{"id":61033,"date":"2012-09-18T20:57:02","date_gmt":"2012-09-19T01:57:02","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=61033"},"modified":"2012-09-18T20:57:02","modified_gmt":"2012-09-19T01:57:02","slug":"ekoterroryzm-kulisy-bycia-zielonym-prof-thomas-michaud","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=61033","title":{"rendered":"Ekoterroryzm: kulisy bycia „zielonym” – prof. Thomas Michaud<\/em>"},"content":{"rendered":"
\r\n

W 2005 roku ameryka\u0144skie Federalne Biuro \u015aledcze (FBI) uzna\u0142o ekoterroryzm za najwi\u0119ksze wewn\u0119trzne zagro\u017cenie dla Stan\u00f3w Zjednoczonych. Od 2003 roku ekota\u017c (zbitka przedrostka „eko” i s\u0142owa „sabota\u017c”) spowodowa\u0142 w USA zniszczenia mienia wartego setki milion\u00f3w dolar\u00f3w. Ekota\u017c nie ogranicza si\u0119 jednak do terytorium Stan\u00f3w Zjednoczonych. Ekota\u017cy\u015bci (gra s\u0142\u00f3w od rzeczownika „sabota\u017cy\u015bci”) dzia\u0142aj\u0105 na ca\u0142ym \u015bwiecie, obracaj\u0105c w ruiny i zgliszcza wszystko, czego si\u0119 dotkn\u0105. Mi\u0119dzynarodowe grupy ekoterrorystyczne, takie jak Front Wyzwolenia Zwierz\u0105t (Animal Liberation Front<\/em> – ALF) czy Front Wyzwolenia Ziemi (Earth Liberation Front<\/em> – ELF), przekszta\u0142ci\u0142y si\u0119 w najaktywniejsze ekstremistyczne organizacje kryminalne na \u015bwiecie. <\/p>\r\n

Liderzy i osoby wspieraj\u0105ce organizacje, takie jak ALF i ELF, w zdecydowany spos\u00f3b demonstruj\u0105 swoje poparcie dla ekota\u017cu. Alex Pacheco, wsp\u00f3\u0142za\u0142o\u017cyciel organizacji PETA (Ludzie na Rzecz Etycznego Traktowania Zwierz\u0105t – People for the Ethical Treatment of Animals<\/em>), powiedzia\u0142 kiedy\u015b: „Podpalenia, zniszczenia w\u0142asno\u015bci i z\u0142odziejstwo s\u0105 „akceptowalnymi zbrodniami”, je\u015bli odnosi si\u0119 je do zwierz\u0105t”.<\/p>\r\n

Jerry Vlask z Ligi Obrony Zwierz\u0105t naciska\u0142 na ekota\u017cyst\u00f3w, aby „doprowadzili do aresztowa\u0144, niszczyli mienie tych, kt\u00f3rzy torturuj\u0105 zwierz\u0119ta, uwolnili zwierz\u0119ta z piek\u0142a na ziemi tolerowanego przez nasze spo\u0142ecze\u0144stwo”. Tim Daley, lider brytyjskiego Frontu Wyzwolenia Zwierz\u0105t, g\u0142osi\u0142: „Podczas wojny musisz u\u017cy\u0107 broni. W wyniku tego zgin\u0105 ludzie. Jestem got\u00f3w wspiera\u0107 tego rodzaju dzia\u0142ania, jak rzucanie butelek z benzyn\u0105 czy podk\u0142adanie bomb pod samochody, a w p\u00f3\u017aniejszym etapie strzelanie do tych, kt\u00f3rzy praktykuj\u0105 stosowanie sekcji na \u017cywych zwierz\u0119tach. Jestem got\u00f3w strzela\u0107 do nich na progach ich w\u0142asnych dom\u00f3w”.

