{"id":60874,"date":"2012-09-14T21:50:43","date_gmt":"2012-09-15T02:50:43","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=60874"},"modified":"2012-09-14T21:50:19","modified_gmt":"2012-09-15T02:50:19","slug":"skad-sie-biora-polskie-obozy","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=60874","title":{"rendered":"Sk\u0105d si\u0119 bior\u0105 „polskie obozy”"},"content":{"rendered":"

Ma\u0142y Francuz uczy si\u0119 z podr\u0119cznika historii o „polskich obozach”, ma\u0142y Niemiec przeczyta co najwy\u017cej dwa zdania o Powstaniu Warszawskim. Dzieci bia\u0142oruskie widz\u0105 w nas wrog\u00f3w<\/em><\/strong><\/p>\r\n

Czego o historii Polski dowiaduj\u0105 si\u0119 uczniowie w szko\u0142ach za granic\u0105? Prawie niczego. Nasze dzieje w ich podr\u0119cznikach s\u0105 pomijane lub minimalizowane. Rzetelno\u015b\u0107 nie jest regu\u0142\u0105, a skrajnym przypadkiem instrumentalnego wykorzystania podr\u0119cznik\u00f3w pozostaje Bia\u0142oru\u015b.<\/p>\r\n

Jak podkre\u015bla prof. Adam Sucho\u0144ski, z aktualnych bada\u0144 wynika, \u017ce obraz przesz\u0142o\u015bci wyniesiony z pierwszych lat edukacji przek\u0142ada si\u0119 na postrzeganie kraj\u00f3w i wsp\u00f3lnot narodowych. Podr\u0119cznik pozostaje za\u015b g\u0142\u00f3wnym \u015brodkiem s\u0142u\u017c\u0105cym nauczaniu historii. Dot\u0105d to raczej polscy badacze weryfikowali zawarto\u015b\u0107 podr\u0119cznik\u00f3w innych pa\u0144stw. St\u0105d pomys\u0142, aby oceny dokonali zagraniczni badacze. Efekt prac zosta\u0142 zaprezentowany podczas sesji „Dzieje Polski w zagranicznych podr\u0119cznikach do nauczania historii”, odbywaj\u0105cej si\u0119 w ramach II Kongresu Zagranicznych Badaczy Dziej\u00f3w Polski w Krakowie.<\/p>\r\n

Wed\u0142ug Ewy Anklam, kt\u00f3ra dokona\u0142a analizy dwudziestu aktualnie obowi\u0105zuj\u0105cych niemieckich podr\u0119cznik\u00f3w szkolnych pod k\u0105tem tre\u015bci dotycz\u0105cych najwa\u017cniejszych wydarze\u0144 z dziej\u00f3w Polski, ucze\u0144 zza Odry o naszych dziejach wie niewiele. Jak si\u0119 okazuje, wzmianka o rozbiorach znalaz\u0142a si\u0119 tylko w czterech podr\u0119cznikach, przy czym w dw\u00f3ch z nich ma obj\u0119to\u015b\u0107 jednego zdania. Zaledwie jeden podr\u0119cznik traktowa\u0142 o tym wydarzeniu szerzej, ukazuj\u0105c np. skutki kulturowe. Z kolei Powstanie Warszawskie jest wzmiankowane w co drugim podr\u0119czniku, a kwantum wiedzy o nim zawiera si\u0119 zazwyczaj w 2-3 zdaniach. Tu dominuje informacja, \u017ce w trzecim dniu powstania oddzia\u0142y niemieckie wymordowa\u0142y 15 tys. ludno\u015bci cywilnej. Nigdzie nie ma informacji, \u017ce by\u0142o prawie 200 tys. ofiar. Z kolei kwestia wysiedle\u0144 po II wojnie \u015bwiatowej koncentruje si\u0119 na problemach obywateli Niemiec. Za to modelowo zosta\u0142y opracowane stosunki polsko-krzy\u017cackie, bo podr\u0119czniki ujmuj\u0105 zar\u00f3wno polski, jak i niemiecki punkt widzenia, bez „zb\u0119dnych” komentarzy.<\/p>\r\n

