{"id":60488,"date":"2012-09-02T21:04:26","date_gmt":"2012-09-03T02:04:26","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=60488"},"modified":"2012-09-02T21:03:25","modified_gmt":"2012-09-03T02:03:25","slug":"niesplacony-rachunek-prof-tadeusz-marczak","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=60488","title":{"rendered":"Niesp\u0142acony rachunek – prof. Tadeusz Marczak<\/em>"},"content":{"rendered":"

Spo\u015br\u00f3d kraj\u00f3w, kt\u00f3re najbardziej ucierpia\u0142y gospodarczo w czasie II wojny \u015bwiatowej, na pierwszym miejscu znajduje si\u0119 Polska. Dok\u0142adny rachunek strat i zniszcze\u0144, jakie ponie\u015bli\u015bmy, zosta\u0142 sporz\u0105dzony przez Biuro Odszkodowa\u0144 Wojennych w 1947 roku. Sprawozdanie BOW podkre\u015bla\u0142o wysoki wska\u017anik strat biologicznych Polski – ponad 6 mln u\u015bmierconych, 1,14 mln os\u00f3b dotkni\u0119tych ci\u0119\u017ck\u0105 chorob\u0105, 590 tys. okaleczonych. Obliczono, \u017ce straty wynik\u0142e z biologicznego os\u0142abienia Narodu stanowi\u0105 29 proc. strat gospodarczych. Rachunek BOW dotyczy\u0142 tzw. ziem dawnych, kt\u00f3re po 1945 r. znalaz\u0142y si\u0119 w granicach nowego terytorium Polski. Zosta\u0142y wi\u0119c z niego wy\u0142\u0105czone zabu\u017ca\u0144skie tzw. ziemie utracone, a na zachodzie Ziemie Odzyskane. Dokonuj\u0105c swoich oblicze\u0144, BOW wprowadzi\u0142o poj\u0119cie strat po\u015brednich i bezpo\u015brednich. Te pierwsze obliczono na 16,8 mld dolar\u00f3w ameryka\u0144skich, drugie – na 32,4 mld dolar\u00f3w (wed\u0142ug warto\u015bci z 1938 roku). Og\u00f3\u0142 strat gospodarczych Polski wyni\u00f3s\u0142 wi\u0119c 49,2 mld dolar\u00f3w (dzisiejsza warto\u015b\u0107 to ok. 800 mld dolar\u00f3w).<\/strong><\/p>\r\n

Hitler, czyli Niemcy<\/strong><\/p>\r\n

Zniszczenia nie by\u0142y ubocznym efektem dzia\u0142a\u0144 wojennych, ale stanowi\u0142y efekt zaplanowanych i z ca\u0142\u0105 konsekwencj\u0105 przeprowadzanych akcji, maj\u0105cych na celu unicestwienie Narodu Polskiego poprzez likwidacj\u0119 materialnych podstaw jego bytu. Ale wymierzone by\u0142y tak\u017ce w sfer\u0119 duchow\u0105, w nauk\u0119 i kultur\u0119. Dobitnie ilustruj\u0105 to wojenne losy wybitnego polskiego filozofa profesora W\u0142adys\u0142awa Tatarkiewicza. Tak oto wspomina\u0142 wydarzenia z sierpnia 1944 r. w Warszawie: „Gdy wojska niemieckie opanowa\u0142y dzielnic\u0119, kt\u00f3r\u0105 zamieszkiwa\u0142em, kazano nam niezw\u0142ocznie opu\u015bci\u0107 dom i spalono go od razu wraz z ca\u0142ym urz\u0105dzeniem, zbiorami, bibliotek\u0105, warsztatem pracy naukowej. A przed nim i po nim p\u0142on\u0119\u0142y inne domy, jeden za drugim. Wychodz\u0105c, zdo\u0142a\u0142em wzi\u0105\u0107 do walizki tylko nieco bielizny i r\u0119kopis pracy naukowej, nad kt\u00f3r\u0105 pracowa\u0142em przez ca\u0142\u0105 wojn\u0119. W drodze, gdy nas z p\u0142on\u0105cego domu gnano do obozu, \u017co\u0142nierze odebrali z walizy bielizn\u0119 – zosta\u0142 ju\u017c tylko r\u0119kopis. Wtedy podszed\u0142 oficer niemiecki, otworzy\u0142 waliz\u0119, znalaz\u0142 r\u0119kopis. – Co to? Praca naukowa? – rzek\u0142. – Nie, nie ma ju\u017c polskiej kultury. (Es gibt keine polnische Kultur mehr). I rzuci\u0142 r\u0119kopis do rynsztoka. W tych jego s\u0142owach zawarty by\u0142 ca\u0142y stosunek Niemc\u00f3w do nas…”.
Profesor Tatarkiewicz bez wahania wskazywa\u0142 na sprawc\u00f3w akcji zniszcze\u0144: „By\u0142a ona wykonaniem osobistego rozkazu Hitlera. Ale rozkaz ten spe\u0142niali wszyscy – i w\u0142adze cywilne, tak samo jak ludzie prywatni, uczeni i arty\u015bci. Ca\u0142y nar\u00f3d niemiecki bra\u0142 udzia\u0142 w tym rabunku i zniszczeniu, ca\u0142y jest za\u0144 odpowiedzialny”.<\/strong><\/p>\r\n

