Od 1990 do ko\u0144ca ubieg\u0142ego roku, jak informuje w oficjalnym raporcie Ministerstwo Skarbu Pa\u0144stwa, przekszta\u0142ceniami w\u0142asno\u015bciowymi obj\u0119to 5 tys. 992 pa\u0144stwowe przedsi\u0119biorstwa. Gdy prywatyzacja startowa\u0142a, pa\u0144stwo by\u0142o w\u0142a\u015bcicielem oko\u0142o 8,5 tys. zak\u0142ad\u00f3w.<\/p>\r\n
Pierwszym akordem skoku na maj\u0105tek wypracowany przez kilka pokole\u0144 Polak\u00f3w by\u0142o uw\u0142aszczenie si\u0119 komunistycznej nomenklatury. Skala tego z\u0142odziejstwa by\u0142a ogromna – w latach 1988-1989 powsta\u0142o oko\u0142o 12 tys. sp\u00f3\u0142ek, kt\u00f3re na bazie pa\u0144stwowego maj\u0105tku zak\u0142adali dyrektorzy zak\u0142ad\u00f3w przy wsp\u00f3\u0142udziale cz\u0142onk\u00f3w rodzin, urz\u0119dnik\u00f3w i dzia\u0142aczy partyjnych. To ze sp\u00f3\u0142ek nomenklaturowych wyros\u0142y fortuny ludzi, spo\u015br\u00f3d kt\u00f3rych wielu jest dzi\u015b obecnych na listach najbogatszych. Inn\u0105 form\u0105 wysysania aktyw\u00f3w z pa\u0144stwowych firm by\u0142y przedsi\u0119wzi\u0119cia typu joint venture, w kt\u00f3re zaanga\u017cowa\u0142y si\u0119 firmy zagraniczne lub polonijne – zak\u0142adane cz\u0119sto przez komunistyczne s\u0142u\u017cby specjalne.<\/p>\r\n
Balcerowicz wzywa do wyprzeda\u017cy <\/strong><\/p>\r\n Wyprzeda\u017c za bezcen maj\u0105tku narodowego by\u0142a bardzo istotnym elementem programu Leszka Balcerowicza. Wicepremier – minister finans\u00f3w w rz\u0105dzie Tadeusza Mazowieckiego, a potem Jana Krzysztofa Bieleckiego i Jerzego Buzka – ochoczo wdra\u017ca\u0142 w Polsce pomys\u0142y ameryka\u0144skiego spekulanta George\u00b4a Sorosa i ekonomisty Jeffreya Sachsa oraz Mi\u0119dzynarodowego Funduszu Walutowego i Banku \u015awiatowego: po\u0142\u0105czenia finansowej terapii szokowej z wyprzeda\u017c\u0105 firm pa\u0144stwowych. Balcerowicz naciska\u0142 na szybk\u0105 prywatyzacj\u0119, osoby krytykuj\u0105ce wyprzeda\u017c maj\u0105tku, pokazuj\u0105ce oszustwa, patologie przy prywatyzacji nazywa\u0142 demagogami, populistami, szkodnikami itp.<\/p>\r\n Pierwszy minister przekszta\u0142ce\u0144 w\u0142asno\u015bciowych Waldemar Kuczy\u0144ski (Unia Wolno\u015bci) co prawda szybko odszed\u0142, bo wraz z premierem Tadeuszem Mazowieckim (grudzie\u0144 1990), ale przygotowa\u0142 przedpole dla swojego nast\u0119pcy Janusza Lewandowskiego (KLD, potem UW, teraz PO) – ministra w rz\u0105dzie Jana Krzysztofa Bieleckiego (1991) i Hanny Suchockiej (1992-1993). To Lewandowski sta\u0142 si\u0119 „znakiem firmowym” prywatyzacji, zarzucano mu potem wielokrotnie \u0142amanie prawa przy przekszta\u0142ceniach w\u0142asno\u015bciowych, zani\u017canie warto\u015bci sprzedawanych zak\u0142ad\u00f3w. Do s\u0105du trafi\u0142a sprawa prywatyzacji dw\u00f3ch krakowskich sp\u00f3\u0142ek: Techmy i KrakChemii, ale po wielu latach i kilku procesach obecnego eurodeputowanego PO uniewinniono. Premier Jan K. Bielecki i inni politycy KLD nie kryli swojej dewizy, \u017ce „pierwszy milion trzeba ukra\u015b\u0107”, uwa\u017cali, i\u017c to po prostu koszt transformacji. Nic wi\u0119c dziwnego, \u017ce byli przez Polak\u00f3w nazywani nie libera\u0142ami, a afera\u0142ami. A has\u0142o KLD z kampanii wyborczej w 1993 r. „Milion nowych miejsc pracy” przerobiono na „Milion nowych afer”.