{"id":60339,"date":"2012-08-30T20:42:03","date_gmt":"2012-08-31T01:42:03","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=60339"},"modified":"2012-08-30T20:42:03","modified_gmt":"2012-08-31T01:42:03","slug":"esbecki-trop-zamachu-na-orla","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=60339","title":{"rendered":"Esbecki trop zamachu na or\u0142a"},"content":{"rendered":"

Trzema, antykomunistycznymi z za\u0142o\u017cenia, podlaskimi zwi\u0105zkami kombatanckimi kieruj\u0105 osoby zas\u0142u\u017cone dla pa\u0144stwa komunistycznego – wynika z dokument\u00f3w, do kt\u00f3rych dotar\u0142 „Nasz Dziennik”. Te same osoby przewodz\u0105 Wojew\u00f3dzkiej Radzie Kombatant\u00f3w i Os\u00f3b Represjonowanych w Bia\u0142ymstoku. Rada pot\u0119pi\u0142a obywatelsk\u0105 akcj\u0119 zdekomunizowania pomnika pa\u0144stwa podziemnego. Co wi\u0119cej, szef Rady, a jednocze\u015bnie prezes Zarz\u0105du G\u0142\u00f3wnego Zwi\u0105zku Sybirak\u00f3w Tadeusz Chwied\u017a z\u0142o\u017cy\u0142 doniesienie na policj\u0119 w tej sprawie.<\/strong><\/p>\r\n

Tadeusz Chwied\u017a, autor doniesienia na policj\u0119, szefuje Wojew\u00f3dzkiej Radzie Kombatant\u00f3w i Os\u00f3b Represjonowanych w Bia\u0142ymstoku. Rada zdecydowanie pot\u0119pi\u0142a samowolne, jej zdaniem, umieszczenie na g\u0142owie or\u0142a korony oraz dewizy „B\u00f3g, Honor, Ojczyzna” na monumencie. W specjalnym o\u015bwiadczeniu Maurycy Birula, wiceprezes Rady, szydz\u0105c z symbolu pa\u0144stwa polskiego umieszczonego na pomniku, napisa\u0142: „Wojew\u00f3dzka Rada Kombatant\u00f3w i Os\u00f3b Represjonowanych propozycj\u0119 udekorowania „pisklaka” w gnie\u017adzie koron\u0105 odrzuci\u0142a”. Takie samo stanowisko wystosowa\u0142 te\u017c drugi wiceprezes WRKiOR Witold Czarnecki, prezes Zarz\u0105du Okr\u0119gu Bia\u0142ostockiego \u015awiatowego Zwi\u0105zku \u0179o\u0142nierzy AK. „Ze smutkiem obejrzeli\u015bmy pomnik po\u015bwi\u0119cony Bohaterom Ziemi Bia\u0142ostockiej. Takie praktyki samowolnie dope\u0142niaj\u0105ce tre\u015bci i przes\u0142ania, jakimi kierowa\u0142 si\u0119 autor dzie\u0142a, budz\u0105 nasz sprzeciw” – napisa\u0142. Za ukoronowaniem or\u0142a optowa\u0142 bia\u0142ostocki oddzia\u0142 Zwi\u0105zku Wi\u0119\u017ani\u00f3w Politycznych Okresu Stalinowskiego i Zwi\u0105zek \u0179o\u0142nierzy Narodowych Si\u0142 Zbrojnych.<\/p>\r\n

Konsekwencj\u0105 doniesienia i o\u015bwiadcze\u0144 pot\u0119piaj\u0105cych obywatelsk\u0105 akcj\u0119 by\u0142o podj\u0119cie przez cz\u0142onk\u00f3w Spo\u0142ecznego Komitetu ds. Odkomunizowania Pomnika bada\u0144 nad przesz\u0142o\u015bci\u0105 os\u00f3b prezesuj\u0105cych organizacjom kombatanckim. W trakcie kwerendy w archiwach cz\u0142onkowie Komitetu dotarli do dokument\u00f3w, kt\u00f3re ukazuj\u0105 nieznane opinii publicznej fakty z biografii Tadeusza Chwiedzia, Witolda Czarneckiego oraz Maurycego Biruli. Chodzi o dane dotycz\u0105ce wpisanych, cz\u0119sto przez nich samych, we wnioskach paszportowych sk\u0142adanych w MSW, za\u015bwiadczeniach ZBOWiD oraz jednym dokumencie S\u0142u\u017cby Bezpiecze\u0144stwa. Kopie tych dokument\u00f3w udost\u0119pni\u0142 „Naszemu Dziennikowi” Tadeusz Wa\u015bniewski, wiceprezes Zarz\u0105du G\u0142\u00f3wnego Zwi\u0105zku Wi\u0119\u017ani\u00f3w Politycznych Okresu Stalinowskiego w Warszawie, prezes bia\u0142ostockiego oddzia\u0142u tej organizacji oraz przewodnicz\u0105cy Spo\u0142ecznego Komitetu ds. Odkomunizowania Pomnika.<\/p>\r\n

