{"id":60214,"date":"2012-08-27T20:38:16","date_gmt":"2012-08-28T01:38:16","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=60214"},"modified":"2012-08-27T20:35:44","modified_gmt":"2012-08-28T01:35:44","slug":"siwy-stroj-piotr-jaroszynski","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=60214","title":{"rendered":"Siwy str\u00f3j – Piotr Jaroszy\u0144ski<\/em>"},"content":{"rendered":"

Ka\u017cdy Polak, patrz\u0105c na legionist\u0119 w „siwym stroju\u201d, doznaje przedziwnego wzruszenia. Przedziwnego, bo przecie\u017c nie jest to str\u00f3j paradny, wyrafinowany, majestatyczny, taki jaki spotka\u0107 mo\u017cna cho\u0107by na historycznych obrazach Juliusza Kossaka. Mundur legionisty jest wyj\u0105tkowo prosty i skromny, ot, chcia\u0142oby si\u0119 powiedzie\u0107, zwyk\u0142e ubranie \u017co\u0142nierza. A jednak gdy przypatrzymy si\u0119 bli\u017cej i pomy\u015blimy d\u0142u\u017cej, to zobaczymy, \u017ce str\u00f3j ten posiada\u0142 pewn\u0105 ide\u0119 i nie powsta\u0142 na drodze przypadku. Oczywi\u015bcie, materia\u0142 by\u0142 taki, o jaki by\u0142o naj\u0142atwiej w zaborze austriackim: jasnob\u0142\u0119kitny. Tylko \u017ce ten b\u0142\u0119kit pod wp\u0142ywem s\u0142o\u0144ca p\u0142owia\u0142 i st\u0105d piosenka utrwali\u0142a „siwy str\u00f3j\u201d, cho\u0107 naprawd\u0119 by\u0142a to barwa siwo-b\u0142\u0119kitna – kolor nieco melancholijny, ale pogodny.<\/p>\r\n

Popatrzmy teraz na to, jak zosta\u0142 skrojony, to bardzo wa\u017cne, poniewa\u017c kr\u00f3j pozwala na utrzymanie okre\u015blonej sylwetki, zar\u00f3wno wtedy gdy jest nieruchoma, jak i w\u00f3wczas gdy maszeruje lub dosi\u0105dzie konia. Kr\u00f3j munduru mo\u017ce pom\u00f3c w utrzymaniu pewnej elegancji i eksponowania osobowo\u015bci polskiej, typu polskiego, a mo\u017ce i\u015b\u0107 w kierunku \u017co\u0142nierza-urz\u0119dnika, \u017co\u0142nierza-maszyny lub \u017co\u0142nierza-\u0142az\u0119gi. Bardzo wiele zale\u017cy od kroju. Jest jeszcze czapka maciej\u00f3wka. Na czapce orze\u0142ek, ale bez korony, bo Polska nie by\u0142a jeszcze niepodleg\u0142a, a korona to symbol niepodleg\u0142o\u015bci. Orze\u0142ka projektowa\u0142 malarz z wykszta\u0142cenia, legionista, a p\u00f3\u017aniejszy genera\u0142 Czes\u0142aw Jarnuszkiewicz.<\/p>\r\n

Na czym polega\u0142 fenomen tego munduru? Ten mundur by\u0142 pod wieloma wzgl\u0119dami zaprzeczeniem idei munduru LWP, czyli Ludowego Wojska Polskiego, jaki wprowadzony zosta\u0142 w PRL-u. Legionista szed\u0142, by wywalczy\u0107 niepodleg\u0142o\u015b\u0107, LWP by\u0142a armi\u0105 podleg\u0142\u0105 ZSRS w ramach Uk\u0142adu Warszawskiego. Mundur legionowy ni\u00f3s\u0142 rado\u015b\u0107 i wolno\u015b\u0107. Dlatego mimowolnie u\u015bmiechamy si\u0119, patrz\u0105c na legionist\u0119, to kto\u015b nasz, bo dla nas. A ten nowy mundur\u2026 no, c\u00f3\u017c: Pozna\u0144 1956, Tr\u00f3jmiasto 1970, stan wojenny 1981 – ten mundur sta\u0142 po stronie pa\u0144stwa okupacyjnego.<\/p>\r\n

