{"id":59888,"date":"2012-08-19T14:25:14","date_gmt":"2012-08-19T19:25:14","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=59888"},"modified":"2012-08-19T14:25:14","modified_gmt":"2012-08-19T19:25:14","slug":"smolenscy-adiutanci","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=59888","title":{"rendered":"Smole\u0144scy adiutanci"},"content":{"rendered":"
\r\n

Za\u017cy\u0142o\u015b\u0107 z gen. Markiem Dukaczewskim by\u0142a jedn\u0105 z g\u0142\u00f3wnych przyczyn zwolnienia Rados\u0142awa Sikorskiego z Ministerstwa Obrony Narodowej za czas\u00f3w PiS. Sikorski otacza\u0142 si\u0119 wtedy lud\u017ami starego uk\u0142adu, kt\u00f3rzy – zdaniem m.in. prezydenta Lecha Kaczy\u0144skiego – powinni by\u0107 zast\u0119powani kadrami wykszta\u0142conymi po 1989 r. Sikorski tego nie chcia\u0142 robi\u0107 – z pos\u0142em PiS Witoldem Waszczykowskim, by\u0142ym wiceministrem spraw zagranicznych i by\u0142ym zast\u0119pc\u0105 szefa BBN, rozmawiaj\u0105 Leszek Misiak i Grzegorz Wierzcho\u0142owski.<\/em><\/strong><\/p>\r\n

Przygotowanie wizyty Lecha Kaczy\u0144skiego w Katyniu powierzono m.in. Tomaszowi Turowskiemu, dawnemu agentowi komunistycznemu, oraz Jaros\u0142awowi Bratkiewiczowi, absolwentowi sowieckiej uczelni w Moskwie. Dlaczego wybrano w\u0142a\u015bnie te osoby?<\/strong><\/p>\r\n

A kto inny wobec polityki, jak\u0105 od lat prowadzi minister Sikorski, m\u00f3g\u0142by t\u0119 wizyt\u0119 organizowa\u0107? Pozostaje pytanie, czy Sikorski zdawa\u0142 sobie spraw\u0119, \u017ce promuj\u0105c takich ludzi, mo\u017ce doprowadzi\u0107 do tego, \u017ce podejm\u0105 oni dzia\u0142ania przeciw prezydentowi, czy te\u017c po prostu zachowa\u0142 si\u0119 nonszalancko, nie\u015bwiadomie zostawiaj\u0105c im woln\u0105 r\u0119k\u0119. Trzeba bowiem pami\u0119ta\u0107, \u017ce Sikorski po tym, jak obrazi\u0142 si\u0119 na PiS i ca\u0142y ob\u00f3z patriotyczny, zacz\u0105\u0142 podejmowa\u0107 wiele decyzji z przekory, na z\u0142o\u015b\u0107. Sporo jego dzia\u0142a\u0144 wynika z czystej z\u0142o\u015bliwo\u015bci lub z ch\u0119ci neofickiego przypodobania si\u0119 PO. W latach 90. Sikorski prezentowa\u0142 si\u0119 przecie\u017c jako polityk proatlantycki, proameryka\u0144ski, dopiero gdy jego sympatia nie zosta\u0142a odwzajemniona, sta\u0142 si\u0119 politykiem antyameryka\u0144skim; wtedy te\u017c zacz\u0105\u0142 kolegowa\u0107 si\u0119 z politykami i urz\u0119dnikami, kt\u00f3rych do tej pory t\u0119pi\u0142 jako wywodz\u0105cych si\u0119 z obozu komunistycznego. Jak\u0105\u015b ewolucj\u0119 Sikorskiego w tym kierunku, i pierwsze takie dziwne znajomo\u015bci, mo\u017cna by\u0142o zauwa\u017cy\u0107 ju\u017c wtedy, gdy by\u0142 ministrem obrony w rz\u0105dzie Prawa i Sprawiedliwo\u015bci.<\/p>\r\n

O kim Pan m\u00f3wi?<\/strong>

Chodzi mi m.in. o przyja\u017a\u0144 z by\u0142ym szefem WSI gen. Markiem Dukaczewskim, kt\u00f3ry by\u0142 bardzo cz\u0119stym go\u015bciem w jego gabinecie. Zdarza\u0142o si\u0119, \u017ce p\u00f3\u017an\u0105 noc\u0105 Sikorski dzwoni\u0142 do mnie i oddawa\u0142 s\u0142uchawk\u0119 Dukaczewskiemu. Chcia\u0142, \u017cebym jako wiceminister odpowiedzia\u0142 genera\u0142owi na interesuj\u0105ce go pytania.

