{"id":60979,"date":"2012-09-17T21:10:01","date_gmt":"2012-09-18T02:10:01","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=60979"},"modified":"2012-09-17T21:10:01","modified_gmt":"2012-09-18T02:10:01","slug":"w-imie-prawdy-o-pismach-i-pogladach-prof-wieczorkiewicza-slawomir-cenckiewicz","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=60979","title":{"rendered":"W imi\u0119 prawdy o pismach i pogl\u0105dach prof. Wieczorkiewicza &#8211; <em>S\u0142awomir Cenckiewicz<\/em>"},"content":{"rendered":"<div>\r\n<div>\r\n<div>\r\n<div>Nie wchodz\u0105c w polemiki z rozemocjonowanymi krytykami ksi\u0105\u017cki &#8222;Pakt Ribbentrop-Beck&#8221; chcia\u0142bym si\u0119 jedynie odnie\u015b\u0107 do niesprawiedliwego &#8211; moim zdaniem &#8211; przeciwstawiania \u201eradyka\u0142a&#8221; Piotra Zychowicza jego \u201eostro\u017cnemu&#8221; mistrzowi prof. Paw\u0142owi Wieczorkiewiczowi. T\u0119 jak\u017ce cz\u0119sto u\u017cywan\u0105 w polemikach metod\u0119 jako pierwszy w kontek\u015bcie ksi\u0105\u017cki &#8222;Pakt Ribbentrop-Beck&#8221; zastosowa\u0142 Piotr Zaremba pisz\u0105c na \u0142amach \u201eUwa\u017cam Rze&#8221; m. in.: \u201eNieprzypadkowo przegl\u0105daj\u0105c przy okazji lektury ksi\u0105\u017cki Zychowicza cho\u0107by dzie\u0142a jego mistrza profesora Paw\u0142a Wieczorkiewicza, na kt\u00f3rego powo\u0142uje si\u0119 te\u017c S\u0142awomir Cenckiewicz, znajdowa\u0142em wobec g\u0142\u00f3wnej tezy jego ucznia wi\u0119cej ostro\u017cno\u015bci i dystansu. Mo\u017cliwe, \u017ce profesor by\u0142 bardziej kategoryczny na seminariach. Historyk jednak wie, \u017ce zostaj\u0105 po nim ksi\u0105\u017cki. I \u017ce w nich musi oddziela\u0107 publicystyczne chciejstwo od ustale\u0144 bezspornych&#8221; (P. Zaremba, <em>Szkodliwe z\u0142udzenia<\/em>, \u201eUwa\u017cam Rze&#8221;, 10 wrze\u015bnia 2012 r.).<\/div>\r\n<p>Bez si\u0119gni\u0119cia po spu\u015bcizn\u0119 pisarsk\u0105 Wieczorkiewicza, t\u0119 na poz\u00f3r b\u0142yskotliw\u0105 opini\u0119 Zaremby szybko podchwycili r\u00f3wnie\u017c inni krytycy ksi\u0105\u017cki Zychowicza i w ten spos\u00f3b zacz\u0119\u0142a ona funkcjonowa\u0107 m. in. w blogosferze. Przyja\u017ani\u0105c si\u0119 ze zmar\u0142ym Profesorem nie b\u0119d\u0119 si\u0119 jednak powo\u0142ywa\u0142 na swoje liczne rozmowy z nim na temat mi\u0119dzynarodowej rozgrywki z lat 1938-1939 i b\u0142\u0119d\u00f3w polskiej polityki. Gwoli prawdy o pogl\u0105dach Profesora pragn\u0119 jedynie zacytowa\u0107 fragment nakre\u015blonego przez niego alternatywnego scenariusza wydarze\u0144 roku 1939, wojny, a nawet powojennego porz\u0105dku mi\u0119dzynarodowego w artykule pt. &#8222;Rydz-\u015amig\u0142y na Placu Czerwonym w Moskwie w 1940 roku. Co by by\u0142o, gdyby Polska przyj\u0119\u0142a \u017c\u0105dania niemieckie?