{"id":60793,"date":"2012-09-11T21:00:58","date_gmt":"2012-09-12T02:00:58","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=60793"},"modified":"2012-09-11T21:02:44","modified_gmt":"2012-09-12T02:02:44","slug":"kim-pan-jest-panie-szenborn-tadeusz-pluzanski","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=60793","title":{"rendered":"Kim pan jest, panie Szenborn? – Tadeusz P\u0142u\u017ca\u0144ski<\/em>"},"content":{"rendered":"

Tytu\u0142owy bohater komunistom bardzo si\u0119 zas\u0142u\u017cy\u0142. Zanim w\u00a01952 r. zosta\u0142 kierownikiem jednej z\u00a0najbardziej okrutnych, a\u00a0zarazem tajnych ubeckich katowni – wi\u0119zienia w\u00a0Miedzeszynie pod Warszaw\u0105, by\u0142 wa\u017cn\u0105 figur\u0105 w\u00a0bezpiece w\u00a0Rzeszowie (tu urodzi\u0142 si\u0119 w\u00a01915 r., po uko\u0144czeniu 7-klasowej szko\u0142y powszechnej uczy\u0142 si\u0119 zawodu malarza) i\u00a0Krakowie.<\/strong><\/p>\r\n

\"Kim<\/a>Potem Ludwik Szenborn pracowa\u0142 w\u00a0sto\u0142ecznej centrali MBP i\u00a0szefowa\u0142 Wojew\u00f3dzkiemu Urz\u0119dowi ds.\u00a0Bezpiecze\u0144stwa Publicznego w\u00a0Bydgoszczy.<\/p>\r\n

W\u00a0pierwszym okresie utrwalania w\u0142adzy ludowej zwalcza\u0142 g\u0142\u00f3wnie niepodleg\u0142o\u015bciow\u0105 konspiracj\u0119 zbrojn\u0105. Jak wynika z\u00a0akt IPN,\u00a0w\u00a0latach 1946-1947 bra\u0142 udzia\u0142 \u201ew\u00a0walce z\u00a0bandami i\u00a0reakcyjnym podziemiem\u201d<\/em>. Jako szef WUBP w\u00a0Krakowie pracowa\u0142 \u201ena odcinku band<\/em>\u201d: \u201e\u0179elaznego\u201d, \u201eGro\u017anego\u201d, \u201ePi\u00f3ro\u201d, \u201eGurgacza\u201d, \u201eMiko\u0142ajczyka\u201d. Potem rozprawia\u0142 si\u0119 z\u00a0innymi, kt\u00f3rzy stali na drodze polityce mi\u0142o\u015bci, w\u00f3wczas nazywanej powszechn\u0105 szcz\u0119\u015bliwo\u015bci\u0105. Po wyeliminowaniu \u201eband\u201d <\/em>przyszed\u0142 czas na Ko\u015bci\u00f3\u0142 katolicki. I\u00a0tak np., zarz\u0105dzaj\u0105c \u201ezabezpieczenie<\/a> operacyjne obrz\u0119d\u00f3w oraz imprez ko\u015bcielnych\u201d,<\/em> poucza\u0142, \u017ce informatorzy \u201ewinni by\u0107 na odpowiednim poziomie umys\u0142owym i\u00a0politycznym\u201d.<\/em> Za swoj\u0105 ofiarn\u0105 s\u0142u\u017cb\u0119 dochrapa\u0142 si\u0119 stopnia podpu\u0142kownika.<\/p>\r\n

S\u0142u\u017cba w\u00a0willi \u201eSpacer\u201d<\/strong><\/p>\r\n

Swoj\u0105 wysok\u0105 pozycj\u0119 zawdzi\u0119cza\u0142 przedwojennym \u201ezas\u0142ugom\u201d. Cz\u0142onek MOPR (Mi\u0119dzynarodowa Organizacja Pomocy Rewolucjonistom), PPS-Lewicy, Komunistycznego Zwi\u0105zku M\u0142odzie\u017cy Polskiej, w\u00a0ko\u0144cu KPP. Jego zdradziecka antypolska dzia\u0142alno\u015b\u0107 zosta\u0142a rozpracowana przez \u00f3wczesne s\u0142u\u017cby pa\u0144stwowe. Trzykrotnie aresztowany, na kilkana\u015bcie miesi\u0119cy trafi\u0142 nawet do wi\u0119zienia. Pewnie w\u0142a\u015bnie dzi\u0119ki uznaniu jego przedwojennych zas\u0142ug omin\u0119\u0142y go stalinowskie czystki. \u0141agodny stosunek II Rzeczypospolitej do obcego komunistycznego knowania, to dow\u00f3d na to, jak represyjne by\u0142o \u201efaszystowskie\u201d pa\u0144stwo Pi\u0142sudskiego, a\u00a0po 1935 r. sanacyjnych spadkobierc\u00f3w jego \u201etotalitarnej\u201d idei\u2026 Niejako naturalne by\u0142o, \u017ce w\u00a0czasie wojny Szenborn znalaz\u0142 si\u0119 w\u00a0szeregach Gwardii Ludowej (ps. Ja\u015b) i\u00a0PPR. Zn\u00f3w by\u0142 wi\u0119ziony za komunizm – tym razem przez niemieckie gestapo. Jego prac\u0119 jako sowieckiego agenta (od maja 1941 r.) potwierdza\u0142 kontrwywiad AK.<\/p>\r\n

