{"id":60707,"date":"2012-09-09T19:57:27","date_gmt":"2012-09-10T00:57:27","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=60707"},"modified":"2012-09-09T20:26:51","modified_gmt":"2012-09-10T01:26:51","slug":"zywieniowa-anarchia-czyli-jedzta-co-chceta-tomasz-gabis","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=60707","title":{"rendered":"\u0179ywieniowa anarchia, czyli jedzta, co chceta – Tomasz Gabi\u015b<\/em>"},"content":{"rendered":"

Niemiecki pisarz, poeta i eseista Friedrich Georg J\u00fcnger pisa\u0142\u00a0 w wydanej w 1946 roku ksi\u0105\u017cce Perfekcja techniki<\/em> , \u017ce jednym z przejaw\u00f3w\u00a0 stechnicyzowanego \u017cycia i my\u015blenia o naturze jest\u00a0 m.in.\u00a0 d\u0105\u017cno\u015b\u0107, aby z tego co naturalne wypreparowa\u0107 hormony i witaminy, wytwarza\u0107 syntetyczne i sztuczne substancje, organizowa\u0107 i racjonalizowa\u0107\u00a0 jedzenie i od\u017cywianie. Homo technicus nie widzi jab\u0142ka, lecz witaminy i kalorie, i nie pojmuje, ze wszystkie substancje, z jakich sk\u0142ada si\u0119 jab\u0142ko, nie mog\u0105 go zast\u0105pi\u0107, gdy\u017c jest ono przejawem zasady wy\u017cszej ni\u017c wszystkie te sk\u0142adniki razem wzi\u0119te. Jab\u0142ko\u00a0 jest form\u0105 \u017cycia: rodzi si\u0119, p\u0119cznieje, ro\u015bnie, dojrzewa, gnije, pachnie, ma kolor i smak. Dobrze czyni\u0105 ci, kt\u00f3rzy zjadaj\u0105 jab\u0142ko a nie zawarte w nim substancje i witaminy. Istnieje bowiem fundamentalna r\u00f3\u017cnica pomi\u0119dzy jedzeniem jab\u0142ka dlatego, \u017ce jest jab\u0142kiem, a jedzeniem jab\u0142ka jako zbioru chemicznych substancji \u201edobrych dla zdrowia\u201d : w pierwszym przypadku cz\u0142owiek zachowuje si\u0119 jak zdrowy, w drugim – jak chory.<\/p>\r\n

W ci\u0105gu ponad 60 lat, jakie up\u0142yn\u0119\u0142y od wydania ksi\u0105\u017cki J\u00fcngera opisywane przez niego procesy jeszcze si\u0119 nasili\u0142y. Jedzenie, kt\u00f3re\u00a0 by\u0142o kiedy\u015b po prostu jedzeniem, aktem zaspokojenia g\u0142odu, prze\u017cyciem rozkoszy podniebienia, towarzyskim wydarzeniem, dodatkiem do konwersacji (albo konwersacja przy stole by\u0142a dodatkiem do spo\u017cywania posi\u0142ku) ewentualnie\u00a0 czynno\u015bci\u0105 rytualn\u0105,\u00a0 sta\u0142o si\u0119 problemem spo\u0142ecznym, dziedzin\u0105 podleg\u0142\u0105 polityce zdrowotnej, kwesti\u0105 b\u0119d\u0105c\u0105 w centrum zainteresowania polityki, biznesu, nauki i medi\u00f3w. Ludzie w krajach Ameryki P\u00f3\u0142nocnej i Afryki \u017cyj\u0105\u00a0 pod coraz \u015bci\u015blejsz\u0105\u00a0 w\u0142adz\u0105 polityk\u00f3w \u017cywieniowych,\u00a0 naukowc\u00f3w od \u017cywienia, obro\u0144c\u00f3w konsument\u00f3w i aparatu medyczno-naukowego\u00a0 Zewsz\u0105d, wszelkimi kana\u0142ami propagandy medialnej wt\u0142acza si\u0119 im w m\u00f3zgi, co to jest\u00a0 \u201ezdrowe jedzenie\u201d. Bezustannie atakowani s\u0105 kolejnymi zaleceniami dietetycznymi,\u00a0 chce si\u0119 organizowa\u0107 i racjonalizowa\u0107 jedzenie i od\u017cywianie w stopniu, kt\u00f3ry naszych dziad\u00f3w wprawi\u0142by w najwy\u017csze zdumienie, a mo\u017ce nawet przera\u017cenie.<\/p>\r\n