– Zasadniczo poziom informacji na temat Polski jest minimalny. To m.in. rezultat ci\u0119\u0107 programowych, ale analiza pokazuje, \u017ce w\u0105tki dotykaj\u0105ce stosunk\u00f3w polsko-niemieckich umieszcza si\u0119 w kontek\u015bcie szerszym, europejskim – zaznaczy\u0142a Anklam.<\/p>\r\n

To wynik zmian, jakie wprowadzono nie tylko w Niemczech, ale i we Francji oraz Wielkiej Brytanii, gdy okaza\u0142o si\u0119, \u017ce na skutek „wypierania w\u0105tk\u00f3w narodowych” obywatele „czuj\u0105 wi\u0119\u017a ze swoim regionem i Europ\u0105”. Postanowiono w\u00f3wczas maksymalnie eksponowa\u0107 w\u0142asne dzieje kosztem dziej\u00f3w powszechnych. W dziejach Rosji np. polecono stosowa\u0107 zasad\u0119, aby promowa\u0107 to, co pomaga w eksponowaniu wielko\u015bci kraju.<\/p>\r\n

– Parlament francuski podj\u0105\u0142 uchwa\u0142\u0119, \u017ce teraz trzeba przekonywa\u0107 Europejczyk\u00f3w, i\u017c dzieje Francji s\u0105 syntez\u0105 historii Europy. Parlament w\u0142oski podj\u0105\u0142 uchwa\u0142\u0119, w kt\u00f3rej m\u00f3wi: musimy Europejczykom t\u0142umaczy\u0107, \u017ce wsp\u00f3\u0142czesna kultura Europy to synteza kultury staro\u017cytnej Grecji i Rzymu. Ta presja musia\u0142a si\u0119 odbi\u0107 na programach nauczania i podr\u0119cznikach szkolnych – zauwa\u017cy\u0142 Sucho\u0144ski.<\/p>\r\n

Stalin pacyfista, Polak antysemita <\/strong><\/p>\r\n

Jeszcze mniej o Polsce wie Francuz. Cho\u0107 nasz kraj na tle innych kraj\u00f3w Europy Wschodniej, kt\u00f3re w og\u00f3le nie istniej\u0105 w \u015bwiadomo\u015bci m\u0142odych, jest tam wzgl\u0119dnie znany. W podr\u0119cznikach zauwa\u017calny jest jednak mocny wp\u0142yw ideologii komunistycznej. St\u0105d te\u017c ocena historyczna dziej\u00f3w m.in. Polski jest ukazywana poprzez do\u015b\u0107 specyficzny filtr. Co ciekawe, we francuskich szko\u0142ach mo\u017cna obecnie znale\u017a\u0107 portret Stalina. Bo stalinizm jest kontrastowany ze zbrodniczym, ekspansywnym nazizmem i ukazywany nawet jako pacyfistyczny (!). O wojnie polsko-bolszewickiej je\u015bli ju\u017c jest mowa, to tylko w kontek\u015bcie agresji Polski i konieczno\u015bci obrony ze strony bolszewik\u00f3w. Nietrudno te\u017c uczniom przeczyta\u0107, \u017ce to w Polsce by\u0142 faszyzm, a Katy\u0144 czy Powstanie Warszawskie w\u0142a\u015bciwie nie istniej\u0105. Dla Francuz\u00f3w II wojna \u015bwiatowa zasadniczo zaczyna si\u0119 w 1941 roku, a data 17 wrze\u015bnia 1939 roku nie jest w og\u00f3le odnotowywana. Podr\u0119czniki traktuj\u0105 za to o eksterminacji \u017byd\u00f3w, ale mowa w nich o polskich, a nie niemieckich obozach (potem dziennikarze powielaj\u0105 to, czego nauczyli si\u0119 w szkole). Francuzi niewiele wiedz\u0105 te\u017c o czasach „Solidarno\u015bci”. Podr\u0119czniki zamieszczaj\u0105 nawet karykatur\u0119 „Solidarno\u015bci”, co ciekawe – z ko\u0144ca lat 70.! Za to bohaterem czas\u00f3w bez w\u0105tpienia nale\u017c\u0105cych do „Solidarno\u015bci” nie jest Jan Pawe\u0142 II czy Anna Walentynowicz, ani nawet Lech Wa\u0142\u0119sa, ale… Michai\u0142 Gorbaczow. – Prezentacja dziej\u00f3w Polski jest nieuczciwa, a przysz\u0142o\u015b\u0107 niepokoi. Bo nowe programy zupe\u0142nie nie wspominaj\u0105 o tym, czym by\u0142 komunizm. Obrany model edukacji historycznej powoduje, \u017ce Francuz nie lubi Polak\u00f3w i postrzega ich jako antysemit\u00f3w – oceni\u0142 Pierre-Etienne Penot. Jak doda\u0142, faktem jest, \u017ce w podr\u0119cznikach ma\u0142o m\u00f3wi si\u0119 o Polsce, ale niewiele jest te\u017c w nich historii Francji, a kr\u00f3luje kolonializm.<\/p>\r\n

