{"id":59785,"date":"2012-08-15T09:17:20","date_gmt":"2012-08-15T14:17:20","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=59785"},"modified":"2012-08-15T09:29:04","modified_gmt":"2012-08-15T14:29:04","slug":"bolszewika-gon-gon-gon-ks-tadeusz-isakowicz-zaleski","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=59785","title":{"rendered":"Bolszewika go\u0144, go\u0144, go\u0144! – ks. Tadeusz Isakowicz-Zaleski<\/em>"},"content":{"rendered":"

Zwyci\u0119stwo polskich u\u0142an\u00f3w w sierpniu 1920 r. nad konn\u0105 armi\u0105 Budionnego by\u0142o ostatni\u0105 wielk\u0105 bitw\u0105 kawaleryjsk\u0105 w historii Europy<\/strong><\/p>\r\n

Komar\u00f3w – niewielka wie\u015b pod Zamo\u015bciem. Kiedy\u015b miasto, ale po powstaniu styczniowym car odebra\u0142 mu prawa miejskie. Tutaj w XX w. stoczone zosta\u0142y dwie bitwy. Pierwsza z nich rozegra\u0142a si\u0119 w sierpniu 1914 r. i by\u0142a zwyci\u0119ska dla wojsk austro-w\u0119gierskich, kt\u00f3re pokona\u0142y armi\u0119 rosyjsk\u0105. Druga mia\u0142a miejsce r\u00f3wnie\u017c w sierpniu, ale sze\u015b\u0107 lat p\u00f3\u017aniej. Sta\u0142a si\u0119 triumfem polskiej jazdy, kt\u00f3ra rozgromi\u0142a s\u0142ynn\u0105 Konarmi\u0119, czyli 1 Armi\u0119 Konn\u0105.<\/p>\r\n

Pokonana formacja powsta\u0142a w 1919 r. jako oddzia\u0142 Armii Czerwonej. S\u0142u\u017cyli w niej g\u0142\u00f3wnie Kozacy oraz kawalerzy\u015bci rosyjscy, kt\u00f3rzy przeszli na stron\u0119 bolszewik\u00f3w. Jej dow\u00f3dc\u0105 zosta\u0142 Siemion Budionny, by\u0142y wachmistrz z carskiego pu\u0142ku dragon\u00f3w. By\u0142a to silna jednostka uderzeniowa. Jej g\u0142\u00f3wnymi walorami by\u0142y szybko\u015b\u0107 i zwrotno\u015b\u0107. W boju wspiera\u0142y j\u0105 taczanki, czyli dwuosiowe pojazdy konne uzbrojone w ci\u0119\u017cki karabin maszynowy, oraz tankietki i poci\u0105gi pancerne, a nawet lotnictwo. Walczy\u0142a ona najpierw z wojskami „bia\u0142ych”, odnosz\u0105c zwyci\u0119stwa nad oddzia\u0142ami genera\u0142\u00f3w Piotra Wrangla i Antona Denikina. W 1920 r. zosta\u0142a skierowana na front zachodni. W czerwcu tego\u017c roku wybi\u0142a co do nogi polski garnizon w \u0179ytomierzu oraz spali\u0142a \u017cywcem kilkuset rannych wraz z siostrami Czerwonego Krzy\u017ca w szpitalu w Berdyczowie. Dokona\u0142a te\u017c pogrom\u00f3w na \u017bydach. Nast\u0119pnie ruszy\u0142a na Lw\u00f3w, kt\u00f3ry zamierza\u0142a zdoby\u0107 z marszu. 19 sierpnia drog\u0119 pod Zadw\u00f3rzem zagrodzi\u0142o jej 330 Orl\u0105t Lwowskich, dowodzonych przez kpt. Boles\u0142awa Zaj\u0105czkowskiego. Rozegrana w\u00f3wczas bitwa sta\u0142a si\u0119 „polskimi Termopilami”. Prawie wszyscy obro\u0144cy zgin\u0119li, ale wr\u00f3g musia\u0142 zawr\u00f3ci\u0107.<\/p>\r\n