Czego one dotyczy\u0142y?<\/strong>

Nie mog\u0119 zdradza\u0107 szczeg\u00f3\u0142\u00f3w. Powiem tylko, \u017ce chodzi\u0142o o bezpiecze\u0144stwo pa\u0144stwa. Taka za\u017cy\u0142o\u015b\u0107 z Dukaczewskim by\u0142a jedn\u0105 z g\u0142\u00f3wnych przyczyn zwolnienia Sikorskiego z Ministerstwa Obrony Narodowej. Sikorski otacza\u0142 si\u0119 wtedy lud\u017ami starego uk\u0142adu, kt\u00f3rzy – zdaniem m.in. prezydenta Lecha Kaczy\u0144skiego – powinni by\u0107 zast\u0119powani kadrami wykszta\u0142conymi po 1989 r. Sikorski tego nie chcia\u0142 robi\u0107. Kolejny etap tej ewolucji Sikorskiego to MSZ. Sikorski zacz\u0105\u0142 wtedy umieszcza\u0107 w sekretariacie, w gabinecie dyrektora generalnego, w departamencie kadr ludzi ca\u0142kowicie mu oddanych; wielu z nich pochodzi\u0142o z MON, w tym oficerowie. Takie podej\u015bcie wynika\u0142o te\u017c cz\u0119\u015bciowo z jego charakteru. Sikorskiemu spodoba\u0142o si\u0119 bowiem, \u017ce jego polecenia by\u0142y traktowane jak rozkaz. Zacz\u0105\u0142 przenosi\u0107 ten zwyczaj do MSZ, zapominaj\u0105c, \u017ce w tym resorcie – jakkolwiek istnieje hierarchia – wiele decyzji uciera si\u0119 w rozmowach i w porozumieniu z dyrektorami departament\u00f3w, maj\u0105cymi bardziej szczeg\u00f3\u0142ow\u0105 wiedz\u0119 w wybranych tematach. Tymczasem Sikorski dobiera\u0142 sobie ludzi ca\u0142kowicie uleg\u0142ych, o charakterze adiutant\u00f3w. Ekipa, kt\u00f3ra zaczyna\u0142a z nim prac\u0119 w 2007 r., zosta\u0142a szybko odsuni\u0119ta: osoby te albo wyjecha\u0142y na plac\u00f3wki, albo tak jak ja zerwa\u0142y z nim kontakt. Pozostali tylko ci, kt\u00f3rzy ca\u0142kowicie mu si\u0119 podporz\u0105dkowali.

Jakie czynniki zagra\u0142y w przypadku \u015bci\u0105gni\u0119cia do MSZ dwa miesi\u0105ce przed katastrof\u0105 smole\u0144sk\u0105 Tomasza Turowskiego, by\u0142ego komunistycznego szpiega? Czy Rados\u0142aw Sikorski m\u00f3g\u0142 nie zna\u0107 jego przesz\u0142o\u015bci?<\/strong>

Nie potrafi\u0119 tego wyt\u0142umaczy\u0107. Sikorski powinien zna\u0107 \u017cyciorys Turowskiego. By\u0142 ministrem obrony, podlega\u0142y mu s\u0142u\u017cby wojskowe, potem zosta\u0142 ministrem spraw zagranicznych, wsp\u00f3\u0142pracowa\u0142 ze s\u0142u\u017cbami cywilnymi. Powt\u00f3rz\u0119: Sikorski powinien wiedzie\u0107, kim jest Turowski.

Turowski po 1990 r. pracowa\u0142 tak\u017ce w s\u0142u\u017cbach bezpiecze\u0144stwa III RP, np. w Urz\u0119dzie Ochrony Pa\u0144stwa. Czy o tym fakcie Sikorski r\u00f3wnie\u017c powinien wiedzie\u0107?<\/strong>

Powinien.