Na us\u0142ugach polityk\u00f3w <\/strong><\/p>\r\n

Jeszcze gorzej rzecz si\u0119 ma z edukacj\u0105 historyczn\u0105 na Bia\u0142orusi, gdzie panuje wymuszona politycznie konwencja, \u017ce wszystko, co na Bia\u0142orusi, jest bia\u0142oruskie, a oddzia\u0142ywanie Polski na ten kraj ma wy\u0142\u0105cznie negatywne skutki. Podr\u0119czniki nie s\u0105 \u015brodkiem konsolidacji nacji, ale pog\u0142\u0119biaj\u0105 roz\u0142am, dominuje polityka resowietyzacji. Do\u015b\u0107 zaznaczy\u0107, \u017ce ostatnie sfa\u0142szowane wybory prezydenckie s\u0105 ukazywane w \u015bwie\u017co wydanej ksi\u0105\u017cce dla maturzyst\u00f3w jako dzia\u0142ania konieczne w obliczu zamachu stanu, za kt\u00f3rym sta\u0142y Polska i Niemcy. To dlatego w grudniu 2010 roku rzekomo dosz\u0142o w Mi\u0144sku do brutalnego rozp\u0119dzenia protestuj\u0105cych. W ocenie Tadeusza Gawina, bia\u0142oruskie podr\u0119czniki, niestety, pozostaj\u0105 w s\u0142u\u017cbie re\u017cimowi. I wyra\u017anie wida\u0107 to w kszta\u0142cie tych ksi\u0105\u017cek, kt\u00f3re po doj\u015bciu do w\u0142adzy Alaksandra \u0141ukaszenki zosta\u0142y mocno dostosowane do panuj\u0105cych reali\u00f3w. Co ciekawe, dosz\u0142o nawet do sytuacji, \u017ce now\u0105, re\u017cimow\u0105 wersj\u0119 historii pisali ci sami historycy, kt\u00f3rzy na pocz\u0105tku lat 90. opisywali te same fakty w oderwaniu od narracji sowieckiej.<\/p>\r\n