Ale jest i kolejna cecha o donios\u0142ym znaczeniu spo\u0142ecznym. Odzyskanie niepodleg\u0142o\u015bci przez Polsk\u0119 po tylu latach zabor\u00f3w by\u0142o mo\u017cliwe dzi\u0119ki temu, \u017ce narodem nie by\u0142 ju\u017c tylko nar\u00f3d szlachecki (jak w okresie I Rzeczypospolitej), ale wszystkie warstwy, od ch\u0142opa i czeladnika, poprzez mieszczanina i kupca, inteligenta i profesora, po szlacht\u0119 i arystokracj\u0119. Te wszystkie warstwy poczu\u0142y si\u0119 jednym narodem polskim i odnalaz\u0142y si\u0119 w polskim wojsku, w legionach. I w\u0142a\u015bnie fenomen munduru legionowego polega\u0142 na tym, \u017ce ka\u017cdy, niezale\u017cnie od pochodzenia, dobrze si\u0119 w nim czu\u0142, \u017ce ten mundur podnosi\u0142 warstwy ni\u017csze, a wy\u017csze – temperowa\u0142. Gdyby mundur by\u0142 przesadnie ekskluzywny, to ch\u0142op lub czeladnik wygl\u0105daliby pretensjonalnie czy wr\u0119cz \u015bmiesznie, z kolei je\u015bli mundur by\u0142by zbyt „roboczy\u201d, to straci\u0142by blask, jaki towarzyszy\u0142 zawsze \u017co\u0142nierzowi polskiemu.<\/p>\r\n

I to jest w\u0142a\u015bnie cudowne, \u017ce str\u00f3j legionisty utrafi\u0142 w samo sedno powo\u0142ania polskiego \u017co\u0142nierza, kt\u00f3ry wywodz\u0105c si\u0119 z r\u00f3\u017cnych warstw spo\u0142ecznych, wiedzia\u0142, \u017ce przede wszystkim jest Polakiem i \u017ce jest co\u015b ponad w\u0142asnym domem i gospodarstwem, rodzin\u0105 i prac\u0105. Wiedzia\u0142, \u017ce ponad tym jest Polska.<\/p>\r\n

Tymczasem mundur LWP jest symbolem nie tylko podleg\u0142o\u015bci politycznej i militarnej, ale r\u00f3wnie\u017c – o czym nie wolno zapomina\u0107 – celowo i konsekwentnie prowadzonej walki klas. LWP by\u0142o nastawione na to, \u017ceby tworzy\u0107 armi\u0119 ludow\u0105, gdzie poj\u0119cie ludu by\u0142o sztucznym tworem ideologicznym. LWP by\u0142o w najwi\u0119kszym stopniu, wi\u0119kszym ni\u017c milicja, poddane indoktrynacji sowiecko-marksistowskiej. Wychodzono z za\u0142o\u017cenia, \u017ce taka indoktrynacja odniesie najwi\u0119ksze efekty w\u00f3wczas, gdy trafi na umys\u0142y „nie obci\u0105\u017cone genetycznie\u201d, pozbawione wp\u0142ywu tradycji rodzinnej czy wr\u0119cz rodowej, umys\u0142y bez g\u0142\u0119bszego wykszta\u0142cenia, bez zakorzenienia w dziejach i kulturze polskiej. Taki surowy materia\u0142 ubierano w mundur i prano r\u00f3wno m\u00f3zgi. A mundur musia\u0142 by\u0107 odpowiedni do tego, aby delikwenta obrobi\u0107 i urobi\u0107. Dlatego w\u0142a\u015bnie, projektuj\u0105c mundury w czasach PRL-u, przerwano ci\u0105g\u0142o\u015b\u0107 tradycji polskich mundur\u00f3w, bo przecie\u017c dla komunistycznych indoktryner\u00f3w ta „ludowa\u201d Polska zacz\u0119\u0142a si\u0119 22 lipca 1944 r.<\/p>\r\n

Powstaje wobec tego zasadnicze pytanie, czy i kiedy po roku 1989, uznanym oficjalnie za rok upadku komunizmu i uwolnienia si\u0119 Polski od Zwi\u0105zku Sowieckiego, istotnie zmieniono mundury w wojsku polskim, nawi\u0105zuj\u0105c do naszej tradycji? A mo\u017ce nie zmieniono? Mo\u017ce to dalej jest LWP? Warto sprawdzi\u0107.

Piotr Jaroszy\u0144ski<\/em><\/strong>
<\/strong><\/em><\/p>\r\n

Artyku\u0142 ukaza\u0142 si\u0119 w najnowszym <\/em>numerze tygodnika „Nasza Polska” Nr 31 (874) z 31 lipca 2012 r. <\/em><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Ka\u017cdy Polak, patrz\u0105c na legionist\u0119 w „siwym stroju\u201d, doznaje przedziwnego wzruszenia. Przedziwnego, bo przecie\u017c nie jest to str\u00f3j paradny, wyrafinowany, majestatyczny, taki jaki spotka\u0107 mo\u017cna cho\u0107by na historycznych obrazach Juliusza Kossaka. Mundur legionisty jest wyj\u0105tkowo prosty i skromny, ot, chcia\u0142oby si\u0119 powiedzie\u0107, zwyk\u0142e ubranie \u017co\u0142nierza. A jednak gdy przypatrzymy si\u0119 bli\u017cej i pomy\u015blimy d\u0142u\u017cej, to […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[9],"tags":[195],"class_list":["post-60214","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-publicystyka","tag-history"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/60214","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=60214"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/60214\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=60214"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=60214"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=60214"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}