{"id":60035,"date":"2012-08-23T21:36:25","date_gmt":"2012-08-24T01:36:25","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=60035"},"modified":"2012-08-23T21:36:25","modified_gmt":"2012-08-24T02:36:25","slug":"","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=60035","title":{"rendered":"Misterna gra Stalina o Europ\u0119"},"content":{"rendered":"

Pakt Ribbentrop-Mo\u0142otow w obiegowej opinii znany jest jako chytra gra Adolfa Hitlera przeciwko J\u00f3zefowi Stalinowi. Tymczasem by\u0142o dok\u0142adnie na odwr\u00f3t. To w\u0142a\u015bnie przyw\u00f3dca ZSRR widzia\u0142 w op\u0119tanym wojenn\u0105 gor\u0105czk\u0105 przyw\u00f3dcy III Rzeszy partnera do zaprowadzenia nowego \u0142adu w Europie. \u0141adu – dodajmy – w kt\u00f3rym rol\u0119 dominatora odgrywa\u0107 mia\u0142a sowiecka Rosja. <\/strong><\/p>\r\n

\"\"<\/p>\r\n

Krajobraz polityczny w Europie w 1939 roku niebezpiecznie zmienia\u0142 si\u0119 na niekorzy\u015b\u0107 Stalina. Na \u0141ubiance jeszcze nie zd\u0105\u017cy\u0142a ostygn\u0105\u0107 krew tych bolszewik\u00f3w, kt\u00f3rych sowiecki dyktator uzna\u0142 za niepotrzebnych, b\u0105d\u017a nie odpowiadaj\u0105cych jego politycznym uk\u0142adankom wewn\u0105trzpartyjnym, gdy Hitler r\u00f3s\u0142 w si\u0142\u0119, skupiaj\u0105c na sobie uwag\u0119 Francji i Wielkiej Brytanii.<\/p>\r\n

Terror, kt\u00f3ry zaprowadzi\u0142 w latach 1937-39 przyw\u00f3dca Rosji sowieckiej, odwr\u00f3ci\u0142 jego uwag\u0119 od gwa\u0142townych zmian na arenie politycznej \u00f3wczesnej Europy. Jeden z bliskich wsp\u00f3\u0142pracownik\u00f3w Stalina, Anastas Mikojan, mia\u0142 w\u00f3wczas powiedzie\u0107, \u017ce jego zdaniem w\u00f3dz \u201edosta\u0142 bzika\u201d.<\/p>\r\n

Tymczasem niezwykle agresywnie na arenie mi\u0119dzynarodowej poczyna\u0142 sobie Hitler. W 1938 roku inkorporowa\u0142 Austri\u0119, za\u015b potem, za zgod\u0105 Francji i Wielkiej Brytanii na mocy postanowie\u0144 tzw. uk\u0142adu monachijskiego, wojska III Rzeszy zaj\u0119\u0142y przygraniczne tereny niemiecko-czeskie – Kraj Sudet\u00f3w, by p\u00f3\u017aniej dokona\u0107 rozbioru Czechos\u0142owacji tworz\u0105c protektorat Czech i Moraw.<\/p>\r\n

Dzia\u0142ania Hitlera postawi\u0142y Stalina w trudnej sytuacji. Zdawa\u0142 sobie spraw\u0119, \u017ce znalaz\u0142 si\u0119 na uboczu wielkiej gry, w kt\u00f3rej liderem by\u0142 Hitler. Z kolei Francja i Wielka Brytania robi\u0142y wszystko by unikn\u0105\u0107 starcia z niemieck\u0105 armi\u0105.<\/p>\r\n