Ekologiczny szanta\u017c <\/strong><\/p>\r\n

W \u015bwiecie globalnych medi\u00f3w, w szko\u0142ach, Ko\u015bcio\u0142ach, w rz\u0105dach i stowarzyszeniach ekonomicznych, „kultura ochrony \u015brodowiska” rozwija si\u0119 ju\u017c od wielu dekad. Trzeba jasno powiedzie\u0107: ma ona wiele pozytywnych aspekt\u00f3w. Zwraca na przyk\u0142ad nasz\u0105 uwag\u0119 na prawdziwe zagro\u017cenia zwi\u0105zane z zanieczyszczeniem \u015brodowiska, zmniejszeniem powierzchni las\u00f3w, nieumiarkowaniem w korzystaniu z zasob\u00f3w naturalnych i nadu\u017cyciami wobec istot \u017cywych. Ta kultura doprowadzi\u0142a jednocze\u015bnie do wytworzenia ekstremistycznych od\u0142am\u00f3w zorganizowanych ekoszanta\u017cyst\u00f3w, kt\u00f3rych ekoterroryzm jest naprawd\u0119 oderwany od sumienia. FBI definiuje ekoterroryzm jako „u\u017cycie b\u0105d\u017a gro\u017ab\u0119 u\u017cycia przemocy o naturze kryminalnej wobec niewinnych ofiar b\u0105d\u017a wobec ich mienia przez zorientowane ekologicznie ponadnarodowe grupy powo\u0142ane w celu osi\u0105gni\u0119cia zwi\u0105zanych z ochron\u0105 \u015brodowiska cel\u00f3w politycznych skierowanych do bli\u017cej nieokre\u015blonej publiczno\u015bci”. <\/p>\r\n

Kultura ekologiczna zosta\u0142a wypaczona przez ekoszanta\u017cyst\u00f3w. Prawdziwe zalety „bycia zielonym”, dbania o zr\u00f3wnowa\u017cony i przyjazny \u015brodowisku rozw\u00f3j handlu i budownictwa, zosta\u0142y przys\u0142oni\u0119te przez radykaln\u0105 ideologi\u0119 i ekoszanta\u017c ekoterroryst\u00f3w. Na bazie jakiej ideologii rozwija si\u0119 ekoterroryzm? Mo\u017cliwe, \u017ce wtedy, kiedy ta ideologia zostanie w racjonalny spos\u00f3b nazwana i zanalizowana, b\u0119dzie mo\u017cliwe odr\u00f3\u017cnienie ekologii m\u0105drej od wypaczonej i dzi\u0119ki temu przyjazna \u015brodowisku kultura b\u0119dzie mog\u0142a rozwija\u0107 si\u0119 w oparciu o pewny, filozoficznie korzystny grunt. Zrozumienie i zanalizowanie ideologii ekoterroryzmu mo\u017ce nast\u0105pi\u0107 wtedy, kiedy zaczniemy od zdefiniowania jej jako jednej z trzech podstawowych, ale \u0142atwej do wyodr\u0119bnienia ideologii ekologicznych. Trzy podstawowe nurty ideologiczne odnosz\u0105ce si\u0119 do ekologii to antropocentryzm, ekocentryzm i konserwacjonizm. Antropocentryzm stoi na stanowisku, \u017ce cz\u0142owiek, jego dobro i podejmowane przez niego aktywno\u015bci (wliczaj\u0105c w to rozw\u00f3j ekonomiczny) maj\u0105 warto\u015b\u0107 wi\u0119ksz\u0105 b\u0105d\u017a r\u00f3wn\u0105 interesowi \u015brodowiska, zwierz\u0105t, ro\u015blin i minera\u0142\u00f3w. W uj\u0119ciu antropocentrycznym \u015brodowisko naturalne nie ma autonomicznej warto\u015bci moralnej. Podobnie jak staro\u017cytny sofista Protagoras, antropocentryzm stoi na stanowisku, \u017ce „cz\u0142owiek jest miar\u0105 wszechrzeczy”, a w konsekwencji – i\u017c warto\u015b\u0107 \u015brodowiska naturalnego zale\u017cy od warto\u015bci nadanej mu przez ludzi. „Zieloni” kojarz\u0105 zazwyczaj antropocentryzm z mentalno\u015bci\u0105 biznesmen\u00f3w i „o\u015bwieconych” rz\u0105d\u00f3w oskar\u017canych przez nich o instrumentalne traktowanie przyrody. Natur\u0105 si\u0119 manipuluje, pr\u00f3buje si\u0119 j\u0105 zmieni\u0107, u\u017cywa\u0107 jej, nadu\u017cywa\u0107, traktuj\u0105c j\u0105 jedynie jako obiekt dzia\u0142a\u0144 cz\u0142owieka maj\u0105cych na celu zaspokojenie jego potrzeb i zachcianek. Natura jest tutaj zatem instrumentem w r\u0119kach cz\u0142owieka, a jej warto\u015b\u0107 definiowana jest jedynie na podstawie tego, jak\u0105 korzy\u015b\u0107 przynosi ona cz\u0142owiekowi.

