{"id":59802,"date":"2012-08-15T19:47:19","date_gmt":"2012-08-16T00:47:19","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=59802"},"modified":"2012-08-15T21:18:59","modified_gmt":"2012-08-16T02:18:59","slug":"prof-jan-zaryn-katyn-zemsta-za-wygrana-bitwe-warszawska","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=59802","title":{"rendered":"Prof. Jan \u0179aryn: Katy\u0144 zemst\u0105 za wygran\u0105 Bitw\u0119 Warszawsk\u0105"},"content":{"rendered":"\r\n

Z\u00a0 dr. hab. Janem \u0179arynem, historykiem, prof. UKSW i by\u0142ym doradc\u0105 prezesa IPN, rozmawia Marta Milczarska <\/strong><\/em><\/p>\r\n

Jakie znaczenie w historii Polski i Europy mia\u0142a bitwa, kt\u00f3ra rozegra\u0142a si\u0119 na przedpolach Warszawy, stoczona 13-25 sierpnia 1920 roku?<\/strong><\/p>\r\n

– Przede wszystkim, jak wiadomo, Bitwa Warszawska uratowa\u0142a Polsk\u0119, czyli nasz\u0105 m\u0142od\u0105 niepodleg\u0142o\u015b\u0107. Co wi\u0119cej, nast\u0105pi\u0142 przy\u015bpieszony proces budowania nowoczesnego Narodu obejmuj\u0105cego wszystkie warto\u015bci spo\u0142eczne. Patriotyzm g\u0142\u0119boko zakorzeni\u0142 si\u0119 i sta\u0142 si\u0119 powszechny. R\u00f3wnie\u017c bitwa ta mia\u0142a olbrzymie znaczenie mi\u0119dzynarodowe, kt\u00f3re szczeg\u00f3lnie powinni\u015bmy podkre\u015bla\u0107, bo bez w\u0105tpienia rewolucja bolszewicka w planach swoich mia\u0142a zaj\u0119cie Europy. I wiemy o tym nie tylko z racji wojny 1920 roku, kt\u00f3ra zako\u0144czy\u0142a si\u0119 kl\u0119sk\u0105 tego planu. \u00a0Ale jednocze\u015bnie faktem jest, \u017ce powracano do niego na terenie Zwi\u0105zku Sowieckiego i w Mi\u0119dzynarod\u00f3wce Komunistycznej. Ta drzazga w postaci przegranej bitwy tak mocno tkwi\u0142a w m\u00f3zgach w\u0142adz totalitarnych Rosji bolszewickiej, \u017ce nie bez przyczyny uwa\u017ca si\u0119, \u017ce Katy\u0144 i wymordowanie naszych polskich \u017co\u0142nierzy by\u0142o zemst\u0105 Stalina za rok 1920. I to warto i trzeba przypomina\u0107. Trzeba r\u00f3wnie\u017c zaznaczy\u0107, nie jest pusty frazes, \u017ce de facto uratowali\u015bmy Europ\u0119. Wielu w Europie i w Stanach Zjednoczonych, \u00a0nawet intuicyjnie, zdawa\u0142o sobie spraw\u0119, \u017ce jest to wydarzenie i bitwa, kt\u00f3ra mog\u0142a zawa\u017cy\u0107 na losach \u015bwiata.<\/p>\r\n

Potocznie Bitwa Warszawska z 1920 r. nazywana jest r\u00f3wnie\u017c Cudem nad Wis\u0142\u0105, to okre\u015blenie zapisa\u0142o si\u0119 tak\u017ce w historii. Czy s\u0142usznie?<\/strong><\/p>\r\n

– Niew\u0105tpliwie w samym 1920 r. odczucia wielu Polak\u00f3w, a szczeg\u00f3lnie mieszka\u0144c\u00f3w Warszawy, by\u0142y jednoznaczne: to by\u0142 cud. Bior\u0105c pod uwag\u0119 tylko czynniki ludzkie, to rzeczywi\u015bcie\u00a0by\u0142 to cud. Atak bolszewik\u00f3w by\u0142 bardzo silny i by\u0142o ma\u0142o prawdopodobne, by\u015bmy byli w stanie t\u0119 nawa\u0142nic\u0119 powstrzyma\u0107. Powszechnie tak\u017ce wiadomo, \u017ce Warszaw\u0119 opuszczali przede wszystkim dyplomaci, niejako podpowiadaj\u0105c w ten spos\u00f3b, \u017ce los tych zmaga\u0144 mo\u017ce by\u0107 tylko jeden – \u201ekl\u0119ska\u201d. Z tej perspektywy mod\u0142y niesione w ko\u015bcio\u0142ach warszawskich do Matki Bo\u017cej by\u0142y mod\u0142ami, kt\u00f3re p\u00f3\u017aniej w konsekwencji przynios\u0142y cud.<\/p>\r\n