Pod dyktando Moskwy<\/strong><\/p>\r\n

Ogrom strat wojennych Polski stanowi\u0142 jedn\u0105 z podstawowych trudno\u015bci na drodze jej powojennego rozwoju. Pog\u0142\u0119bia\u0142 te\u017c dysproporcje mi\u0119dzy poziomem gospodarczym Polski i jej zachodniego s\u0105siada-agresora. Powszechne by\u0142o oczekiwanie, \u017ce sprawa odszkodowa\u0144 b\u0119dzie jednym z g\u0142\u00f3wnych punkt\u00f3w konferencji pokojowej, kt\u00f3rej spodziewano si\u0119 w 1947 roku, i znajdzie tam pomy\u015blne rozwi\u0105zanie.<\/p>\r\n

Nadzieje na zrealizowanie polskich postulat\u00f3w odszkodowawczych przez konferencj\u0119 pokojow\u0105 nie zi\u015bci\u0142y si\u0119. Ani bowiem w 1947 roku, ani te\u017c w 1949 roku, wbrew oczekiwaniom, nie odby\u0142a si\u0119 taka konferencja. Istnia\u0142 jednak zapis w uchwa\u0142ach poczdamskich m\u00f3wi\u0105cy o zaspokajaniu \u017c\u0105da\u0144 odszkodowawczych pokrzywdzonych kraj\u00f3w drog\u0105 demonta\u017cu niemieckich zak\u0142ad\u00f3w i urz\u0105dze\u0144 przemys\u0142owych „zb\u0119dnych do produkcji pokojowej”, jak to okre\u015blono. By\u0142a to swoista zaliczka na poczet przysz\u0142ych reparacji wojennych, kt\u00f3rych wysoko\u015b\u0107 mia\u0142a wyznaczy\u0107 przysz\u0142a konferencja pokojowa.<\/p>\r\n

Niestety, w Poczdamie ustalono, \u017ce Polska partycypowa\u0107 b\u0119dzie w sowieckiej puli odszkodowawczej, na kt\u00f3r\u0105 sk\u0142ada\u0142y si\u0119 demonta\u017ce dokonywane w sowieckiej strefie okupacyjnej oraz 25 proc. demonta\u017cy w strefach okupacyjnych mocarstw zachodnich, przy czym te ostatnie w 60 proc. mia\u0142y by\u0107 kompensowane dostawami surowc\u00f3w i \u017cywno\u015bci, co obci\u0105\u017ca\u0142o tak\u017ce Polsk\u0119. Nasz udzia\u0142 w ka\u017cdym ze sk\u0142adnik\u00f3w sowieckiej puli ustalono na 15 procent.<\/p>\r\n