Wr\u00f3\u0107my jednak do tajnego wi\u0119zienia bezpieki w\u00a0Miedzeszynie. Szenborn, zarz\u0105dzaj\u0105c tym obiektem, nosz\u0105cym wdzi\u0119czny kryptonim \u201eSpacer\u201d, w\u0142adz\u0119 mia\u0142 ogromn\u0105. Uwi\u0119zieni tutaj nie wiedzieli, gdzie si\u0119 znajduj\u0105. Nie przedstawiano im powodu aresztowania ani aktu oskar\u017cenia. Dla zamkni\u0119tych miesi\u0105cami w\u00a0piwnicznych celach jedynym kontaktem ze \u015bwiatem zewn\u0119trznym by\u0142 brutalny przes\u0142uchuj\u0105cy. Cz\u0119sto by\u0142 nim nasz \u201ebohater\u201d. O\u00a0tym ponurym miejscu w\u0142a\u015bciwie nikt w\u00a0Polsce nie s\u0142ysza\u0142, z\u00a0wyj\u0105tkiem kilku komunistycznych dygnitarzy. Willa-wi\u0119zienie by\u0142a wy\u0142\u0105czn\u0105 w\u0142asno\u015bci\u0105 X Departamentu Ministerstwa Bezpiecze\u0144stwa Publicznego. Tu w\u00a0najwi\u0119kszej tajemnicy przetrzymywano i\u00a0katowano \u201ewrog\u00f3w ludu\u201d. Bohater\u00f3w Polski Podziemnej, ale tak\u017ce ludzi komunistycznej w\u0142adzy, kt\u00f3rych zamierzano \u201erozmi\u0119kczy\u0107\u201d i\u00a0skompromitowa\u0107. Ilu z\u00a0nich przesz\u0142o przez piwnice \u201eSpaceru\u201d w\u00a0ci\u0105gu kilku lat jego funkcjonowania – nie wiadomo. Znamy zaledwie kilka, najwy\u017cej kilkana\u015bcie nazwisk. Listy wi\u0119\u017ani\u00f3w nie ma, dokumenty zniszczono.<\/p>\r\n

Pan \u017cycia i\u00a0\u015bmierci<\/strong><\/p>\r\n

Jako pan \u017cycia i\u00a0\u015bmierci w\u00a0Miedzeszynie Szenborn pozostawa\u0142 w\u00a0dyspozycji wiceszefa bezpieki Romana Romkowskiego, podlegaj\u0105c s\u0142ynnemu J\u00f3zefowi \u015awiat\u0142o. Jednocze\u015bnie pe\u0142ni\u0142 inn\u0105 niebagateln\u0105 funkcj\u0119<\/a> – szefa sto\u0142ecznego UB. W\u00a0ramach<\/a> rozpracowywania Kurii Metropolitalnej w\u00a0Warszawie inwigilowa\u0142 m.in. bp. Zygmunta Choroma\u0144skiego i\u00a0kard. Stefana Wyszy\u0144skiego. Wiadomo, \u017ce Prymas trafi\u0142 do \u201eSpaceru\u201d po aresztowaniu 25 wrze\u015bnia 1953 r. By\u0107 mo\u017ce przez r\u0119ce Szenborna przeszed\u0142 te\u017c Boles\u0142aw Kontrym \u201e\u0179mudzin\u201d – policjant II RP, cichociemny, \u017co\u0142nierz AK. Z\u00a0kolei w\u00a0ramach rozlicze\u0144 za \u201eodchylenia prawicowo-nacjonalistyczne\u201d osobi\u015bcie przes\u0142uchiwa\u0142 m.in. swojego partyjnego towarzysza Mariana Spychalskiego. Torturowa\u0142 r\u00f3wnie\u017c gen. Stanis\u0142awa Tatara, Franciszka Hermana i\u00a0Jerzego Kirchmayera oraz p\u0142k. Mariana Utnika, oskar\u017conych potem o\u00a0spisek w\u00a0wojsku, czyli wymy\u015blone szpiegostwo na rzecz \u201eimperialist\u00f3w\u201d.<\/p>\r\n