23 lata po 1989 r., po tzw. wolnych wyborach, w kraju demokratycznym, w resorcie odpowiadaj\u0105cym za polsk\u0105 polityk\u0119 zagraniczn\u0105 wiele wa\u017cnych funkcji pe\u0142ni\u0105 absolwenci MGIMO – moskiewskiej akademii dyplomatycznej. Dyrektorem politycznym MSZ jest np. Jaros\u0142aw Bratkiewicz, kt\u00f3ry ko\u0144czy\u0142 t\u0119 szko\u0142\u0119 w 1980 r. Jaki to ma wp\u0142yw na polsk\u0105 polityk\u0105 zagraniczn\u0105?<\/strong>

Ta sprawa ma dwa wymiary. Po pierwsze: wytworzy\u0142 si\u0119 rodzaj kasty, grupy ludzi trzymaj\u0105cych si\u0119 razem i wzajemnie si\u0119 popieraj\u0105cych. Mo\u017cna to zrozumie\u0107: w podobny spos\u00f3b wsp\u00f3\u0142pracuj\u0105 i wspieraj\u0105 si\u0119 znajomi, kt\u00f3rzy ko\u0144czyli te same szko\u0142y lub wywodz\u0105 si\u0119 z tych samych miast. Ale jest te\u017c druga kwestia, istotniejsza – wykszta\u0142cenie w Zwi\u0105zku Sowieckim tak zmieni\u0142o mentalno\u015b\u0107 niekt\u00f3rych dyplomat\u00f3w, \u017ce uwa\u017caj\u0105 oni, i\u017c najwa\u017cniejsze jest u\u0142o\u017cenie dobrych stosunk\u00f3w z Rosj\u0105. W rezultacie ludzie ci nie maj\u0105 \u017cadnej sympatii dla tzw. polityki jagiello\u0144skiej, czyli wspierania ambicji integracyjnych takich kraj\u00f3w jak Ukraina, Gruzja czy Mo\u0142dawia. Zak\u0142adaj\u0105, \u017ce s\u0105 to kraje albo sztuczne, albo niewarte niezale\u017cnego funkcjonowania. Zdaniem wi\u0119kszo\u015bci absolwent\u00f3w sowieckich uczelni, bezpo\u015brednio rozmawia\u0107 nale\u017cy tylko z Rosj\u0105; inni to rezuny, bisurmany, wybryki historii – takie w\u0142a\u015bnie okre\u015blenia s\u0142ysza\u0142em z ust ludzi wywodz\u0105cych si\u0119 z tego \u015brodowiska. Dyplomaci po MGIMO to grupa Polak\u00f3w wielko-Rus\u00f3w, kt\u00f3rzy studiuj\u0105c w Rosji, zach\u0142ysn\u0119li si\u0119 pot\u0119g\u0105 tego pa\u0144stwa. Edukacja w latach 80. na sowieckich uczelniach przygotowywa\u0142a ich do zupe\u0142nie innej polityki: do wielkiej rewolucji proletariackiej w Trzecim \u015awiecie. Rozumiem, \u017ce mo\u017cna by\u0142o ich wykorzysta\u0107 jeszcze na pocz\u0105tku lat 90., np. ze wzgl\u0119du na znajomo\u015b\u0107 egzotycznych j\u0119zyk\u00f3w (MGIMO mia\u0142o przecie\u017c takie specjalizacje, kt\u00f3rych u nas wtedy nie by\u0142o), ale opieranie dyplomacji w 2012 r. na ludziach dawnego uk\u0142adu jest nie do poj\u0119cia.

Wiemy, \u017ce cz\u0119\u015b\u0107 os\u00f3b studiuj\u0105cych w Moskwie, przysz\u0142ych dyplomat\u00f3w, zosta\u0142a ju\u017c wtedy zwerbowana przez Rosjan.<\/strong>

To aspekt, kt\u00f3rego nie nale\u017cy bagatelizowa\u0107. Cz\u0119\u015b\u0107 ludzi z tego \u015brodowiska jest zwi\u0105zana z Rosj\u0105 tak\u017ce przez koneksje rodzinne, wielu z nich ma np. \u017cony Rosjanki.

Jak silna w MSZ jest pozycja Jaros\u0142awa Bratkiewicza, kt\u00f3ry uwa\u017ca, \u017ce obecna wschodnia polityka Polski zbiega si\u0119 z \u201ebudowaniem strategicznego partnerstwa z Rosj\u0105\u201d?<\/strong>

Sikorski filozofi\u0119 Bratkiewicza przej\u0105\u0142 i wprowadzi\u0142 w \u017cycie. Uzna\u0142, \u017ce nie ma sensu wspiera\u0107 Ukrainy i Gruzji. Oceny Bratkiewicza dotycz\u0105ce Rosji sta\u0142y si\u0119 podstaw\u0105 my\u015blenia Sikorskiego zapewne dlatego, \u017ce bezpo\u015brednie dogadywanie si\u0119 z Moskw\u0105 i pomijanie w rozmowach z ni\u0105 spraw dra\u017cliwych jest lepiej odbierane na Zachodzie, np. w Niemczech.

