{"id":60830,"date":"2012-09-12T22:18:55","date_gmt":"2012-09-13T02:18:55","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=60830"},"modified":"2012-09-12T22:18:55","modified_gmt":"2012-09-13T03:18:55","slug":"","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=60830","title":{"rendered":"Waszyngton tuszowa\u0142 Katy\u0144"},"content":{"rendered":"<p><em><strong>Z dr. hab. Janem \u0179arynem, historykiem, profesorem UKSW, by\u0142ym dyrektorem BEP Instytutu Pami\u0119ci Narodowej, rozmawia Mariusz Kamieniecki <\/strong><\/em><br \/><br \/> <strong>Co nowego do og\u00f3lnej wiedzy o zbrodni katy\u0144skiej wnosz\u0105 dokumenty opublikowane przez USA? <\/strong><\/p>\r\n<p>&#8211; Nikt z historyk\u00f3w nie przeczyta\u0142 jeszcze tych wszystkich materia\u0142\u00f3w, a przynajmniej ja. Dlatego jest to bardziej pytanie o lektur\u0119, kt\u00f3ra wci\u0105\u017c jest przed nami. Niew\u0105tpliwie jednak te materia\u0142y, kt\u00f3re nie by\u0142y dot\u0105d publikowane, stanowi\u0105 atrakcj\u0119 poznawcz\u0105. W moim odczuciu nie wnios\u0105 jednak niczego znacz\u0105cego do wyja\u015bnienia samej zbrodni katy\u0144skiej, nie taka jest bowiem ich warto\u015b\u0107. S\u0105 to dokumenty pochodz\u0105ce z bardzo wa\u017cnych instytucji Stan\u00f3w Zjednoczonych, kt\u00f3re tworzy\u0142y i do dzisiaj w du\u017cej mierze tworz\u0105 polityk\u0119 tego kraju, w tym r\u00f3wnie\u017c polityk\u0119 zewn\u0119trzn\u0105 od czas\u00f3w prezydenta Roosevelta tak\u017ce do okresu powojennego, szczeg\u00f3lnie do prezydentury Trumana, ale r\u00f3wnie\u017c dokumenty, kt\u00f3re znalaz\u0142y si\u0119 w komisji kongresowej Maddena, z kt\u00f3rych cz\u0119\u015b\u0107 jest nam znana z publikacji Kongresu. Ta najmniej znana cz\u0119\u015b\u0107 b\u0119dzie si\u0119 odnosi\u0142a do polityki Stan\u00f3w Zjednoczonych &#8211; prezydenta Roosevelta i jego administracji wobec ZSRS, b\u0119dzie si\u0119 wi\u0105za\u0142a &#8211; co z kolei nas najbardziej interesuje &#8211; z celami USA w czasie II wojny \u015bwiatowej, zwi\u0105zanymi z ochron\u0105 i przestrzeganiem Karty Atlantyckiej i b\u0119dzie si\u0119 wi\u0105za\u0142a z tym, co by\u0142o wa\u017cniejsze z punktu widzenia USA, a wi\u0119c ochron\u0105 dw\u00f3ch akwen\u00f3w wodnych Atlantyku i Pacyfiku. W tym kontek\u015bcie sprawa katy\u0144ska i kwestie Europy \u015arodkowo-Wschodniej nie stanowi\u0142y podmiotu w polityce ameryka\u0144skiej, by\u0142y natomiast istotn\u0105 kart\u0105 przetargow\u0105 dla Amerykan\u00f3w i Sowiet\u00f3w z punktu widzenia wsp\u00f3lnej b\u0105d\u017a rozdzielnej walki z Japo\u0144czykami. <br \/> <br \/><strong>Z dokument\u00f3w tych wynika, \u017ce administracja prezydenta Roosevelta stosunkowo wcze\u015bnie dowiedzia\u0142a si\u0119 o sowieckiej zbrodni. <\/strong><\/p>\r\n<p>&#8211; Administracja ameryka\u0144ska dowiedzia\u0142a si\u0119 o tym za spraw\u0105 je\u0144c\u00f3w