W Poczdamie nie ustalono natomiast ostatecznej sumy reparacji, jakie winny zap\u0142aci\u0107 Niemcy, i kwot odszkodowawczych przypadaj\u0105cych na poszczeg\u00f3lne kraje. By\u0142o to oczywiste, albowiem obliczenia wysoko\u015bci strat mog\u0142y by\u0107 przeprowadzone dopiero po wojnie. O sposobie realizacji poczdamskich ustale\u0144 reparacyjnych mia\u0142a zadecydowa\u0107 wizyta delegacji polskiego rz\u0105du tymczasowego w Moskwie w sierpniu 1945 roku. \u00d3wczesny komunistyczny dyktator polskiej gospodarki Hilary Minc zadba\u0142 o to, by w sk\u0142adzie delegacji nie znale\u017ali si\u0119 eksperci pracuj\u0105cy nad problematyk\u0105 zniszcze\u0144 i odszkodowa\u0144 wojennych. W\u0142adze sowieckie domaga\u0142y si\u0119, \u017ceby w\u0142asno\u015b\u0107 i dobra, jakie Polska obj\u0119\u0142a na Zachodzie wskutek przesuni\u0119cia granic, by\u0142y eksploatowane na zasadzie polsko-sowieckich sp\u00f3\u0142ek mieszanych, z 51-procentowym udzia\u0142em ZSRS. Komunistyczna cz\u0119\u015b\u0107 delegacji (Bierut, Minc i inni) zgodzi\u0142a si\u0119 na t\u0119 propozycj\u0119. Moskwa za\u017c\u0105da\u0142a te\u017c bezp\u0142atnych dostaw polskiego w\u0119gla na czas okupowania Niemiec. Po licznych dyskusjach zgodzi\u0142a si\u0119 zap\u0142aci\u0107 przynajmniej koszty wydobycia, kt\u00f3re wynosi\u0142y w\u00f3wczas 5-6 dolar\u00f3w za ton\u0119. Ale Minc zgodzi\u0142 si\u0119 wobec Rosjan zredukowa\u0107 op\u0142aty do 1 dolara i 22 cent\u00f3w za ton\u0119, co nie pokrywa\u0142o nawet koszt\u00f3w transportu w\u0119gla do granicy pa\u0144stwa. Szacuje si\u0119, \u017ce na mocy umowy sierpniowej Polska dostarczy\u0142a ZSRS 49,5 mln t w\u0119gla, za kt\u00f3ry otrzyma\u0142a zap\u0142at\u0119 w wysoko\u015bci 56,2 mln dolar\u00f3w. Straty polskie, przy przyj\u0119ciu ceny w\u0119gla na rynkach \u015bwiatowych w 1956 roku, obliczono na 836 mln dolar\u00f3w. Dosz\u0142o te\u017c do paradoksalnej sytuacji. Oto warto\u015b\u0107 dostarczanego przez Polsk\u0119 w\u0119gla przewy\u017csza\u0142a warto\u015b\u0107 przekazywanych jej przez stron\u0119 sowieck\u0105 kwot reparacyjnych.<\/p>\r\n

W Moskwie potwierdzono poczdamskie ustalenia co do 15-procentowego udzia\u0142u w sowieckiej puli reparacyjnej. Ale w maju 1946 r. mocarstwa zachodnie przerwa\u0142y dostawy reparacyjne ze swoich stref. W sierpniu 1953 roku rz\u0105d ZSRS podj\u0105\u0142 decyzj\u0119 o ca\u0142kowitym zaprzestaniu pobierania 1 stycznia 1954 r. jakichkolwiek reparacji z terenu NRD. Podobnie post\u0105pi\u0142 rz\u0105d w Warszawie.<\/strong><\/p>\r\n

Znikome reparacje<\/strong><\/p>\r\n

W latach pi\u0119\u0107dziesi\u0105tych strona sowiecka utrzymywa\u0142a, \u017ce przekazane przez ni\u0105 Polsce dostawy reparacyjne stanowi\u0105 r\u00f3wnowarto\u015b\u0107 257,9 mln dolar\u00f3w w cenach z 1938 roku, czyli 4 mld 204 mln dolar\u00f3w z roku 2012. Stanowi\u0142o to zatem ok. 0,5 proc. ca\u0142o\u015bci polskich strat obliczonych przez BOW. Ale do owej sumy 257,9 mln dolar\u00f3w strona sowiecka wliczy\u0142a warto\u015b\u0107 taboru kolejowego pochodz\u0105cego g\u0142\u00f3wnie z Ziem Odzyskanych, kt\u00f3ry wyceni\u0142a na 111,1 mln dolar\u00f3w, co stanowi\u0142o 43 proc. dostaw reparacyjnych przekazanych Polsce. Po roku 1956 polscy rzeczoznawcy wskazywali, \u017ce wycena taboru zosta\u0142a drastycznie zawy\u017cona wbrew zasadom przyj\u0119tym przez Sojusznicz\u0105 Rad\u0119 Kontroli w Niemczech. Po wt\u00f3re, tabor ten w wi\u0119kszo\u015bci pochodzi\u0142 z Ziem Odzyskanych, a wi\u0119c w my\u015bl postanowie\u0144 poczdamskich nale\u017ca\u0142 do aktyw\u00f3w poniemieckich przekazanych Polsce przez te postanowienia, nie powinien wi\u0119c by\u0107 wliczany w poczet kwot reparacyjnych. W wypadku innych pozycji szacunki polskie i sowieckie odno\u015bnie do warto\u015bci przekazanych nam dostaw reparacyjnych r\u00f3\u017cni\u0142y si\u0119 nawet o 50 procent!<\/p>\r\n

