{"id":59860,"date":"2012-08-17T20:18:40","date_gmt":"2012-08-18T00:18:40","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=59860"},"modified":"2012-08-17T20:18:40","modified_gmt":"2012-08-18T01:18:40","slug":"","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=59860","title":{"rendered":"Kreml w pu\u0142apce sprzecznych cel\u00f3w"},"content":{"rendered":"<p><strong>Jak powiedzia\u0142a niegdy\u015b Krystyna Kurczab-Redlich, r\u00f3\u017cnica mi\u0119dzy Rosj\u0105 Jelcyna a\u00a0Rosj\u0105 Putina wynosi 72 dol. Ta lakoniczna forma oddaje istot\u0119 \u017ar\u00f3d\u0142a rosyjskiej mocy i\u00a0niemocy &#8211; tzn. zale\u017cno\u015b\u0107 stabilno\u015bci panuj\u0105cego w\u00a0Moskwie re\u017cimu i\u00a0pozycji mi\u0119dzynarodowej Rosji od cen surowc\u00f3w energetycznych.<\/strong><br \/> <br \/> Zwy\u017cka cen surowc\u00f3w energetycznych oznacza wzrost gospodarczy. Dlatego te\u017c ich spadek oznacza\u0142by za\u0142amanie gospodarki i\u00a0pozycji mi\u0119dzynarodowej Kremla, zbudowanej na dominacji na rynku dostawc\u00f3w i\u00a0zdolno\u015bci do dyktowania cen w\u00a0warunkach wysokiego popytu i\u00a0niskiej poda\u017cy.<br \/> <br \/> W\u00a0okresie rozpadania si\u0119 ZSRS powsta\u0142a tzw. doktryna Falina-Kwici\u0144skiego, opracowana w\u00a0Wydziale Zagranicznym KC KPZR i\u00a0zatwierdzona jako strategia polityczna Kremla wobec dawnych satelit\u00f3w. Oparta jest ona na za\u0142o\u017ceniu, \u017ce w\u00a0chwili utraty przewagi strategicznej ZSRS nad Europ\u0105 jedynym skutecznym instrumentem polityki zagranicznej, jaki pozosta\u0142 w\u00a0r\u0119kach Moskwy, jest umiej\u0119tne wykorzystywanie surowc\u00f3w energetycznych.<br \/> <br \/> <strong>Aglomeracja Los Angeles w\u00a0G8<\/strong><br \/> <br \/> Rosja, tak Jelcyna, jak i\u00a0Putina, realizuje t\u0119 strategi\u0119, czyni to jednak w\u00a0dynamicznych uwarunkowaniach zewn\u0119trznych. W\u00a0nich le\u017cy \u017ar\u00f3d\u0142o jej pora\u017cek i\u00a0sukces\u00f3w. W\u00a01997\u00a0r. Rosja, ze wzgl\u0119d\u00f3w politycznych, zosta\u0142a przyj\u0119ta do grupy o\u015bmiu najwi\u0119kszych gospodarek \u015bwiata &#8211; G8. W\u00a0rzeczywisto\u015bci jednak, w\u00a0najgorszym dla kraju roku 1998, rosyjska gospodarka swoj\u0105 skal\u0105 odpowiada\u0142a gospodarce Finlandii. Sta\u0142y wzrost cen surowc\u00f3w energetycznych na rynkach \u015bwiatowych, kt\u00f3ry zbieg\u0142 si\u0119 z\u00a0doj\u015bciem W\u0142adimira Putina do w\u0142adzy w\u00a01999 r., przyni\u00f3s\u0142 wzrost gospodarczy rz\u0105dzonego przeze\u0144 kraju. W\u00a02001\u00a0r. gospodarka rosyjska osi\u0105gn\u0119\u0142a poziom gospodarki Holandii, w\u00a02003 r. Brazylii, za\u015b w\u00a02006 r. Kenneth Rogoff, g\u0142\u00f3wny ekonomista MFW i\u00a0profesor Harvardu, za odpowiednik gospodarki FR uzna\u0142 gospodark\u0119 aglomeracji miejskiej Los Angeles. Wzrost trwa\u0142 i\u00a0dopiero kryzys bankowy na Zachodzie oraz wojna gruzi\u0144ska zachwia\u0142y tym procesem.<br \/> <br \/> <strong>\u0179r\u00f3d\u0142a koniunktury<\/strong><br \/> <br \/> Rozw\u00f3j gospodarczy Chin i\u00a0Indii, konsumuj\u0105cych olbrzymie ilo\u015bci surowc\u00f3w energetycznych, brak infrastruktury ich tranzytu poza t\u0119 kontrolowan\u0105 przez Rosj\u0119 z\u00a0postsowieckiej Azji \u015arodkowej, Chavez w\u00a0Wenezueli, tornada w\u00a0Zatoce Meksyka\u0144skiej, wojny w\u00a0Zatoce Perskiej, izolacja Iranu w\u00a0zwi\u0105zku z\u00a0jego wspieranym przez Moskw\u0119 programem nuklearnym oraz rewolucje arabskie destabilizuj\u0105ce Bliski Wsch\u00f3d i\u00a0Afryk\u0119 P\u00f3\u0142nocn\u0105 dzia\u0142a\u0142y na korzy\u015b\u0107 Kremla, daj\u0105c Rosji pozycj\u0119 po\u017c\u0105danego dostawcy surowc\u00f3w energetycznych. Do wojen gazowych z\u00a0Ukrain\u0105 (2007-2009) Moskwa cieszy\u0142a si\u0119 na Zachodzie opini\u0105 niezawodnego kontrahenta mimo odcinania przez ni\u0105 dostaw dla Litwy (1991), Gruzji (2001) czy Bia\u0142orusi (2004).