&#8221; (P. Wieczorkiewicz, M. Urba\u0144ski, A. Ekiert, <em>Dylematy historii. Nos Kleopatry czyli co by by\u0142o, gdyby&#8230;<\/em>, Warszawa 2004, s. 234-237):<\/p>\r\n<p style=\"padding-left: 30px;\">Po rozmowach w Berchtesgaden w\u0142adze Rzeczypospolitej postanowi\u0142yby przyj\u0105\u0107 niemieckie \u017c\u0105dania. Mia\u0142oby to wp\u0142yw na przyspieszenie i tak ju\u017c szykowanego scenariusza wewn\u0105trzpolitycznego. Po rezygnacji Ignacego Mo\u015bcickiego marsza\u0142ek Edward Rydz-\u015amig\u0142y obj\u0105\u0142by urz\u0105d prezydenta. Nast\u0105pi\u0142yby dalsze przesuni\u0119cia na scenie politycznej: mini\u00acster J\u00f3zef Beck zosta\u0142by premierem, za\u015b funkcj\u0119 Generalnego Inspektora Si\u0142 Zbrojnych obj\u0105\u0142by mianowany genera\u0142em bro\u00acni, opromieniony s\u0142aw\u0105 zdobywcy \u015al\u0105ska Zaolzia\u0144skiego, W\u0142adys\u0142aw Bortnowski. Towarzysz\u0105ca temu propagandowa ofensywa kontrolowanych przez rz\u0105d medi\u00f3w s\u0142u\u017cy\u0142aby za\u00acrazem przypomnieniu w\u0105tk\u00f3w, kt\u00f3re \u0142\u0105czy\u0142y w historii Polsk\u0119 i Niemcy. Protesty opozycji politycznej zosta\u0142yby st\u0142umione, a w tradycyjnie antyniemieckim Stronnictwie Narodowym nast\u0105pi\u0142by po \u015bmierci Romana Dmowskiego roz\u0142am: Tadeusz Bielecki wszed\u0142by do koalicyjnego rz\u0105du jako minister spraw wewn\u0119trznych, natomiast nieprzejednany J\u0119drzej Giertych zosta\u0142by osadzony bezterminowo w obozie odosobnienia w Berezie Kartuskiej.<\/p>\r\n<p style=\"padding-left: 30px;\">Sz\u00f3stego sierpnia \u015amig\u0142y wyg\u0142osi\u0142by doroczne prze\u00acm\u00f3wienie na zje\u017adzie legionist\u00f3w. Tym razem ma ono wiel\u00ack\u0105 wag\u0119 polityczn\u0105. Marsza\u0142ek &#8211; prezydent przypomina tra\u00acdycje or\u0119\u017ca z okresu pierwszej wojny \u015bwiatowej, w kt\u00f3rej Pi\u0142sudski u boku armii niemieckiej walczy\u0142 z Rosj\u0105 &#8211; odwiecznym wrogiem Polski. Siedemna\u015bcie dni p\u00f3\u017aniej do Warszawy przylecia\u0142by minister Joachim von Ribbentrop na uroczysto\u015b\u0107 podpisania akcesu Polski do paktu antykominternowskiego. Jednocze\u015bnie zawarty zosta\u0142by tajny uk\u0142ad wojskowy o podziale stref wp\u0142yw\u00f3w w Europie \u015arodkowo\u00acwschodniej. Polska mog\u0142aby je rozci\u0105gn\u0105\u0107 na Litw\u0119, S\u0142owa\u00accj\u0119 i Bia\u0142oru\u015b; Finlandia, Estonia, \u0141otwa, Ukraina, a tak\u017ce Rumunia znalaz\u0142yby si\u0119 w strefie niemieckiej. Nazajutrz Adolf Hitler wjecha\u0142by triumfalnie do przy\u0142\u0105czonego do Rzeszy Gda\u0144ska. Jednocze\u015bnie do Gdyni przyby\u0142by kr\u0105\u017cow\u00acnik \u00bbN\u00fcrnberg\u00ab, ale nie z kurtuazyjn\u0105 wizyt\u0105, lecz by po uroczystym przekazaniu Polskiej Marynarce Wojennej pod\u00acnie\u015b\u0107 polsk\u0105 bander\u0119 wojenn\u0105 jako ORP \u00bbHetman Stanis\u0142aw \u0179\u00f3\u0142kiewski\u00ab. Marynarka polska obj\u0119\u0142aby r\u00f3wnie\u017c szkolny pancernik \u00bbSchleswig Holstein\u00ab nazwany \u00bbKsi\u0105\u017c\u0119 Fryderyk August\u00ab (na cze\u015b\u0107 kr\u00f3la saskiego, kt\u00f3ry by\u0142 w latach 1807-1815 ksi\u0119ciem warszawskim).<\/p>\r\n<p style=\"padding-left: 30px;\">Pierwszego wrze\u015bnia 1939 roku wojska niemieckie zaata\u00ackowa\u0142yby Francj\u0119. Kampania by\u0142aby za\u017carta, ale Francuzi, maj\u0105c zbyt ma\u0142o nowoczesnych samolot\u00f3w i czo\u0142g\u00f3w, mu-sieliby ulec naporowi. Ju\u017c 28 wrze\u015bnia czo\u0142\u00f3wki pancerne Wehrmachtu wkroczy\u0142yby do Pary\u017ca, za\u015b 5 pa\u017adziernika w Compiegne zosta\u0142oby podpisane zawieszenie broni.