ameryka\u0144skich, czyli ju\u017c w 1943 r., ale wiedza ta pochodzi\u0142a tak\u017ce od Rz\u0105du Polskiego na Uchod\u017astwie. Dlatego nie jest to problem wiedzy czy niewiedzy Amerykan\u00f3w, ale raczej dobrej woli wykorzystania tej wiedzy b\u0105d\u017a uznania, \u017ce z punktu widzenia interes\u00f3w Ameryki ta wiedza jest szkodliwa. <br \/> <br \/><strong>Wed\u0142ug agencji Associated Press dokumenty sugeruj\u0105, \u017ce rz\u0105d Stan\u00f3w Zjednoczonych, wiedz\u0105c o zbrodni katy\u0144skiej, tuszowa\u0142 j\u0105, co w efekcie pomog\u0142o ukry\u0107 odpowiedzialno\u015b\u0107 Sowiet\u00f3w. <\/strong><\/p>\r\n<p>&#8211; My\u015bl\u0119, \u017ce dokumenty te potwierdzaj\u0105 &#8211; co wiemy sk\u0105din\u0105d &#8211; \u017ce administracji ameryka\u0144skiej bardzo zale\u017ca\u0142o na daleko id\u0105cym aliansie z ZSRS tak\u017ce w budowaniu pokoju powojennego, opartego na tradycyjnym &#8211; mo\u017cna rzec &#8211; w polityce ameryka\u0144skiej projekcie stworzenia organizacji mi\u0119dzynarodowej, w tym przypadku ONZ. Przypomn\u0119 tylko, \u017ce do tego projektu prezydent Roosevelt bardzo mocno zach\u0119ca\u0142 Stalina. W tym projekcie chodzi\u0142o o globalistyczne oddzia\u0142ywanie na polityk\u0119 mi\u0119dzynarodow\u0105. Drug\u0105 p\u0142aszczyzn\u0105 by\u0142a wspomniana ju\u017c wojna z Japoni\u0105, kt\u00f3ra powodowa\u0142a, \u017ce Stany Zjednoczone chcia\u0142y pozyska\u0107 sowieckiego sojusznika, aby odci\u0105\u017cy\u0142 Amerykan\u00f3w, kt\u00f3rzy od 1941 r. gin\u0119li na tym froncie. St\u0105d ta ochrona &#8211; nazwijmy to &#8211; biologiczna Stan\u00f3w Zjednoczonych by\u0142a b\u0105d\u017a co b\u0105d\u017a du\u017co powa\u017cniejszym celem wojennym ni\u017c ochrona terytorium prowincjonalnego z punktu widzenia Ameryki, czyli Europy \u015arodkowo-Wschodniej. <br \/> <br \/><strong>A zatem interes pa\u0144stwa ameryka\u0144skiego okaza\u0142 si\u0119 wa\u017cniejszy od prawdy historycznej? <\/strong><\/p>\r\n<p>&#8211; Oczywi\u015bcie, \u017ce tak. Nie stawia\u0142bym jednak tego faktu tylko i wy\u0142\u0105cznie dla poprawy naszego samopoczucia. Jest to czy b\u0119dzie &#8211; i mam nadziej\u0119, \u017ce ujawnione dokumenty to potwierdz\u0105 &#8211; bardzo dobra lekcja politycznego my\u015blenia dla polskiego Narodu, kt\u00f3ry poprzez swoje elity polityczne bardzo cz\u0119sto unika dw\u00f3ch s\u0142\u00f3w, kt\u00f3re de facto obowi\u0105zuj\u0105 w polityce mi\u0119dzynarodowej, a mianowicie: interes narodowy. Ot\u00f3\u017c nie ma cienia w\u0105tpliwo\u015bci, \u017ce zar\u00f3wno Brytyjczycy, jak i Amerykanie kierowali si\u0119 instynktem politycznym, kt\u00f3ry kaza\u0142 im w pierwszym rz\u0119dzie broni\u0107 ich w\u0142asnego interesu narodowego. Maj\u0105c to na uwadze, je\u017celi my sami nie zadbamy o nasz interes narodowy, bo b\u0119dziemy si\u0119 bali tych poj\u0119\u0107 szalenie istotnych w