Po tych niepowodzeniach Armia Konna przekroczy\u0142a Bug i uderzy\u0142a na Zamo\u015b\u0107. Jednak i tej twierdzy te\u017c nie da\u0142a rady zdoby\u0107. Bronili jej bowiem za\u017carcie Polacy z 31 Pu\u0142ku Strzelc\u00f3w Kaniowskich dowodzeni przez kpt. Miko\u0142aja Bo\u0142tucia oraz sprzymierzeni Ukrai\u0144cy, kt\u00f3rych dow\u00f3dc\u0105 by\u0142 gen. Marko Bezruczko. Przeciwko kawalerzystom bolszewickim ruszy\u0142a polska Grupa Po\u015bcigowa. Na jej czele stan\u0105\u0142 gen. Stanis\u0142aw Haller, kuzyn innego s\u0142ynnego genera\u0142a, J\u00f3zefa Hallera.<\/p>\r\n

Jej trzonem by\u0142a 1 Dywizja Kawalerii dowodzona przez gen. Juliusza R\u00f3mmla, by\u0142ego carskiego oficera wywodz\u0105cego si\u0119 ze spolonizowanej szlachty niemieckiej z Kurlandii. Dywizja sk\u0142ada\u0142a si\u0119 z dw\u00f3ch brygad kawalerii, w sk\u0142ad kt\u00f3rych wchodzi\u0142o pi\u0119\u0107 pu\u0142k\u00f3w u\u0142an\u00f3w i jeden pu\u0142k szwole\u017cer\u00f3w. W\u015br\u00f3d dow\u00f3dc\u00f3w pu\u0142k\u00f3w by\u0142o kilku znakomitych kawalerzyst\u00f3w, do kt\u00f3rych m.in. zaliczy\u0107 nale\u017cy rotmistrz\u00f3w: Tadeusza Komorowskiego, Micha\u0142a Belin\u0119-Pra\u017cmowskiego (nie myli\u0107 z W\u0142adys\u0142awem, s\u0142ynnym oficerem jazdy legionowej) oraz Kornela Krzeczunowicza (z pochodzenia Ormianina). Dywizj\u0119 wspiera\u0142y dywizjon artylerii konnej oraz batalion szturmowy kpt. Stanis\u0142awa Maczka. Do kontrnatarcia przeciwko bolszewikom skierowana zosta\u0142a tak\u017ce 13 Dywizja Piechoty.<\/p>\r\n

Do walnej bitwy dosz\u0142o 31 sierpnia. Starcie rozpocz\u0119li u\u0142ani z 7 brygady jazdy. Ich szar\u017ce by\u0142y jednak rozbijane przez Kozak\u00f3w. Dochodzi\u0142o do bezpardonowych walk na szable i lance. Je\u017ad\u017acy ostrzeliwali si\u0119 tak\u017ce z pistolet\u00f3w i karabink\u00f3w kawaleryjskich. Straty po obu stronach by\u0142y bardzo du\u017ce. Szal\u0119 zwyci\u0119stwa na stron\u0119 polsk\u0105 przechyli\u0142a szar\u017ca 9 pu\u0142ku u\u0142an\u00f3w mjr. Stefana Dembi\u0144skiego. Do szar\u017cy przy\u0142\u0105czy\u0142 si\u0119 tak\u017ce 8 pu\u0142k u\u0142an\u00f3w rtm. Krzeczunowicza. Dwie dywizje konne Budionnego posz\u0142y w rozsypk\u0119. Grozi\u0142o im okr\u0105\u017cenie. Wyrwa\u0142y si\u0119 wprawdzie z niego, ale musia\u0142y ucieka\u0107 za Bug. Pr\u00f3bowa\u0142y broni\u0107 si\u0119 na Wo\u0142yniu, ale tak\u017ce stamt\u0105d zosta\u0142y przep\u0119dzone przez polsk\u0105 kawaleri\u0119. Konarmia ponios\u0142a tak ci\u0119\u017ckie straty, \u017ce ju\u017c nigdy nie odrodzi\u0142a si\u0119 jako silna formacja. Jej pogrom w kilku obrazach utrwali\u0142 Jerzy Kossak.<\/p>\r\n