Na Litwie udaje si\u0119 wprowadza\u0107 w podr\u0119cznikach pewne zmiany \u0142agodz\u0105ce pogl\u0105dy na stosunki Polski i Litwy. Zdaniem Rimantasa Miknysa (Litwina), istnieje tendencja do obiektywnej oceny historii obu narod\u00f3w, a spotykana wcze\u015bniej polonofobia jest w odwrocie. Jak dowodzi\u0142, wcze\u015bniej pisano np. o „zbrodniczej Armii Krajowej”, kt\u00f3ra dzi\u015b jest opisywana ju\u017c jako si\u0142a walcz\u0105ca o Polsk\u0119. Jednak w litewskich podr\u0119cznikach brakuje informacji o fenomenie Polskiego Pa\u0144stwa Podziemnego. Sk\u0105din\u0105d wiadomo, \u017ce mali Litwini nadal czytaj\u0105 o „polskiej okupacji Wilna” w okresie mi\u0119dzywojennym, w kt\u00f3rym ludno\u015b\u0107 litewska stanowi\u0142a oko\u0142o 2 proc. mieszka\u0144c\u00f3w dzisiejszej stolicy tego pa\u0144stwa.<\/p>\r\n

Wsp\u00f3lna historia mo\u017cliwa <\/strong><\/p>\r\n

Zupe\u0142nie inaczej Polska postrzegana jest w czeskich szko\u0142ach. Tam programy nauczania cz\u0119sto wspominaj\u0105 o naszym kraju, pocz\u0105wszy od za\u0142o\u017cenia pa\u0144stwa polskiego. Co istotne, nawet aspekty najnowszej historii przedk\u0142adane s\u0105 z du\u017cym wyczuciem. W ocenie Frantis\u00cb\u2122ka C\u00cb\u2122apka i Jaroslava Vacul\u00c3\u00adka, dzieje Polski prezentowane s\u0105 w podr\u0119cznikach poprawnie i na miar\u0119 mo\u017cliwo\u015bci programu nauczania. – Zwraca si\u0119 uwag\u0119 na wa\u017cne wydarzenia z dziej\u00f3w Polski i na najwa\u017cniejsze postaci. Prze\u0142amywane s\u0105 negatywne stereotypy na temat Polak\u00f3w powsta\u0142e z uog\u00f3lnie\u0144 zachowa\u0144 jednostek lub grup etnicznych. Obiektywnie ukazywane s\u0105 te\u017c kwestie konfliktowe (jak sprawa Zaolzia czy wydarze\u0144 z 1968 roku). Przewa\u017ca rzeczowa i neutralna narracja – ocenili czescy naukowcy.<\/p>\r\n

Marcin Austyn<\/em><\/strong><\/p>\r\n

\r\n

KOMENTARZ BIBU\u0141Y<\/em><\/strong>: Na postawione w tytule pytanie niestety nie pada odpowied\u017a, bowiem przytoczone w artykule przyk\u0142ady przek\u0142ama\u0144 w podr\u0119cznikach szkolnych s\u0105 jedynie efektem<\/em> zaplanowanego dzia\u0142ania, a nie \u017ar\u00f3d\u0142em. A tego nale\u017cy szuka\u0107 g\u0142\u00f3wnie w antypolskim nastawieniu \u015brodowisk \u017cydowskich (oraz szerzej: \u017cydokomunistycznym) nadaj\u0105cych ton systemom medialnym.<\/p>\r\n<\/blockquote>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Ma\u0142y Francuz uczy si\u0119 z podr\u0119cznika historii o „polskich obozach”, ma\u0142y Niemiec przeczyta co najwy\u017cej dwa zdania o Powstaniu Warszawskim. Dzieci bia\u0142oruskie widz\u0105 w nas wrog\u00f3w Czego o historii Polski dowiaduj\u0105 si\u0119 uczniowie w szko\u0142ach za granic\u0105? Prawie niczego. Nasze dzieje w ich podr\u0119cznikach s\u0105 pomijane lub minimalizowane. Rzetelno\u015b\u0107 nie jest regu\u0142\u0105, a skrajnym przypadkiem […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[9],"tags":[65],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/60874"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=60874"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/60874\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=60874"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=60874"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=60874"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}