polityce, i nikt za nas nie b\u0119dzie si\u0119 troszczy\u0142 o sprawy polskie, bo niby dlaczego mia\u0142by to robi\u0107. Licz\u0119, \u017ce ujawnienie tych dokument\u00f3w, podobnie jak niedawne ujawnienie akt NATO dotycz\u0105cych oceny perspektywy og\u0142oszenia stanu wojennego w Polsce, wska\u017c\u0105 t\u0119 dobr\u0105, jak ju\u017c wspomnia\u0142em, lekcj\u0119 politycznego my\u015blenia Narodu Polskiego. Wida\u0107 potrzebujemy takich lekcji, bo sami jeste\u015bmy bardzo zakotwiczeni w tym, co usi\u0142ujemy przenosi\u0107 z pokolenia na pokolenie, a co bardzo \u0142adnie brzmi: &#8222;za wolno\u015b\u0107 nasz\u0105 i wasz\u0105&#8221;, pod warunkiem, \u017ce potrafimy w tym kierunku wyedukowa\u0107 kogokolwiek. Wydaje si\u0119, \u017ce zbyt mocno tkwimy w tym my\u015bleniu politycznym, nie za bardzo daj\u0105c sobie rad\u0119 z nauczeniem kogokolwiek tej maksymy. <br \/> <br \/><strong>Dotyczy to tak\u017ce polityk\u00f3w. <\/strong><\/p>\r\n<p>&#8211; Mam nadziej\u0119, \u017ce politycy w Polsce uto\u017csamiaj\u0105 si\u0119 z Narodem, cho\u0107 rzeczywi\u015bcie mo\u017cna mie\u0107 pewne w\u0105tpliwo\u015bci. <br \/> <br \/><strong>Czy uprawniona jest zatem teza, \u017ce zostali\u015bmy zdradzeni przez naszego najwi\u0119kszego sojusznika &#8211; Stany Zjednoczone? <\/strong><\/p>\r\n<p>&#8211; Tak naprawd\u0119 naszym etatowym sojusznikiem by\u0142y nie Stany Zjednoczone, a Wielka Brytania, kt\u00f3ra mia\u0142a najwi\u0119cej interes\u00f3w wsp\u00f3lnych z polsk\u0105 racj\u0105 stanu. Wielka Brytania by\u0142a zainteresowana w czasie II wojny \u015bwiatowej, aby Europa nie wchodzi\u0142a w dominium sowieckie. Warto przypomnie\u0107, \u017ce w Teheranie i rozmowach oraz korespondencji, kt\u00f3re poprzedza\u0142y konferencj\u0119 w Teheranie, Brytyjczycy bardzo wyra\u017anie domagali si\u0119 zw\u0142aszcza od sojusznik\u00f3w ameryka\u0144skich poparcia idei tworzenia frontu ba\u0142ka\u0144skiego, kt\u00f3ry dla nich by\u0142 wa\u017cny z powodu ochrony ich interes\u00f3w, tzn. komunikacji gospodarczej z Morzem \u015ar\u00f3dziemnym i z zapleczem, czyli ca\u0142ym kolonialnym imperium brytyjskim. Jednak po\u015brednio, gdyby ten\u017ce front ba\u0142ka\u0144ski w 1943 r. czy 1944 r. jeszcze powsta\u0142 i spowodowa\u0142 przerzucenie si\u0142 ameryka\u0144skich nie nad Normandi\u0119, tylko na tamten teren, to oczywi\u015bcie walka o Berlin toczy\u0142aby si\u0119 z zupe\u0142nie innej perspektywy. Amerykanie nie byli tym zainteresowani i Sowieci r\u00f3wnie\u017c, a Brytyjczycy w tym tr\u00f3jk\u0105cie byli najs\u0142abszym ogniwem i kiedy mieli do wyboru ochron\u0119 w\u0142asnych, najbli\u017cszych interes\u00f3w, w tym niepodleg\u0142o\u015bci Polski, to oczywi\u015bcie dokonali odpowiedniego wyboru. <br \/> <br \/><strong>Pojawiaj\u0105 si\u0119 tezy, \u017ce skuteczna presja na J\u00f3zefa Stalina w 1943 r. w sprawie katy\u0144skiej