Warto przypatrze\u0107 si\u0119 dalszym losom zwyci\u0119skich dow\u00f3dc\u00f3w. Micha\u0142 Belina-Pra\u017cmowski w kilka dni po bitwie zgin\u0105\u0142 w po\u015bcigu za bolszewikami. Marko Bezruczko po traktacie ryskim zosta\u0142 wraz ze swoimi \u017co\u0142nierzami internowany. By\u0142 komendantem obozu w Aleksandrowie Kujawskim, a nast\u0119pnie osiad\u0142 na sta\u0142e w Warszawie. Miko\u0142aj Bo\u0142tu\u0107, ju\u017c jako genera\u0142, 22 wrze\u015bnia 1939 r. poleg\u0142 bohatersk\u0105 \u015bmierci\u0105 w \u0141omiankach pod Warszaw\u0105, prowadz\u0105c swoich \u017co\u0142nierzy do ataku na bagnety. Juliusz R\u00f3mmel w kampanii wrze\u015bniowej dowodzi\u0142 Armi\u0105 „\u0141\u00f3d\u017a” (niestety bardzo fatalnie), a nast\u0119pnie, tylko nominalnie, obron\u0105 Warszawy. Po wojnie zwi\u0105za\u0142 si\u0119 z komunistami i wst\u0105pi\u0142 do LWP. Zmar\u0142 w 1967 r. Z kolei Stanis\u0142aw Haller zosta\u0142 zamordowany w 1940 r. przez NKWD w Charkowie. Tadeusz Komorowski (od 1940 r. genera\u0142) by\u0142 pod pseudonimem B\u00f3r dow\u00f3dc\u0105 Armii Krajowej. Zmar\u0142 w 1966 r. w Anglii. Stanis\u0142aw Maczek dowodzi\u0142 nadzwyczaj dzielnie najpierw 10 Brygad\u0105 Pancerno-Motorow\u0105, a nast\u0119pnie po przedostaniu si\u0119 na Zach\u00f3d 1 Dywizj\u0105 Pancern\u0105. Zmar\u0142 w 1994 r. w Edynburgu. Na uchod\u017astwie w Londynie zmar\u0142 tak\u017ce Stefan Dembi\u0144ski, kt\u00f3ry w kampanii wrze\u015bniowej kierowa\u0142 obron\u0105 na Dniestrze. Z wojskiem na sta\u0142e nie zwi\u0105za\u0142 si\u0119 jedynie Kornel Krzeczunowicz. Zmar\u0142 w 1988 r. w Londynie. Jego syn Andrzej by\u0142 ambasadorem III RP przy NATO oraz w Brukseli i Luksemburgu.<\/p>\r\n

Na koniec dwa zaproszenia. 19 bm. odb\u0119d\u0105 si\u0119 uroczysto\u015bci pod pomnikiem bohaterskich Orl\u0105t Lwowskich we wspomnianym Zadw\u00f3rzu. Pielgrzymk\u0119 organizuj\u0105 KIK i Rodziny Kresowe z Przemy\u015bla. Z kolei 25 bm. o g. 15 w Smardzowie k. Wroc\u0142awia msza \u015bw. polowa i apel poleg\u0142ych dla upami\u0119tnienia Polak\u00f3w pomordowanych w 1945 r. przez UPA we wsi Barysz k. Buczacza.<\/p>\r\n

ks. Tadeusz Isakowicz-Zaleski<\/em><\/strong><\/p>\r\n

Gazeta Polska, 15 sierpnia 2012 r.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Zwyci\u0119stwo polskich u\u0142an\u00f3w w sierpniu 1920 r. nad konn\u0105 armi\u0105 Budionnego by\u0142o ostatni\u0105 wielk\u0105 bitw\u0105 kawaleryjsk\u0105 w historii Europy Komar\u00f3w – niewielka wie\u015b pod Zamo\u015bciem. Kiedy\u015b miasto, ale po powstaniu styczniowym car odebra\u0142 mu prawa miejskie. Tutaj w XX w. stoczone zosta\u0142y dwie bitwy. Pierwsza z nich rozegra\u0142a si\u0119 w sierpniu 1914 r. i by\u0142a […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[9],"tags":[66,30],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/59785"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=59785"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/59785\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=59785"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=59785"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=59785"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}