Antyludzki ekstremizm <\/strong><\/p>\r\n

Ekocentryzm, dla kontrastu, sprzeciwia si\u0119 traktowaniu natury jako \u015brodka do zadowolenia cz\u0142owieka. Utrzymuje on, \u017ce elementy natury maj\u0105 swoj\u0105 autonomiczn\u0105 warto\u015b\u0107, wliczaj\u0105c w to warto\u015b\u0107 moraln\u0105, kt\u00f3ra jest r\u00f3wna b\u0105d\u017a wi\u0119ksza od warto\u015bci interes\u00f3w cz\u0142owieka, jego aktywno\u015bci, a nawet od niego samego. Ekocentryzm stoi zatem na stanowisku, i\u017c cz\u0142owiek nie ma uprzywilejowanego miejsca na Ziemi i odmawia mu prawa do panowania nad natur\u0105. Kr\u00f3tko m\u00f3wi\u0105c, w ekocentryzmie cz\u0142owiek nie stanowi wi\u0119kszej warto\u015bci ni\u017c jakikolwiek inny element przyrody. <\/p>\r\n

W takim uj\u0119ciu ekocentryzm d\u0105\u017cy do zamazania r\u00f3\u017cnicy mi\u0119dzy cz\u0142owiekiem a innymi istotami \u017cywymi. Jak zauwa\u017cy\u0142 John Moore, ekocentrycy uwa\u017caj\u0105, \u017ce istnieje „skomplikowana sie\u0107 wzajemnych powi\u0105za\u0144 pomi\u0119dzy wszystkimi mieszka\u0144cami Ziemi – lud\u017ami i nie-lud\u017ami, przyrod\u0105 o\u017cywion\u0105 i nieo\u017cywion\u0105”, a zatem „rodzaj ludzki jest zaledwie jednym z wielu rodzaj\u00f3w istnie\u0144, dla kt\u00f3rych Ziemia jest domem. Jest to rodzaj „ziemskiej wsp\u00f3lnoty”, w kt\u00f3rej ludzie i nie-ludzie dziel\u0105 si\u0119 Ziemi\u0105 tworz\u0105c sie\u0107 wzajemnych zale\u017cno\u015bci. Zgodnie z tak\u0105 wizj\u0105 „ziemskiej wsp\u00f3lnoty” ekocentrycy nie prowadz\u0105 rozr\u00f3\u017cnienia pomi\u0119dzy lud\u017ami a nielud\u017ami. Radyka\u0142owie uwa\u017caj\u0105 nawet, i\u017c ci, kt\u00f3rzy utrzymuj\u0105, \u017ce ludziom przynale\u017cny jest wy\u017cszy status moralny ni\u017c innym istotom \u017cywym, winni s\u0105 pewnej odmiany szowinizmu, jak\u0105 jest preferowanie okre\u015blonego gatunku ponad inne. Takie zachowanie uwa\u017caj\u0105 za wysoce niemoralne, podobnie jak rasizm czy seksizm. Ingrid Newkirk, krajowy dyrektor PETA, powiedzia\u0142a kiedy\u015b, \u017ce „bojownicy o prawa zwierz\u0105t nie faworyzuj\u0105 gatunku ludzkiego, wyodr\u0119bniaj\u0105c go spo\u015br\u00f3d innych zwierz\u0105t, a zatem nie istnieje \u017cadna naturalna podstawa do tego, by uwa\u017ca\u0107, \u017ce cz\u0142owiek ma jakie\u015b specjalne prawa. Szczur, \u015bwinia, pies, ch\u0142opiec – wszystko to s\u0105 ssaki”.<\/p>\r\n