<br \/> <br \/> <strong>Utrzymanka Gazpromu<\/strong><br \/> <br \/> Rosja konsumuje 70 proc. wydobywanego przez siebie gazu. Dla odbiorc\u00f3w krajowych obowi\u0105zuj\u0105 niskie ceny \u201espokoju spo\u0142ecznego\u201d. Gazprom w\u00a0istocie dotuje wi\u0119c pozosta\u0142e ga\u0142\u0119zie energoch\u0142onnej gospodarki rosyjskiej. Niemo\u017cliwe jest te\u017c wprowadzenie cen rynkowych dla gospodarstw domowych na Syberii i\u00a0na rosyjskiej P\u00f3\u0142nocy. Klimat w\u00a0tych regionach wr\u0119cz uzale\u017cnia istnienie sztucznie rozbudowanych w\u00a0okresie sowieckim miast od dotacji pa\u0144stwowych w\u00a0zakresie energetyki. W\u00a0warunkach tych \u017cyje ok. 1\/3 ludno\u015bci kraju, a\u00a01\/10 (14 mln) nie by\u0142aby w\u00a0stanie przetrwa\u0107 bez subsydiowanej przez pa\u0144stwo energii. Gazprom ponosi te\u017c koszty motywowanej politycznie ekspansji zagranicznej w\u00a0swojej bran\u017cy. Rosyjskie firmy naftowe i\u00a0gazowe skar\u017c\u0105 si\u0119 wi\u0119c na niedob\u00f3r \u015brodk\u00f3w inwestycyjnych.<br \/> <br \/> <strong>B\u0142\u0119dne ko\u0142o<\/strong><br \/> <br \/> \u00c5\u00b9r\u00f3d\u0142em dochod\u00f3w Rosji jest wi\u0119c przede wszystkim ropa naftowa, a\u00a0dopiero w\u00a0drugiej kolejno\u015bci gaz. Inwestycje np. w\u00a0nowe pola gazowe &#8211; wprowadzenie na nie du\u017cej liczby ci\u0119\u017ckich maszyn &#8211; zwi\u0119ksz\u0105 konsumpcj\u0119 ropy w\u00a0Rosji i\u00a0tym samym zmniejsz\u0105 jej eksport, czyli dochody, a\u00a0wi\u0119c \u015brodki na inwestycje, i\u00a0ko\u0142o si\u0119 zamyka.<br \/> <br \/> <strong>Zje\u015b\u0107 ciastko i\u00a0mie\u0107 ciastko<\/strong><br \/> <br \/> Wi\u0119kszo\u015b\u0107 rosyjskiej infrastruktury wydobywczej i\u00a0transportowej odziedziczonej po ZSRS powstawa\u0142a w\u00a0latach 1960-1970. Zachodniosyberyjskie pola naftowe i\u00a0gazowe najlepsze lata eksploatacji maj\u0105 ju\u017c za sob\u0105 i\u00a0ich wydajno\u015b\u0107 spada. Konieczne s\u0105 inwestycje, a\u00a0na nie brakuje pieni\u0119dzy. Maj\u0105 je firmy zachodnie, ale Kreml, chc\u0105c utrzyma\u0107 w\u00a0swoim r\u0119ku kontrol\u0119 nad sektorem energetycznym jako instrumentem polityki zagranicznej, nie mo\u017ce godzi\u0107 si\u0119 na zbytnie jego otwarcie na inwestor\u00f3w zagranicznych. Mile widziane s\u0105 ich pieni\u0105dze i\u00a0technologia, ale nie ich niezale\u017cno\u015b\u0107. Przyci\u0105gni\u0119cie inwestor\u00f3w bez dawania im prawa do decydowania o\u00a0losach inwestycji jest za\u015b kwadratur\u0105 ko\u0142a. Dotyczy to zar\u00f3wno inwestor\u00f3w zagranicznych, jak i\u00a0krajowych. Wykorzystanie ich zasob\u00f3w i\u00a0wypchni\u0119cie (Shell i\u00a0ExxonMobil na Sachalinie, TNK-BP w\u00a0Kowykcie) lub likwidacja (Jukos) daj\u0105 jednorazowy, oszuka\u0144czy zysk, ale zniech\u0119caj\u0105 nast\u0119pc\u00f3w. (Z\u00a0inwestowania w\u00a0Rosji w\u0142a\u015bnie wycofa\u0142 si\u0119 norweski Statoil). Upa\u0144stwowienie (oligarchizacja w\u00a0ramach \u201emafii si\u0142owik\u00f3w\u201d w\u00a0tandemie Putin-Sieczin) bran\u017cy energetycznej daje zawsze ten sam efekt &#8211; zanik innowacyjno\u015bci, marnotrawstwo, korupcj\u0119. Od 2004 r. mamy spadek tempa wzrostu wydobycia. Analitycy z\u00a0Wood Mackenzie Ltd. z\u00a0Edynburga oceniaj\u0105, \u017ce wydolno\u015b\u0107 rosyjskich p\u00f3l naftowych b\u0119dzie spada\u0142a w\u00a0tempie 5-10 proc. rocznie.