Stalin postanowi\u0142 dzia\u0142a\u0107. Uzna\u0142, \u017ce uk\u0142ad monachijski to spektakularny upadek idei zbiorowego bezpiecze\u0144stwa, czyli koncepcji oparcia bezpiecze\u0144stwa mi\u0119dzynarodowego na powszechnej organizacji pa\u0144stw, gwarantuj\u0105cych w wielostronnej umowie wsp\u00f3\u0142dzia\u0142anie na rzecz utrzymania pokoju i zapobiegania wojnom. W zwi\u0105zku z tym Stalin usun\u0105\u0142 ze stanowiska dotychczasowego Ludowego Komisarza Spraw Zagranicznych Maksima Litwinowa, kt\u00f3rego miejsce zaj\u0105\u0142 Wiaczes\u0142aw Mo\u0142otow – bezgranicznie oddany Stalinowi twardy negocjator i s\u0142u\u017cbista.<\/p>\r\n

Duet Stalin – Mo\u0142otow od samego pocz\u0105tku obra\u0142 sobie za cel wej\u015bcie w sojusz z Hitlerem. Stalin twierdzi\u0142, \u017ce s\u0105 ku temu dwie racjonalne przes\u0142anki. Po pierwsze, by\u0142 przekonany, \u017ce wybuch wojny jest kwesti\u0105 czasu. Twierdzi\u0142, \u017ce oto zbli\u017ca si\u0119 rozgrywka, kt\u00f3rej przedmiotem b\u0119dzie podzia\u0142 \u015bwiata na strefy wp\u0142yw\u00f3w. Po drugie, wychodzi\u0142 z za\u0142o\u017cenia, \u017ce Francja i Wielka Brytania nie chc\u0105 powstrzymywa\u0107 Hitlera, a jedynie skierowa\u0107 jego rozbuchane ambicje na wsch\u00f3d. Kierowa\u0142a nim wi\u0119c obawa nie tylko o w\u0142asny kraj, ale te\u017c ch\u0119\u0107 zagarni\u0119cia pa\u0144stw wschodniej cz\u0119\u015bci Europy, w tym i Polski. Przyw\u00f3dca Rosji sowieckiej w\u0142a\u015bnie \u00a0t\u0119 cz\u0119\u015b\u0107 Starego Kontynentu widzia\u0142 jako pocz\u0105tkow\u0105 stref\u0119 swoich wp\u0142yw\u00f3w. Wa\u017cnym z dyplomatycznego punktu widzenia momentem, ujawniaj\u0105cym rozumienie przez Stalina polityki prowadzonej przez Pary\u017c i Londyn, by\u0142a tzw. kasztanowa mowa, gdy przyw\u00f3dca sowieckiej Rosji zaznaczy\u0142, \u017ce nie b\u0119dzie wyci\u0105ga\u0142 gor\u0105cych kasztan\u00f3w z ognia za dwa, silne pa\u0144stwa europejskie.<\/p>\r\n

Stalin s\u0142yn\u0105\u0142 zreszt\u0105 ze stosowania w politycznych rozgrywkach opisanej jeszcze przez Macchiavellego metody lisa i lwa. A wi\u0119c, gdy trzeba okazywa\u0142 si\u0119 by\u0107 niezwykle przebieg\u0142y, innym za\u015b razem demonstrowa\u0142 stanowczo\u015b\u0107 i brutaln\u0105 si\u0142\u0119. I tak, by przypodoba\u0107 si\u0119 Hitlerowi, Stalin mianowa\u0142 zast\u0119pc\u0105 Mo\u0142otowa W\u0142adimira Diekanozowa, bliskiego wsp\u00f3\u0142pracownika Berii, kt\u00f3ry mia\u0142 przeprowadzi\u0107 czystki w\u015br\u00f3d \u017cydowskich kadr dyplomatycznych.<\/p>\r\n

Mimo zdecydowanych krok\u00f3w Stalina, Hitler nadal nie dawa\u0142 si\u0119 wci\u0105gn\u0105\u0107 w pu\u0142apk\u0119. Jego kolejnym celem by\u0142a Polska, kt\u00f3r\u0105 nazywa\u0142 pogardliwie \u201eb\u0119kartem traktatu wersalskiego\u201d. Przyw\u00f3dca III Rzeszy by\u0142 wr\u0119cz przekonany, \u017ce – podobnie jak to mia\u0142o miejsce w przypadku Czechos\u0142owacji – zar\u00f3wno Wielka Brytania jak i Francja w razie agresji na Polsk\u0119 pozostan\u0105 bierne. St\u0105d nie widzia\u0142 powodu, by szuka\u0107 porozumienia z Rosj\u0105.<\/p>\r\n