Newkirk odrzuca r\u00f3wnie\u017c wyra\u017cenie „zwierz\u0105tko domowe”, poniewa\u017c uwa\u017ca je za nacechowane ideologicznie. Zamiast tego proponuje termin „zwierz\u0119ta towarzysz\u0105ce”. W dokumentach PETA, w rozdziale dotycz\u0105cym „postanowie\u0144 na temat zwierz\u0105t towarzysz\u0105cych” mo\u017cemy przeczyta\u0107, \u017ce zwierz\u0119ta domowe s\u0105 traktowane „jak niewolnicy, czasem przetrzymywani w dobrych warunkach, ale jednak wci\u0105\u017c niewolnicy”. Do ekstremist\u00f3w podzielaj\u0105cych pogl\u0105dy Newkirk nale\u017cy np. Michael W. Fox, kt\u00f3ry jako wiceprzewodnicz\u0105cy ameryka\u0144skiego Humane Society<\/em> stwierdzi\u0142, \u017ce „\u017cycie mr\u00f3wki i \u017cycie mojego dziecka powinno mie\u0107 tak\u0105 sam\u0105 warto\u015b\u0107”. Tak zwani etycy – Peter Singer i Tom Regan, prezentuj\u0105 podobnie niepokoj\u0105ce pogl\u0105dy. Singer stwierdzi\u0142 na przyk\u0142ad: „Z pewno\u015bci\u0105 istnieje wiele zwierz\u0105t, kt\u00f3rych \u017cycie wed\u0142ug r\u00f3\u017cnych kryteri\u00f3w jest wi\u0119cej warte od \u017cycia niekt\u00f3rych ludzi”. Regan zobrazowa\u0142, co Singer mia\u0142 na my\u015bli, m\u00f3wi\u0105c o „niekt\u00f3rych ludziach”. Kiedy Regana zapytano, co by zrobi\u0142, gdyby w szalupie na oceanie znajdowa\u0142o si\u0119 tylko jedno miejsce i gdyby musia\u0142 on wybra\u0107 mi\u0119dzy uratowaniem psa lub dziecka, odpowiedzia\u0142: „Gdybym musia\u0142 wybra\u0107 mi\u0119dzy upo\u015bledzonym dzieckiem a inteligentnym psem, wybra\u0142bym psa”. Dla Regana w sieci wzajemnych zale\u017cno\u015bci upo\u015bledzone dziecko jest z pewno\u015bci\u0105 jednym z tych istnie\u0144 ludzkich, kt\u00f3rych \u017cycie jest mniej wa\u017cne od \u017cycia inteligentnego psa. <\/p>\r\n

Natura nie wybacza <\/strong><\/p>\r\n

Ekstremistyczne dogmaty ideologii ekocentrycznej s\u0105 na szcz\u0119\u015bcie podwa\u017cane przez m\u0105dr\u0105 filozofi\u0119 konserwacjonizmu. Co wi\u0119cej, jej m\u0105dro\u015b\u0107 koresponduje z tre\u015bci\u0105 nauczania Ko\u015bcio\u0142a katolickiego na temat \u015brodowiska naturalnego. <\/p>\r\n