W protokole podpisanym mi\u0119dzy rz\u0105dami ZSRS a NRD 22 sierpnia 1953 roku strona sowiecka przyznawa\u0142a si\u0119 do pobrania reparacji na sum\u0119 4,292 mln dolar\u00f3w z 1938 roku. Natomiast do rozlicze\u0144 z Polsk\u0105 operowa\u0142a kwot\u0105 3,081 mln dolar\u00f3w. W zwi\u0105zku z tym utrzymywa\u0142a, \u017ce polski udzia\u0142 w sowieckiej puli reparacyjnej wyni\u00f3s\u0142 8,4 proc., czyli by\u0142 wy\u017cszy od przyj\u0119tych w protokole z 5 marca 1947 roku o 7,5 procent. O poczdamskich 15 proc. ju\u017c nie pami\u0119tano.<\/strong><\/p>\r\n

Rabunek i grabie\u017c<\/strong><\/p>\r\n

Wa\u017cn\u0105 spraw\u0105 umniejszaj\u0105c\u0105 polski stan posiadania po II wojnie \u015bwiatowej by\u0142y demonta\u017ce urz\u0105dze\u0144 i zak\u0142ad\u00f3w produkcyjnych zw\u0142aszcza na Ziemiach Odzyskanych, kt\u00f3re przesz\u0142y kilka faz intensywnego niszczenia. Od 1943 roku wycofuj\u0105ce si\u0119 z podbitych teren\u00f3w wojska niemieckie stosowa\u0142y taktyk\u0119 spalonej ziemi, niszcz\u0105c wszelkie urz\u0105dzenia komunikacyjne czy zak\u0142ady przemys\u0142owe. Dobitnym jej przejawem by\u0142o pozbawione militarnego znaczenia zniszczenie Warszawy. Dyrektywa kanclerza III Rzeszy Adolfa Hitlera z marca 1945 roku, okre\u015blana jako „dyrektywa nero\u0144ska” (Nerobefehl), przenios\u0142a t\u0119 praktyk\u0119 na zajmowane przez wojska alianckie obszary Rzeszy. Ksi\u0105dz Paul Peickert w swoim dzienniku zanotowa\u0142, \u017ce wi\u0119kszo\u015b\u0107 strat w substancji mieszkaniowej Wroc\u0142awia spowodowali sami Niemcy, burz\u0105c domy, by zamieni\u0107 je w stanowiska ogniowe „Twierdzy Wroc\u0142aw”. Albert Speer wspomina sw\u0105 rozmow\u0119 z gauleiterem Dolnego \u015al\u0105ska Karlem Hankem, w kt\u00f3rej ten chwali\u0142 si\u0119, \u017ce przygotowa\u0142 ju\u017c \u0142adunki wybuchowe do wysadzenia w powietrze wroc\u0142awskiego ratusza. Druga faza zniszcze\u0144 to zniszczenia spowodowane bezpo\u015brednimi dzia\u0142aniami wojennymi. Trzecia nast\u0105pi\u0142a ju\u017c po zaj\u0119ciu tych ziem przez Armi\u0119 Czerwon\u0105. Wiele miast, np. Opole na Ziemiach Odzyskanych, ale tak\u017ce Katowice na Ziemiach Dawnych, zosta\u0142o w spos\u00f3b \u017cywio\u0142owy, ale tolerowany przez w\u0142adze sowieckie, zniszczonych ju\u017c po zaj\u0119ciu ich przez Armi\u0119 Czerwon\u0105. I wreszcie czwarta fala zniszcze\u0144 to planowe demonta\u017ce, przede wszystkim zak\u0142ad\u00f3w przemys\u0142owych, podejmowane przez w\u0142adze sowieckie, kt\u00f3re maj\u0105tek Ziem Odzyskanych traktowa\u0142y jako swoj\u0105 zdobycz wojenn\u0105.<\/strong><\/p>\r\n

