bnia 2001 r. Wcze\u015bniej, je\u015bli odnosi\u0142 si\u0119 do religii, to wy\u015bmiewa\u0142 raczej katolik\u00f3w, kontynuuj\u0105c francuskie tradycje antyklerykalne. Zanim dokona\u0142 neokonserwatywnego zwrotu, […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[9],"tags":[191,70,20],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/61053"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=61053"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/61053\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=61053"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=61053"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=61053"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}