Konserwacjonizm jest zarazem podobny i r\u00f3\u017cny od antropocentryzmu i ekocentryzmu. Podobnie jak ekocentryzm, konserwacjonizm stoi na stanowisku, \u017ce elementy natury posiadaj\u0105 autonomiczn\u0105 warto\u015b\u0107, ale zarazem – podobnie jak antropocentryzm – utrzymuje, \u017ce interes cz\u0142owieka, podejmowane przez niego dzia\u0142ania i wreszcie on sam maj\u0105 wi\u0119ksz\u0105 warto\u015b\u0107 – zw\u0142aszcza moraln\u0105 – ni\u017c inne elementy \u015brodowiska naturalnego. Jako istoty niezale\u017cne, razem z innymi i w zgodzie ze \u015brodowiskiem naturalnym, ludzie maj\u0105 obowi\u0105zek by\u0107 rozumnymi stra\u017cnikami natury. Konserwacjonizm nie oznacza podporz\u0105dkowania cz\u0142owieka naturze. Zak\u0142ada on wym\u00f3g poszanowania \u015brodowiska i warto\u015bci humanistycznych, poniewa\u017c spo\u015br\u00f3d wszystkich istot ziemskich ludzie s\u0105 tymi najbardziej rozwini\u0119tymi i najzdolniejszymi. S\u0105 zarazem jedynym gatunkiem obdarzonym rozumem i racjonalnym poczuciem moralno\u015bci. Konserwacjonizm, jak ju\u017c wspomniano, nie zaprzecza istnieniu autonomicznej warto\u015bci element\u00f3w przyrody, podobnie zreszt\u0105 jak antropocentryzm. Konserwacjonizm nak\u0142ada na nas obowi\u0105zek szanowania przyrody – za to tylko, \u017ce jest, a nie wtedy, kiedy ludzie zdecyduj\u0105 si\u0119 nada\u0107 jej okre\u015blon\u0105 warto\u015b\u0107.<\/p>\r\n