Takie bezpo\u015brednie rozmowy przed katastrof\u0105 smole\u0144sk\u0105 prowadzi\u0142 w moskiewskiej restauracji Tomasz Arabski, szef Kancelarii Premiera. Czy to normalne, \u017ce rozmowy na szczeblu mi\u0119dzyrz\u0105dowym odbywaj\u0105 si\u0119 w cztery oczy w lokalu gastronomicznym?<\/strong>

Nie, to nie jest standardem. Takie rozmowy powinny toczy\u0107 si\u0119 w gabinetach MSZ b\u0105d\u017a innej instytucji, np. Kancelarii Prezydenta lub Premiera. Oczywi\u015bcie spotkanie tego typu mo\u017ce zako\u0144czy\u0107 si\u0119 lub rozpocz\u0105\u0107 kurtuazyjnie w restauracji, ale jest to dopuszczalne jedynie jako zwie\u0144czenie lub wst\u0119p do oficjalnych rozm\u00f3w. Natomiast to, co zrobi\u0142 Arabski, to ewenement.

Ilu funkcjonariuszy i komunistycznych agent\u00f3w pracuje w MSZ, w tym w s\u0142u\u017cbie zagranicznej RP? Chodzi nam zw\u0142aszcza o kluczowe funkcje i najwa\u017cniejsze z punktu widzenia interes\u00f3w pa\u0144stwa plac\u00f3wki.<\/strong>

Je\u015bli chodzi o ludzi, kt\u00f3rzy zaczynali prac\u0119 w MSZ jeszcze w PRL, to wi\u0119kszo\u015b\u0107 z nich mia\u0142a jakie\u015b zwi\u0105zki ze s\u0142u\u017cbami. Niekt\u00f3rzy pisali tylko jakie\u015b analizy z plac\u00f3wek, inni za\u015b wykonywali bezpo\u015brednie zadania, szczeg\u00f3lnie ci, kt\u00f3rzy pracowali w organizacjach mi\u0119dzynarodowych. Cz\u0119\u015b\u0107 tych raport\u00f3w trafia\u0142a oczywi\u015bcie do Rosjan. Zatrzymanie wielu z nich w resorcie wynika\u0142o z faktu, \u017ce przez lata obowi\u0105zywa\u0142a koncepcja \u015bp. Bronis\u0142awa Geremka – patronowa\u0142 temu jeszcze Michnik – koncepcja historycznego kompromisu, kt\u00f3ry mia\u0142 zmierza\u0107 do przemieszania elit solidarno\u015bciowych i postkomunistycznych. Poza tym wielu politykom wywodz\u0105cym si\u0119 z antykomunistycznej opozycji imponowa\u0142a rutyna starych dyplomat\u00f3w, wojskowych oraz urz\u0119dnik\u00f3w. Wygodniej by\u0142o ich mie\u0107 pod r\u0119k\u0105, ni\u017c mozolnie budowa\u0107 nowe kadry. Tak by\u0142o i w MSZ, i w MON.

MSZ sta\u0142 si\u0119 ju\u017c niemal pokoleniow\u0105 instytucj\u0105 – gdy starzy esbecy i wychowankowie MGIMO odchodz\u0105 na emerytury, zast\u0119puj\u0105 ich na stanowiskach dzieci, kt\u00f3re w domach odebra\u0142y odpowiednie prorosyjskie wychowanie. Jak du\u017ca jest skala tego zjawiska?<\/strong>

Spora. Dzieci ambasador\u00f3w, dzieci wiceministr\u00f3w, wysokich urz\u0119dnik\u00f3w pa\u0144stwowych trafiaj\u0105 najcz\u0119\u015bciej na plac\u00f3wki zagraniczne, tam \u0142atwiej je ukry\u0107. Wcze\u015bniej bywa\u0142y pr\u00f3by wpuszczenia do MSZ \u015bwie\u017cej krwi poprzez wprowadzenie do resortu wi\u0119kszej liczby absolwent\u00f3w Krajowej Szko\u0142y Administracji Publicznej albo zorganizowanie Akademii Dyplomatycznej, ale nie zako\u0144czy\u0142o si\u0119 to sukcesem. Na jednej z ostatnich sejmowych komisji spraw zagranicznych poprosi\u0142em resort o przedstawienie pos\u0142om wykazu rodzin zatrudnionych w MSZ.