Niemcy umywaj\u0105 r\u0119ce<\/strong><\/p>\r\n

Zainicjowany uchwa\u0142ami poczdamskimi proces wyp\u0142aty reparacji okaza\u0142 si\u0119 dla Polski ponur\u0105 fars\u0105. Jan Wszelaki, polski dzia\u0142acz emigracyjny, szacowa\u0142, \u017ce po zako\u0144czeniu wojny ZSRS wycisn\u0105\u0142 z kraj\u00f3w Europy \u015arodkowo-Wschodniej r\u00f3\u017cnego rodzaju dobra na \u0142\u0105czn\u0105 kwot\u0119 17 mld dolar\u00f3w. Na pierwszym miejscu p\u0142atnik\u00f3w znajduje si\u0119, naturalnie, sowiecka strefa okupacyjna Niemiec, ale niestety na drugim miejscu trzeba uplasowa\u0107 Polsk\u0119.<\/p>\r\n

Z perspektywy historycznej nasuwaj\u0105 si\u0119 nieodparcie nast\u0119puj\u0105ce wnioski. PRL w spos\u00f3b niepodlegaj\u0105cy dyskusji by\u0142a niesuwerennym tworem pa\u0144stwowym. Nawet w wypadku uzyskania stosownego odszkodowania nie by\u0142aby w stanie racjonalnie go wykorzysta\u0107. Zbyt \u0142atwy by\u0142 bowiem wszelkiego rodzaju transfer d\u00f3br poza wschodni\u0105 granic\u0119 pa\u0144stwa. Po drugie, dysfunkcjonalny system socjalistyczny zmarnotrawi\u0142by ka\u017cd\u0105 uzyskan\u0105 kwot\u0119. Po trzecie, zawieszenie przez mocarstwa zachodnie (g\u0142\u00f3wnie Stany Zjednoczone) wyp\u0142at reparacyjnych z terenu Niemiec mia\u0142o jednak uzasadnienie polityczne. Obci\u0105\u017cone wyp\u0142at\u0105 odszkodowa\u0144 \u00f3wczesne Niemcy mog\u0142yby pogr\u0105\u017cy\u0107 si\u0119 w zam\u0119cie spo\u0142ecznym i sta\u0107 si\u0119 \u0142atwym \u0142upem dla komunistycznej penetracji, co – na prze\u0142omie lat 40. i 50. XX wieku – grozi\u0142o skomunizowaniem ca\u0142ej Europy. Sytuacja uleg\u0142a jednak zasadniczej zmianie na prze\u0142omie lat 80. i 90.<\/p>\r\n

Ju\u017c w marcu 1990 r. niemiecki Bundestag wi\u0119kszo\u015bci\u0105 g\u0142os\u00f3w CDU\/CSU i FDP przyj\u0105\u0142 uchwa\u0142\u0119, w kt\u00f3rej podkre\u015bli\u0142 zrzeczenie si\u0119 przez Polsk\u0119 reparacji wobec Niemiec na mocy deklaracji z 23 sierpnia 1953 roku i stwierdzi\u0142, \u017ce zrzeczenie to zachowuje wa\u017cno\u015b\u0107 r\u00f3wnie\u017c wobec zjednoczonych Niemiec. Wspomniana deklaracja budzi wszelako liczne w\u0105tpliwo\u015bci zar\u00f3wno prawne, jak i formalne. Polscy eksperci podkre\u015blaj\u0105, \u017ce nie ma go w polskich archiwach. Jedyny sporz\u0105dzony w j\u0119zyku polskim tekst znajduje si\u0119 w archiwum niemieckiego MSZ, gdzie dosta\u0142 si\u0119 jako spadek po NRD. Zawiera on liczne b\u0142\u0119dy j\u0119zykowe, co sk\u0142ania ekspert\u00f3w do przypuszcze\u0144, \u017ce by\u0107 mo\u017ce powsta\u0142 jeszcze w Moskwie w trakcie wizyty delegacji wschodnioniemieckiej.<\/p>\r\n