Mimo k\u0142adzenia nacisku na konieczno\u015b\u0107 wsp\u00f3\u0142dzia\u0142ania cz\u0142owieka z przyrod\u0105 konserwacjonizm w \u017caden spos\u00f3b nie zaciera r\u00f3\u017cnic mi\u0119dzy lud\u017ami a innymi istotami \u017cywymi. Szanuje i podtrzymuje szczeg\u00f3lny status cz\u0142owieka jako istoty racjonalnej, wyr\u00f3\u017cniaj\u0105cej si\u0119 spo\u015br\u00f3d innych i maj\u0105cej wy\u017csz\u0105 warto\u015b\u0107 ni\u017c inne elementy przyrody. Konserwacjonizm jest wzbogacony przez nauczanie Ko\u015bcio\u0142a, kt\u00f3re k\u0142adzie nacisk na obowi\u0105zek s\u0142u\u017cenia naturze i dbania o ni\u0105. Ekocentry\u015bci cz\u0119sto krytykuj\u0105 nauczanie Ko\u015bcio\u0142a na temat \u015brodowiska naturalnego, t\u0142umacz\u0105c, \u017ce fragment Ksi\u0119gi Rodzaju, w kt\u00f3rym B\u00f3g daje cz\u0142owiekowi prawo, aby ten czyni\u0142 sobie ziemi\u0119 poddan\u0105, prowadzi do antropocentryzmu usprawiedliwiaj\u0105cego eksploatowanie natury bez opami\u0119tania dla wy\u0142\u0105cznych korzy\u015bci cz\u0142owieka. Katechizm Ko\u015bcio\u0142a Katolickiego naucza jednak, \u017ce owo panowanie cz\u0142owieka nad \u015bwiatem przyrody nie jest absolutne ani bezwarunkowe, zw\u0142aszcza w aspekcie w\u0142asno\u015bci. Cytuj\u0105c Katechizm: „Panowanie cz\u0142owieka nad przyrod\u0105 nieo\u017cywion\u0105 oraz nad zwierz\u0119tami, dane mu przez Boga, nie jest jednak panowaniem absolutnym. Wymaga ono szacunku dla integralno\u015bci stworzenia”. Kiedy zinterpretuje si\u0119 termin „panowanie” zgodnie z filozofi\u0105 zarz\u0105dzania w konserwacjonizmie, b\u0119dzie on oznacza\u0142, i\u017c ludzie s\u0105 zobowi\u0105zani do chronienia natury i dbania o wszystkie \u017cywe stworzenia z dw\u00f3ch wa\u017cnych powod\u00f3w. Pierwszym powodem, dla kt\u00f3rego na ludziach spoczywa ten obowi\u0105zek, jest fakt posiadania przez elementy przyrody warto\u015bci wyp\u0142ywaj\u0105cej z nich samych. W j\u0119zyku tradycyjnej scholastyki elementy przyrody posiadaj\u0105 swoje jestestwo, swoj\u0105 „esencj\u0119”, kt\u00f3ra decyduje o tym, i\u017c s\u0105 tym, czym s\u0105. W konsekwencji to, czym dana rzecz jest i jak\u0105 ma ona warto\u015b\u0107, wynika ostatecznie z samego jej jestestwa, a stanie na stanowisku, \u017ce warto\u015b\u0107 rzeczy jest im nadawana jedynie przez ludzi, by\u0142oby brakiem poszanowania ich integralno\u015bci. Ze wzgl\u0119du na swoj\u0105 autonomiczn\u0105 integralno\u015b\u0107 elementy przyrody s\u0105 zatem same z siebie dobre jako takie. Takie stanowisko koresponduje z nauczaniem Ko\u015bcio\u0142a m\u00f3wi\u0105cym o tym, \u017ce wszystko, co zosta\u0142o stworzone, jest dobre – zgodnie z tym, co powiedzia\u0142 B\u00f3g w Ksi\u0119dze Rodzaju. Drugi pow\u00f3d konieczno\u015bci szanowania \u015brodowiska naturalnego wyp\u0142ywa z afirmacji istnienia esencjonalnej wsp\u00f3\u0142zale\u017cno\u015bci pomi\u0119dzy cz\u0142owiekiem a innymi lud\u017ami i elementami \u015brodowiska naturalnego, kt\u00f3ra jest konieczna do zachowania i przekazywania z pokolenia na pokolenie zasady sprawiedliwo\u015bci. Nie jest to ekstremistyczna „sie\u0107” doktryn, jak bywa to w \u015brodowisku ekocentryk\u00f3w. Kompendium nauki spo\u0142ecznej Ko\u015bcio\u0142a podkre\u015bla: „Odpowiedzialno\u015b\u0107 za \u015brodowisko naturalne, za wsp\u00f3lne dziedzictwo rodzaju ludzkiego odnosi si\u0119 nie tylko do bie\u017c\u0105cych potrzeb, ale tak\u017ce do tych przysz\u0142ych… Jest to odpowiedzialno\u015b\u0107 obecnej generacji przed przysz\u0142ymi pokoleniami. Rozci\u0105ga si\u0119 ona nie tylko na rz\u0105dy i spo\u0142ecze\u0144stwa poszczeg\u00f3lnych pa\u0144stw, ale tak\u017ce na wsp\u00f3lnot\u0119 mi\u0119dzynarodow\u0105”. Zar\u00f3wno Ko\u015bci\u00f3\u0142 katolicki, jak i konserwacjoni\u015bci akcentuj\u0105, \u017ce na cz\u0142owieku spoczywa obowi\u0105zek s\u0142u\u017cenia \u015brodowisku naturalnemu, dbania o jego ochron\u0119 i o dobro przyrody – tak aby z jej dobrodziejstw mog\u0142y korzysta\u0107 kolejne pokolenia. Z dw\u00f3ch powy\u017cszych powod\u00f3w normy moralne konserwacjonizmu m\u00f3wi\u0105ce o obowi\u0105zku dbania o \u015brodowisko naturalne s\u0105 wzbogacone tym, co Katechizm Ko\u015bcio\u0142a Katolickiego nazywa solidarno\u015bci\u0105 pomi\u0119dzy wszystkimi stworzeniami i stworzonymi przez Boga elementami natury.<\/p>\r\n