Mamy do czynieninia z pr\u00f3bami ustanowienia nowych form tzw. biow\u0142adzy – w\u0142adzy nad naszymi cia\u0142ami, naszymi organizmami, naszymi \u017co\u0142\u0105dkami, naszym podniebieniem, naszym trawieniem. Coraz wi\u0119cej instytucji, grup interesu, w\u0142adz, kompleks\u00f3w biznesowo-medycznych,\u00a0 o\u015brodk\u00f3w w\u0142adzy spo\u0142ecznej i pa\u0144stwowej, medialnych korporacji chce okre\u015bla\u0107 jakie pokarmy i substancje i w jakich ilo\u015bciach\u00a0 wolno nam jakie powinni\u015bmy a jakich nie wprowadza\u0107 do naszego organizmu.\u00a0 Ju\u017c nie tylko opium jest zakazane ale nawet nikotyna. W kolejce czekaj\u0105 nast\u0119pne – np. kotlet schabowy, hamburger itd.<\/p>\r\n

Nic dziwnego, \u017ce – tak jak w przypadku ka\u017cdej w\u0142adzy – tak i wobec tej biow\u0142adzy rodzi si\u0119 op\u00f3r.\u00a0 Warto prezentowa\u0107 zatem ludzi, kt\u00f3rzy s\u0105 przedstawicielami tego oporu. Jednym z nich jest niemiecki lekarz dr\u00a0\u00a0 Gunter Frank (ur. 1963). Wyk\u0142adowca, praktyk, autor wielu artyku\u0142\u00f3w znany jest przede wszystkim z wydanej trzy lata temu ksi\u0105\u017cki Lizenz zum Essen. Stressfrei essen<\/em>, Gewichtssorgen vergessen<\/em> (Licencja na jedzenie. Je\u015b\u0107 bez stresu, zapomnie\u0107 o k\u0142opotach z wag\u0105<\/em>), w kt\u00f3rej skupia si\u0119 wprawdzie na toczonej od dawna \u201eWojnie z Oty\u0142o\u015bci\u0105\u201d, ale jego spostrze\u017cenia i rady maj\u0105 bardziej generalny charakter.<\/p>\r\n

W swoich publikacjach i innych publicznych wyst\u0105pieniach\u00a0\u00a0 Frank dokonuje zasadniczego rozrachunku z ca\u0142ym kompleksem medyczno-naukowo-\u017cywieniowym, kt\u00f3ry jego zdaniem, w swojej \u201eWojnie z Oty\u0142o\u015bci\u0105\u201d nie kieruje si\u0119 \u017cadnymi naukowymi tezami, poniewa\u017c nikt takich tez nigdy nie udowodni\u0142. Wzbudza si\u0119 panik\u0119, ka\u017ce ludziom walczy\u0107 z w\u0142asn\u0105 wag\u0105, z w\u0142asnym organizmem. Straszy si\u0119 spo\u0142ecze\u0144stwa widokiem monstrualnych grubas\u00f3w – ludzi chorobliwie uzale\u017cnionych od jedzenia, podczas gdy w ludzkich populacjach wyst\u0119puje ca\u0142e spektrum uwarunkowanych genetycznie typ\u00f3w budowy cia\u0142a, od ludzi bardzo grubych do chudzielc\u00f3w a waga cia\u0142a jest tak samo indywidualn\u0105 cech\u0105 cz\u0142owieka jak kszta\u0142t nosa. Aparat polityczno-medyczny i dietetyczny biznes tego zr\u00f3\u017cnicowania nie chc\u0105 uwzgl\u0119dnia\u0107 i usi\u0142uj\u0105 normowa\u0107 indywidualne cechy, zamyka\u0107 ludzi w klatkach tabela, wska\u017anik\u00f3w, warto\u015bci, norm, przy okazji tworz\u0105c coraz to nowe grupy klient\u00f3w dla biznesu. Poprzez\u00a0 manipulacje\u00a0 si\u0119 kryteriami – na przyk\u0142ad Body Mass Index (BMI) , sztucznie tworzy si\u0119 grup\u0119 ludzi z nadwag\u0119, kt\u00f3rzy maj\u0105 sie leczy\u0107.<\/p>\r\n