Czyli jednak cud\u2026 <\/strong><\/p>\r\n

– Te\u017c\u2026\u00a0Bez w\u0105tpienia polskie dow\u00f3dztwo na czele z J\u00f3zefem Pi\u0142sudskim dokona\u0142o wspania\u0142ej pracy tak\u017ce od strony wywiadowczej. Poniewa\u017c, jak wiadomo, polscy \u017co\u0142nierze wywodz\u0105cy si\u0119 z r\u00f3\u017cnych armii potrafili z\u0142ama\u0107 szyfry bolszewickie i w zwi\u0105zku z tym potrafili rozpozna\u0107 te g\u0142\u00f3wne kierunki uderze\u0144, co bardzo pomog\u0142o w podejmowaniu strategicznych decyzji. No i w ko\u0144cu kolejny czynnik maj\u0105cy wp\u0142yw na taki wynik bitwy to: doskonali \u00a0dow\u00f3dcy. Wymieni\u0107 tu nale\u017cy genera\u0142a Tadeusza Jordana-Rozwadowskiego, kt\u00f3ry musia\u0142 przez te dni ataku na Warszaw\u0119 przetrzyma\u0107 najci\u0119\u017csze boje. To wtedy w\u0142a\u015bnie zgin\u0105\u0142 ksi\u0105dz Ignacy Skorupka. To wtedy wydawa\u0142o si\u0119, \u017ce p\u0119knie ten wa\u0142 obronny, zanim nadejdzie pomoc, kt\u00f3ry rzeczywi\u015bcie spowodowa\u0142 olbrzymie zaskoczenie w armii radzieckiej i ucieczk\u0119. A kt\u00f3ra zosta\u0142a zatrzymana dopiero przy kolejnej nieme\u0144skiej bitwie, r\u00f3wnie wa\u017cnej, cho\u0107 mniej w naszej \u015bwiadomo\u015bci funkcjonuj\u0105cej, zako\u0144czonej polskim zwyci\u0119stwem. To ostatecznie pogrzeba\u0142o szanse na powr\u00f3t bolszewik\u00f3w.<\/p>\r\n

Naczelny W\u00f3dz Marsza\u0142ek J\u00f3zef Pi\u0142sudski, genera\u0142 Tadeusz Jordan-Rozwadowski – to dzi\u0119ki nim Polska zachowa\u0142a niepodleg\u0142o\u015b\u0107? <\/strong><\/p>\r\n

– Chcia\u0142bym wspomnie\u0107 co najmniej dw\u00f3ch genera\u0142\u00f3w, kt\u00f3rych autorytet mia\u0142 bardzo wa\u017cny wp\u0142yw na przebieg tej bitwy. Mam na my\u015bli genera\u0142a J\u00f3zefa Hallera, dow\u00f3dc\u0119 Armii Ochotniczej, B\u0142\u0119kitnej Armii. Fakt, \u017ce by\u0142 dow\u00f3dc\u0105 wojsk zwyci\u0119skich, czyli francuskich z I wojny \u015bwitowej, rzutowa\u0142 mocno na jego autorytet w\u015br\u00f3d \u017co\u0142nierzy. I to w\u0142a\u015bnie pod jego skrzyd\u0142ami \u00a0zacz\u0119li gromadzi\u0107 si\u0119 ochotnicy. I oczywi\u015bcie bardzo wa\u017cne miejsce w tej strategii obronnej zajmowa\u0142a p\u00f3\u0142nocna cz\u0119\u015b\u0107 warszawskiego przedmurza, czyli Modlin, Nowy Dw\u00f3r Mazowiecki, i to z kolei by\u0142o chronione i bronione przez m\u0142odego genera\u0142a W\u0142adys\u0142awa Eugeniusza Sikorskiego, niew\u0105tpliwie bardzo zdolnego oficera polskiego. Ma on tutaj swoj\u0105 wielk\u0105 zas\u0142ug\u0119, \u017ce armia bolszewicka nie przedar\u0142a si\u0119 na drug\u0105 stron\u0119 Wis\u0142y i nie posz\u0142a tym samym \u015bladami Paskiewicza, tak jak to by\u0142o niegdy\u015b w wojnie polsko-rosyjskiej 1831 roku, kiedy to Warszawa okaza\u0142a si\u0119 bezbronna od strony Woli, mazowieckiej, p\u0142askiej cz\u0119\u015bci l\u0105du polskiego.<\/p>\r\n