by\u0142aby niemo\u017cliwa. Zgadza si\u0119 Pan z tym? <\/strong><\/p>\r\n<p>&#8211; Polityk\u0119 nale\u017cy widzie\u0107 tak\u017ce w kategoriach etycznych. Jak m\u00f3wi\u0142 niegdy\u015b Antoni S\u0142onimski: &#8222;Jak nie wiesz, co robi\u0107, to m\u00f3w prawd\u0119 i b\u0105d\u017a uczciwym&#8221;, i to jest moim zdaniem najlepsza droga. Niew\u0105tpliwie w \u00f3wczesnej polskiej polityce zabrak\u0142o determinacji rz\u0105du W\u0142adys\u0142awa Sikorskiego, \u017ceby za wszelk\u0105 cen\u0119 stara\u0107 si\u0119 o ujawnienie prawdy katy\u0144skiej i \u017ceby by\u0107, co tu du\u017co m\u00f3wi\u0107, trudnym partnerem wojennym. Ta determinacja by\u0142a ograniczona przez bardzo ostry nacisk Brytyjczyk\u00f3w, kt\u00f3rzy uzale\u017cniali sojusz polsko-brytyjski i jego trwa\u0142o\u015b\u0107 od mo\u017cliwo\u015bci negocjacyjnych rz\u0105du polskiego z ZSRS. A tych mo\u017cliwo\u015bci negocjacyjnych z definicji nie by\u0142o i to nie dlatego \u017ce rz\u0105d polski ich nie chcia\u0142, tylko dlatego, \u017ce w interesie sowieckim negocjacje takie nie wchodzi\u0142y w gr\u0119. Mogli je tylko i wy\u0142\u0105cznie prowadzi\u0107 Sowieci pod dyktando Amerykan\u00f3w z Wielk\u0105 Brytani\u0105. Tego dyktanda jednak nie by\u0142o, bo nikomu nie zale\u017ca\u0142o a\u017c tak bardzo na ochronie polskich interes\u00f3w. Notabene system ja\u0142ta\u0144ski sta\u0142 si\u0119 p\u00f3\u017aniej systemem coraz bardziej utrwalanym i poszerzanym przez ZSRS i ju\u017c w 1947 r. prezydent Truman, decyduj\u0105c si\u0119 na zaanga\u017cowanie powt\u00f3rne w Europie i na ochron\u0119 interes\u00f3w ameryka\u0144skich w doktrynie powstrzymywania Sowiet\u00f3w, da\u0142 wyra\u017any sygna\u0142, \u017ce jednak Starego Kontynentu odpu\u015bci\u0107 Amerykanie nie powinni. Szkoda tylko dla nas, \u017ce administracja ameryka\u0144ska nie wpad\u0142a na to kilka lat wcze\u015bniej, co by\u0142o jak najbardziej realne. <br \/> <br \/><strong>Powinni\u015bmy oczekiwa\u0107 jakich\u015b wyja\u015bnie\u0144, przeprosin ze strony Amerykan\u00f3w? <\/strong><\/p>\r\n<p>&#8211; Wydaje mi si\u0119, \u017ce nie nale\u017cy si\u0119 spodziewa\u0107 \u017cadnych przeprosin, bo materia ta nie nadaje si\u0119 do tego typu akt\u00f3w skruchy, a nast\u0119pnie zado\u015b\u0107uczynienia. Nie wykluczam jednak, \u017ce w interesie dzisiejszej polityki ameryka\u0144skiej takie przeprosiny mog\u0105 si\u0119 pojawi\u0107. Je\u017celi nie b\u0119dzie to w interesie polityki ameryka\u0144skiej, to na pewno takich przeprosin nie b\u0119dzie. Niestety nie etyka, nie moralno\u015b\u0107 dominuje w interesach politycznych. <br \/> <br \/><strong>Kongresman Marcy Kaptur z Ohio, z kt\u00f3rej inicjatywy ameryka\u0144skie Archiwa Narodowe umie\u015bci\u0142y w internecie dokumenty o zbrodni katy\u0144skiej, powiedzia\u0142a, \u017ce nie wszystkie dokumenty ujrza\u0142y \u015bwiat\u0142o dzienne. Wed\u0142ug