Czy to przypadek, \u017ce dyrektorem generalnym s\u0142u\u017cby zagranicznej w MSZ, przez kt\u00f3rego przechodz\u0105 wszelkie nominacje dyplomatyczne, jest syn os\u0142awionego w walce z opozycj\u0105 aparatczyka komunistycznego (wydarzenia w Tr\u00f3jmie\u015bcie 1970 r., Radomiu, Ursusie 1976 r. itd.)? Chodzi nam o Jaros\u0142awa Czubi\u0144skiego, syna gen. Lucjana Czubi\u0144skiego.<\/strong>

Jest to jeden z wielu przyk\u0142ad\u00f3w sympatii, jak\u0105 od kilku lat Rados\u0142aw Sikorski obdarza tego typu ludzi.

Lustracji podlegaj\u0105 wy\u0142\u0105cznie cz\u0142onkowie s\u0142u\u017cby zagranicznej. Ale mamy dowody, \u017ce na plac\u00f3wki kierowani s\u0105 ludzie, kt\u00f3rzy byli np. kadrowymi oficerami SB. Stanowi to w MSZ tajemnic\u0119 poliszynela. Kto lansuje te osoby czy te\u017c – kto je kryje?<\/strong>

Sikorski, obejmuj\u0105c stanowisko szefa MSZ, zaprzesta\u0142 przestrzegania jakichkolwiek norm i standard\u00f3w. Wszelkiego rodzaju konkursy na stanowiska, wyjazdy zagraniczne s\u0105 fasadowe. Komisja konkursowa jest z\u0142o\u017cona z pracownik\u00f3w resortowych, kt\u00f3rzy doskonale wiedz\u0105, jakie s\u0105 sympatie i preferencje ministra. Nawet je\u015bli zdarzy si\u0119, \u017ce w zwi\u0105zku z brakiem innych kandydat\u00f3w wygra osoba, kt\u00f3ra nie pasuje ministrowi, to taki konkurs jest anulowany, a stanowisko jest zawieszane, aby po p\u00f3\u0142 roku je odwiesi\u0107 i rozpisa\u0107 nowy konkurs albo nawet przydzieli\u0107 kogo\u015b na zasadzie \u201epe\u0142ni\u0105cego obowi\u0105zki\u201d i w ten spos\u00f3b obej\u015b\u0107 ca\u0142\u0105 procedur\u0119.

Jaki wp\u0142yw na nominacje kadrowe maj\u0105 s\u0142u\u017cby specjalne?<\/strong>

Dwojaki. Na pewno prowadz\u0105 swoj\u0105 polityk\u0119, zbie\u017cn\u0105 z wyznaczonymi im zadaniami – i nie jest to nic dziwnego, tak si\u0119 dzieje wsz\u0119dzie. Natomiast od kilku lat, od pocz\u0105tku premierostwa Tuska, mamy niestety do czynienia z traktowaniem s\u0142u\u017cb specjalnych jako policji politycznej. ABW wydaje np. po\u015bwiadczenia bezpiecze\u0144stwa, czyli certyfikaty dopuszczenia do tajemnicy pa\u0144stwowej, i w wielu przypadkach jest to traktowane jako instrukcja polityczna. By\u0142o tak w moim przypadku. Po wywiadzie, jakiego w sierpniu 2008 r. udzieli\u0142em \u201eNewsweekowi\u201d, ABW otrzyma\u0142a rozkaz, aby odebra\u0107 mi certyfikat. Przez rok prowadzono \u015bledztwo, nie doszukano si\u0119, abym cokolwiek ujawni\u0142, nie postawiono \u017cadnego zarzutu. Ale postanowiono si\u0119 zem\u015bci\u0107 i certyfikat odebrano. Taka po prostu by\u0142a wola ministra spraw zagranicznych i samego premiera.

Czy to normalne, by konsulem reprezentuj\u0105cym RP za granic\u0105 by\u0142 dawny kadrowy oficer SB, kt\u00f3ry zwalcza\u0142 \u201erewizjonist\u00f3w w MSZ\u201d i kt\u00f3remu, wed\u0142ug naszych informacji, Niemcy po 1989 r. odm\u00f3wili akredytacji, gdy Polska chcia\u0142a obsadzi\u0107 go na plac\u00f3wce w Berlinie? Chodzi oczywi\u015bcie o \u0141uck, w kt\u00f3rym handlowano na masow\u0105 skal\u0119 wizami, co opisali\u015bmy w \u201eGazecie Polskiej\u201d.<\/strong>