Lansuje si\u0119 jeden idea\u0142 szczup\u0142o\u015bci i przy pomocy\u00a0 „psychologicznego terroru\u201d nak\u0142ania si\u0119\u00a0 ludzi, aby za wszelk\u0105 cen\u0119 do niego d\u0105\u017cyli. Skutki \u201eWojny z Oty\u0142o\u015bci\u0105\u201d\u00a0 s\u0105 – jak to najcz\u0119\u015bciej bywa z takimi wojnami -odmienne od zamierzonych. Poniewa\u017c, twierdzi Gunter Frank, jednym z zasadniczych przyczyn tycia jest stres i zwi\u0105zane z nim dzia\u0142anie hormon\u00f3w, to poddawanie si\u0119 ostrym rygorom\u00a0 diet, nadmierna troska o jedzenie,\u00a0 zak\u0142\u00f3caj\u0105ce\u00a0 naturalny mechanizm apetytu i g\u0142odu,\u00a0 przynosz\u0105 jeszcze wi\u0119cej stresu, powoduj\u0105c\u2026tycie. Paradoksalnie wi\u0119c – im wi\u0119cej kto\u015b „walczy z nadwag\u0105\u201d, tym wi\u0119cej tyje. Przesadna troska o wag\u0119 i figur\u0119, czyni stanowi obci\u0105\u017cenie psychiczne, czyni wielu ludzi nieszcz\u0119\u015bliwymi, chorymi oraz\u2026grubszymi. Sta\u0142a walka przeciwko w\u0142asnej wadze wyrz\u0105dza wiele szk\u00f3d zw\u0142aszcza \u017ce\u00a0 d\u0142ugofalowo \u017cadna dieta nie dzia\u0142a.\u00a0 S\u0105 ludzie, kt\u00f3rzy nigdy nie b\u0119d\u0105 szczupli.\u00a0 Propaguje si\u0119 uprawianie\u00a0 sportu\u00a0 i \u201ezdrowej\u201d diety, a jedyni\u00a0\u00a0 kt\u00f3rzy dzi\u0119ki temu s\u0105 szczupli to ci, kt\u00f3rzy tak czy tak s\u0105 szczupli. Poniewa\u017c organizm wie najlepiej czego potrzebuje, i kto pr\u00f3buje przechytrzy\u0107 ten mechanizm przy pomocy nazbyt „zdrowego\u201d\u00a0 po\u017cywienia i rygorystycznych diet, ten staje si\u0119 nie szczup\u0142y,\u00a0 lecz nieszcz\u0119\u015bliwy.<\/p>\r\n

Oty\u0142o\u015b\u0107 sta\u0142a si\u0119 wszechobecnym tematem politycznym, tematem, grubi zostali naznaczeni i wykluczeni, s\u0105 oskar\u017cani i pot\u0119piani jako leniwe \u017car\u0142oki bez \u017cadnych zahamowa\u0144, jako ludzie niezdolni do racjonalnego post\u0119powania, oddaj\u0105cy si\u0119 swoim zachciankom i pop\u0119dom. Frank uwa\u017ca, \u017ce w tzw. spo\u0142ecze\u0144stwach zachodnich coraz szersze kr\u0119gi spo\u0142eczne ukszta\u0142towane przez histeryczn\u0105 medialn\u0105 propagand\u0119 zaczynaj\u0105 ich traktowa\u0107 nieomal jak tr\u0119dowatych, otaczaj\u0105 wrogo\u015bci\u0105, krytykuj\u0105, drwi\u0105, praktykuj\u0105 wobec nich spo\u0142eczny i psychologiczny ostracyzm. Jeszcze chwila a og\u0142osi si\u0119 grubych \u201ewrogami spo\u0142ecze\u0144stwa\u201d, zas\u0142uguj\u0105cymi wy\u0142\u0105cznie na napi\u0119tnowanie, poddanie r\u00f3\u017cnym formom dyskryminacji i reedukacj\u0119.<\/p>\r\n

Szczeg\u00f3lnie ci\u0119\u017cki staje si\u0119 los oty\u0142ych dzieci. Frank zwalcza wszystkie\u00a0\u00a0 rz\u0105dowe programy obejmuj\u0105cemu oty\u0142e dzieci i maj\u0105ce im pom\u00f3c si\u0119 odchudzi\u0107.\u00a0 Serce si\u0119 cz\u0142owiekowi kraje na widok biednych, zmuszanych do\u00a0 biegania,\u00a0 spoconych dzieci, kt\u00f3re po zako\u0144czeniu\u00a0 bezsensownych \u0107wicze\u0144 bez rado\u015bci zjadaj\u0105\u00a0 tzw. zdrowe jedzenie. Wszystkie te programy to wed\u0142ug Franka\u00a0 nic innego jak dr\u0119czenie dzieci, i nale\u017cy je natychmiast wstrzyma\u0107, poniewa\u017c z „odchudzania\u201d zrobiono tortur\u0119. Wysy\u0142a si\u0119\u00a0 ma\u0142e, bezbronne\u00a0 dzieci do \u201eoboz\u00f3w odchudzania\u201d, by tam je maltretowa\u0107 fizycznie i psychicznie.<\/p>\r\n

