{"id":59472,"date":"2012-08-06T13:56:49","date_gmt":"2012-08-06T17:56:49","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=59472"},"modified":"2012-08-06T13:56:49","modified_gmt":"2012-08-06T18:56:49","slug":"","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=59472","title":{"rendered":"Dziecko jako b\u00f3g – Wojciech Wencel<\/em>"},"content":{"rendered":"
Czego nie robi si\u0119 dla dziecka? – pytaj\u0105 dzisiejsi rodzice. Nie przyjdzie im do g\u0142owy, \u017ce prawid\u0142owa odpowied\u017a brzmi: chc\u0105c zrobi\u0107 dla dziecka co\u015b naprawd\u0119 dobrego, nie robi si\u0119 dla niego wielu rzeczy.<\/em><\/strong>\r\n

Z<\/strong> centrum Krynicy-Zdroju p\u0119dzimy busem pod wyci\u0105g na Jaworzyn\u0119. To niedaleko – podr\u00f3\u017c potrwa najwy\u017cej dziesi\u0119\u0107 minut. Po drodze dosiada si\u0119 pani, kt\u00f3rej towarzyszy pi\u0119cioletnia c\u00f3rka, nazwijmy j\u0105 Zuzi\u0105. Z tylnego siedzenia natychmiast podrywa si\u0119 starszy pan. – Dobra… dzi\u0119ki, dzi\u0119ki… dobra… – protekcjonalnie wo\u0142a Zuzia i pakuje si\u0119 na zwolniony fotel. Pasa\u017cerowie zgodnie wybuchaj\u0105 \u015bmiechem, a starszy pan prze\u017cywa prawdziw\u0105 eufori\u0119: – Cho\u0107by dla tego komentarza warto by\u0142o ust\u0105pi\u0107 miejsca!<\/p>\r\n

Zach\u0142annie pilnuj\u0105c w\u0142asnego fotela, analizuj\u0119 sytuacj\u0119. Dla komentarza owszem, bo by\u0142 zabawny, ale z jakiego jeszcze powodu siwow\u0142osy m\u0119\u017cczyzna ust\u0119puje miejsca dziecku zaopatrzonemu przez Stw\u00f3rc\u0119 w par\u0119 m\u0142odych i sprawnych n\u00f3g? By\u0107 mo\u017ce pan pragnie udowodni\u0107 sobie i innym, \u017ce nie jest jeszcze taki stary, na jakiego wygl\u0105da. Jego prawo. Czy jednak nie zdaje sobie sprawy, \u017ce przy okazji wyrz\u0105dza dziecku krzywd\u0119? Do sp\u00f3\u0142ki z matk\u0105, kt\u00f3ra stoj\u0105c w przej\u015bciu i staraj\u0105c si\u0119 utrzyma\u0107 r\u00f3wnowag\u0119 na zakr\u0119tach, z zadowoleniem obserwuje honory oddawane jej ma\u0142ej ksi\u0119\u017cniczce. Bo przecie\u017c jest jasne, \u017ce Zuzia, gdy doro\u015bnie, spadnie z fotela i bole\u015bnie si\u0119 pot\u0142ucze. Zdziwiona, \u017ce \u015bwiat jednak nie kr\u0119ci si\u0119 wok\u00f3\u0142 niej, b\u0119dzie mia\u0142a powa\u017cn\u0105 trudno\u015b\u0107 z odnalezieniem si\u0119 w aksjologicznym kosmosie. Nawet je\u015bli jakim\u015b cudem wytrwa w ma\u0142\u017ce\u0144stwie i normalnej pracy, pozostanie w niej pretensja do \u017cycia, kt\u00f3re zapowiada\u0142o si\u0119 r\u00f3\u017cowo, a potem nagle poszarza\u0142o. Chyba \u017ce zostanie celebrytk\u0105, ale na to – z uwagi na liczn\u0105 konkurencj\u0119 – szanse ma podobne jak na g\u0142\u00f3wn\u0105 wygran\u0105 w lotto.<\/p>\r\n