Czerwona paj\u0119czyna<\/strong><\/p>\r\n

Kiedy Gomu\u0142ka razem ze Spychalskim i\u00a0innymi \u201eprawicowymi odchyle\u0144cami\u201d<\/em> powr\u00f3ci\u0142 do w\u0142adzy, odwdzi\u0119czy\u0142 si\u0119 Szenbornowi, pozbawiaj\u0105c go funkcji kierownika bydgoskiego UB. W\u00a0oficjalnym uzasadnieniu napisano, \u017ce \u201enie by\u0142 on w\u00a0stanie nale\u017cycie pokierowa\u0107 ca\u0142okszta\u0142tem pracy Urz\u0119du. Nie u\u0142o\u017cy\u0142 nale\u017cycie stosunk\u00f3w z\u00a0Komitetami Partyjnymi\u201d. <\/em>Tak komunizm po\u017cera\u0142 w\u0142asne dzieci. W\u00a01955 r. w\u00a0trakcie \u201eodwil\u017cowego\u201d <\/em>procesu przeciwko bezpieczniakom spraw\u0119 Szenborna o\u00a0stosowanie przemocy fizycznej umorzono. \u201eRepresje\u201d <\/em>wobec bandyty zako\u0144czy\u0142y si\u0119 przyznaniem mu – po zwolnieniu ze \u201es\u0142u\u017cby\u201d<\/em> – renty inwalidzkiej. Od 1962 r. do \u015bmierci w\u00a01990 r. mieszka\u0142 w\u00a0Rzeszowie. Emeryt, kombatant\u2026 Czy to ju\u017c koniec tej historii? A\u00a0by\u0107 mo\u017ce Ludwik Szenborn ma godnego siebie nast\u0119pc\u0119? Czy czerwona paj\u0119czyna naprawd\u0119 istnieje? Z\u00a0jednego z\u00a0for\u00f3w internetowych dowiadujemy si\u0119, \u017ce synem Ludwika Szenborna jest Marek Szenborn, zast\u0119pca redaktora naczelnego lewackich \u201eFakt\u00f3w i\u00a0Mit\u00f3w\u201d<\/strong>. Dalej czytamy, \u017ce \u00f3w dziennikarz skrz\u0119tnie ten fakt ukrywa. \u0179e w\u00a0tym samym pisemku drukuje syn wspomnianego dziennikarza –\u00a0Ariel, pod nazwiskiem Kowalczyk. A\u00a0mo\u017ce internauta nie m\u00f3wi prawdy, cho\u0107 podaje jeszcze wiele szczeg\u00f3\u0142\u00f3w o\u00a0rodzinie Szenborn\u00f3w mieszkaj\u0105cych w\u00a0Rzeszowie, a\u00a0potem w\u00a0\u0141odzi? I\u00a0jedna rzecz – Marek Szenborn zwalcza Ko\u015bci\u00f3\u0142 z\u00a0podobn\u0105 zajad\u0142o\u015bci\u0105, jak robi\u0142 to Ludwik Szenborn.<\/p>\r\n

Autor: Tadeusz P\u0142u\u017ca\u0144ski, | \u0179r\u00f3d\u0142o: Gazeta Polska Codziennie | (foto. arch.)<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Tytu\u0142owy bohater komunistom bardzo si\u0119 zas\u0142u\u017cy\u0142. Zanim w\u00a01952 r. zosta\u0142 kierownikiem jednej z\u00a0najbardziej okrutnych, a\u00a0zarazem tajnych ubeckich katowni – wi\u0119zienia w\u00a0Miedzeszynie pod Warszaw\u0105, by\u0142 wa\u017cn\u0105 figur\u0105 w\u00a0bezpiece w\u00a0Rzeszowie (tu urodzi\u0142 si\u0119 w\u00a01915 r., po uko\u0144czeniu 7-klasowej szko\u0142y powszechnej uczy\u0142 si\u0119 zawodu malarza) i\u00a0Krakowie. Potem Ludwik Szenborn pracowa\u0142 w\u00a0sto\u0142ecznej centrali MBP i\u00a0szefowa\u0142 Wojew\u00f3dzkiemu Urz\u0119dowi ds.\u00a0Bezpiecze\u0144stwa Publicznego […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[9],"tags":[66,197,81,36],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/60793"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=60793"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/60793\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=60793"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=60793"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=60793"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}