Pierwszym powodem jest tutaj znowu integralno\u015b\u0107 element\u00f3w przyrody podkre\u015blana przez konserwacjonist\u00f3w, kolejnym – og\u00f3lne zasady sprawiedliwo\u015bci, kt\u00f3re konserwacjonizm opiera na sieci wzajemnych powi\u0105za\u0144 pomi\u0119dzy lud\u017ami a \u015brodowiskiem naturalnym. Temat ideologii ekocentrycznej stanowi wyzwanie dla filozoficznej m\u0105dro\u015bci konserwacjonizmu. Musi ono zosta\u0107 podj\u0119te. Im mocniej ekocentryzm b\u0119dzie krytykowany, tym bardziej go to os\u0142abi i tym bardziej traci on zdolno\u015b\u0107 do rozprzestrzeniania ideologii ekoterroru. W miar\u0119 wzrostu wyzwa\u0144 zwi\u0105zanych z ekocentryzmem konserwacjonizm zintegrowany z nauczaniem Ko\u015bcio\u0142a w dziedzinie ochrony \u015brodowiska w coraz pe\u0142niejszy spos\u00f3b b\u0119dzie odzwierciedla\u0142 g\u0142os filozofii na temat natury. Aby konserwacjonizm coraz pe\u0142niej zast\u0119powa\u0142 ekocentryzm w dziedzinie kultury, powinni\u015bmy modli\u0107 si\u0119 s\u0142owami Jego \u015awi\u0105tobliwo\u015bci b\u0142ogos\u0142awionego Jana Paw\u0142a II: „Mam nadziej\u0119, \u017ce przyk\u0142ad \u015bw. Franciszka pomo\u017ce nam nieustannie podtrzymywa\u0107 poczucie „braterstwa” z tymi wszystkimi dobrymi i pi\u0119knymi rzeczami, kt\u00f3re stworzy\u0142 B\u00f3g Wszechmog\u0105cy. Niech On nam stale przypomina o naszym powa\u017cnym zobowi\u0105zaniu okazywania im szacunku i dbania o nie z trosk\u0105, w \u015bwietle tego wi\u0119kszego i wy\u017cszego rz\u0119du braterstwa, kt\u00f3re istnieje w obr\u0119bie ca\u0142ej rodziny ludzkiej”.<\/p>\r\n

Prof. Thomas Michaud<\/em><\/strong><\/p>\r\n

filozof, etyk, Wheeling Jesuit University, USA<\/p>\r\n

t\u0142um. Agnieszka \u0179urek<\/p>\r\n<\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"W 2005 roku ameryka\u0144skie Federalne Biuro \u015aledcze (FBI) uzna\u0142o ekoterroryzm za najwi\u0119ksze wewn\u0119trzne zagro\u017cenie dla Stan\u00f3w Zjednoczonych. Od 2003 roku ekota\u017c (zbitka przedrostka „eko” i s\u0142owa „sabota\u017c”) spowodowa\u0142 w USA zniszczenia mienia wartego setki milion\u00f3w dolar\u00f3w. Ekota\u017c nie ogranicza si\u0119 jednak do terytorium Stan\u00f3w Zjednoczonych. Ekota\u017cy\u015bci (gra s\u0142\u00f3w od rzeczownika „sabota\u017cy\u015bci”) dzia\u0142aj\u0105 na ca\u0142ym \u015bwiecie, […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[9],"tags":[146,20,126,221],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/61033"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=61033"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/61033\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=61033"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=61033"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=61033"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}