Na smyczy PZPR<\/strong><\/p>\r\n

I tak we wniosku paszportowym z\u0142o\u017conym w MSW w 1987 r. Tadeusz Chwied\u017a podaje m.in., \u017ce przynale\u017cy do bia\u0142ostockiego Komitetu Miejskiego PZPR. Dowiadujemy si\u0119 r\u00f3wnie\u017c z niego, \u017ce cel wyjazdu do ZSRS jest s\u0142u\u017cbowy – „wymiana mi\u0119dzypartyjna”, koszty przejazdu pokrywa KW PZPR, natomiast pobytu – Komunistyczna Partia Bia\u0142orusi w Grodnie. We wniosku jest te\u017c informacja, \u017ce Chwied\u017a pe\u0142ni\u0142 znacz\u0105ce funkcje w administracji pa\u0144stwowej PRL. By\u0142 dyrektorem Wydzia\u0142u Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej Urz\u0119du Wojew\u00f3dzkiego w Bia\u0142ymstoku. A to znaczy, \u017ce musia\u0142 by\u0107 blisko wierchuszki partyjnej lokalnego komitetu PZPR. Mo\u017ce w\u0142a\u015bnie st\u0105d bierze si\u0119 sentyment prezesa Zarz\u0105du G\u0142\u00f3wnego Zwi\u0105zku Sybirak\u00f3w do pomnika wzniesionego w\u0142a\u015bnie przez PZPR? Wczoraj „Nasz Dziennik” pr\u00f3bowa\u0142 skontaktowa\u0107 si\u0119 z Chwiedziem, \u017ceby pozna\u0107 jego stanowisko w tej sprawie. By\u0142 jednak „nieuchwytny”.<\/p>\r\n

R\u00f3wnie ciekawe informacje w swoim wniosku paszportowym z 10 grudnia 1976 r. podaje Witold Czarnecki, prezes \u015awiatowego Zwi\u0105zku \u0179o\u0142nierzy Armii Krajowej Okr\u0119gu Bia\u0142ostockiego oraz wiceprezes Wojew\u00f3dzkiej Rady Kombatant\u00f3w i Os\u00f3b Represjonowanych w Bia\u0142ymstoku. W rubryce „Przynale\u017cno\u015b\u0107 do organizacji politycznych” wskazuje: „PZPR”. Z za\u015bwiadczenia ZBOWiD wynika natomiast, \u017ce Czarnecki posiada podw\u00f3jny \u017cyciorys. W tym oficjalnym (dost\u0119pnym nawet w internecie) przekazie znajdziemy informacj\u0119, \u017ce 18 lipca 1944 roku jako 17-letni \u017co\u0142nierz AK zosta\u0142 rozbrojony przez Sowiet\u00f3w, a p\u00f3\u017aniej, za odmow\u0119 s\u0142u\u017cby w Armii Czerwonej, wywieziony na Wsch\u00f3d. Po amnestii og\u0142oszonej przez Stalina mia\u0142 by\u0107 zwolniony w 1945 roku. Natomiast z dokumentu ZBOWiD z 2 lutego 1977 r. wynika, \u017ce w tym samym czasie Witold Czarnecki „s\u0142u\u017cy\u0142 w armiach sojuszniczych (wzgl\u0119dem Armii Czerwonej) od 7 lipca 1944 do 9 maja 1945 roku”. We wspomnianym wy\u017cej wniosku paszportowym Czarnecki podaje, \u017ce w 1946 r. otrzyma\u0142 sowieckie odznaczenie „Medal za Pobiedu”, a w 1947 r. przyznawany przez w\u0142adze Polski Ludowej „Medal Zwyci\u0119stwa i Wolno\u015bci”. Tajemniczy by\u0142 r\u00f3wnie\u017c awans Czarneckiego w stanie wojennym. – W samym \u015brodku nocy stanu wojennego, w 1982 r., przyjecha\u0142 z Bydgoszczy do Bia\u0142egostoku, aby przej\u0105\u0107 po usuni\u0119tym za pogl\u0105dy polityczne poprzedniku stanowisko dyrektora Instytutu Architektury na Politechnice Bia\u0142ostockiej. Skutecznie pilnowa\u0142 tej instytucji przed przeciwnikami rz\u0105d\u00f3w gen. Jaruzelskiego – wspomina Tadeusz Wa\u015bniewski. Jeszcze bardziej mroczna przesz\u0142o\u015b\u0107 prezesa Zwi\u0105zku Kombatant\u00f3w Rzeczypospolitej i By\u0142ych Wi\u0119\u017ani\u00f3w Politycznych, a jednocze\u015bnie wiceprezesa Wojew\u00f3dzkiej Rady Kombatant\u00f3w i Os\u00f3b Represjonowanych w Bia\u0142ymstoku – Maurycego Biruli – wy\u0142ania si\u0119 z dokument\u00f3w MSW i SB, ze stemplem IPN OBUiAD Bia\u0142ystok. Z dokumentu S\u0142u\u017cby Bezpiecze\u0144stwa z nag\u0142\u00f3wkiem „Jawne” dowiadujemy si\u0119, \u017ce w pierwszych dniach stanu wojennego Birula zosta\u0142 zarejestrowany jako „kontakt operacyjny”. Sprawa nabiera szczeg\u00f3lnego kontekstu, je\u017celi skojarzy\u0107, \u017ce m\u00f3g\u0142 szkodzi\u0107 zw\u0142aszcza cz\u0142onkom organizacji kombatanckich, kt\u00f3rym obecnie przewodzi.<\/p>\r\n