Jednak przebieg\u0142y Gruzin postanowi\u0142 zmieni\u0107 front. Wierzy\u0142 bowiem, \u017ce jedynie sojusz z Hitlerem mo\u017ce podpali\u0107 Europ\u0119, i pozwoli\u0107 na poszerzenie wp\u0142yw\u00f3w geopolitycznych sowieckiej Rosji. Tote\u017c porzuci\u0142 taktyk\u0119 lisa, przywdziewaj\u0105c szaty lwa. Zawi\u0105za\u0142 wi\u0119c w kwietniu tr\u00f3jstronne relacje na linii Moskwa – Pary\u017c – Londyn. Mo\u017cna powiedzie\u0107, \u017ce po\u015brednio Stalin pogrozi\u0142 Hitlerowi palcem, \u017ce je\u015bli ten nie zdecyduje si\u0119 podj\u0105\u0107 z nim rokowa\u0144, mo\u017ce mie\u0107 powa\u017cne k\u0142opoty i w przypadku ataku na Polsk\u0119 przyjdzie mu prowadzi\u0107 wojn\u0119 na trzech frontach.<\/p>\r\n

Hitler naturalnie poj\u0105\u0142 niebezpiecze\u0144stwo sytuacji. Da\u0142 si\u0119 jednak wpu\u015bci\u0107 Stalinowi w misternie przygotowan\u0105 rozgrywk\u0119, w kt\u00f3rej ten ustala\u0142 regu\u0142y gry. W istocie bowiem sowiecki przyw\u00f3dca bardzo niech\u0119tnie podchodzi\u0142 do sojuszu z Francj\u0105 i Wielk\u0105 Brytani\u0105. Sk\u0142aniaj\u0105cemu go to tego Mo\u0142otowowi odpowiedzia\u0142 zaledwie zdawkowe: \u201eNo c\u00f3\u017c, jak trzeba, to trzeba\u201d. W istocie jednak, g\u0142\u00f3wnym celem rozm\u00f3w na linii Moskwa – Pary\u017c – Londyn by\u0142 misterny plan Stalina, by sk\u0142oni\u0107 Hitlera do wsp\u00f3\u0142dzia\u0142ania z bolszewikami. Przy czym przyw\u00f3dca III Rzeszy nie mia\u0142 du\u017co czasu. Ostatecznym dniem ataku na Polsk\u0119 \u00a0m\u00f3g\u0142 by\u0107 1 wrze\u015bnia. P\u00f3\u017aniej warunki pogodowe uniemo\u017cliwi\u0142yby przeprowadzenie taktyki Blitzkriegu.<\/p>\r\n

Lato 1939 roku by\u0142o niezwykle gor\u0105ce. Rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 licytacja o wzgl\u0119dy Stalina mi\u0119dzy Niemcami a Francj\u0105 i Wielk\u0105 Brytania. Jednak pa\u0144stwa Zachodu nie mog\u0142y da\u0107 Stalinowi tyle ile \u017c\u0105da\u0142. Hitler natomiast got\u00f3w by\u0142 si\u0119 zgodzi\u0107 na rozcz\u0142onkowanie Polski i utworzenie we wschodniej cz\u0119\u015bci Europy strefy niemiecko-sowieckich wp\u0142yw\u00f3w.<\/p>\r\n