Oczywi\u015bcie warto te\u017c wymieni\u0107 wielu innych polskich dow\u00f3dc\u00f3w, m.in. tych, kt\u00f3rzy zwi\u0105zali armi\u0119 Budionnego. Jak wiemy, marsza\u0142ek Tuchaczewski spodziewa\u0142 si\u0119 pomocy w\u0142a\u015bnie z tamtej strony znad Lwowa. No i bez w\u0105tpienia tak jak zacz\u0105\u0142em od nazwiska Pi\u0142sudskiego, tak trzeba i zako\u0144czy\u0107 przypomnieniem jego wielko\u015bci, bo bez w\u0105tpienia podejmowa\u0142 najwi\u0119ksze ryzyko w swoim \u017cyciu, ca\u0142y sw\u00f3j autorytet i wiedz\u0119 rzuci\u0142 na szal\u0119, jak si\u0119 wydawa\u0142o, bardzo niepewnej decyzji, czyli skierowania wojska nad Wieprz i pozostawienia Warszawy na nie tyle pastw\u0119 losu, co na si\u0142\u0119 obronn\u0105 armii dowodzonej przez genera\u0142a Rozwadowskiego.<\/p>\r\n

Jak zwyci\u0119ska dla Polski Bitwa Warszawska jest oceniana przez historyk\u00f3w w Europie i w\u00a0 Rosji?<\/strong><\/p>\r\n

– Niew\u0105tpliwie bitwa nale\u017cy do tych najwa\u017cniejszych bitew w dziejach nowo\u017cytnych i jako 18. bitwa \u015bwiata znajduje si\u0119 w kr\u0119gu badawczym najwa\u017cniejszych historyk\u00f3w europejskich. Z kolei z tego, co wiem, ze strony Rosji mamy do czynienia z ca\u0142ym wachlarzem stanowisk, tych, kt\u00f3re zajmuj\u0105 si\u0119 doszukiwaniem polskich zbrodni w zwi\u0105zku z wojn\u0105 w 1920 roku. Aczkolwiek s\u0105 te\u017c bardzo rzetelne opracowania historyczne z historii wojskowo\u015bci. No wi\u0119c niew\u0105tpliwie te najbardziej znane ksi\u0105\u017cki, r\u00f3wnie\u017c t\u0142umaczone na j\u0119zyk polski, opowiadaj\u0105 o tej\u017ce bitwie, ale tak\u017ce o ca\u0142ej wojnie i to z perspektywy militarnej, ale i politycznej, czyli za\u0142amania si\u0119 planu Trockiego – rewolucji permanentnej. W zwi\u0105zku z tym przetasowa\u0144, kt\u00f3re nast\u0119powa\u0142y w partii bolszewickiej i kt\u00f3re ostatecznie doprowadzi\u0142y do tego, i\u017c przegra\u0142a koncepcja internacjonalistycznego marszu armii podtrzymuj\u0105cej w ka\u017cdym regionie Europy ten \u201elumpen\u201d proletariacki niejako oczekuj\u0105cy na mo\u017cliwo\u015b\u0107 dokonania zemsty na wyzyskiwaczach. A wygra\u0142a koncepcja zwi\u0105zania niejako doktryny rewolucji bolszewickiej z dotychczasowymi doktrynami imperialistycznymi carskiej Rosji. Niew\u0105tpliwe wojna z 1920 roku w du\u017cej mierze przyczyni\u0142a si\u0119 do takiego rozwoju tej bolszewickiej koncepcji panowania.<\/p>\r\n

Dzi\u0119kuj\u0119 za rozmow\u0119. <\/strong><\/p>\r\n<\/div>\r\n

Marta Milczarska<\/em><\/strong><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Z\u00a0 dr. hab. Janem \u0179arynem, historykiem, prof. UKSW i by\u0142ym doradc\u0105 prezesa IPN, rozmawia Marta Milczarska Jakie znaczenie w historii Polski i Europy mia\u0142a bitwa, kt\u00f3ra rozegra\u0142a si\u0119 na przedpolach Warszawy, stoczona 13-25 sierpnia 1920 roku? – Przede wszystkim, jak wiadomo, Bitwa Warszawska uratowa\u0142a Polsk\u0119, czyli nasz\u0105 m\u0142od\u0105 niepodleg\u0142o\u015b\u0107. Co wi\u0119cej, nast\u0105pi\u0142 przy\u015bpieszony proces budowania […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[8],"tags":[66,30,50,59],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/59802"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=59802"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/59802\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=59802"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=59802"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=59802"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}