Policja dr\u0119czy kombatant\u00f3w<\/strong><\/p>\r\n

Ujawnienie tych dokument\u00f3w ma bezpo\u015bredni zwi\u0105zek z przeprowadzon\u0105 niemal rok temu akcj\u0105 dekomunizacji bia\u0142ostockiego pomnika wzniesionego przez PZPR bojownikom walk o Polsk\u0119 „ludow\u0105”. Trzy bia\u0142ostockie organizacje kombatanckie, Zwi\u0105zek Wi\u0119\u017ani\u00f3w Politycznych Okresu Stalinowskiego, Zwi\u0105zek \u0179o\u0142nierzy Narodowych Si\u0142 Zbrojnych oraz Klub Wi\u0119zionych, Internowanych, Represjonowanych, przy wsparciu instytucji, takich jak m.in. IPN, NSZZ „Solidarno\u015b\u0107” Regionu Podlaskiego czy Kuria Metropolitalna, od 2010 r. zabiega\u0142y u w\u0142adz miasta o zmian\u0119 wymowy monumentu w centrum Bia\u0142egostoku. Do zaj\u0119cia si\u0119 spraw\u0105 prezydent Tadeusz Truskolaski wyznaczy\u0142 swojego zast\u0119pc\u0119 Aleksandra Sosn\u0119. Wiceprezydent przez dwa lata nie pozwala\u0142 umie\u015bci\u0107 na pomniku dewizy narodowej, twierdz\u0105c w oficjalnych pismach odmownych, \u017ce „zniszczy to ducha epoki, w kt\u00f3rej powsta\u0142 monument”.<\/p>\r\n

W sprawie dekomunizacji pomnika monitowane by\u0142y te\u017c resort kultury oraz Rada Ochrony Pami\u0119ci Walk i M\u0119cze\u0144stwa. Sko\u0144czy\u0142o si\u0119 na wymijaj\u0105cych odpowiedziach. – Ten pomnik, wzniesiony na cze\u015b\u0107 m.in. oprawc\u00f3w z UB i SB, kt\u00f3rzy nas katowali i mordowali, przez wiele lat wzbudza\u0142 w prawdziwych antykomunistycznych \u015brodowiskach kombatanckich sprzeciw, dlatego nie mogli\u015bmy tej sprawy tak zostawi\u0107 – t\u0142umaczy Tadeusz Wa\u015bniewski. Nie uzyskuj\u0105c wi\u0119c poparcia \u017cadnej instytucji samorz\u0105dowej ani pa\u0144stwowej, spontanicznie zawi\u0105zano Spo\u0142eczny Komitet ds. Odkomunizowania Pomnika, kt\u00f3ry we wrze\u015bniu 2011 r. umie\u015bci\u0142 na nim s\u0142owa „B\u00f3g, Honor, Ojczyzna”. A na g\u0142ow\u0119 or\u0142a na\u0142o\u017cono koron\u0119. Wiceprezydent Aleksander Sosna z\u0142o\u017cy\u0142 w prokuraturze wniosek o \u015bciganie sprawc\u00f3w tego czynu. Ta jednak odm\u00f3wi\u0142a wszcz\u0119cia \u015bledztwa. Miasto wnioskowa\u0142o te\u017c o \u015bciganie do policji. Ta odpowiedzia\u0142a, \u017ce umieszczenie na pomniku dewizy narodowej nie zawiera znamion wykroczenia. Jak si\u0119 jednak okazuje, wniosk\u00f3w o \u015bciganie by\u0142o wi\u0119cej. Jeden z nich skierowa\u0142 m.in. Adam Rybakowicz, podlaski pose\u0142 Ruchu Palikota, drugi – Tadeusz Chwied\u017a.<\/p>\r\n