Sejm RP 10 wrze\u015bnia 2004 roku podj\u0105\u0142 „Uchwa\u0142\u0119 w sprawie praw Polski do niemieckich reparacji wojennych oraz w sprawie bezprawnych roszcze\u0144 wobec Polski i obywateli polskich wysuwanych w Niemczech”, w kt\u00f3rej wezwano rz\u0105d RP do podj\u0119cia stosownych dzia\u0142a\u0144 w kwestii otrzymania przez Polsk\u0119 kompensaty finansowej i reparacji wojennych za zniszczenia oraz straty materialne i niematerialne spowodowane przez niemieck\u0105 agresj\u0119, okupacj\u0119, ludob\u00f3jstwo i utrat\u0119 niepodleg\u0142o\u015bci przez Polsk\u0119.<\/strong><\/p>\r\n

Bezczynno\u015b\u0107 zamierzona<\/strong><\/p>\r\n

Uchwa\u0142a mog\u0142a stanowi\u0107 znakomity punkt wyj\u015bcia do podj\u0119cia stara\u0144 o wynagrodzenie Polsce strat wojennych, gdyby nie obstrukcja kolejnych rz\u0105d\u00f3w i kolejnych szef\u00f3w MSZ. Niemal nazajutrz po przyj\u0119ciu uchwa\u0142y postkomunistyczny rz\u0105d Marka Belki og\u0142osi\u0142, \u017ce problem reparacji uwa\u017ca za kwesti\u0119 zamkni\u0119t\u0105.<\/p>\r\n

Z kolei w odpowiedziach MSZ na interpelacje w sprawie odszkodowa\u0144 wojennych pojawia\u0142a si\u0119 sugestia, aby poszkodowani sami, indywidualnie, dochodzili swoich roszcze\u0144 wobec pa\u0144stwa niemieckiego przed polskimi s\u0105dami. Wskazywano tu na precedensowe wyroki s\u0105d\u00f3w greckich i w\u0142oskich przyznaj\u0105cych odszkodowanie swoim obywatelom za zbrodnie wojenne pope\u0142nione przez wojska niemieckie w okresie II wojny \u015bwiatowej. Jednak\u017ce rz\u0105d niemiecki w grudniu 2008 roku odwo\u0142a\u0142 si\u0119 od tych wyrok\u00f3w do Mi\u0119dzynarodowego Trybuna\u0142u Sprawiedliwo\u015bci w Hadze. W lutym 2012 roku zapad\u0142o rozstrzygni\u0119cie na jego korzy\u015b\u0107. Trybuna\u0142 uzna\u0142, \u017ce osoba prywatna nie mo\u017ce pozywa\u0107 przed s\u0105d pa\u0144stwa nawet w wypadku zbrodni ludob\u00f3jstwa. Godzi si\u0119 w tym miejscu wspomnie\u0107, \u017ce problematyka indywidualnych roszcze\u0144 o odszkodowania wojenne by\u0142a przedmiotem ekspertyzy prof. Alfonsa Klafkowskiego z 1990 r., kt\u00f3ry chyba ju\u017c w\u00f3wczas nie dowierza\u0142 polskiej klasie politycznej, \u017ce potrafi stanowczo i skutecznie dzia\u0142a\u0107 na rzecz polskich interes\u00f3w.<\/p>\r\n