<br \/> <br \/> <strong>Zmiana natury rynku<\/strong><br \/> <br \/> Rynek ropy, kt\u00f3rej transport na \u015bwiecie oparty jest na tankowcach, jest rynkiem konsumenta. Kupuj\u0105cy wybiera dostawc\u0119. Nie jest z\u00a0nim zwi\u0105zany \u201esztywnym \u0142\u0105czem\u201d rury i\u00a0d\u0142ugoletnim kontraktem. Rynek gazu oparty na gazoci\u0105gach by\u0142 rynkiem producenta narzucaj\u0105cego swoje regu\u0142y odbiorcy. Rozw\u00f3j technologii skroplonego gazu LNG, przewo\u017conego statkami i\u00a0rewolucja \u0142upkowa zmieniaj\u0105 jednak jego natur\u0119, upodabniaj\u0105c go do rynku ropy.<br \/> <br \/> Popyt na rosyjskie surowce energetyczne spada. Gospodarka chi\u0144ska zwalnia. Kryzys w\u00a0strefie euro. Amerykanie zamiast kupowa\u0107 gaz &#8211; eksportuj\u0105 go. Chi\u0144czycy prze\u0142amuj\u0105 monopol Moskwy na tranzyt surowc\u00f3w energetycznych z\u00a0Azji \u015arodkowej. Mo\u017ce to uczyni\u0107 r\u00f3wnie\u017c Zach\u00f3d, o\u00a0ile le\u017c\u0105ca na szlaku przesy\u0142u Gruzja utrzyma niepodleg\u0142o\u015b\u0107.<br \/> <br \/> <strong>Nie ba\u0107 si\u0119 ani nie lekcewa\u017cy\u0107<\/strong><br \/> <br \/> Rosja upadnie jak ZSRS, je\u015bli jej bran\u017ca energetyczna nie b\u0119dzie w\u00a0stanie zapewni\u0107 finansowania jej stabilno\u015bci wewn\u0119trznej i\u00a0aktywno\u015bci zagranicznej. Musi zatem powstrzyma\u0107 rewolucj\u0119 \u0142upkow\u0105 w\u00a0Europie \u015arodkowej, podtrzyma\u0107 napi\u0119cie na Bliskim Wschodzie i\u00a0przeci\u0105\u0107 szlak tranzytu z\u00a0centralnej Azji przez Gruzj\u0119 na Zach\u00f3d. U\u017cyje wszelkich dost\u0119pnych jej \u015brodk\u00f3w, wszak gra o\u00a0\u017cycie. Mo\u017ce jednak przegra\u0107, poniewa\u017c \u201eRosja nigdy nie jest tak silna, jak si\u0119 wydaje, ani tak s\u0142aba, jak si\u0119 wydaje\u201d.<\/p>\r\n<p>Autor: Przemys\u0142aw \u0179urawski vel Grajewski, | \u0179r\u00f3d\u0142o: Gazeta Polska Codziennie<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Jak powiedzia\u0142a niegdy\u015b Krystyna Kurczab-Redlich, r\u00f3\u017cnica mi\u0119dzy Rosj\u0105 Jelcyna a\u00a0Rosj\u0105 Putina wynosi 72 dol. Ta lakoniczna forma oddaje istot\u0119 \u017ar\u00f3d\u0142a rosyjskiej mocy i\u00a0niemocy &#8211; tzn. zale\u017cno\u015b\u0107 stabilno\u015bci panuj\u0105cego w\u00a0Moskwie re\u017cimu i\u00a0pozycji mi\u0119dzynarodowej Rosji od cen surowc\u00f3w energetycznych. Zwy\u017cka cen surowc\u00f3w energetycznych oznacza wzrost gospodarczy. Dlatego te\u017c ich spadek oznacza\u0142by za\u0142amanie gospodarki i\u00a0pozycji mi\u0119dzynarodowej Kremla, zbudowanej [&hellip;]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[9],"tags":[66,141],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/59860"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=59860"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/59860\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=59860"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=59860"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=59860"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}