Obsada stanowisk konsularnych \u015bwiadczy – jak ju\u017c wspomina\u0142em – o sympatiach kierownictwa resortu. Co do samego procederu, to ju\u017c wcze\u015bniej dostawa\u0142em informacje od ludzi z Bia\u0142orusi i Ukrainy, \u017ce nie mo\u017cna wyst\u0119powa\u0107 bezpo\u015brednio o wizy w konsulacie, tylko poprzez specjalny program na stronie internetowej tej plac\u00f3wki. \u00d3w program jest bardzo skomplikowany, cz\u0119sto si\u0119 zawiesza, a je\u015bli ju\u017c komu\u015b uda si\u0119 przez niego przebrn\u0105\u0107, to za\u0142atwianie wizy t\u0105 drog\u0105 mo\u017ce trwa\u0107 nawet trzy miesi\u0105ce. Obok programu konsulaty rekomenduj\u0105 wi\u0119c korzystanie z wybranych ukrai\u0144skich i bia\u0142oruskich biur turystycznych, za\u0142atwiaj\u0105cych wizy za dodatkow\u0105 op\u0142at\u0105. Taka sytuacja budzi podejrzenia. Dlatego na posiedzeniach sejmowej komisji spraw zagranicznych stawia\u0142em pytania, czy nie jest to aby celowa dzia\u0142alno\u015b\u0107 korupcjogenna, polegaj\u0105ca na wymuszaniu od os\u00f3b chc\u0105cych za\u0142atwi\u0107 wizy obchodzenie procedury i za\u0142atwianie ich w biurach podr\u00f3\u017cy. Zyski z takiej operacji, jak mo\u017cna przypuszcza\u0107, dzielone s\u0105 mi\u0119dzy w\u0142a\u015bcicieli biur a pracownik\u00f3w konsulatu.

Gdy \u201eGazeta Polska\u201d ujawni\u0142a afer\u0119 korupcyjn\u0105 w konsulacie w \u0141ucku, temat ten podnie\u015bli politycy opozycji. Wiemy te\u017c o \u015bledztwie, jakie w tej sprawie prowadzi prokuratura. Tymczasem ani Rados\u0142aw Sikorski, ani Donald Tusk nie skomentowali tego skandalu ani s\u0142owem.<\/strong>

Od pi\u0119ciu lat mamy sytuacj\u0119 jak w \u201eMisiu\u201d Barei, gdy szatniarz, nie chc\u0105c wyda\u0107 palta klientowi, powiedzia\u0142 do niego po prostu: \u201eNie mamy pa\u0144skiego p\u0142aszcza i co pan nam zrobi?\u201d. Takie stanowisko nie tylko Sikorski, ale i Tusk oraz reszta czo\u0142owych polityk\u00f3w PO zajmuj\u0105 wobec wszelkich afer, skandali i niejasno\u015bci. Maj\u0105 poczucie bezkarno\u015bci i nie zamierzaj\u0105 odnosi\u0107 si\u0119 do \u017cadnych zarzut\u00f3w. To poczucie bezkarno\u015bci dostrzegam codziennie w sejmie. Nasz parlament, w\u0142adza ustawodawcza, nie jest w stanie pe\u0142ni\u0107 \u017cadnej kontrolnej funkcji nad rz\u0105dem i podleg\u0142ymi mu instytucjami i s\u0142u\u017cbami. Trwanie takiej sytuacji, odchodzenie od demokratycznych praktyk, mo\u017ce sko\u0144czy\u0107 si\u0119 katastrof\u0105 naszego pa\u0144stwa.<\/p>\r\n<\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Za\u017cy\u0142o\u015b\u0107 z gen. Markiem Dukaczewskim by\u0142a jedn\u0105 z g\u0142\u00f3wnych przyczyn zwolnienia Rados\u0142awa Sikorskiego z Ministerstwa Obrony Narodowej za czas\u00f3w PiS. Sikorski otacza\u0142 si\u0119 wtedy lud\u017ami starego uk\u0142adu, kt\u00f3rzy – zdaniem m.in. prezydenta Lecha Kaczy\u0144skiego – powinni by\u0107 zast\u0119powani kadrami wykszta\u0142conymi po 1989 r. Sikorski tego nie chcia\u0142 robi\u0107 – z pos\u0142em PiS Witoldem Waszczykowskim, by\u0142ym […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[139],"tags":[92,137,36],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/59888"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=59888"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/59888\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=59888"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=59888"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=59888"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}