niej obok oko\u0142o tysi\u0105ca stron materia\u0142\u00f3w pozostaje jeszcze oko\u0142o 500 stron, kt\u00f3re nie wiadomo, czy uznano za niewa\u017cne, czy s\u0105 wci\u0105\u017c tajne. Czy obok, nazwijmy to, lojalno\u015bci prezydenta Roosevelta wobec Stalina mamy dzi\u015b do czynienia z kolejn\u0105 cenzur\u0105 Katynia &#8211; tym razem ameryka\u0144sk\u0105? <\/strong><\/p>\r\n<p>&#8211; Trudno o precyzyjn\u0105 odpowied\u017a na to pytanie, bo nie znamy tre\u015bci nieujawnionych dokument\u00f3w. Natomiast warto w tym kontek\u015bcie przypomnie\u0107 histori\u0119 zwi\u0105zan\u0105 z zab\u00f3jstwem czy te\u017c wypadkiem gen. W\u0142adys\u0142awa Sikorskiego z lipca 1943 roku. Mamy zapewnienie Brytyjczyk\u00f3w, \u017ce w aktach nadal tajnych nie ma \u017cadnej informacji, kt\u00f3ra wspar\u0142aby stron\u0119 polsk\u0105 w poznaniu rzeczywistego przebiegu tej naszej narodowej tragedii, ale rzecz jasna strona polska nie mo\u017ce si\u0119 zadowoli\u0107 deklaracjami kogokolwiek bez suwerennego rozpoznania. Prawdopodobnie jest jaki\u015b pow\u00f3d zwi\u0105zany z obecn\u0105 polityk\u0105 brytyjsk\u0105, by tych dokument\u00f3w nie ujawnia\u0107, nawet je\u017celi nie dotycz\u0105 one w spos\u00f3b bezpo\u015bredni gen. Sikorskiego. Tak samo mo\u017ce by\u0107, gdy chodzi o dokumenty ameryka\u0144skie w sprawie Katynia, kt\u00f3re nie musz\u0105 by\u0107 kompromituj\u0105ce bezpo\u015brednio w sprawie Katynia, natomiast mog\u0105 by\u0107 kompromituj\u0105ce w d\u0142ugim trwaniu pewnej tajemnicy, kt\u00f3ra i dzi\u015b z punktu widzenia Amerykan\u00f3w jest pewnym zabezpieczeniem. <br \/> <br \/><strong>Dzi\u0119kuj\u0119 za rozmow\u0119. <\/strong><\/p>\r\n<p><strong><em>Mariusz Kamieniecki<\/em><\/strong><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Z dr. hab. Janem \u0179arynem, historykiem, profesorem UKSW, by\u0142ym dyrektorem BEP Instytutu Pami\u0119ci Narodowej, rozmawia Mariusz Kamieniecki Co nowego do og\u00f3lnej wiedzy o zbrodni katy\u0144skiej wnosz\u0105 dokumenty opublikowane przez USA? &#8211; Nikt z historyk\u00f3w nie przeczyta\u0142 jeszcze tych wszystkich materia\u0142\u00f3w, a przynajmniej ja. Dlatego jest to bardziej pytanie o lektur\u0119, kt\u00f3ra wci\u0105\u017c jest przed nami. [&hellip;]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[7],"tags":[50,221,59],"class_list":["post-60830","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-wydarzenia-w-usa","tag-polish-holocaust","tag-usa","tag-ww2"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/60830","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=60830"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/60830\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=60830"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=60830"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=60830"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}