<\/p>\r\n<p style=\"padding-left: 30px;\">Stalin zaniepokojony polsko-niemieckim porozumieniem usi\u0142owa\u0142by je rozbi\u0107. Odnowiony uk\u0142ad z Francj\u0105 i tajne brytyjskie gwarancje dla ZSRS, w kt\u00f3rych rz\u0105d Winstona Chur\u00acchilla uzna\u0142by prawa sowieckie do aneksji wschodnich ziem Rzeczypospolitej, nie zmieni\u0142yby sytuacji politycznej. Zbyt pospiesznie zmobilizowane oddzia\u0142y sowieckie uderzy\u0142yby 17 wrze\u015bnia na Polsk\u0119, by\u0142oby jednak za p\u00f3\u017ano, aby wojna na Wschodzie mog\u0142a wp\u0142yn\u0105\u0107 na bieg kampanii we Francji. Jednej z wysuni\u0119tych kresowych stanic &#8211; posterunku Korpu\u00acsu Ochrony Pogranicza &#8211; broni\u0142by do ko\u0144ca major Henryk Sucharski. Po rozs\u0142awionej w \u015bwiecie trzytygodniowej walce podda\u0142by si\u0119 z garstk\u0105 swych \u017co\u0142nierzy &#8211; je\u0144cy obyczajem so\u00acwieckim zostaliby zamordowani. T\u0119\u017cej\u0105cy op\u00f3r polski, dla kt\u00f3rego oparciem sta\u0142yby si\u0119 rozbudowane linie umocnie\u0144, spowodowa\u0142by zatrzymanie ofensywy marsza\u0142ka Siemiona Budionnego. Dowodz\u0105cy Frontem Po\u0142udniowym genera\u0142 broni Kazimierz Sosnkowski przeszed\u0142by nawet do ograni-czonej ofensywy; wojska polskie na ci\u0119\u017cko do\u015bwiadczonej kolektywizacj\u0105 Ukrainie witano by chlebem i sol\u0105. S\u0142aw\u0119 w jesiennej kampanii zdobyliby dow\u00f3dcy dwu zwi\u0105zk\u00f3w pancerno-motorowych wyposa\u017conych w \u015bwie\u017co dostarczone najnowsze czo\u0142gi Panzerkampfwagen, Pzkpfw III i IV, pu\u0142\u00ackownicy Stanis\u0142aw Maczek i Stefan Rowecki, kt\u00f3rzy zniszczy\u00acliby zagon pancerny zwolnionego na kilka tygodni przed agresj\u0105 z \u0142agru komdiwa Konstantina Rokossowskiego. So\u00acwiecki dow\u00f3dca, ju\u017c w niewoli, przyzna\u0142by si\u0119 do swych pol\u00acskich korzeni i zacz\u0105\u0142 tworzy\u0107 u boku WP legiony antybolszewickie. Wielkim propagandowym sukcesem by\u0142oby te\u017c zatopienie przez ORP \u00bbOrze\u0142\u00ab (kpt. Jan Grudzi\u0144ski) na przed-polach Kronsztadu \u00bbMarata\u00ab, flagowego pancernika sowiec\u00ackiej Floty Ba\u0142tyckiej.<\/p>\r\n<p style=\"padding-left: 30px;\">W po\u0142owie maja 1940 roku sojusznicze armie &#8211; Wehr\u00acmacht i Wojsko Polskie &#8211; podj\u0119\u0142yby ofensyw\u0119 na Leningrad, Moskw\u0119 i Kij\u00f3w. Na centralnym odcinku frontu dzia\u0142a\u0142aby Polska Grupa Armii (Polnische Heeresgruppe) pod osobistym dow\u00f3dztwem genera\u0142a Bortnowskiego, wsparta przez mie\u00acszan\u0105 niemiecko-polsk\u0105 grup\u0119 pancern\u0105 genera\u0142a Heinza Guderiana. Wojna na Wschodzie sko\u0144czy\u0142aby si\u0119 15 sierpnia wraz ze zdobyciem Moskwy: do sowieckiej stolicy jako pierwszy wkroczy\u0142by 1. zmotoryzowany pu\u0142k szwole\u017cer\u00f3w im. J\u00f3zefa Pi\u0142sudskiego.