Zwr\u00f3\u0107my\u00a0 tutaj uwag\u0119 , \u017ce struktura ideologiczna obecnej obsesji na tle „zdrowego od\u017cywiania\u201d i odchudzania jest struktur\u0105 quasi-religijn\u0105;\u00a0 grubi i wszyscy ci,\u00a0 kt\u00f3rzy nie przestrzegaj\u0105 \u017celaznych zasad „zdrowego \u017cywienie\u201d\u00a0 to grzesznicy, ludzi \u017ali,\u00a0 kt\u00f3rych czeka pot\u0119pienie. Kto pot\u0119pienia chce unikn\u0105\u0107, musi wyznawa\u0107 kult zdrowia i szczup\u0142ego cia\u0142a, musi przestrzega\u0107 \u017celaznych zasad \u017cywienia, wyku\u0107 na pami\u0119\u0107 ca\u0142\u0105 list\u0119\u00a0 zakaz\u00f3w i nakaz\u00f3w.\u00a0 \u201eRuszaj si\u0119, od\u017cywiaj si\u0119 zdrowo, b\u0105d\u017a fit\u201d –\u00a0 zewsz\u0105d p\u0142yn\u0105 napomnienia i kazania „nowych kap\u0142an\u00f3w\u201d \u017cywieniowej religii;\u00a0 licz kalorie , licz dniem i noc\u0105,\u00a0 \u017cadnej nie wolno ci pomin\u0105\u0107. Pami\u0119taj:\u00a0 „dyscyplina, dyscyplina i jeszcze raz\u00a0 dyscyplina\u201d.<\/p>\r\n

Kiedy\u015b ludzie po\u015bcili, nosili w\u0142osiennice i samobiczowali si\u0119, dzisiaj maj\u0105 poddawa\u0107 si\u0119 m\u0119czarniom\u00a0 w fitnessklubie , katowa\u0107\u00a0 cia\u0142o, samoudr\u0119cza\u0107 si\u0119. Niekt\u00f3rzy daj\u0105 sobie wprowadza\u0107 do \u017co\u0142\u0105dka silikonowy balon aby zmniejszy\u0107 apetyt, to\u00a0 nic innego jako rodzaj dobrowolnych tortur, s\u0105 tacy, kt\u00f3rzy ka\u017c\u0105 sobie wyci\u0105\u0107 fragmentu \u017co\u0142\u0105dka – to nic innego jak samookaleczenie. A wszystko w imi\u0119 osi\u0105gni\u0119cia najwy\u017cszego moralnego, a wr\u0119cz religijnego\u00a0 idea\u0142u – zdrowia i szczup\u0142o\u015bci. Jest rzecz\u0105 oczywist\u0105, \u017ce ta\u00a0 quasi-religia ma ewidentne puryta\u0144skie pod\u0142o\u017ce, chce zmusi\u0107 ludzi do praktykowania\u00a0 ascezy, wpaja mu\u00a0 poczucie winy, chce nam\u00a0 obrzydzi\u0107 smaczne jedzenie, pozbawi\u0107 mo\u017cliwo\u015bci\u00a0 rozkoszowania si\u0119 smakowitymi potrawami. Masz mie\u0107 ca\u0142y czas\u00a0 wyrzuty sumienia, \u017ce mo\u017ce nie upilnowa\u0142e\u015b kalorii, zjad\u0142e\u015b diabelski boczek, spacerowa\u0142e\u015b sobie wolno po parku zamiast pokonywa\u0107 kolejne kilometry joggingu etc.<\/p>\r\n