<\/p>\r\n Oddam zak\u0142ad za p\u00f3\u0142darmo <\/strong><\/p>\r\n W lipcu 1990 r. parlament przyj\u0105\u0142 ustaw\u0119 o prywatyzacji przedsi\u0119biorstw pa\u0144stwowych, otwieraj\u0105c drog\u0119 tak\u017ce sprzeda\u017cy maj\u0105tku narodowego w obce r\u0119ce. Inwestorzy domagali si\u0119, aby przy procesie prywatyzacji pracowa\u0142y firmy doradcze, ale takich w pierwszych latach transformacji w Polsce nie by\u0142o – wi\u0119c wynajmowano zagraniczne, kt\u00f3re kaza\u0142y sobie s\u0142ono p\u0142aci\u0107 za us\u0142ugi. Ekonomista dr Ryszard \u015al\u0105zak wyliczy\u0142, \u017ce np. w 1994 r. wynagrodzenie dla doradc\u00f3w si\u0119gn\u0119\u0142o prawie 7 proc. wp\u0142yw\u00f3w z prywatyzacji. Zdarza\u0142o si\u0119 te\u017c nieraz, \u017ce wi\u0119cej zap\u0142acono doradcy, ni\u017c uzyskano ze sprzeda\u017cy. Skrajnym przyk\u0142adem s\u0105 Zak\u0142ady Papiernicze w Kostrzynie nad Odr\u0105, kt\u00f3re sprzedano za 80 z\u0142 (!), a za doradztwo ministerstwo dosta\u0142o faktur\u0119 na ponad 80 tys. dolar\u00f3w.<\/p>\r\n Ten przyk\u0142ad pokazuje inn\u0105 powa\u017cn\u0105 patologi\u0119: powszechn\u0105 praktyk\u0105 by\u0142o zani\u017canie warto\u015bci sprzedawanego przedsi\u0119biorstwa. Obowi\u0105zywa\u0142a propaganda, \u017ce „firma jest warta tyle, ile inwestor jest got\u00f3w za ni\u0105 zap\u0142aci\u0107”. Urz\u0119dnicy celowo np. zani\u017cali warto\u015b\u0107 grunt\u00f3w lub ca\u0142kowicie pomijali je przy wycenie. Dlatego bardzo nowoczesne zak\u0142ady celulozowe w Kwidzynie, produkuj\u0105ce np. ponad po\u0142ow\u0119 papieru gazetowego w Polsce, sprzedano za 120 mln dolar\u00f3w – to niewiele, bo gdyby ameryka\u0144ski inwestor chcia\u0142 zbudowa\u0107 taki zak\u0142ad w szczerym polu, musia\u0142by wyda\u0107 zapewne du\u017co wi\u0119cej ni\u017c 500 mln dolar\u00f3w.<\/p>\r\n Z kolei Elektrownia Po\u0142aniec, o mocy 1800 MW, zosta\u0142a sprzedana przez ministra Emila W\u0105sacza z AWS Belgom z Electrabela w dw\u00f3ch transzach (2000-2003) za blisko 250 mln dolar\u00f3w. Tymczasem na Zachodzie przyjmowano, \u017ce nabywca powinien zap\u0142aci\u0107 przynajmniej 1 mln dolar\u00f3w za 1 MW mocy, czyli w przypadku Po\u0142a\u0144ca powinno to by\u0107 1,8 mld dolar\u00f3w (!). A jak by\u0142o z Polskimi Hutami Stali? Pojedynczo nasze huty nie stanowi\u0142y wielkiej si\u0142y, wi\u0119c s\u0142usznie przeprowadzono ich konsolidacj\u0119 (Huta Katowice, Sendzimira, Cedler i Florian). Szybko jednak PHS zosta\u0142y sprzedane przez ministra Wies\u0142awa Kaczmarka (SLD) hinduskiemu