Pierwsze wezwanie na przes\u0142uchanie w charakterze \u015bwiadka trafi\u0142o do Zwi\u0105zku Wi\u0119\u017ani\u00f3w Politycznych Okresu Stalinowskiego Oddzia\u0142u Bia\u0142ystok, kt\u00f3ry by\u0142 inicjatorem obywatelskiej akcji odkomunizowania pomnika. W wyznaczonym przez policj\u0119 terminie stawi\u0142 si\u0119 Tadeusz Wa\u015bniewski, prezes Zwi\u0105zku. – Zosta\u0142em poinformowany podczas pierwszego przes\u0142uchania, \u017ce wniosek o \u015bciganie mnie za bezprawne umieszczenie na pomniku s\u0142\u00f3w „B\u00f3g, Honor, Ojczyzna” oraz w\u0142o\u017cenie or\u0142u korony z\u0142o\u017cy\u0142 m.in. Tadeusz Chwied\u017a. – Zapyta\u0142em wi\u0119c, dlaczego skoro jestem podejrzany, chce si\u0119 mnie przes\u0142ucha\u0107 w charakterze \u015bwiadka. Nie otrzyma\u0142em odpowiedzi. Dlatego nabra\u0142em przekonania, \u017ce przecie\u017c to, co powiem jako \u015bwiadek, mo\u017ce by\u0107 potem skierowane przeciwko mnie, ju\u017c jako podejrzanemu, odm\u00f3wi\u0142em wi\u0119c zezna\u0144 – t\u0142umaczy Wa\u015bniewski. Aspirant Tomasz J\u0119drzejczak, policjant, kt\u00f3ry rozmawia\u0142 z m\u0119\u017cczyzn\u0105 podczas jego pierwszej wizyty na komisariacie, przyj\u0105\u0142 je do wiadomo\u015bci i jak twierdzi Wa\u015bniewski, nie robi\u0142 mu z tego powodu \u017cadnych przykro\u015bci. Zupe\u0142nie inne podej\u015bcie zaprezentowa\u0142 inny policjant, m\u0142odszy aspirant Andrzej Czemiel, kt\u00f3ry wezwa\u0142, tym razem imiennie, Tadeusza Wa\u015bniewskiego na przes\u0142uchanie, zn\u00f3w w charakterze \u015bwiadka, 14 sierpnia. Podczas przes\u0142uchania poinformowa\u0142 wezwanego, \u017ce doniesienie za samowoln\u0105 zmian\u0119 wymowy komunistycznego pomnika z\u0142o\u017cy\u0142 na niego m.in. Tadeusz Chwied\u017a. Wa\u015bniewski poprosi\u0142 wi\u0119c o udost\u0119pnienie mu tego doniesienia, aby m\u00f3g\u0142 si\u0119 do niego odnie\u015b\u0107. Policjant zdecydowanie odm\u00f3wi\u0142. – Poczu\u0142em si\u0119 na tym przes\u0142uchaniu tak jak w czasach stalinowskich, kiedy przes\u0142uchiwa\u0142o mnie UB. Nie przedstawiono mi nawet zarzut\u00f3w stawianych w doniesieniu, straszono prokuratorem, dlatego odm\u00f3wi\u0142em zezna\u0144 – relacjonuje Wa\u015bniewski.<\/p>\r\n

Adam Bia\u0142ous<\/em><\/strong><\/p>\r\n

Bia\u0142ystok<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Trzema, antykomunistycznymi z za\u0142o\u017cenia, podlaskimi zwi\u0105zkami kombatanckimi kieruj\u0105 osoby zas\u0142u\u017cone dla pa\u0144stwa komunistycznego – wynika z dokument\u00f3w, do kt\u00f3rych dotar\u0142 „Nasz Dziennik”. Te same osoby przewodz\u0105 Wojew\u00f3dzkiej Radzie Kombatant\u00f3w i Os\u00f3b Represjonowanych w Bia\u0142ymstoku. Rada pot\u0119pi\u0142a obywatelsk\u0105 akcj\u0119 zdekomunizowania pomnika pa\u0144stwa podziemnego. Co wi\u0119cej, szef Rady, a jednocze\u015bnie prezes Zarz\u0105du G\u0142\u00f3wnego Zwi\u0105zku Sybirak\u00f3w Tadeusz Chwied\u017a […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[8],"tags":[66,92,81],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/60339"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=60339"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/60339\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=60339"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=60339"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=60339"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}