<\/p>\r\n<p style=\"padding-left: 30px;\">A oto mo\u017cliwa migawka z kroniki filmowej PAT-u: po wielkiej defiladzie na Placu Czerwonym Adolf Hitler zawiesza na szyi nominowanego w\u0142a\u015bnie do stopnia marsza\u0142ka Polski genera\u0142a Bortnowskiego Krzy\u017c Rycerski z Li\u015b\u0107mi D\u0119bowymi, Mieczami i Brylantami, Rydz-Smig\u0142y za\u015b dekoruje dowodz\u0105cego Frontem Wschodnim feldmarsza\u0142ka Gerda von Rundstedta Krzy\u017cem Wielkim Orderu Virtuti Militari&#8230;<\/p>\r\n<p style=\"padding-left: 30px;\">Wizja niemiecko-polskiego \u00bbnowego porz\u0105dku\u00ab europej\u00acskiego mo\u017ce wydawa\u0107 si\u0119 odra\u017caj\u0105ca. Ale pami\u0119tajmy, \u017ce w\u00f3wczas nie dosz\u0142oby zapewne w og\u00f3le do Holocaustu, a ju\u017c z pewno\u015bci\u0105 ocaleliby \u017bydzi Polscy; przypomnijmy, \u017ce do 1943-1944 roku \u017cadna tragedia nie spotka\u0142a ludno\u015bci \u017cydowskiej we W\u0142oszech, na W\u0119grzech czy w Bu\u0142garii. &#8230;<\/p>\r\n<p style=\"padding-left: 30px;\">A w 1956 roku, w trzy lata po \u015bmierci Adolfa Hitlera, na XX Kongresie NSDAP przy aplauzie zaproszonych z ca\u0142ej Europy delegacji pa\u0144stwowych i partyjnych, nowy kanclerz 1000-letniej Rzeszy Baidur von Schirach w ogl\u0119dnych s\u0142owach pot\u0119pi\u0142by niekt\u00f3re \u00bbb\u0142\u0119dy i wypaczenia\u00ab w polityce poprzedniego F\u00fchrera. W telewizji pokazanoby, \u017ce jego przem\u00f3wienie szczeg\u00f3lnie gor\u0105co oklaskiwa\u0142a delegacja Reichsgau Schlesien\/wojew\u00f3dztwa \u015bl\u0105skiego (dzi\u015b takie tery\u00actorium nazywamy euroregionem) na czele z nadprezydentem genera\u0142em brygady Jerzym Zi\u0119tkiem&#8230;&#8221;.<\/p>\r\n<p>Powy\u017cszy cytat jest w moim przekonaniu \u015bwiadectwem o wiele radykalniejszej projekcji alternatywnego przebiegu wydarze\u0144 z lat 1939-1945 ni\u017c w przypadku scenariusza nakre\u015blonego przez Zychowicza (zreszt\u0105 Wieczorkiewicz wypowiada\u0142 si\u0119 na ten temat cz\u0119\u015bciej). Uzna\u0142 on bowiem za najbardziej prawdopodobne pobicie III Rzeszy przez koalicj\u0119 Anglosas\u00f3w na Zachodzie i zmuszenia jej armii do odwrotu ze Wschodu (powt\u00f3rka z I wojny \u015bwiatowej). Zdaniem Wieczorkiewicza natomiast, po pobiciu Sowiet\u00f3w III Rzesza sta\u0142aby si\u0119 g\u0142\u00f3wnym graczem \u015bwiatowej polityki a jej przyw\u00f3dca w spokoju doczeka\u0142by swoich ostatnich dni. R\u00f3wnie\u017c w wielu innych obszarach, \u017ceby wymieni\u0107 jedynie kwestie zwi\u0105zane z sensem czynnego oporu po upadku Polski, funkcjonowaniem Polskiego Pa\u0144stwa Podziemnego, braku symetrii w traktowaniu okupanta niemieckiego i sowieckiego przez g\u0142\u00f3wny (rz\u0105dowy) nurt polskiego cywilnego i wojskowego podziemia czy okoliczno\u015bci i sensu Powstania Warszawskiego, Profesor wyg\u0142asza\u0142 r\u00f3wnie radykalne s\u0105dy. Z wieloma z nich fundamentalnie si\u0119 nie zgadza\u0142em, ale tym bardziej w awanturze o ksi\u0105\u017ck\u0119 Zychowicza nie zas\u0142u\u017cy\u0142 on sobie na opini\u0119 ostro\u017cniejszego ani\u017celi jego wychowanek. Wkr\u00f3tce zreszt\u0105 wydawnictwo LTW opublikuje obszerny wyb\u00f3r rozproszonych tekst\u00f3w Wieczorkiewicza.<\/p>\r\n<p>Mo\u017cna, a nawet nale\u017cy spiera\u0107 si\u0119 o polskie dzieje i snu\u0107 alternatywne scenariusze. W polemicznym zapale nie mo\u017cna jednak pos\u0142ugiwa\u0107 si\u0119 nieprawdziwymi argumentami powo\u0142uj\u0105c si\u0119 przy tym na pisma zmar\u0142ego Paw\u0142a Wieczorkiewicza. Klasyk naszej historiografii (Andrzej Friszke) skomentowa\u0142by to zapewne s\u0142owami \u201emniej pisa\u0107, a wi\u0119cej czyta\u0107&#8221;.