Hitler pocz\u0105tkowo planowa\u0142 uderzy\u0107 na Polsk\u0119 ju\u017c 26 sierpnia, musia\u0142 wi\u0119c dzia\u0142a\u0107 niezwykle szybko. Wy\u015bcig z czasem zacz\u0105\u0142 si\u0119 15 sierpnia, gdy Mo\u0142otow o\u015bwiadczy\u0142 ambasadorowi Niemiec w Moskwie Friedrichowi \u00a0Werner von der Schulenburgowi, \u017ce Rosja jest gotowa do negocjacji. 19 sierpnia sam Stalin uczyni\u0142 kolejny krok, przedstawiaj\u0105c niemieckiemu ambasadorowi rosyjsk\u0105 wersj\u0119 paktu o nieagresji – zmienion\u0105 wersj\u0119 propozycji niemieckiej. W ko\u0144cu 20 sierpnia negocjacje przyspieszy\u0142y. Hitler wys\u0142a\u0142 Stalinowi telegram zaczynaj\u0105cy si\u0119 od s\u0142\u00f3w: \u201eDrogi Panie Stalin\u201d. Taka deklaracja gotowo\u015bci do porozumienia prze\u0142ama\u0142a lody. Stalin zaprosi\u0142 do Moskwy ministra spraw zagranicznych Niemiec Joachima von Ribbentroppa.<\/p>\r\n

23 sierpnia, o godzinie 13, osobisty samolot Hitlera Immelman III typu Condor wyl\u0105dowa\u0142 na lotnisku w Moskwie. Na jego pok\u0142adzie by\u0142 Ribbentrop. Gdy minister opu\u015bci\u0142 maszyn\u0119 us\u0142ysza\u0142 niemiecki hymn narodowy. Nied\u0142ugo potem ustala\u0142 ju\u017c ze Stalinem warunki paktu. Formalnie mia\u0142a to by\u0107 umowa dwustronna o nieagresji, ale faktycznie jej g\u0142\u00f3wnym elementem by\u0142 tzw. tajny protok\u00f3\u0142 dodatkowy, w kt\u00f3rym dwaj dyktatorzy dzielili mi\u0119dzy siebie terytoria pa\u0144stw Polski, \u0141otwy, Estonii, Finlandii, rumu\u0144skiej Besarbii i Litwy.<\/p>\r\n

Po podpisaniu paktu przedstawiciele Rosji i Niemiec wznie\u015bli toast. Stalin wypi\u0142 w\u00f3wczas za zdrowie<\/p>\r\n

F\u00fchrera. Nie wiadomo, czy Niemcy zdawali sobie spraw\u0119 z tego, \u017ce liczba Armii Czerwonej gwa\u0142townie wzrasta\u0142a ju\u017c od roku 1935. Stalin nie traktowa\u0142 powa\u017cnie zawartego sojuszu. 22 czerwca 1941 roku Hitler zaskoczy go co prawda atakiem wojsk Wehrmachtu, ale b\u0119dzie to atak wyprzedzaj\u0105cy. Wiele bowiem wskazuje na to, \u017ce Stalin, podpisuj\u0105c z Ribbetroppem z\u0142owieszczy pakt ju\u017c wiedzia\u0142, \u017ce nied\u0142ugo przyjdzie mu zaatakowa\u0107 Niemcy i rzuci\u0107 Armi\u0119 Czerwon\u0105 w g\u0142\u0105b Europy.<\/p>\r\n

Krzysztof G\u0119d\u0142ek<\/strong><\/em><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Pakt Ribbentrop-Mo\u0142otow w obiegowej opinii znany jest jako chytra gra Adolfa Hitlera przeciwko J\u00f3zefowi Stalinowi. Tymczasem by\u0142o dok\u0142adnie na odwr\u00f3t. To w\u0142a\u015bnie przyw\u00f3dca ZSRR widzia\u0142 w op\u0119tanym wojenn\u0105 gor\u0105czk\u0105 przyw\u00f3dcy III Rzeszy partnera do zaprowadzenia nowego \u0142adu w Europie. \u0141adu – dodajmy – w kt\u00f3rym rol\u0119 dominatora odgrywa\u0107 mia\u0142a sowiecka Rosja. Krajobraz polityczny w Europie […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[9],"tags":[59],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/60035"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=60035"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/60035\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=60035"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=60035"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=60035"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}