Pasywno\u015b\u0107 dyplomacji polskiej w kwestii odszkodowa\u0144 wojennych jest na r\u0119k\u0119 stronie niemieckiej, kt\u00f3ra konsekwentnie realizuje w\u0142asny program maj\u0105cy na celu wymuszenie odszkodowa\u0144 od Polski, ale tak\u017ce od innych najechanych lub zniewolonych przez III Rzesz\u0119 w czasie II wojny \u015bwiatowej pa\u0144stw Europy \u015arodkowo-Wschodniej. Szef dyplomacji niemieckiej Klaus Kinkel o\u015bwiadczy\u0142 przed Federalnym Trybuna\u0142em Konstytucyjnym 4 wrze\u015bnia 1993 r: „Rz\u0105d Federalny nigdy nie uzna\u0142 bezprawia wyp\u0119dzenia i dokonanych bez odszkodowania wyw\u0142aszcze\u0144 maj\u0105tk\u00f3w niemieckich po wojnie. To stanowisko jest znane rz\u0105dom Polski, W\u0119gier i wcze\u015bniejszej Czechos\u0142owacji i by\u0142o im wielokrotnie przypominane. Nie nadszed\u0142 jednak jeszcze czas dla podj\u0119cia rokowa\u0144 dotycz\u0105cych zwrotu albo odszkodowania za wyw\u0142aszczone maj\u0105tki”. Pewne ko\u0142a polityczne w Polsce pok\u0142adaj\u0105 nadziej\u0119 w oficjalnym stanowisku rz\u0105d\u00f3w niemieckich deklaruj\u0105cych, \u017ce nie popieraj\u0105 one roszcze\u0144 niemieckich wysiedlonych. Tak\u0105 deklaracj\u0119 z\u0142o\u017cy\u0142 m.in. kanclerz Gerhard Schroeder 1 sierpnia 2004 roku w Warszawie. Niemiecki ekspert prof. Eckart Klein zinterpretowa\u0142 j\u0105 nast\u0119puj\u0105co: „Deklaracja kanclerza nie usun\u0119\u0142a indywidualnych roszcze\u0144 poszkodowanych, pozbawi\u0142a je jednak skuteczno\u015bci na p\u0142aszczy\u017anie prawa mi\u0119dzynarodowego, o ile stanowisko rz\u0105du federalnego nie ulegnie zmianie”. W lipcu 2004 roku przed wizyt\u0105 w naszym kraju prezydenta RFN Horsta Koehlera dziennik „Der Tagesspiegel” zamie\u015bci\u0142 komentarz, kt\u00f3rego autorem by\u0142 Christoph von Marshall. Niemiecki komentator stwierdza\u0142 w nim, \u017ce Polska b\u0119dzie musia\u0142a liczy\u0107 si\u0119 z konieczno\u015bci\u0105 wyp\u0142aty odszkodowa\u0144 wielomilionowej rzeszy tzw. wyp\u0119dzonych. Komentarz sw\u00f3j zako\u0144czy\u0142 pe\u0142n\u0105 politowania rad\u0105 pod adresem polskiej klasy politycznej: „Cyniczna nauczka: po pierwsze, nigdy nie rezygnowa\u0107 z maj\u0105tkowych i reparacyjnych roszcze\u0144. W przeciwnym razie potomkowie narodu sprawc\u00f3w b\u0119d\u0105 mieli w r\u0119ku wi\u0119cej tytu\u0142\u00f3w prawnych ni\u017c potomkowie narodu ofiar”. Paradoks PRL polega\u0142 na tym, \u017ce p\u0142aci\u0142a ona reparacje za Niemc\u00f3w. Czy paradoks III Rzeczypospolitej b\u0119dzie polega\u0142 na tym, \u017ce b\u0119dzie ona p\u0142aci\u0142a reparacje Niemcom? Zdaniem pose\u0142 Doroty Arciszewskiej-Mielewczyk, ten proceder ju\u017c zosta\u0142 zainaugurowany na Mazurach eksmisj\u0105 polskiej rodziny z ich domostwa, kt\u00f3re przekazano obywatelce Niemiec.<\/p>\r\n

Prof. Tadeusz Marczak<\/em><\/strong><\/p>\r\n

Autor jest kierownikiem Zak\u0142adu Studi\u00f3w nad Geopolityk\u0105 Uniwersytetu Wroc\u0142awskiego.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Spo\u015br\u00f3d kraj\u00f3w, kt\u00f3re najbardziej ucierpia\u0142y gospodarczo w czasie II wojny \u015bwiatowej, na pierwszym miejscu znajduje si\u0119 Polska. Dok\u0142adny rachunek strat i zniszcze\u0144, jakie ponie\u015bli\u015bmy, zosta\u0142 sporz\u0105dzony przez Biuro Odszkodowa\u0144 Wojennych w 1947 roku. Sprawozdanie BOW podkre\u015bla\u0142o wysoki wska\u017anik strat biologicznych Polski – ponad 6 mln u\u015bmierconych, 1,14 mln os\u00f3b dotkni\u0119tych ci\u0119\u017ck\u0105 chorob\u0105, 590 tys. okaleczonych. […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[9],"tags":[59],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/60488"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=60488"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/60488\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=60488"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=60488"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=60488"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}