Czego nie robi si\u0119 dla dziecka? – pytaj\u0105 dzisiejsi rodzice. Nie przyjdzie im do g\u0142owy, \u017ce prawid\u0142owa odpowied\u017a brzmi: chc\u0105c zrobi\u0107 dla dziecka co\u015b naprawd\u0119 dobrego, nie robi si\u0119 dla niego wielu rzeczy. Przede wszystkim nie buduje si\u0119 24-godzinnego programu atrakcji jak dla klienta biura podr\u00f3\u017cy. \u0179eby nauczy\u0107 si\u0119 cierpliwo\u015bci, dziecko musi czasem do\u015bwiadczy\u0107 nudy jako pe\u0142noprawnej cz\u0119\u015bci \u017cycia. Nie wydaje si\u0119 te\u017c fortuny na markowe ciuchy, zabawki, elektroniczne gad\u017cety etc. Stan naszego konta nie ma tu nic do rzeczy. Daj\u0105c dziecku wszystko, czego zapragnie, odbieramy mu marzenia. Wreszcie nie czyni si\u0119 z malca boga, kt\u00f3ry wymaga ci\u0105g\u0142ych ofiar. Z dum\u0105 powtarzane przez niekt\u00f3rych rodzic\u00f3w zdanie: \u201eZawsze znajduj\u0119 czas dla swojego dziecka\u201d jest dowodem kompletnego braku wyobra\u017ani, zw\u0142aszcza je\u015bli chodzi o nastolatka, kt\u00f3ry powinien oswaja\u0107 si\u0119 ze \u015bwiadomo\u015bci\u0105, \u017ce istniej\u0105 sprawy wa\u017cniejsze od jego pryszczy na nosie.<\/p>\r\n

Oczywi\u015bcie, wypisuj\u0119 tu truizmy, jednak podejrzewam, \u017ce wielu czytelnik\u00f3w uzna je za s\u0105dy niezmiernie kontrowersyjne. Gdy w m\u0142odo\u015bci \u015bl\u0119cza\u0142em nad wypracowaniem: \u201eJak b\u0119dzie wygl\u0105da\u0142 \u015bwiat w XXI w.\u201d, do g\u0142owy przychodzi\u0142y mi r\u00f3\u017cne szklane domy i pojazdy kosmiczne. W ci\u0105gu ostatniego p\u00f3\u0142wiecza \u015bwiat naprawd\u0119 zaroi\u0142 si\u0119 od nowych wynalazk\u00f3w. Najbardziej zmieni\u0142 si\u0119 jednak model wychowania dzieci, a w konsekwencji – spos\u00f3b postrzegania przez nie rzeczywisto\u015bci.
Wi\u0119kszo\u015b\u0107 wsp\u00f3\u0142czesnych patologii: celebrytyzm, singlomania, kult zabawy czy polityczny syndrom leminga to zjawiska wniesione do kultury przez dzisiejszych dwudziestolatk\u00f3w, ukszta\u0142towanych wed\u0142ug wskaza\u0144 nowoczesnych psycholog\u00f3w. Epidemii ulegaj\u0105 ludzie w r\u00f3\u017cnym wieku, ale praprzyczyn\u0105 jest postawienie dziecka w centrum wszech\u015bwiata.<\/p>\r\n