koncernowi Mittal, kt\u00f3ry zap\u0142aci\u0142 za niego zaledwie 6 mln z\u0142 (!), przejmuj\u0105c 70 proc. rynku, cho\u0107 do tego dosz\u0142o, jak m\u00f3wi\u0142 rz\u0105d, 3 mld z\u0142 d\u0142ug\u00f3w (prawdopodobnie inwestor wynegocjowa\u0142 i tak redukcj\u0119 d\u0142ugu z wierzycielami). W kolejnych latach Mittal dosta\u0142 jednak a\u017c 2,5 mld z\u0142 pomocy publicznej, wi\u0119c w praktyce pa\u0144stwo polskie jeszcze zap\u0142aci\u0142o inwestorowi za to, \u017ce przej\u0105\u0142 kontrol\u0119 nad hutami.<\/p>\r\n Wies\u0142aw Kaczmarek w 2002 r. sprzeda\u0142 za 1,5 mld z\u0142 STOEN niemieckiemu RWE, co przez wi\u0119kszo\u015b\u0107 ekspert\u00f3w zgodnie zosta\u0142o uznane za cen\u0119 kilkakrotnie zani\u017con\u0105. Niewiele brakowa\u0142o, a za marne pieni\u0105dze kontrol\u0119 nad polskim rynkiem cukru przej\u0119liby za rz\u0105d\u00f3w Buzka Niemcy i Francuzi. Tylko determinacji cz\u0119\u015bci pos\u0142\u00f3w AWS, w tym El\u017cbiety Barys, Gabriela Janowskiego, Adama Bieli, Mariana Dembi\u0144skiego, Tomasza W\u00f3jcika, Zdzis\u0142awa Pupy, zawdzi\u0119czamy powstanie Polskiego Cukru, kt\u00f3ry zd\u0105\u017cy\u0142 jeszcze zachowa\u0107 oko\u0142o 40 proc. rynku. Co dla inwestor\u00f3w by\u0142o najwa\u017cniejsze, to fakt, \u017ce przejmowali ch\u0142onny polski rynek i pozbywali si\u0119 potencjalnych konkurent\u00f3w. Niejednokrotnie chodzi\u0142o te\u017c o kupienie polskiej firmy, aby j\u0105 zwyczajnie zniszczy\u0107 i zamkn\u0105\u0107. Ju\u017c w 1998 r. prof. Andrzej Karpi\u0144ski z PAN alarmowa\u0142, \u017ce Polska straci\u0142a przemys\u0142 elektrotechniczny, bo nasze firmy zosta\u0142y przez nowych w\u0142a\u015bcicieli zlikwidowane.<\/p>\r\n Nie mamy bank\u00f3w <\/strong><\/p>\r\n Innym przyk\u0142adem wyprzeda\u017cy za p\u00f3\u0142darmo pa\u0144stwowego maj\u0105tku jest prywatyzacja sektora bankowego, kt\u00f3ra rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 ju\u017c w 1991 roku. Zagranicznych w\u0142a\u015bcicieli znalaz\u0142y prawie wszystkie banki komercyjne, cz\u0119\u015bciowo sprywatyzowany jest te\u017c PKO BP. To wszystko spowodowa\u0142o, \u017ce zagraniczny sektor bankowy opanowa\u0142 oko\u0142o 80 proc. rynku. Dla przyk\u0142adu w Niemczech, Francji czy W\u0142oszech udzia\u0142 zagranicznych bank\u00f3w w rynku jest symboliczny, wynosi co najwy\u017cej oko\u0142o 10 procent. W dodatku zrobili to bardzo tanio, bo trudno za dobry interes uzna\u0107 6,5 mld z\u0142, jakie W\u0142osi z UniCredit zap\u0142acili za Pekao SA, albo nieco ponad 2 mld z\u0142, kt\u00f3re za BZ WBK zap\u0142acili Irlandczycy z AIB – warto\u015b\u0107 tych bank\u00f3w by\u0142a kilka razy wy\u017csza.