Ta fa\u0142szywa religia zas\u0142uguje jedynie na to, \u017ceby j\u0105 porzuci\u0107. Jak? Tak jak radzi Gunter Frank. Nale\u017cy\u00a0 wyleczy\u0107 si\u0119 z obsesji zdrowia, zako\u0144czy\u0107 wojn\u0119 wydan\u0105 w\u0142asnemu organizmowi, nie poddawa\u0107 si\u0119 \u017cywieniowym przymusom, nie poddawa\u0107 si\u0119 z szale\u0144stwu wykoncypowanych\u00a0 diet. Nie pozw\u00f3lmy – apeluje Frank – si\u0119 zastraszy\u0107 – demonicznymi kaloriami,\u00a0 niedoborem witamin, zawy\u017conym cholesterolem (wm\u00f3wienie ludziom, l\u0119ku przed cholesterolem wed\u0142ug Franka, \u201enajwi\u0119kszy sukces marketingowy w historii gospodarki\u201d).\u00a0 Nale\u017cy stawi\u0107 op\u00f3r\u00a0 bioterrorowi!\u00a0 Koniec z zam\u0119czaniem si\u0119 sa\u0142atkami, marchewk\u0105, owocami , surowymi nasionami! Nie pozw\u00f3lmy, aby \u017cywieniowi fanatycy\u00a0\u00a0 prali nam\u00a0 m\u00f3zgi! Normy, warto\u015bci, ilo\u015bci, tabele, formu\u0142y, plany, programy, harmonogramy, regulaminy – wszystko na \u015bmietnik.\u00a0 Body Mass Index? Zapomnijcie o tych \u017ca\u0142osnych trikach, kt\u00f3re ze zdrowych robi\u0105 chorych. Pami\u0119tajcie o banalnej prawdzie, \u017ce jeste\u015bmy r\u00f3\u017cni, \u017ce nasze cia\u0142o wie lepiej ni\u017c wszyscy eksperci razem wzi\u0119ci, co jest dla niego dobre; musimy go tylko umie\u0107 s\u0142ucha\u0107.\u00a0 Jedzmy umiarkowanie,\u00a0\u00a0 z przyjemno\u015bci\u0105, wedle w\u0142asnych ch\u0119ci, wedle w\u0142asnego smaku, odbudujmy uroki gotowania tradycyjnego i rozkoszowania si\u0119 jedzeniem. Powr\u00f3\u0107my do spokojnego jedzenia nie odgrzewanych \u201eprefabrykat\u00f3w\u201d,\u00a0 ale ze \u015bwie\u017cych produkt\u00f3w.<\/p>\r\n

Chcesz uprawia\u0107 sporty, biega\u0107, rusza\u0107 si\u0119? \u015awietnie, ale b\u0119dzie to dla ciebie dobre tylko wtedy, kiedy robisz\u00a0 to z w\u0142asnego impulsu, kiedy\u00a0 sprawia ci to przyjemno\u015b\u0107, kiedy jest wyrazem witalnych si\u0142, a nie m\u0119czarni\u0105 w imi\u0119 zdrowotno-\u017cywieniowych \u201eidea\u0142\u00f3w\u201d.<\/p>\r\n

Stw\u00f3rzmy sobie woln\u0105 przestrze\u0144 dla indywidualnej koncepcji \u017cycia, zaufajmy bardziej sobie, swojemu cia\u0142u, swojemu do\u015bwiadczeniu. Mniej statystyki i teorii, wi\u0119cej praktycznego \u017cycia i zdrowego rozs\u0105dku! Niech \u017cyje pluralizm kulinarny i \u017cywieniowa anarchia! Niech\u00a0 rozkwita sto kwiat\u00f3w, niech wsp\u00f3\u0142zawodniczy sto szk\u00f3\u0142, ba, tysi\u0105c szk\u00f3\u0142 jedzenia i \u017cycia!<\/p>\r\n

Tomasz Gabi\u015b<\/em><\/strong><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Niemiecki pisarz, poeta i eseista Friedrich Georg J\u00fcnger pisa\u0142\u00a0 w wydanej w 1946 roku ksi\u0105\u017cce Perfekcja techniki , \u017ce jednym z przejaw\u00f3w\u00a0 stechnicyzowanego \u017cycia i my\u015blenia o naturze jest\u00a0 m.in.\u00a0 d\u0105\u017cno\u015b\u0107, aby z tego co naturalne wypreparowa\u0107 hormony i witaminy, wytwarza\u0107 syntetyczne i sztuczne substancje, organizowa\u0107 i racjonalizowa\u0107\u00a0 jedzenie i od\u017cywianie. Homo technicus nie widzi […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[12],"tags":[176,105,20],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/60707"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=60707"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/60707\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=60707"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=60707"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=60707"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}