\u0179eby przypomnie\u0107 sobie dawne wzorce wychowawcze, si\u0119gam do stworzonego przez Mariana Falskiego elementarza, z kt\u00f3rego wiedz\u0119 o \u015bwiecie czerpa\u0142o kilka pokole\u0144 polskich dzieci. Na obrazkach dominuj\u0105 krajobrazy rustykalne: wioski, pola, drogi, sady, zagrody. \u0179ycie biegnie miarowo. Wszystko – jak m\u00f3wi Ksi\u0119ga Koheleta – ma swoje miejsce i sw\u00f3j czas pod s\u0142o\u0144cem: Chodzi si\u0119 na grzyby, do uli, zbiera si\u0119 owoce w sadzie. Na zim\u0119 robi si\u0119 zapasy, pami\u0119taj\u0105c zw\u0142aszcza o tym, \u017ce \u201ekonfitury s\u0105 dobre do herbaty\u201d. Cz\u0142owiek jest tu elementem rozleg\u0142ego \u0142adu natury, z kt\u00f3rego czerpie elementarne poczucie bezpiecze\u0144stwa. R\u00f3\u017cnica zainteresowa\u0144 mi\u0119dzy m\u0119\u017cczyznami a kobietami ujawnia si\u0119 ju\u017c w pierwszych latach \u017cycia. Ala ma ma\u0142e, \u0142adne pude\u0142ko i Janek ma podobne, jednak dziewczynka przechowuje w nim ig\u0142y, nici i lusterko, a ch\u0142opiec pi\u0142\u0119, obc\u0119gi i m\u0142otek. Relacja mi\u0119dzy dzie\u0107mi a rodzicami zasadza si\u0119 na mi\u0142o\u015bci i autorytecie. Dzieci nie s\u0105 – jak obecnie – biernymi idolami swoich rodzic\u00f3w, ale tw\u00f3rczo wchodz\u0105 w \u015bwiat doros\u0142ych. Marysia pierze i usypia m\u0142odsze rodze\u0144stwo. J\u00f3zia miele mi\u0119so na obiad. Miecio obiera ziemniaki. Nawet najm\u0142odsza w tym gronie Zosia podlewa kwiatki na oknie, karmi kotka i nawleka babci igie\u0142k\u0119.<\/p>\r\n

W powojennych wydaniach ten sielankowy obraz zosta\u0142 przez Falskiego zreinterpretowany w duchu peerelowskiej ideologii. Dopiero tam mo\u017cna znale\u017a\u0107 prorocz\u0105 wizj\u0119 dzisiejszej, zinfantylizowanej kultury. Na rysunku ch\u0142opcy i dziewczynki paraduj\u0105 z flagami \u201edemolud\u00f3w\u201d oraz socjalistycznych W\u0142och i Francji: \u201eTo s\u0105 nasi bli\u017csi i dalsi koledzy z r\u00f3\u017cnych kraj\u00f3w. My si\u0119 jeszcze z nimi nie znamy. I ma\u0142o o sobie wiemy. Ale jak si\u0119 ze sob\u0105 poznamy, na pewno si\u0119 pokochamy. B\u0119dziemy zgodnie si\u0119 uczy\u0107. Zgodnie b\u0119dziemy pracowa\u0107. We\u017amiemy si\u0119 wszyscy za r\u0119ce. Zrobimy wielkie ko\u0142o. I bawi\u0107 si\u0119 b\u0119dziemy zgodnie i weso\u0142o\u201d. Wypisz, wymaluj, portret zbiorowy obecnej klasy \u015bredniej.<\/p>\r\n<\/div>\r\n

Wojciech Wencel<\/em><\/strong><\/p>\r\n

Felieton z tygodnika „Go\u015b\u0107 Niedzielny” nr 31\/2012<\/a><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Czego nie robi si\u0119 dla dziecka? – pytaj\u0105 dzisiejsi rodzice. Nie przyjdzie im do g\u0142owy, \u017ce prawid\u0142owa odpowied\u017a brzmi: chc\u0105c zrobi\u0107 dla dziecka co\u015b naprawd\u0119 dobrego, nie robi si\u0119 dla niego wielu rzeczy. Z centrum Krynicy-Zdroju p\u0119dzimy busem pod wyci\u0105g na Jaworzyn\u0119. To niedaleko – podr\u00f3\u017c potrwa najwy\u017cej dziesi\u0119\u0107 minut. Po drodze dosiada si\u0119 pani, […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[9],"tags":[92,20],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/59472"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=59472"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/59472\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=59472"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=59472"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=59472"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}