<\/p>\r\n Z kolei za 30 proc. akcji PZU Eureko i BiG Bank Gda\u0144ski zap\u0142aci\u0142y ponad 3 mld z\u0142, cho\u0107 grupa by\u0142a warta wtedy co najmniej 30-50 mld z\u0142otych. Minister Emil W\u0105sacz wybra\u0142 w\u00f3wczas inwestora bez zgody rz\u0105du i w atmosferze skandalu zosta\u0142 zdymisjonowany. Kulisy tej prywatyzacji ods\u0142oni\u0142a sejmowa komisja \u015bledcza, a W\u0105sacza postawiono przed Trybuna\u0142em Stanu (tak\u017ce za sprzeda\u017c Dom\u00f3w Towarowych Centrum po zani\u017conej cenie).<\/p>\r\n Friedman ostrzega\u0142 <\/strong><\/p>\r\n Skandalicznie prowadzona prywatyzacja przynios\u0142a Polakom upadek ca\u0142ych ga\u0142\u0119zi przemys\u0142u, gigantyczne bezrobocie, spadek poziomu \u017cycia. W roku 1990 stopa bezrobocia w Polsce wynosi\u0142a 6,5 proc., a bez pracy by\u0142o 1,1 mln Polak\u00f3w. Rok p\u00f3\u017aniej ten wska\u017anik wzr\u00f3s\u0142 do 12,2 proc. (2,1 mln), a w 1994 – 16,4 proc. (2,9 mln). W pierwszych latach prywatyzacji mieli\u015bmy tak\u017ce do czynienia z drastycznym spadkiem PKB – w 1994 r. by\u0142 on ni\u017cszy o kilkadziesi\u0105t procent ni\u017c w 1989 roku.<\/p>\r\n Przed skutkami takiej polityki prywatyzacyjnej przestrzega\u0142 Polak\u00f3w jeszcze w 1990 r. prof. Milton Friedman, ameryka\u0144ski ekonomista, laureat Nagrody Nobla. Apelowa\u0142, aby\u015bmy nie pope\u0142niali b\u0142\u0119du w postaci sprzeda\u017cy polskich firm cudzoziemcom, bo sprzedamy je „niemal za nic” i nic na tym nie zyskamy. – Pami\u0119tajcie jedno: cudzoziemcy nie b\u0119d\u0105 inwestowa\u0107 w Polsce po to, by pom\u00f3c Polsce, ale po to, by pom\u00f3c sobie – m\u00f3wi\u0142 Friedman w wywiadzie dla „Res Publiki”.<\/p>\r\n Stoczniowy biznes Tuska i Grada <\/strong><\/p>\r\n Ogromnym skandalem okaza\u0142a si\u0119 w ostatnich latach prywatyzacja przemys\u0142u stoczniowego. Rz\u0105d Donalda Tuska nie chcia\u0142 obroni\u0107 stoczni przed decyzjami Komisji Europejskiej o zwrocie pomocy publicznej, co skazywa\u0142o je na upadek. W tym samym czasie Niemcy hojnie dotowali swoje stocznie (ponad 300 mln euro) i ani my\u015bleli przejmowa\u0107 si\u0119 gro\u017abami Brukseli. Tymczasem u nas zgodzono si\u0119 na bankructwo stoczni, a minister Aleksander Grad gor\u0105czkowo szuka\u0142 dla nich inwestora i „znalaz\u0142 go” tu\u017c przed wyborami do Parlamentu Europejskiego w 2009 roku. Stocznie mia\u0142 kupi\u0107 tajemniczy inwestor z Kataru, kt\u00f3rego jednak nikt nigdy nie zobaczy\u0142.<\/p>\r\n Taki obr\u00f3t sprawy by\u0142 na r\u0119k\u0119 rz\u0105dz\u0105cym. Stocznie, zw\u0142aszcza ta w Gda\u0144sku, by\u0142y symbolem zwyci\u0119stwa „Solidarno\u015bci”, jedno\u015bci narodowej i oporu spo\u0142ecznego, tak\u017ce w III RP. Doprowadzaj\u0105c do zniszczenia wielkie zak\u0142ady stoczniowe zatrudniaj\u0105ce tysi\u0105ce ludzi, w\u0142adze likwidowa\u0142y tak\u017ce potencjalne ogniska sprzeciwu wobec polityki rz\u0105du.<\/p>\r\n Oszukani Polacy <\/strong><\/p>\r\n Polska prywatyzacja jest pe\u0142na afer. I s\u0142usznie wi\u0119kszo\u015bci Polak\u00f3w kojarzy si\u0119 ze z\u0142odziejstwem. Dopiero po latach dowiadujemy si\u0119 o roli r\u00f3\u017cnego typu lobbyst\u00f3w w rodzaju Marka D., Gromos\u0142awa C. czy ludzi z holdingu Jana Kulczyka zaanga\u017cowanych przy prywatyzacji TP SA.