<\/p>\r\n<p>Tym wszystkim, kt\u00f3rzy tak cz\u0119sto ostatnio powtarzaj\u0105, \u017ce istniej\u0105 u nas sprawy, kt\u00f3re powinny zosta\u0107 wy\u0142\u0105czone z nauk historycznych i publicznej dyskusji, bo rzekomo szkodz\u0105 Polsce i Polakom, a przy okazji przywo\u0142uj\u0105 imi\u0119 Profesora, dedykuj\u0119 jego s\u0142owa:<\/p>\r\n<p>\u201eJest niszcz\u0105ca opinia opiniotw\u00f3rczych medi\u00f3w, jest opinia \u015brodowiska, s\u0105 wreszcie pewne klisze i schematy, kt\u00f3re utrudniaj\u0105 swobodne my\u015blenie i poprawne wnioskowanie. S\u0105 historycy, kt\u00f3rzy na przyk\u0142ad nie dostrzegli cenzury 1989 roku, jakkolwiek by j\u0105 traktowa\u0107. I w najszlachetniejszych intencjach b\u0119d\u0105 przekonywa\u0107, \u017ce o czym\u015b tam nie mo\u017cna wci\u0105\u017c m\u00f3wi\u0107, bo szkodzi to \u00abnaszej sprawie\u00bb, \u00abnaszemu wizerunkowi\u00bb itd.&#8221; (<em>Polityczna poprawno\u015b\u0107 a prawda historyczna. Rozmowa z profesorem Paw\u0142em Piotrem Wieczorkiewiczem z Uniwersytetu Warszawskiego<\/em>, rozmawia\u0142 Bogdan Reszka, \u201eTemplum Novum&#8221;, 2006, nr 3, s. 72).<\/p>\r\n<p><strong><em>S\u0142awomir Cenckiewicz<\/em><\/strong><\/p>\r\n<p>PS. Polecam wszystkim wypowied\u017a prof. Wieczorkiewicza o polsko-niemieckim sojuszu (od 3:43 do 13:53 minuty): <a href=\"http:\/\/www.youtube.com\/watch?v=jKsa1clzsUo&amp;feature=player_embedded\">http:\/\/www.youtube.com\/watch?v=jKsa1clzsUo&amp;feature=player_embedded<\/a><\/p>\r\n<p>[youtube jKsa1clzsUo]<\/p>\r\n<p>Tekst ukaza\u0142 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c na portalu <a href=\"http:\/\/wpolityce.pl\/artykuly\/36404-w-imie-prawdy-o-pismach-i-pogladach-prof-wieczorkiewicza\">wPolityce.pl<\/a>: <a href=\"http:\/\/wpolityce.pl\/artykuly\/36404-w-imie-prawdy-o-pismach-i-pogladach-prof-wieczorkiewicza\">http:\/\/wpolityce.pl\/artykuly\/36404-w-imie-prawdy-o-pismach-i-pogladach-prof-wieczorkiewicza<\/a><\/p>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Nie wchodz\u0105c w polemiki z rozemocjonowanymi krytykami ksi\u0105\u017cki &#8222;Pakt Ribbentrop-Beck&#8221; chcia\u0142bym si\u0119 jedynie odnie\u015b\u0107 do niesprawiedliwego &#8211; moim zdaniem &#8211; przeciwstawiania \u201eradyka\u0142a&#8221; Piotra Zychowicza jego \u201eostro\u017cnemu&#8221; mistrzowi prof. Paw\u0142owi Wieczorkiewiczowi. T\u0119 jak\u017ce cz\u0119sto u\u017cywan\u0105 w polemikach metod\u0119 jako pierwszy w kontek\u015bcie ksi\u0105\u017cki &#8222;Pakt Ribbentrop-Beck&#8221; zastosowa\u0142 Piotr Zaremba pisz\u0105c na \u0142amach \u201eUwa\u017cam Rze&#8221; m. in.: \u201eNieprzypadkowo [&hellip;]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[9],"tags":[59],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/60979"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=60979"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/60979\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=60979"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=60979"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=60979"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}