<\/p>\r\n Za sztandarowy przyk\u0142ad aferalnej prywatyzacji trzeba uzna\u0107 Program Powszechnej Prywatyzacji z po\u0142owy lat 90., kt\u00f3ry mia\u0142 z milion\u00f3w Polak\u00f3w uczyni\u0107 w\u0142a\u015bcicieli. Jego pomys\u0142odawc\u0105 by\u0142 minister Janusz Lewandowski, a realizacj\u0105 zaj\u0105\u0142 si\u0119 Wies\u0142aw Kaczmarek. Program zako\u0144czy\u0142 si\u0119 klap\u0105, Narodowe Fundusze Inwestycyjne (NFI) zarz\u0105dzaj\u0105ce ponad 500 firmami po kolei bankrutowa\u0142y, wyprzedaj\u0105c za grosze wiele przedsi\u0119biorstw. Polacy nie zyskali nic, ci, kt\u00f3rzy w odpowiednim czasie sprzedali swoje \u015bwiadectwo udzia\u0142owe (trzeba by\u0142o za nie zap\u0142aci\u0107 20 z\u0142), mogli dosta\u0107 za nie najwy\u017cej 100 z\u0142, a NFI nazwano najdro\u017csz\u0105 pora\u017ck\u0105 III RP. Pieni\u0105dze zarobi\u0142a na tym grupa biznesmen\u00f3w i polityk\u00f3w, cz\u0119sto uciekaj\u0105cych si\u0119 do korupcji i innych przest\u0119pczych dzia\u0142a\u0144. Krzysztof Losz<\/em><\/strong><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Od 1990 do ko\u0144ca ubieg\u0142ego roku, jak informuje w oficjalnym raporcie Ministerstwo Skarbu Pa\u0144stwa, przekszta\u0142ceniami w\u0142asno\u015bciowymi obj\u0119to 5 tys. 992 pa\u0144stwowe przedsi\u0119biorstwa. Gdy prywatyzacja startowa\u0142a, pa\u0144stwo by\u0142o w\u0142a\u015bcicielem oko\u0142o 8,5 tys. zak\u0142ad\u00f3w. Pierwszym akordem skoku na maj\u0105tek wypracowany przez kilka pokole\u0144 Polak\u00f3w by\u0142o uw\u0142aszczenie si\u0119 komunistycznej nomenklatury. Skala tego z\u0142odziejstwa by\u0142a ogromna – w latach […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[9],"tags":[92,52],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/60878"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=60878"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/60878\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=60878"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=60878"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=60878"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
W latach 90. Niemcy, Francuzi, Irlandczycy, Belgowie wykupili za kilkaset milion\u00f3w z\u0142otych nasze cementownie, co stanowi\u0142o u\u0142amek ich warto\u015bci. Skutek by\u0142 taki, \u017ce zamkni\u0119ta zosta\u0142a Cementownia w Wierzbicy, bo jej modernizacja dla Lafarge by\u0142a nieop\u0142acalna, a my mieli\u015bmy najdro\u017cszy cement w Europie.<\/p>\r\n
Historia wyprzeda\u017cy polskiego maj\u0105tku narodowego po 1989 r. pora\u017ca skal\u0105 celowego niszczenia dobra, kt\u00f3re mog\u0142o s\u0142u\u017cy\u0107 ludziom. Zak\u0142ady zaorano, pracownicy poszli na bruk. Winnych nie poci\u0105gni\u0119to do odpowiedzialno\u015bci.<\/p>\r\n